Karma Test 23

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) Bu bina 10 katlıdır.
• B) Sınıfta on beş öğrenci var.
• C) Yarışmada 2'nci olmuş.
• D) Bize 2'şer elma düştü. ✓

Üleştirme sayıları (ikişer, üçer) rakamla değil, her zaman yazıyla yazılır. Doğrusu: 'ikişer'.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'isimden fiil yapan' bir ek kullanılmıştır?

• A) Çocuklar bahçede oynuyor. ✓
• B) Kitabı çantasına koydu.
• C) Yarın okula gidecek.
• D) Beni görünce kaçtı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Oyun' isminden 'oyna-' fiili türemiştir (Oyun-a > Oyna, ünlü düşmesiyle). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacı doğru yazılmıştır?

• A) Desemki vakitlerden bir nisan akşamıdır.
• B) Geçmiş zaman olurki hayali cihan değer.
• C) Anladım ki hiç kimse sen değil. ✓
• D) Madem ki beni hiç tanımıyor.

Fiillerden sonra gelen 'ki' ayrı yazılır. A ve B yanlıştır. D şıkkındaki 'Mademki' kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılmalıdır, 'Madem ki' yazımı yanlıştır. C şıkkı ise tamamen doğrudur.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne-yüklem ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

• A) Ödevlerini erkenden bitirdi.
• B) Kardeşini okula bıraktı.
• C) Sabah erkenden uyandı. ✓
• D) Kitabı bana verdi.

'Uyandı' geçişsizdir (Onu uyandı diyemeyiz). Diğerleri (bitirdi, bıraktı, verdi) geçişlidir.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'daralma' (ünlü daralması) **yoktur**?

• A) Sizi bekliyorum.
• B) Bana gülüyor. ✓
• C) Bunu saklıyor.
• D) Niye ağlıyorsun?

Gül-üyor. Fiil kökü ünsüzle (l) bittiği için daralma yoktur. A (Bekle-), C (Sakla-), D (Ağla-) köklerinde daralma vardır.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'gibi' edatı cümleye 'olasılık' anlamı katmıştır?

• A) Cennet gibi vatanımız var.
• B) Bugün yağmur yağacak gibi. ✓
• C) Annesi gibi güzel yemek yapar.
• D) Aslan gibi kuvvetlidir.

'Yağacak gibi' ifadesi tahmin/olasılık bildirir. Diğerlerinde benzerlik anlamı vardır.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

• A) Herkes buraya toplandı.
• B) Hiçbir zaman unutmayacağım.
• C) Bir çok insan hata yapar. ✓
• D) Herhangi bir sorun yok.

Doğru cevap C seçeneğidir. Türkçe yazım kuralları açısından incelendiğinde, 'Birçok' sözcüğü bitişik yazılır. 'Bir çok' yanlıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'Birçok' şeklindedir.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'daha' sözcüğü 'zaman' zarfı olarak kullanılmıştır?

• A) Daha güzel bir dünya istiyorum.
• B) Daha hızlı koşmalısın.
• C) Daha gelmedi. ✓
• D) Bundan daha iyisi olamaz.

'Henüz' anlamında kullanıldığı için zaman zarfıdır. Diğerlerinde miktar (üstünlük) zarfıdır.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı 'mi' ekiyle sağlanmıştır?

• A) Neden beni aramadın?
• B) Hangi kalemi istiyorsun?
• C) Beni duyuyor musun? ✓
• D) Kim geldi?

Doğru cevap C seçeneğidir. • 'Beni duyuyor musun?' cümlesinde soru anlamı, soru eki olan 'mu' (mi) ile sağlanmıştır. Diğer seçeneklerde soru anlamı sağlayan sözcük türleri: • Neden: Soru Zarfı • Hangi: Soru Sıfatı • Kim: Soru Zamiri

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kurallı birleşik sıfat' vardır?

• A) Mavi gömlekli çocuk. ✓
• B) Kırık masa.
• C) Uzun yol.
• D) Yüksek bina.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Mavi gömlek' sıfat tamlamasına '-li' eki getirilerek yapılmıştır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan ünlem, cümle dışı unsur (cümlenin herhangi bir ögesi olmayan unsur) olarak kullanılmıştır?

• A) Hey, buraya bakın! ✓
• B) Yarın mutlaka gel.
• C) Seni çok seviyorum.
• D) Hızlıca koştu.

Doğru cevap A seçeneğidir. Ünlemler ve seslenmeler cümle içinde herhangi bir öge (özne, nesne, yüklem, zarf tümleci vb.) görevini üstlenmezler, doğrudan 'cümle dışı unsur' olarak kabul edilirler. 'Hey, buraya bakın!' cümlesindeki 'Hey' seslenmesi de cümle dışı unsurdur.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'tezlik' fiili kullanılmıştır?

• A) Düşeyazdım.
• B) Bakakaldım.
• C) Çözüverdi. ✓
• D) Gidebildim.

Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, '-ivermek' tezlik fiilidir. A (Yaklaşma), B (Sürerlik), D (Yeterlilik). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hem...hem...' bağlacı farklı bir görevde kullanılmıştır?

• A) Hem suçlu hem güçlü.
• B) Hem annesini hem babasını aradı. ✓
• C) Hem okuyor hem çalışıyor.
• D) Hem ağlarım hem giderim.

B seçeneğinde nesneleri bağlamıştır. A'da sıfatları, C ve D'de yüklemleri (cümleleri) bağlamıştır.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'adlaşmış sıfat' fiilimsi eki almıştır?

• A) Gelenler, gidenleri aratır. ✓
• B) Eskileri atalım.
• C) Mavileri giymiş.
• D) Gençler sahneye çıktı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Gelen-ler' ve 'giden-ler'. -en sıfat fiil eki almış ve adlaşmıştır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kaynaştırma ünsüzü' kullanılmamıştır?

• A) Kapının kolu.
• B) Onun evi.
• C) İkişer elma.
• D) Evin yolu. ✓

A (Kapı-n-ın), B (O-n-un), C (İki-ş-er). D şıkkında 'Evin' kelimesindeki 'n' tamlayan ekidir (ilgi eki), kaynaştırma değildir.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sebep-sonuç' ilişkisi vardır?

• A) Seni görmek için geldim.
• B) Ders çalıştığı için başardı. ✓
• C) Bu kitap senin için.
• D) Vatan için can feda.

Doğru cevap B seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Ders çalışması gerçekleşmiş bir sebeptir. A şıkkı amaç-sonuçtur. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yer-yön zarfı' ek alarak isimleşmiştir?

• A) Aşağı indi.
• B) Yukarı çıktı.
• C) İçeriye girdi. ✓
• D) Geri döndü.

Yer-yön zarfları (içeri, dışarı, aşağı, yukarı) ek alırlarsa isimleşirler. 'İçeri-ye' (Zarf tümleci değil, Dolaylı Tümleç olur ve isimdir).

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zincirleme isim tamlaması' vardır?

• A) Okulun demir kapısı.
• B) Çocuğun sırt çantası. ✓
• C) Şehrin gürültüsü.
• D) Tahta masa.

Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Çocuğun [sırt çantası]'. Üç isimden oluşmuştur ve zincirlemedir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'büyük ünlü uyumu'na aykırı bir ek getirilmiştir?

• A) Geliyor. ✓
• B) Sabahleyin.
• C) Meslektaş.
• D) Teyzemgil.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, '-yor' eki her zaman kalındır ve büyük ünlü uyumunu bozar. 'Gel-i-yor' (e-i-o). Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' bağlaç olarak kullanılmıştır?

• A) Arkadaşımla konuştum.
• B) Uçakla gittik.
• C) Kalemle yazdı.
• D) Defterle kitap aldı. ✓

Doğru cevap D seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Defter ve kitap aldı' diyebildiğimiz için bağlaçtır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'anlatım bozukluğu' vardır?

• A) Fiyatlar çok pahalı. ✓
• B) Ürünler çok pahalı.
• C) Hava çok soğuk.
• D) Yemek çok lezzetli.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Fiyat 'pahalı' olmaz, 'yüksek' olur. Ürün pahalı olur. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'özne' vurgulanmıştır?

• A) Dün seni Ali aradı. ✓
• B) Ali dün seni aradı.
• C) Ali seni dün aradı.
• D) Seni Ali dün aradı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Yüklemden (aradı) hemen önce gelen öge vurgulanır. 'Ali' öznedir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'koşul' anlamı yoktur?

• A) İstersen gelirsin.
• B) Ders çalışırsan başarırsın.
• C) Eve gelirse beni ara.
• D) Keşke o da gelse. ✓

Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, D şıkkında '-se/-sa' eki istek/dilek anlamı katmıştır, şart anlamı yoktur. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.

24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'N-B' çatışmasına aykırı bir kullanım vardır?

• A) İstanbul ✓
• B) Sümbül
• C) Tembel
• D) Çember

Özel isimlerde (İstanbul, Safranbolu) n-b çatışması kuralı (n'nin m olması) uygulanmaz.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zarf-fiil' (ulaç) cümleye 'zaman' anlamı katmıştır?

• A) Gülerek yanıma geldi.
• B) Koşup gitti.
• C) Eve gelince beni ara. ✓
• D) Durmadan konuşuyor.

Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Ne zaman ara? -> Gelince'. Zaman bildirir. Diğerleri durum bildirir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.