Karma Test 21

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) Baktım ki gelmiyor, ben gittim.
• B) Öyle bir geçer zamanki şaşırırsın. ✓
• C) Sen ki beni hiç üzmezdin.
• D) Amcamlarinki daha yeniymiş.

'Zaman' sözcüğünden sonra gelen 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılır. Doğrusu: 'Öyle bir geçer zaman ki'.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne-yüklem ilişkisi bakımından diğerlerinden farklı bir çatı özelliği vardır?

• A) Çocuklar bahçede neşeyle koştu. ✓
• B) Annem camları güzelce sildi.
• C) Kardeşim ödevini bitirdi.
• D) Babam arabayı yıkadı.

A seçeneğindeki 'koştu' fiili nesne alamaz (Geçişsiz). Diğerleri (sildi, bitirdi, yıkadı) nesne alabilir (Geçişli).

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü türemesi (ünlü artması) vardır?

• A) Daracık yollardan geçtik. ✓
• B) Küçücük bir evleri vardı.
• C) Sıcacık çorba içtik.
• D) Yumuşacık yastıkta uyudu.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Dar-cık' -> 'Dar-a-cık'. Araya 'a' ünlüsü girmiştir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

• A) Beni en çok üzen, senin yalan söylemendir.
• B) Bu konuda herkesin fikrini almak gerekir.
• C) Yarın mutlaka seninle gelebilirim. ✓
• D) Kitapları rafa özenle dizdi.

Doğru cevap C seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Mutlaka' (kesinlik) ve 'gelebilirim' (ihtimal) aynı cümlede çelişir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

• A) Yarışmada 2'nci oldu.
• B) Bu okulda yüz elli öğrenci var.
• C) Herkes üçer üçer sıraya girdi.
• D) Toplantı 13.00'da başlayacak. ✓

Tam saatlerde (13.00) sıfırlar okunmaz. 'On üçte' diye okunur. Ek, okunuşa göre gelir: 13.00'te.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zincirleme isim tamlaması kullanılmıştır?

• A) Masa örtüsünün deseni çok güzeldi. ✓
• B) Evin bahçesi temizlendi.
• C) Tahta kapı gıcırdıyordu.
• D) Ali'nin yeni kalemi kaybolmuş.

'Masa örtüsü' (Belirtisiz İT) + 'desen-i' = 'Masa örtüsünün deseni' (Zincirleme İT).

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi (eylemsi) **yoktur**?

• A) Gelen gideni aratır.
• B) Koşarak eve gitti.
• C) Okumak insanı geliştirir.
• D) Çocuklar parkta oynuyor. ✓

A (Gelen, giden - Sıfat fiil), B (Koşarak - Zarf fiil), C (Okumak - İsim fiil). D seçeneğinde fiilimsi yoktur, çekimli fiil vardır.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

• A) Akşam, yine akşam, yine akşam...
• B) Genç, adama yer verdi.
• C) Eve gelip, hemen yattı. ✓
• D) İstanbul'a, o güzel şehre, gidiyoruz.

Doğru cevap C seçeneğidir. Türkçe noktalama kuralları uyarınca, Zarf-fiil eklerinden sonra (gelip) virgül konmaz. Bu kural, cümlenin anlam bütünlüğünü korumak ve doğru tonlamayı sağlamak için gereklidir.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'da/de' bağlacı cümleye 'neden-sonuç' anlamı katmıştır?

• A) Çalıştı da kazandı. ✓
• B) Sen de mi geliyorsun?
• C) Büyüyecek de adam olacak.
• D) Gitti de gelmedi.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Çalıştı da (çalıştığı için) kazandı'. İlk eylem ikincinin nedenidir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türemiş sözcük **kullanılmamıştır**?

• A) Yolcular otobüse bindi.
• B) Sessiz bir yerde oturduk.
• C) Kalemim masada kalmış. ✓
• D) Gözlüklerini taktı.

A (Yol-cu), B (Ses-siz), D (Göz-lük) türemiştir. C'de 'Kalem-im' (iyelik eki) çekim ekidir, sözcük basittir.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hem... hem...' bağlacı sıfatları bağlamıştır?

• A) Hem ağlarım hem giderim.
• B) Hem suçlu hem güçlü. ✓
• C) Hem annesini hem babasını özlemiş.
• D) Hem çalışıyor hem okuyor.

'Suçlu' ve 'güçlü' sözcükleri niteleme sıfatı görevinde kullanılabilir (Burada adlaşmış sıfat veya yüklem ismidir ama tür olarak sıfattır). A ve D fiilleri, C nesneleri bağlamıştır.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı) vurgulanmıştır?

• A) Yarın Ankara'ya gideceğim. ✓
• B) Ankara'ya yarın gideceğim.
• C) Gideceğim yarın Ankara'ya.
• D) Ben yarın Ankara'ya gideceğim.

Yüklemden (gideceğim) hemen önceki öge vurgulanır. 'Ankara'ya' dolaylı tümleçtir.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik eylem, oluşumu bakımından diğerlerinden farklıdır?

• A) Hapsoldu.
• B) Kayboldu.
• C) Hissetti.
• D) Hasta oldu. ✓

A, B ve C seçeneklerinde ses düşmesi veya türemesi olduğu için bitişik yazılan yardımcı eylemlerdir. D seçeneğinde ses olayı olmadığı için ayrı yazılmıştır. (Hepsi yardımcı eylemle kurulmuştur ancak yazım kuralı/ses olayı bakımından D farklıdır).

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kişileştirme' (teşhis) sanatı vardır?

• A) Güneş dağların ardına saklandı. ✓
• B) Aslan gibi kükredi.
• C) İnci gibi dişleri vardı.
• D) Gözleri ateş saçıyordu.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Güneşin 'saklanması' insana ait bir özelliğin doğaya aktarılmasıdır. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesine (sertleşmesine) uğramış bir sözcük vardır?

• A) Sınıfta kimse yoktu. ✓
• B) Masada kitap var.
• C) Evde oturuyoruz.
• D) Yolda kaza olmuş.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Sınıf-da' -> 'Sınıfta', 'Yok-du' -> 'Yoktu'. İki tane benzeşme vardır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zarfla sağlanmıştır?

• A) Bana ne aldın?
• B) Hangi evi tuttunuz?
• C) Niçin gelmedin? ✓
• D) Kim aradı?

'Niçin', 'Neden', 'Ne diye' soruları sebep sorar ve soru zarfıdır. A (Zamir), B (Sıfat), D (Zamir).

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili yanlışlık vardır?

• A) TBMM'nin açılışı kutlandı.
• B) TDK'nın sitesi yenilendi. ✓
• C) TRT'den açıklama yapıldı.
• D) KYK'de kalıyorum.

Kısaltmalarda son harfin okunuşu esastır. 'K' harfi 'Ke' diye okunur. Doğrusu: TDK'nin.

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne, sözcük grubu (tamlama) halindedir?

• A) Yaşlı adam bankta oturuyordu. ✓
• B) Ali dün bize geldi.
• C) O, çok çalışkandır.
• D) Kitaplar masada duruyor.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Özne: 'Yaşlı adam'. Bu bir sıfat tamlamasıdır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem 'ek eylemin geniş zamanı' ile çekimlenmiştir?

• A) Hava çok güzeldi.
• B) Bu kitap çok ilginçmiş.
• C) En sevdiğim yer burasıdır. ✓
• D) Yarın bize gelse.

Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Ek eylemin geniş zaman eki '-dır/-dir'dir. Burası-dır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'pişmanlık' anlamı vardır?

• A) Keşke o sözü söylemeseydim. ✓
• B) Yazıklar olsun sana!
• C) Bu işi başarabilirdim.
• D) Belki o da üzülmüştür.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Yapılan bir eylemden (söz söylemek) duyulan üzüntü pişmanlıktır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

• A) Art arda gelen felaketler bizi üzdü.
• B) Bire bir ders alıyorum.
• C) Git gide hava kararıyor. ✓
• D) Yan yana oturdular.

Doğru cevap C seçeneğidir. Türkçe yazım kuralları açısından incelendiğinde, 'Gitgide' sözcüğü durum bildiren, kalıplaşmış bir zarftır ve bitişik yazılır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'Gitgide' şeklindedir.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' farklı bir görevde kullanılmıştır?

• A) Kalemle yazı yazdı.
• B) Arkadaşıyla sinemaya gitti.
• C) Defterle kitap aldı. ✓
• D) Arabayla geldi.

C seçeneğinde 've' getirilebilir (Defter ve kitap aldı), bu yüzden bağlaçtır. Diğerlerinde 've' gelmez, edattır.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dönüşlülük zamiri' pekiştirme görevinde kullanılmıştır?

• A) Kendi düşen ağlamaz.
• B) Bu yemeği ben kendim yaptım. ✓
• C) Kendine iyi bak.
• D) Herkes kendi işini yapsın.

'Ben kendim' kullanımında özne (ben) ile birlikte kullanılarak anlamı pekiştirmiştir.

24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamdadır?

• A) **Boş** sözlere karnım tok. ✓
• B) **Boş** kutuyu çöpe attı.
• C) **Boş** bardakları topladı.
• D) **Boş** ev kiraladık.

Doğru cevap A seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, 'Boş söz' anlamsız, değersiz söz manasında mecazdır. Diğerleri gerçek anlamdır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sıfat yapan ki' kullanılmıştır?

• A) Evdeki hesap çarşıya uymadı. ✓
• B) Benimki yine bozuldu.
• C) Gördüm ki gelmiyorsun.
• D) Seninki nerede?

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Evdeki' sözcüğündeki -ki, 'hesap' ismini niteleyerek sıfat yapmıştır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.