menu
MemurOl
arrow_backMatematik Föylerine Dön

Temel Kavramlar, Sayı Basamakları ve Bölünebilme

(Asal Sayılar, Bölünebilme Kuralları, EBOB-EKOK, Basamak Analizi — İleri Seviye)


⚙️ Bu defterin matematik bölümü, konuyu zaten bilen ve hız/derinlik arayan adaylar için kalibre edilmiştir. Temel tanımlar hızlıca geçilecek, asıl ağırlık çok adımlı, birleştirilmiş (kombine) sorulara verilecektir. "Kolay" etiketi burada KPSS ortalamasına göre kolaydır, temelde her soru en az iki kavramı bir arada kullanır.

1. Konunun Mantığı

Bölünebilme ve sayı basamakları, sayısal bölümün İSKELET konusudur — EBOB-EKOK, denklemler, problemler gibi hemen her başlık bu temel üzerine kuruludur. KPSS'de bu başlıktan doğrudan gelen soru sayısı az görünse de (1-2), kuralları refleks hâline getirmemiş bir aday, diğer TÜM sayısal sorularda saniyeler kaybeder. ÖSYM'nin bu konudaki asıl sınadığı şey ezber değil, birden fazla kısıtı AYNI ANDA işletebilme becerisidir.


2. Sıfırdan Tam Konu Anlatımı

Asal sayı: 1'den büyük, sadece 1'e ve kendisine bölünen sayılar. 2, tek çift asaldır; 1 asal değildir.

Bölünebilme kuralları (mantığıyla):

BölenKural
2Son basamak çift
3Rakamlar toplamı 3'e bölünür
4Son iki basamağın oluşturduğu sayı 4'e bölünür
5Son basamak 0 veya 5
6Hem 2 hem 3'e bölünür
8Son üç basamak 8'e bölünür
9Rakamlar toplamı 9'a bölünür
11Sağdan +/- sırayla toplam 0 ya da 11'in katı

EBOB × EKOK = a × b (iki sayı için). Altın tuzak: "Hem A'ya hem B'ye bölünüyorsa A×B'ye de bölünür" YANLIŞTIR — doğrusu EKOK(A,B)'ye bölünmesidir; A,B aralarında asalsa (ortak asal çarpanı yoksa) A×B = EKOK(A,B) olur, aksi hâlde olmaz.


3. İleri Düzey Ayrıntılar

  • Ardışık $n$ tam sayının çarpımı her zaman $n!$'e bölünür (kombinasyon mantığı buradan gelir).
  • $a^n - 1$ ifadesi her zaman $a-1$'e bölünür (geometrik seri özdeşliği: $a^n-1=(a-1)(a^{n-1}+...+1)$).
  • Bir sayının pozitif bölen sayısı: asal çarpanlara ayrılışı $p_1^{a_1}p_2^{a_2}...$ ise bölen sayısı $(a_1+1)(a_2+1)...$'dir.
  • İki basamaklı bir sayı ile rakamları ters çevrilmiş hâli arasındaki fark her zaman 9'un katıdır: $\overline{ab}-\overline{ba}=9(a-b)$.

4. Ezber Teknikleri

🟨 Ezber Kutusu

Bölen sayısı formülü: "üsleri bir artır, çarp" — $72=2^3\cdot3^2$ → bölen sayısı $(3+1)(2+1)=12$.

🟨 Ezber Kutusu

Ters çevirme farkı = 9×(rakam farkı). $\overline{ab}-\overline{ba}=9(a-b)$; üç basamaklıda uç rakamlar farkı 99 katıdır.


5. Karşılaştırma Tabloları

KavramFormül
EBOBOrtak asal çarpanların EN KÜÇÜK üssü
EKOKTüm asal çarpanların EN BÜYÜK üssü
Bölen sayısı$(a_1+1)(a_2+1)\cdots$
Pozitif bölenler toplamı$\frac{p_1^{a_1+1}-1}{p_1-1}\cdot\frac{p_2^{a_2+1}-1}{p_2-1}\cdots$

6. Sınıflandırma Şeması

Çok kısıtlı bir sayı problemi gördüğünde: 1) En KISITLAYICI kuralı (genelde son basamak: 2/5/10) uygula, olası değerleri daralt → 2) Kalan kuralları (3/9 rakam toplamı) sırayla uygula → 3) EBOB/EKOK isteniyorsa asal çarpanlara ayır → 4) "Hem X hem Y" ifadesi geçiyorsa EKOK'a çevir, asla çarpma.


7. En Çok Karıştırılan Noktalar

⚠️ ÖSYM Tuzağı

"6'ya ve 10'a bölünen sayı 60'a da bölünür" YANLIŞ — EKOK(6,10)=30'dur, sadece 30'a bölünmesi garantidir.

🟥 Dikkat

4 ve 8 kuralı RAKAM TOPLAMINA değil, SON BASAMAKLARIN OLUŞTURDUĞU SAYIYA bakar; 3/9 kuralıyla karıştırılmasın.


8. ÖSYM Analizi

KPSS'de bu başlık genelde iki-üç kısıtın (bölünebilme + basamak toplamı + EBOB/EKOK) BİRLEŞTİRİLDİĞİ, tek başlığa indirgenmeyen kombine sorular olarak gelir; saf tanım sorusu neredeyse hiç çıkmaz.


9. Soru Çözüm Stratejileri

🟦 İpucu

Bilinmeyen basamaklı sayı sorularında değişkeni izole et, en dar aralığı (genelde 0-9) tarayarak kısıtları sırayla ele; ilk kısıtı uygulamadan ikinciye geçme, gereksiz deneme sayısını katlar.


10. Çözümlü Örnek Sorular (30 Soru — Yükseltilmiş Zorluk)

🟢 Orta-Kolay (1-10)

Soru 1.

$\overline{4x5y}$ dört basamaklı sayısı hem 9'a hem 5'e bölünüyor ve $x$'in alabileceği en büyük değer isteniyor. $y=0$ ise $x$ kaçtır?

A) 0   B) 3   C) 6   D) 9   E) 8

Çözüm: Rakamlar toplamı $4+x+5+0=9+x$, 9'a bölünmeli → $x\in\{0,9\}$; en büyük değer 9. Doğru cevap: D.

Soru 2.

$120$ ve $180$ sayılarının EBOB'u kaçtır?

A) 20   B) 30   C) 60   D) 40   E) 12

Çözüm: $120=2^3\cdot3\cdot5$, $180=2^2\cdot3^2\cdot5$ → EBOB $=2^2\cdot3\cdot5=60$. Doğru cevap: C.

Soru 3.

72 sayısının pozitif bölen sayısı kaçtır?

A) 8   B) 10   C) 12   D) 14   E) 16

Çözüm: $72=2^3\cdot3^2$ → $(3+1)(2+1)=12$. Doğru cevap: C.

Soru 4.

Üç basamaklı $\overline{ab5}$ sayısı 11'e bölünüyor. $a=3$ ise $b$ kaçtır (11'e bölünme kuralına göre sağdan sıra ile $5-b+a$)?

A) 8   B) 6   C) 3   D) 0   E) 2

Çözüm: $5-b+3=8-b$ değeri 0 ya da 11'in katı olmalı; $0\le b\le9$ aralığında $8-b=0\Rightarrow b=8$. Doğru cevap: A.

Soru 5.

$2^{10}$ ile $4^{6}$ sayılarından hangisi büyüktür?

A) $2^{10}$   B) $4^6$   C) Eşit   D) Karşılaştırılamaz   E) Hiçbiri

Çözüm: $4^6=2^{12}>2^{10}$. Doğru cevap: B.

Soru 6.

15 ve 25'in EKOK'u kaçtır?

A) 50   B) 75   C) 100   D) 125   E) 150

Çözüm: $15=3\cdot5$, $25=5^2$ → EKOK $=3\cdot5^2=75$. Doğru cevap: B.

Soru 7.

$\overline{7a4}$ üç basamaklı sayısı 4'e bölünüyorsa $a$ kaç farklı değer alır?

A) 2   B) 3   C) 5   D) 10   E) 0

Çözüm: Son iki basamak $\overline{a4}$, 4'e bölünmeli: $a4$ değerleri 04,24,44,64,84 → 5 değer. Doğru cevap: C.

Soru 8.

48 ile 60'ın EBOB'u × EKOK'u kaçtır?

A) 1440   B) 2880   C) 720   D) 960   E) 480

Çözüm: EBOB×EKOK$=a\cdot b=48\cdot60=2880$. Doğru cevap: B.

Soru 9.

$n$ pozitif tam sayı olmak üzere $3^n$'in son rakamı 7 ise $n$ mod 4 kaçtır (3'ün kuvvetleri 3,9,7,1 döngüsü)?

A) 0   B) 1   C) 2   D) 3   E) Belirsiz

Çözüm: $3^1=3,3^2=9,3^3=27(7),3^4=81(1)$ döngüsü; son rakam 7 iken $n\equiv3\pmod4$. Doğru cevap: D.

Soru 10.

$100!$ sayısının sonunda kaç tane sıfır vardır (5'in kuvveti sayılır)?

A) 20   B) 22   C) 24   D) 25   E) 21

Çözüm: $\lfloor100/5\rfloor+\lfloor100/25\rfloor=20+4=24$. Doğru cevap: C.

🟡 Orta-Zor (11-20)

Soru 11.

Bir sayı hem 12'ye hem 18'e bölünüyorsa kesinlikle hangi sayıya bölünür?

A) 216   B) 36   C) 6   D) 72   E) 108

Çözüm: EKOK(12,18): $12=2^2\cdot3$, $18=2\cdot3^2$ → EKOK$=2^2\cdot3^2=36$. Doğru cevap: B.

Soru 12.

$\overline{2x3y}$ sayısı hem 3'e hem 8'e bölünüyor. $y$ çift olmalı (8 için); $y=4$ iken son üç basamak $\overline{x34}$'ün 8'e bölünmesi ve rakam toplamının 3'e bölünmesi koşuluyla $x$ kaçtır (tek çözüm)?

A) 1   B) 3   C) 5   D) 7   E) 9

Çözüm: $\overline{x34}$ 8'e bölünmeli: 134,334,534,734,934 içinde 8'e bölüneni ara: $934/8$ değil, $134/8$ değil... asıl kontrol: 8 için sadece son 3 basamağa bakılır; $x34$ formundan 8'e bölünen $x=7$ için $734=8\cdot91.75$ olmaz; deneyerek $x=5$: $534/8=66.75$ olmaz; $x=1$: $134/8=16.75$; $x=3$: $334/8=41.75$; $x=9$:$934/8=116.75$; hiçbiri tam bölünmüyor gibi göründüğünden $y=4$ yerine $y=6$ dene: $x36$ değerleri arasında $136/8=17$ tam! O hâlde $y=6,x=1$; rakam toplamı $2+1+3+6=12$, 3'e bölünür ✓. Doğru cevap: A.

Soru 13.

Üç basamaklı en büyük sayı ile üç basamaklı en küçük sayının farkı hangi sayıya kesinlikle bölünür?

A) 899   B) 9   C) 100   D) 899'un tüm bölenlerine   E) 7

Çözüm: $999-100=899=29\times31$; bu sayının tüm pozitif bölenlerine (1,29,31,899) bölünür. Doğru cevap: D.

Soru 14.

$a$ ve $b$ aralarında asal iki pozitif tam sayı ve $a\cdot b=180$ ise $a+b$'nin alabileceği en küçük değer kaçtır ($a,b>1$)?

A) 17   B) 29   C) 41   D) 49   E) 13

Çözüm: $180=2^2\cdot3^2\cdot5$; aralarında asal çarpanlara bölünmeli, toplamı en küçültmek için birbirine en yakın çarpanları seç: $4\times45$(9+... aralarında asal değil), dene: $9\times20=180$, aralarında asal (9=3²,20=2²·5) ✓ toplam 29; $5\times36=180$ ama 36 ile 5 aralarında asal, toplam 41; $4\times45$ aralarında asal (4=2²,45=3²·5), toplam 49; en küçüğü 29. Doğru cevap: B.

Soru 15.

$n$ ve $n+2$ ikiz asal olmak üzere $n>3$ ise $n+1$ kesinlikle hangi sayıya bölünür?

A) 4   B) 5   C) 6   D) 7   E) 3

Çözüm: 3'ten büyük ikiz asallar arasındaki sayı her zaman 6'nın katıdır (asallar 6k±1 formundadır). Doğru cevap: C.

Soru 16.

1'den 100'e kadar (100 dahil) kaç sayı hem 2 hem 3'e bölünmez (yani 6'nın katı değildir) VE aynı zamanda 5'in de katı değildir? (Yaklaşık/tam sayma sorusu — sadece 6'nın ve 5'in katlarını çıkarma mantığıyla)

A) 53   B) 60   C) 67   D) 73   E) 47

Çözüm: 6'nın katı: 16 tane, 5'in katı: 20 tane, ortak (30'un katı): 3 tane. İçerme-dışlama: $16+20-3=33$ sayı bu kümelerden en az birine ait; $100-33=67$ sayı hiçbirine ait değil. Doğru cevap: C.

Soru 17.

$2^{100}$ sayısının birler basamağı kaçtır (2'nin kuvvetleri 2,4,8,6 döngüsü)?

A) 2   B) 4   C) 6   D) 8   E) 0

Çözüm: Döngü uzunluğu 4; $100\mod4=0$ yani 4. kuvvete denk (döngünün son elemanı): $2^4=16\to6$. Doğru cevap: C.

Soru 18.

$\overline{ab}$ iki basamaklı bir sayı, rakamları ters çevrildiğinde elde edilen $\overline{ba}$ sayısından 27 fazladır. $a-b$ kaçtır?

A) 1   B) 2   C) 3   D) 4   E) 27

Çözüm: $\overline{ab}-\overline{ba}=9(a-b)=27\Rightarrow a-b=3$. Doğru cevap: C.

Soru 19.

240 sayısının kaç tane çift pozitif böleni vardır ($240=2^4\cdot3\cdot5$)?

A) 15   B) 20   C) 16   D) 10   E) 12

Çözüm: Toplam bölen sayısı $(4+1)(1+1)(1+1)=20$; tek bölen sayısı ($2^0$ sabitken diğer üsler) $(1+1)(1+1)=4$; çift bölen $=20-4=16$. Doğru cevap: C.

Soru 20.

$x$ pozitif tam sayı olmak üzere $\dfrac{x+7}{x-2}$ ifadesinin tam sayı olması için $x-2$ hangi sayının bir böleni olmalıdır?

A) 5   B) 7   C) 9   D) 2   E) 14

Çözüm: $\frac{x+7}{x-2}=\frac{(x-2)+9}{x-2}=1+\frac{9}{x-2}$; tam sayı olması için $x-2$, 9'un böleni olmalı. Doğru cevap: C.

🔴 Zor (21-30)

Soru 21.

$n!$ ifadesinin 3'e bölünme kuvveti (Legendre formülü) $n=50$ için kaçtır?

A) 20   B) 22   C) 24   D) 16   E) 18

Çözüm: $\lfloor50/3\rfloor+\lfloor50/9\rfloor+\lfloor50/27\rfloor=16+5+1=22$. Doğru cevap: B.

Soru 22.

$a,b,c$ pozitif tam sayılar, EBOB$(a,b)=6$, EBOB$(b,c)=10$ ise EBOB$(a,c)$ en fazla kaç olabilir (b'nin bu iki koşulu sağlayan en küçük değeri üzerinden)?

A) 2   B) 6   C) 10   D) 30   E) 60

Çözüm: $b$, 6'nın da 10'un da katı olmalı, en küçüğü EKOK(6,10)=30. $a$, 6'nın katı ama 30'un katı olmak zorunda değil (sadece EBOB(a,b)=6 olacak şekilde); benzer $c$ için. $a$ ve $c$'nin ortak çarpanı en fazla EBOB(6,10)=2 olabilir (6 ve 10'un ortak çarpanı 2'dir), çünkü $a$'nın 6 ile paylaştığı ve $c$'nin 10 ile paylaştığı ortaklık ancak 6 ile 10'un ortak çarpanı kadar örtüşebilir. Doğru cevap: A.

Soru 23.

$\overline{abcabc}$ biçimindeki (6 basamaklı, ilk üç rakam tekrar eden) her sayı hangi sayıya kesinlikle bölünür?

A) 7   B) 11   C) 13   D) 1001 (=7×11×13)   E) Hepsi

Çözüm: $\overline{abcabc}=\overline{abc}\times1001=\overline{abc}\times7\times11\times13$; bu yüzden hem 7 hem 11 hem 13'e (dolayısıyla 1001'e) bölünür — en kapsayıcı doğru cevap 1001'dir ama aslında E de teknik olarak doğrudur; en spesifik/istenen cevap D'dir. Doğru cevap: D.

Soru 24.

Pozitif tam sayı $n$ için $n^2+n$ ifadesi her zaman hangi sayıya bölünür?

A) 3   B) 4   C) 2   D) 5   E) 6

Çözüm: $n^2+n=n(n+1)$, ardışık iki tam sayının çarpımı her zaman 2'ye bölünür. Doğru cevap: C.

Soru 25.

$2^n+1$ ifadesinin 3'e bölünmesi için $n$ hangi paritede olmalıdır?

A) n tek   B) n çift   C) n'in 3 katı   D) Her zaman bölünür   E) Hiçbir zaman bölünmez

Çözüm: $2\equiv-1\pmod3$, $2^n\equiv(-1)^n$; $n$ tekse $2^n\equiv-1\equiv2$, $2^n+1\equiv0\pmod3$ olur; $n$ tek olmalı. Doğru cevap: A.

Soru 26.

Bir sayının 7'ye bölümünden kalan 3, 5'e bölümünden kalan 2'dir. Bu sayı 35 ile bölündüğünde alınabilecek en küçük pozitif kalan kaçtır (Çin Kalan Teoremi mantığıyla, en küçük pozitif çözüm)?

A) 17   B) 12   C) 22   D) 27   E) 32

Çözüm: $x\equiv3\pmod7$, $x\equiv2\pmod5$. 7'ye bölümü 3 kalanlılar: 3,10,17,24,31...; bunlardan 5'e bölümü 2 kalan olanı: 17 (17=5·3+2 ✓). Doğru cevap: A.

Soru 27.

$3^{2024}$ sayısının 4'e bölümünden kalan kaçtır ($3\equiv-1\pmod4$)?

A) 0   B) 1   C) 2   D) 3   E) 4

Çözüm: $3\equiv-1\pmod4$, $3^{2024}\equiv(-1)^{2024}=1\pmod4$. Doğru cevap: B.

Soru 28.

EBOB$(a,b)=12$ ve $a\cdot b=864$ ise EKOK$(a,b)$ kaçtır?

A) 36   B) 72   C) 48   D) 60   E) 24

Çözüm: EBOB×EKOK$=a\cdot b\Rightarrow$ EKOK$=864/12=72$. Doğru cevap: B.

Soru 29.

Dört basamaklı $\overline{9ab6}$ sayısı hem 4'e hem 9'a bölünüyor. $b$ çift olmalı (4 kuralı: $\overline{b6}$ 4'e bölünsün). $b6$ 4'e bölünen tek çift $b$ değeri için ($06,26,46,66,86$ içinden 4'e bölünenler: 06,26,46,66,86 → 4'e bölünenler: 08 yok, kontrol edelim: 06/4 hayır,26/4 hayır,46/4 hayır,66/4 hayır,86/4 hayır — hiçbiri! O yüzden 6 çift olsa da $\overline{b6}$'nın 4'e bölünmesi $b$ tek olsa da mümkün olabilir, çift kısıtı yanlış varsayım). Doğru yöntemle: $\overline{b6}$ değerleri 16,36,56,76,96 (b tek) 4'e bölünür mü? 16/4=4 ✓. O hâlde $b\in\{1,5,9\}$ (16,56,96 hepsi 4'e bölünür). Rakam toplamı $9+a+b+6=15+a+b$ 9'a bölünmeli. $b=1$ iken $a=2$ (15+2+1=18) tek çözüm mü? $a$ tek basamaklı olduğundan diğer $b$ değerleri için de kontrol gerekir ama soru $b=1$ verisiyle sınırlı düşünüldüğünde $a$ kaçtır?

A) 2   B) 3   C) 8   D) 0   E) 11

Çözüm: $15+a+1=16+a$, 9'a bölünen en küçük uygun değer $a=2$ ($18/9=2$). Doğru cevap: A.

Soru 30.

$N=2^a\cdot3^b$ biçimindeki bir sayının hem tam kare hem tam küp olması (yani 6. kuvvet olması) için $a$ ve $b$ nasıl olmalıdır?

A) İkisi de 6'nın katı olmalı   B) İkisi de çift olmalı   C) İkisi de tek olmalı   D) Biri çift biri tek olmalı   E) Hiçbir koşul gerekmez

Çözüm: Tam kare için üsler çift, tam küp için üsler 3'ün katı olmalı; ikisi birden için üsler HEM 2'nin HEM 3'ün katı, yani EKOK(2,3)=6'nın katı olmalıdır. Doğru cevap: A.


11. Mini Deneme (20 Soru — Yüksek Zorluk)

  1. $180$'in asal çarpanlarına ayrılışı nedir?
    A) $2^2\cdot3^2\cdot5$   B) $2\cdot3^3\cdot5$   C) $2^3\cdot3\cdot5$   D) $2^2\cdot3\cdot5^2$   E) $2\cdot3^2\cdot5^2$
  2. EBOB$(84,126)$ kaçtır?
    A) 21   B) 42   C) 14   D) 7   E) 63
  3. $n(n+1)(n+2)$ ifadesi her zaman hangi sayıya bölünür?
    A) 3   B) 4   C) 6   D) 8   E) 12
  4. $5^{2025}$'in birler basamağı kaçtır?
    A) 5   B) 1   C) 0   D) 25   E) belirsiz
  5. 360'ın pozitif bölen sayısı kaçtır ($360=2^3\cdot3^2\cdot5$)?
    A) 20   B) 24   C) 18   D) 30   E) 16
  6. $\overline{ab}-\overline{ba}=45$ ise $a-b$ kaçtır?
    A) 3   B) 4   C) 5   D) 9   E) 6
  7. Aralarında asal olmayan (ortak asal çarpanı olan) iki sayının EKOK'u ile çarpımları arasındaki ilişki nedir?
    A) EKOK > çarpım   B) EKOK < çarpım   C) EKOK = çarpım   D) İlişki yok   E) Her zaman eşit
  8. $7^{100}$'ün 3'e bölümünden kalan kaçtır ($7\equiv1\pmod3$)?
    A) 0   B) 1   C) 2   D) 3   E) 100
  9. Üç basamaklı, rakamları farklı ve 5'e bölünen kaç sayı vardır (100-999 arası, son rakam 0 veya 5, ilk rakam 0 olamaz, rakamlar birbirinden farklı)?
    A) 128   B) 136   C) 144   D) 152   E) 160
  10. $a\cdot b=EBOB(a,b)\cdot EKOK(a,b)$ özdeşliği hangi durumda $a=EBOB=EKOK=b$'ye indirgenir?
    A) a=b olduğunda   B) a,b aralarında asal olduğunda   C) a=1 olduğunda   D) Hiçbir zaman   E) b=1 olduğunda
  11. $n!$ içindeki 2'nin kuvveti $n=20$ için kaçtır?
    A) 15   B) 16   C) 18   D) 20   E) 10
  12. $120$ ile aralarında asal olan, $120$'den küçük pozitif tam sayı sayısı (Euler-phi mantığı) kaçtır? $120=2^3\cdot3\cdot5$
    A) 32   B) 30   C) 36   D) 40   E) 24
  13. $x^2\equiv1\pmod8$ denklemini sağlayan $0\le x<8$ kaç değer vardır?
    A) 2   B) 4   C) 6   D) 8   E) 1
  14. İki basamaklı kaç sayı hem 3'e hem 4'e bölünür (yani 12'nin katıdır)?
    A) 6   B) 7   C) 8   D) 9   E) 5
  15. $N$ üç basamaklı bir sayı ve rakamları toplamı 24 ise $N$ kesinlikle hangi sayıya bölünür?
    A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6
  16. $2^{2024}+2^{2023}$ ifadesi $2^{2023}$ cinsinden nasıl sadeleşir?
    A) $2^{2023}\cdot3$   B) $2^{4047}$   C) $2^{2024}$   D) $3^{2023}$   E) $2^{2025}$
  17. EBOB'u 8, EKOK'u 96 olan iki sayının çarpımı kaçtır?
    A) 768   B) 384   C) 104   D) 12   E) 88
  18. $\overline{2a3}$ üç basamaklı sayı 3'e bölünüyorsa $a$ kaç farklı değer alabilir?
    A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6
  19. Ardışık üç tek sayının toplamı her zaman hangi sayıya bölünür?
    A) 2   B) 3   C) 5   D) 6   E) 9
  20. $100$'e kadar (100 dahil) kaç asal sayı vardır?
    A) 21   B) 23   C) 25   D) 27   E) 29

12. Cevap Anahtarı

1. A — $180=4\cdot45=2^2\cdot3^2\cdot5$.

2. B — $84=2^2\cdot3\cdot7$, $126=2\cdot3^2\cdot7$ → EBOB$=2\cdot3\cdot7=42$.

3. C — Ardışık üç sayıdan biri 3'ün katı, en az biri çift → 6'ya bölünür.

4. A — 5'in kuvvetleri her zaman 5 ile biter.

5. B — $(3+1)(2+1)(1+1)=24$.

6. C — $9(a-b)=45\Rightarrow a-b=5$.

7. B — Ortak çarpan varsa EKOK, çarpımdan küçük olur (EBOB>1 olduğundan EBOB×EKOK=çarpım eşitliğinde EKOK=çarpım/EBOB<çarpım).

8. B — $7\equiv1\pmod3\Rightarrow7^{100}\equiv1$.

9. B — Detaylı sayma: son rakam 0 ise kalan 2 basamak 8×8=... standart kombinatorik sonucu 136'dır (ilk rakam 9 seçenek, ikinci 8, son 0/5 için ayrı hesap).

10. A — $a=b$ olduğunda EBOB=EKOK=a=b.

11. C — $\lfloor20/2\rfloor+\lfloor20/4\rfloor+\lfloor20/8\rfloor+\lfloor20/16\rfloor=10+5+2+1=18$.

12. A — Euler-phi: $120(1-\frac12)(1-\frac13)(1-\frac15)=120\cdot\frac12\cdot\frac23\cdot\frac45=32$.

13. B — $x\in\{1,3,5,7\}$ hepsi $x^2\equiv1\pmod8$ sağlar; 4 değer.

14. C — 12,24,36,48,60,72,84,96 → 8 tane.

15. B — Rakam toplamı 24, 3'e bölünür (9'a bölünmez çünkü 24, 9'un katı değil).

16. A — $2^{2023}(2+1)=3\cdot2^{2023}$.

17. A — EBOB×EKOK$=8\times96=768$.

18. B — $2+a+3=5+a$, 3'e bölünen $a$ değerleri: 1,4,7 → 3 değer.

19. B — Üç ardışık tek sayı: $n,n+2,n+4$ toplamı $3n+6=3(n+2)$; her zaman 3'e bölünür.

20. C — 1-100 arası 25 asal sayı vardır.


13. Ultra Özet

TEMEL KAVRAMLAR — TEK SAYFA
1. Bölünebilme: 2/5/10→son basamak, 3/9→rakam toplamı, 4/8→son 2/3 basamak, 11→sağdan +/- toplam.
2. EBOB=ortak asalların küçük üssü; EKOK=tüm asalların büyük üssü; EBOB×EKOK=a×b.
3. "Hem A hem B'ye bölünüyorsa A×B'ye bölünür" YANLIŞ — doğrusu EKOK(A,B).
4. Bölen sayısı formülü: üsleri 1 artır, çarp. $n!$ içindeki asal kuvveti: Legendre formülü ($\lfloor n/p\rfloor+\lfloor n/p^2\rfloor+...$).
5. $\overline{ab}-\overline{ba}=9(a-b)$; kalan aritmetiğinde (mod) döngüsel kalıpları (birler basamağı) kullan.


14. Son Gün Tekrarı

⭐ Altın Bilgi

• EKOK tuzağına düşme: "hem...hem" = EKOK, çarpım değil.
• Legendre formülünü unutma: $n!$'deki p asalının kuvveti $=\sum\lfloor n/p^k\rfloor$.
• Birler basamağı sorularında kuvvet döngüsünü (genelde 4 uzunluklu) bul, mod al.
• Bölen sayısı: üsleri 1 artır çarp; tek/çift bölen ayrımında 2'nin üssünü izole et.