Karma Test 22
Karma Test 22
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?
- A) Sınıfın en çalışkanı oymuş.
- B) Bu konuda hakkını aramalısın. ✓
- C) Yarın bize gelecekmiş.
- D) Kapının kolu kırıldı.
Doğru cevap B seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Hak-ı' sözcüğü ek aldığında ünsüz türemesiyle 'Hakkı' olur. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
- A) Yarın Ahmet Bey gelecek.
- B) Kedimiz Minnoş çok tatlı.
- C) Bu yıl kurban bayramı erken geliyor. ✓
- D) Doğu Anadolu'da kar yağıyor.
Doğru cevap C seçeneğidir. Türkçe yazım kuralları açısından incelendiğinde, Milli ve dini bayramların adları büyük harfle başlar: 'Kurban Bayramı'. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'Kurban Bayramı' şeklindedir.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?
- A) Hava kararınca, eve döndüler. ✓
- B) Genç, doktora soru sordu.
- C) Kitap, defter ve kalem aldı.
- D) Evet, seni dinliyorum.
Doğru cevap A seçeneğidir. Türkçe noktalama kuralları uyarınca, Zarf-fiil eklerinden (-ınca/-ince) sonra virgül kullanılmaz. Bu kural, cümlenin anlam bütünlüğünü korumak ve doğru tonlamayı sağlamak için gereklidir.
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, bir sıfat tamlamasıdır?
- A) Evimiz kutu gibiydi.
- B) En sevdiği renk mavidir.
- C) Burası eski bir köydü. ✓
- D) Çocuklar bahçede oynuyor.
Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Eski bir köy' sıfat tamlamasıdır ve ek eylem alarak yüklem olmuştur. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) kullanılmıştır?
- A) Eve gittim ama onu bulamadım.
- B) Sabaha kadar ders çalıştı. ✓
- C) Hem ağlarım hem giderim.
- D) Çünkü seni seviyorum.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Kadar' sözcüğü edattır. Diğerleri bağlaçtır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
- A) Herkes ondan bahsediyor, onu seviyordu.
- B) Kitaba baktı ve rafa koydu. ✓
- C) Sana inanıyor ve güveniyorum.
- D) Evden çıktı, okula gitti.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Kitaba baktı ve (kitabı) rafa koydu'. İkinci yüklem için nesne gereklidir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çatı özelliği aranmaz?
- A) Hava bugün çok güzeldi. ✓
- B) Yarın sinemaya gideceğiz.
- C) Kitapları masaya bıraktı.
- D) Beni görünce kaçtı.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Yüklemi isim olan cümlelerde (güzeldi) çatı özelliği aranmaz. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamına göre olumsuz bir cümledir?
- A) Seni sevmiyor değilim.
- B) Ne aradı ne sordu. ✓
- C) Bu yemek çok tuzlu.
- D) Gelen gideni aratır.
Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Biçimce olumlu, anlamca olumsuzdur. 'Ne aradı ne sordu' = 'Aramadı ve sormadı'. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik zamanlı fiil vardır?
- A) Gözleri doluyordu. ✓
- B) Yarın geleceğim.
- C) Bunu duymalı.
- D) Soruyu çözdüm.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Doluyordu' (Doluyor idi) -> Şimdiki zamanın hikayesi. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökünden türemiş bir eylem vardır?
- A) Kuşlar ötüşüyor.
- B) Su şırıldıyor. ✓
- C) Bebek ağlıyor.
- D) Güneş parlıyor.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Şırıl' su sesidir (yansıma). Şırıl-da-mak fiili türemiştir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması yoktur?
- A) Bize gelmiyor.
- B) Seni bekliyor.
- C) Bunu saklıyor.
- D) Bize bakıyor. ✓
Bak-ıyor. Kök 'bak' olduğu için 'a/e' daralması yoktur. Diğerleri: gel-me-yor, bekle-yor, sakla-yor.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki'nin yazımı yanlıştır?
- A) Masadaki kitap benim.
- B) Seninki yine gelmedi.
- C) Oysaki çok çalışmıştım.
- D) Sınavda ki sorular zordu. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Türkçe yazım kuralları açısından incelendiğinde, Sıfat yapan -ki bitişik yazılır: 'Sınavdaki sorular'. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'Sınavdaki sorular' şeklindedir.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna üç nokta (...) konulmalıdır?
- A) Karşımızda masmavi bir deniz ✓
- B) Yarın size geleceğim
- C) Bu konuyu anladın mı
- D) Eyvah, geç kaldım
Doğru cevap A seçeneğidir. Türkçe noktalama kuralları uyarınca, Yüklemi olmayan (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur. Bu kural, cümlenin anlam bütünlüğünü korumak ve doğru tonlamayı sağlamak için gereklidir.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne kullanılmıştır?
- A) Ali camı kırdı.
- B) Cam kırıldı. ✓
- C) Rüzgar esti.
- D) Yağmur yağdı.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Kıran belli değildir, cam işten etkilenen varlıktır. Edilgen çatılıdır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz zamir vardır?
- A) Bazı günler çalışmam.
- B) Hangi evi aldın?
- C) Kimse beni anlamıyor. ✓
- D) Bu soruyu çözemedim.
'Kimse' sözcüğü belirsiz kişileri karşılayan bir zamirdir. A'da belgisiz sıfattır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik yapılı sözcük yoktur?
- A) Hanımeli kokuyor.
- B) Bilgisayar bozuldu.
- C) Cumartesi geleceğim.
- D) Kitaplık devrildi. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Kitaplık' türemiş sözcüktür (Kitap-lık). Diğerleri birleşiktir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamlı bir sözcük vardır?
- A) Bu davranışın beni kırdı. ✓
- B) Cam bardak kırıldı.
- C) Ağacın dalı kırıldı.
- D) Oyuncak araba kırıldı.
Doğru cevap A seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, 'Kırdı' sözcüğü 'üzmek, gücendirmek' anlamında mecazdır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türemiş sıfat kullanılmıştır?
- A) Kırmızı elma.
- B) Tuzlu kurabiye. ✓
- C) Güzel ev.
- D) Uzun yol.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Tuz-lu' (Tuz isminden türemiş sıfat). Diğerleri basit sıfattır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde istek kipi kullanılmıştır?
- A) Yarın sinemaya gidelim. ✓
- B) Ders çalışmalısın.
- C) Oraya gitme.
- D) Belki gelir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, '-e/-a' eki istek kipidir. 'Gidelim' (Biz gidelim). Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işteş çatılı fiil vardır?
- A) Çocuklar parkta oynuyor.
- B) Onunla dün görüştük. ✓
- C) Adam yavaşça doğruldu.
- D) Kitaplar okundu.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Görüşmek' (Görmekten görüşmek) karşılıklı yapılan bir eylemdir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) vardır?
- A) Sokaktan sesler geliyor. ✓
- B) Evden yeni çıktım.
- C) Masadan kitabı al.
- D) Okuldan dönüyorum.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Sokak-dan' -> 'Sokaktan'. Sert ünsüz benzeşmesi olmuştur. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımı doğrudur?
- A) Okullar eylülde açılacak. ✓
- B) 19 mayıs 1919'da Samsun'a çıktı.
- C) 29 ekim Cumhuriyet bayramı.
- D) Sınav 15 haziran'da yapılacak.
Belirli bir yıl veya gün belirtilmeyen ay adları küçük yazılır. B ve C'de ay adları büyük olmalıydı. D seçeneğinde ise gün (15) olduğu için 'Haziran' büyük yazılmalıydı. Tek doğru A seçeneğidir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) doğru kullanılmıştır?
- A) Ali; Ayşe ve Mehmet'i çağırdı. ✓
- B) Pazardan; elma aldım.
- C) Eve geldim; uyudum.
- D) Seni seviyorum; dedi.
Özneyi, eş görevli sözcüklerden ayırmak ve karışıklığı önlemek için noktalı virgül kullanılır.
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık hatası vardır?
- A) Gelecek hafta yine görüşelim.
- B) Yarınki toplantı iptal edildi.
- C) Bırakın patates doğramayı, yemek bile yapamaz. ✓
- D) Bugün hava çok güzel.
Sıralama yanlışı vardır. 'Yemek bile yapamaz, bırakın patates doğramayı' (Kolaydan zora veya zordan kolaya sıralama hatası).
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre basit cümledir?
- A) Yarın Ankara'ya gideceğim. ✓
- B) Eve gelince beni ara.
- C) Kapıyı açtı ve girdi.
- D) Çok çalışırsan kazanırsın.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Tek yargı (yüklem) bildiren ve içinde fiilimsi bulunmayan cümleler basittir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.