Anlatım Yolları 1
Anlatım Yolları 1
Aşağıdaki cümlelerden hangisi betimleyici bir anlatım içerir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerden hangisi betimleyici bir anlatım içerir?
- A) Hava tahmin raporlarına göre sıcaklıklar hissedilir derecede düşecek.
- B) Çantasını kaptığı gibi telaşla merdivenlerden aşağı koştu.
- C) Güneş, gökyüzünde kocaman ve sarı bir top gibi asılı duruyordu. ✓
- D) Bana göre ders çalışmak sadece zorunluluk değil, bir keşif sürecidir.
'Güneş, gökyüzünde kocaman ve sarı bir top gibi asılı duruyordu.' cümlesi, görselliği ön plana çıkaran betimleyici bir anlatım kullanmaktadır.
2. Hangi cümlede açıklayıcı anlatım kullanılmaktadır?
- A) Bu kitabın konusu, kahramanlık ve fedakârlık üzerine kurulu. ✓
- B) Anahtarı sessizce kilide sokup kapıyı yavaşça araladı.
- C) Masmavi denizin üstünde beyaz köpüklü dalgalar dans ediyordu.
- D) Sanatçının görevi toplumu yansıtmak değil, ona yön vermektir.
'Bu kitabın konusu, kahramanlık ve fedakârlık üzerine kurulu.' cümlesi, açıklama yaparak bilgi veren bir anlatım tarzı kullanmaktadır.
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde öyküleyici bir anlatım vardır?
- A) İnsanın doğayla uyum içinde yaşaması gerektiği savunulmalıdır.
- B) Bahçede boy vermiş kırmızı güller ve mor leylaklar vardı.
- C) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltı yaparken kuşların sesini dinledim. ✓
- D) Roman, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları anlatan bir türdür.
C seçeneği ('Sabah erkenden kalktım...'), birbirini izleyen bir olay akışını (kalkmak, kahvaltı yapmak, dinlemek) aktardığı için öyküleyici anlatıma örnektir.
4. Hangi cümlede tartışmacı anlatım kullanılmıştır?
- A) Eğitim sistemimizin temel amacı bireysel yetenekleri açığa çıkarmaktır.
- B) Yolun kenarındaki yaşlı çınar ağacı, gölgesini sokağa sermişti.
- C) Bazı insanlar sanatın gereksiz olduğunu düşünüyor, ancak bu doğru bir yaklaşım değil. ✓
- D) Kütüphaneye girip en arka sıradaki masaya oturdu ve okumaya başladı.
'Bazı insanlar sanatın gereksiz olduğunu düşünüyor, ancak bu doğru bir yaklaşım değil.' cümlesi, bir düşünceyi çürütmeye yönelik tartışmacı bir anlatım kullanmaktadır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öğretici anlatım vardır?
- A) Yerçekimi, Dünya üzerindeki her şeyi merkezine çeken kuvvettir. ✓
- B) Bulutların arasından süzülen solgun ışık odayı aydınlatıyordu.
- C) Zil çalar çalmaz öğrenciler koridora fırlayıp bahçeye koştular.
- D) Bazı eleştirmenler romanın bittiğini söylese de roman her zaman yaşayacaktır.
'Yerçekimi, Dünya üzerindeki her şeyi merkezine çeken kuvvettir.' cümlesi, bilgi vermek amacıyla öğretici bir anlatım kullanmaktadır.
6. Hangi cümle betimleyici anlatım içerir?
- A) Klasik eserler, her dönemde okuyucuya yeni ufuklar açan kitaplardır.
- B) Küçük bir odanın köşesinde, eski bir sandalye duruyordu. ✓
- C) Bilim kurgu filmlerinin sadece gençlere hitap ettiği görüşü yanlıştır.
- D) Elindeki mektubu hızla yırtıp çöpe attı ve odadan çıktı.
'Küçük bir odanın köşesinde, eski bir sandalye duruyordu.' cümlesinde görsel unsurlar ön plana çıkarılmış ve betimleyici bir anlatım kullanılmıştır.
7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi öyküleyici anlatım örneğidir?
- A) Parkta yürüyüş yaparken eski bir dostuma rastladım. ✓
- B) Öz güven, bireyin hayattaki başarısını doğrudan etkileyen bir duygudur.
- C) Eski konak, çatlak duvarları ve dökülen sıvalarıyla zamana direniyordu.
- D) Şiirin sadece kafiyeden ibaret olduğunu iddia etmek büyük bir yanılgıdır.
'Parkta yürüyüş yaparken eski bir dostuma rastladım.' cümlesi, bir olayı (yürümek, rastlamak) aktardığı için öyküleyici bir anlatım kullanmaktadır.
8. Hangi cümlede açıklayıcı anlatım kullanılmaktadır?
- A) Küçük kızın üzerinde yırtık pırtık ama tertemiz bir elbise vardı.
- B) Yazarların halktan kopuk yaşaması gerektiği tezini kabul edemeyiz.
- C) Paltosunu giyip kapıyı çarparak evden hızla uzaklaştı.
- D) Bu kitabın yazarı oldukça tanınmış bir isimdir. ✓
'Bu kitabın yazarı oldukça tanınmış bir isimdir.' cümlesi, bilgi verme amacı taşıyan açıklayıcı bir anlatım kullanmaktadır.
9. Aşağıdaki cümlelerden hangisi tartışmacı anlatım örneğidir?
- A) Gözlüğünü takıp masadaki kalın kitabı incelemeye başladı.
- B) Bazı insanlar spor yapmanın gereksiz olduğunu düşünüyor, ancak bu doğru değil. ✓
- C) Vadinin tabanında gürültüyle akan berrak bir dere uzanıyordu.
- D) Fotosentez, bitkilerin karbondioksit ve su kullanarak besin üretmesidir.
'Bazı insanlar spor yapmanın gereksiz olduğunu düşünüyor, ancak bu doğru değil.' cümlesi, bir düşünceyi eleştirerek tartışmacı anlatım kullanmaktadır.
10. Hangi cümlede öğretici anlatım vardır?
- A) Dünya, güneş etrafında dönen bir gezegendir. ✓
- B) Odanın ortasında ağır kokulu, kırmızı kadife bir koltuk duruyordu.
- C) Bazı eleştirmenler şiirin bittiğini söylese de bu doğru değildir.
- D) Biletini gişeden alıp perondaki trene doğru yürümeye başladı.
'Dünya, güneş etrafında dönen bir gezegendir.' cümlesi, bilgi vermek amacıyla öğretici anlatım kullanmaktadır.
11. Aşağıdaki cümlelerden hangisi betimleyici anlatım içerir?
- A) Ormanda yürürken ağaçların yapraklarının hışırtısını duydum. ✓
- B) Bence her insanın günde en az sekiz saat uyuması gerekir.
- C) Sınıfa girip çantasını sıraya bıraktı ve tahtayı silmeye koyuldu.
- D) Cumhuriyet Dönemi, Türk edebiyatında büyük yeniliklerin yaşandığı bir süreçtir.
'Ormanda yürürken ağaçların yapraklarının hışırtısını duydum.' cümlesi, işitsel unsurları tasvir ederek betimleyici bir anlatım kullanmaktadır.
12. Hangi cümle açıklayıcı anlatım örneği olarak değerlendirilebilir?
- A) Telefonunu cebine koyup adımlarını biraz daha hızlandırdı.
- B) Geniş bahçenin ortasında, gövdesi yosun tutmuş mermer bir havuz vardı.
- C) Yapay zekanın insan zekasını geride bırakacağı korkusu bence yersizdir.
- D) Bu cihaz, elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür. ✓
'Bu cihaz, elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür.' cümlesi, bilgi verme amacı taşıyan açıklayıcı bir anlatım kullanmaktadır.
13. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde öyküleyici anlatım vardır?
- A) Bulutların arkasından sızan güneş ışınları denizi altın sarısına boyamıştı.
- B) İklim değişikliği, küresel sıcaklıkların artmasıyla kendini gösteren bir süreçtir.
- C) Akşam eve dönerken yağmur altında yürüdüm ve çok üşüdüm. ✓
- D) Sanatın sadece güzellik amacı taşıması gerektiği fikri eksiktir.
'Akşam eve dönerken yağmur altında yürüdüm ve çok üşüdüm.' cümlesi, bir olayı (dönmek, yürümek, üşümek) zaman akışıyla anlatan öyküleyici bir anlatım örneğidir.
14. Hangi cümlede tartışmacı anlatım kullanılmıştır?
- A) Eski evin ahşap pencereleri rüzgar estikçe gürültüyle sallanıyordu.
- B) Sanatın gereksiz olduğunu düşünenler yanılıyor. ✓
- C) Biyografi, tanınmış kişilerin hayat hikayelerini anlatan nesnel bir türdür.
- D) Cebinden çıkardığı anahtarla kapıyı açtı ve sessizce içeri süzüldü.
'Sanatın gereksiz olduğunu düşünenler yanılıyor.' cümlesi, bir düşünceyi eleştirme amacı güden tartışmacı bir anlatım kullanmaktadır.
15. Hangi cümlede öğretici anlatım örneği bulunmaktadır?
- A) Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak besin üretmesidir. ✓
- B) Yazarın dili sadece kendisi için kullandığı tezi savunulamaz.
- C) Kürsünün arkasındaki genç konuşmacı gözlüklerini düzelterek söze başladı.
- D) Yemyeşil vadinin ortasında kiremit çatılı küçük bir köy evi duruyordu.
'Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak besin üretmesidir.' cümlesi, bilgi vererek öğretici anlatım kullanmaktadır.
16. Hangi cümlede _düşsel (fantastik)_ anlatım kullanılmıştır?
- A) Odanın duvarları pembe renkteydi.
- B) Sokakta yürürken eski bir arkadaşımı gördüm.
- C) Gökyüzündeki bulutlar pamuk şekerine dönüşüp yere yağdı. ✓
- D) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
'Gökyüzündeki bulutlar pamuk şekerine dönüşüp yere yağdı.' cümlesi, gerçeküstü ve hayal ürünü bir durumu anlattığı için düşsel anlatıma örnektir.
17. Aşağıdaki cümlelerden hangisi _söyleşmeye bağlı_ anlatım (diyalog) içerir?
- A) Ahmet, kapıyı açtı ve içeri girdi.
- B) - Yarın sinemaya gidelim mi? - Harika fikir! ✓
- C) Evin bahçesi çiçeklerle doluydu.
- D) Bilim, evreni anlama çabasıdır.
'- Yarın sinemaya gidelim mi? - Harika fikir!' ifadesi, iki veya daha fazla kişi arasındaki karşılıklı konuşmayı gösterir, bu da söyleşmeye bağlı anlatımdır.
18. Hangi cümlede _emredici_ anlatım kullanılmıştır?
- A) Lütfen kapıyı kapatır mısınız?
- B) Odanı hemen toplamalısın.
- C) Ders çalışmak çok faydalıdır.
- D) Hemen buraya gel ve ödevini yap! ✓
'Hemen buraya gel ve ödevini yap!' cümlesi, kesin bir emir ve buyruk içerdiği için emredici anlatım türüne girer.
19. Bir konu hakkında bilgi verirken, tanımlamalar yapar ve örnekler sunarken hangi anlatım türü kullanılır?
- A) Öyküleyici Anlatım
- B) Betimleyici Anlatım
- C) Açıklayıcı Anlatım ✓
- D) Tartışmacı Anlatım
Açıklayıcı anlatım, okuyucuya bilgi vermek, bir konuyu öğretmek veya bir kavramı tanımlamak amacıyla kullanılır. Bu nedenle tanımlamalar ve örnekler bu türün temel unsurlarıdır.
20. Bir yazarın, okuyucuyu kendi düşüncesine çekmek, onu ikna etmek ve karşıt görüşü çürütmek amacıyla kullandığı anlatım türü hangisidir?
- A) Betimleyici Anlatım
- B) Tartışmacı Anlatım ✓
- C) Öğretici Anlatım
- D) Öyküleyici Anlatım
Tartışmacı anlatım, bir tezi savunmak ve antitezi (karşıt görüşü) çürütmek üzerine kuruludur. Amaç, okuyucuyu yazarın görüşüne ikna etmektir.
21. 'Masada duran vazo, güneş ışığında elmas gibi parlıyordu. İncecik boynu, zarif bir kuğuyu andırıyordu.' Bu parçada hangi anlatım türü ağır basmaktadır?
- A) Öyküleyici Anlatım
- B) Açıklayıcı Anlatım
- C) Betimleyici Anlatım ✓
- D) Tartışmacı Anlatım
Parçada, bir vazonun görünüşü ve özellikleri (parlaması, ince boynu) ayrıntılı bir şekilde tasvir edilmektedir. Kelimelerle bir resim çizme amacı güdüldüğü için betimleyici anlatım kullanılmıştır.
22. 'Ertesi sabah erkenden yola koyuldular. Güneş henüz doğmamıştı. Yolculukları, tahmin ettiklerinden daha zorlu geçecekti.' Bu parçada hangi anlatım türü kullanılmıştır?
- A) Betimleyici Anlatım
- B) Öyküleyici Anlatım ✓
- C) Açıklayıcı Anlatım
- D) Tartışmacı Anlatım
Parçada bir olay (yola koyulma, güneşin doğmaması) belirli bir zaman akışı içinde anlatılmaktadır. Fiil ve hareket ön plandadır, bu nedenle öyküleyici anlatım kullanılmıştır.
23. 'Bazıları, teknolojinin insanları yalnızlaştırdığını iddia ediyor. Oysa ben tam tersini düşünüyorum. Teknoloji, uzaktaki insanları birbirine bağlayan güçlü bir köprüdür.' Bu parçada hangi anlatım türü ağır basmaktadır?
- A) Öğretici Anlatım
- B) Betimleyici Anlatım
- C) Öyküleyici Anlatım
- D) Tartışmacı Anlatım ✓
Parçada yazar, bir görüşü ('teknoloji yalnızlaştırır') 'oysa' diyerek reddetmekte ve kendi tezini ('insanları bağlar') savunmaktadır. Bu, ikna amacı güden tartışmacı anlatımdır.
24. 'Ozon tabakası, Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole ışınlarını süzen atmosferik bir katmandır. Bu katmanın incelmesi, cilt kanseri riskini artırır.' Bu parçada hangi anlatım türü kullanılmıştır?
- A) Açıklayıcı Anlatım ✓
- B) Betimleyici Anlatım
- C) Tartışmacı Anlatım
- D) Öyküleyici Anlatım
Parçada 'Ozon tabakası nedir?' sorusuna cevap verilmekte ve işlevi hakkında nesnel bilgiler sunulmaktadır. Amaç bilgi vermek olduğu için açıklayıcı (öğretici) anlatım kullanılmıştır.
25. Hangi cümlede _lirik (coşkun)_ anlatım kullanılmıştır?
- A) Akşam oldu, güneş battı.
- B) Eyvah, yine geç kaldım!
- C) Ah, bu dağların engin sessizliği ruhumu nasıl da dinlendiriyor! ✓
- D) Toplantı yarın saat 10.00'da başlayacak.
'Ah, bu dağların engin sessizliği ruhumu nasıl da dinlendiriyor!' cümlesi, yoğun duyguları (huzur, hayranlık) ve coşkuyu dile getirdiği için lirik anlatıma örnektir.