Karma Test 26

1. Bu cümlede 'gemileri yakmak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir? 'Artık bu işten dönüş yok, gemileri yaktık bir kere.'

• A) Bir aracı ortadan kaldırmak.
• B) Geri dönüşü olmayan bir yola girmek. ✓
• C) Çok sinirlenip etrafa zarar vermek.
• D) Maddi imkanlarını zorlamak.

'Gemileri yakmak', geri dönüş imkanını ortadan kaldırmak, karardan dönmemek anlamında kullanılan bir deyimdir.

2. (I) Yazarın son romanı büyük ilgi gördü. (II) Ancak eleştirmenler dili biraz ağır buldu. (III) Roman, bir kasaba doktorunun hayatını anlatıyor. (IV) Olaylar 1980'li yıllarda geçiyor. (V) Kitap, yazarın çocukluk anılarından izler taşıyor. Numaralanmış cümlelerden hangisi 'düşüncenin akışını' bozmaktadır?

• A) II ✓
• B) III
• C) IV
• D) V

Parça genel olarak romanın içeriğinden (konusu, geçtiği zaman, kaynakları) bahsederken, II. cümle romanın üslubuna (diline) ve aldığı eleştiriye değinerek konu bütünlüğünü bozmuştur.

3. 'Her şeyin mühim noktası, başlangıçtır.' cümlesiyle anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sonuca odaklanmak başarıyı getirir.
• B) Bir işe nasıl başlarsan öyle gider. ✓
• C) Önemli olan bitirmek değil, başlamaktır.
• D) Başlamak, bitirmenin yarısıdır.

Verilen cümle, başlangıcın belirleyici olduğunu vurgular. 'Bir işe nasıl başlarsan öyle gider' cümlesi de başlangıcın gidişatı belirlediğini ifade eder.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kanıksama' (alışma) anlamı vardır?

• A) Bu trafik gürültüsünü artık duymuyorum bile. ✓
• B) Keşke o gün oraya gitmeseydim.
• C) Bu kadarını ben de beklemiyordum.
• D) Yine mi aynı hatayı yaptın?

Kanıksama, çok tekrarlanan bir duruma alışmak ve tepki vermemektir. Gürültüyü duymamak, ona alışıldığını gösterir.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'üslup' (biçem) ile ilgili bir yargı vardır?

• A) Yazar, eserinde köy hayatının zorluklarını ele alıyor.
• B) Romanda, Kurtuluş Savaşı yılları anlatılmış.
• C) Sanatçı, şiirlerinde süslü ve ağdalı bir dil kullanmaktan kaçınır. ✓
• D) Hikaye, bir çocuğun gözünden dünyayı yansıtıyor.

Konu 'ne anlatıldığı', üslup 'nasıl anlatıldığı' ile ilgilidir. 'Süslü ve ağdalı bir dil' ifadesi yazarın anlatım tarzını (üslubunu) belirtir.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yalnız' sözcüğü edat (ilgeç) görevinde kullanılmıştır?

• A) Bu soruyu yalnız sen çözebilirsin. ✓
• B) Yalnız insanlar daha hassas olur.
• C) Oraya giderim yalnız erken dönerim.
• D) Evde yalnız oturuyordu.

'Yalnız' sözcüğü 'sadece' anlamında kullanıldığında edattır. B (Sıfat), C (Bağlaç - ama/fakat anlamında), D (Zarf).

7. 'Sanatçı, eserinde topluma ayna tutmalıdır.' sözüyle anlatılmak istenen nedir?

• A) Sanatçı, toplumu yönlendirmelidir.
• B) Sanatçı, toplumun sorunlarını çözmelidir.
• C) Sanatçı, toplumu olduğu gibi, değiştirmeden yansıtmalıdır. ✓
• D) Sanatçı, hayal dünyasını topluma aktarmalıdır.

Doğru cevap C seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Ayna tutmak, var olanı olduğu gibi yansıtmak demektir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sitem' anlamı vardır?

• A) Keşke biraz daha çalışsaydın.
• B) İnsan, Ankara'ya kadar gelir de beni aramaz mı? ✓
• C) Bu işin sonunun kötü olacağını biliyordum.
• D) Sana ne söylesem boş.

Sitem, bir kimseye, yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntüyü yumuşak bir dille belirtmektir. Aramaması üzerine duyulan kırgınlık sitemdir.

9. Paragrafta 'boş bırakılan yere' düşüncenin akışına göre hangisi getirilmelidir? 'Kitap okumak, zihni besleyen en önemli gıdadır. ....... . Bu sayede olaylara farklı pencerelerden bakabiliriz.'

• A) Ancak zamanla unutulur.
• B) Ufkumuzu genişletir. ✓
• C) Pahalı bir hobi olabilir.
• D) Sadece boş zamanlarda yapılmalıdır.

Boşluktan sonraki 'Farklı pencerelerden bakmak' ifadesini destekleyen cümle 'ufkumuzu genişletir' ifadesidir.

10. Kesin Yargı Sorusu: 'Türkiye'nin en çok yağış alan ili Rize'dir ve çay tarımı sadece bu bölgede yapılır.' cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı hangisidir?

• A) Rize dışında çay yetişen başka il yoktur. ✓
• B) Türkiye'de tarım sadece Rize'de yapılır.
• C) En soğuk il Rize'dir.
• D) Rize'de sadece çay yetişir.

'Çay tarımı sadece bu bölgede yapılır' ifadesinden, Rize (ve o bölge) dışında çay yetişmediği kesin olarak çıkar.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dolaylama' yoktur?

• A) Kara elmas (kömür) fiyatları arttı.
• B) File bekçisi (kaleci) topu kurtardı.
• C) Beyaz altın (pamuk) tarlaları sulandı.
• D) Mavi gömlek (giysi) ütülendi. ✓

'Mavi gömlek' bir sıfat tamlamasıdır, dolaylama (bir sözcüğü birden fazla sözcükle etkileyici anlatma) değildir.

12. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi 'tedbirli olma' ile ilgilidir?

• A) Damlaya damlaya göl olur.
• B) Kış kışlığını, puşt puştluğunu yapar.
• C) Eşeğini sağlam kazığa bağla, sonra Allah'a emanet et. ✓
• D) Sakla samanı, gelir zamanı.

C seçeneği, işini sağlama almayı ve tedbirli olmayı öğütler. A ve D tasarruf, B ise karakterin değişmeyeceği ile ilgilidir.

13. Mantık Sorusu: Bir yarışta Ali, Veli'yi geçmiş ama Can'ı geçememiştir. Buna göre sıralama nasıldır?

• A) Can - Ali - Veli ✓
• B) Veli - Ali - Can
• C) Ali - Can - Veli
• D) Can - Veli - Ali

Ali, Veli'yi geçtiyse Ali öndedir (Ali > Veli). Ali, Can'ı geçemediyse Can, Ali'nin önündedir (Can > Ali). Sıralama: Can > Ali > Veli.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'aşamalı durum' bildiren bir sözcük kullanılmıştır?

• A) Hava birdenbire soğudu.
• B) Hasta günden güne iyileşiyor. ✓
• C) Aniden karşıma çıktı.
• D) Hemen buraya gel.

'Günden güne', zaman içinde yavaş yavaş gerçekleşen (aşamalı) bir durumu anlatır.

15. Hangi cümlede 'abartma' (mübalağa) sanatı vardır?

• A) Seni dünyalar kadar seviyorum. ✓
• B) Çantası çok ağırdı.
• C) Hızlı koşarsan yetişirsin.
• D) Hava çok sıcak.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Dünyalar kadar' ifadesi bir abartmadır. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Betimleme' (Tasvir) anlatım biçimi ağır basmaktadır?

• A) Sabah erkenden kalktı, çantasını hazırlayıp yola çıktı.
• B) Eski, ahşap evin önünde kurumuş bir çınar ağacı duruyordu; camları kırıktı. ✓
• C) Bence mutluluk, insanın kendi içindedir.
• D) Teknoloji geliştikçe insan ilişkileri zayıflıyor.

B seçeneğinde varlıklar (ev, ağaç, camlar) gözde canlanacak şekilde nitelikleriyle anlatılmıştır. A öyküleme, C ve D tartışma/düşünce yazısıdır.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'önyargı' anlamı vardır?

• A) Göreceksin, bu işi de batıracak. ✓
• B) Belki bizi de çağırırlar.
• C) Sınavı kazanmak için çok çalışıyor.
• D) Yarın hava yağmurlu olabilir.

Henüz gerçekleşmemiş bir olay hakkında olumsuz bir hüküm vermek (batıracak) önyargıdır.

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Tanımlama' yapılmıştır?

• A) Roman, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları anlatan uzun yazıdır. ✓
• B) Roman okumak insanı geliştirir.
• C) Romanlarında genellikle köy hayatını işler.
• D) Bu roman çok sürükleyici.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Roman nedir?' sorusuna cevap veren cümle (A şıkkı) tanım cümlesidir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'karşılaştırma' yapılmamıştır?

• A) Sınıfın en çalışkanı Ahmet'tir.
• B) Bu kitap diğerinden daha kalın.
• C) Kışın hava çok soğuk olur. ✓
• D) Sen de abin gibi yeteneklisin.

C seçeneğinde bir durum tespiti vardır, kıyaslama yoktur. A'da (en), B'de (daha), D'de (gibi/benzerlik yoluyla) karşılaştırma vardır.

20. 'Eli açık' deyiminin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cebi delik
• B) Varyemez
• C) Pinti ✓
• D) Savurgan

Eli açık 'cömert' demektir. Zıttı 'cimri' yani 'pinti'dir. (Varyemez de yakındır ama Pinti daha net karşıttır).

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'neden-sonuç' ilişkisi **yoktur**?

• A) Seni sevdiğimden katlanıyorum.
• B) Uykusuzluktan gözleri kızarmış.
• C) Hava soğuk olduğu için montunu giydi.
• D) Kilo vermek için diyet yapıyor. ✓

Doğru cevap D seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, D seçeneği 'Amaç-Sonuç' cümlesidir. Kilo verme amacı henüz gerçekleşmemiştir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

22. Bu parçada asıl anlatılmak istenen (ana düşünce) nedir? 'İnsanlar genellikle başarıyı şansla ilişkilendirir. Oysa başarı, buzdağının görünen kısmıdır. Altında büyük bir emek, uykusuz geceler ve pes etmeme iradesi yatar.'

• A) Başarılı olmak için şanslı olmak gerekir.
• B) Başarı, sadece çok çalışarak elde edilmez.
• C) Başarının temelinde, dışarıdan görünmeyen büyük bir emek vardır. ✓
• D) İnsanlar başarıyı kıskanırlar.

Paragraf, başarının şans değil, görünmeyen emeklerin sonucu olduğunu vurgulamaktadır.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ihtimal' (olasılık) anlamı vardır?

• A) Yarın mutlaka gel.
• B) Belki o da bizi özlemiştir. ✓
• C) Ders çalışmalısın.
• D) Oraya asla gitmem.

Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, 'Belki' sözcüğü cümleye olasılık anlamı katmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.

24. Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın 'Giriş Cümlesi' olmaya en uygundur?

• A) Çünkü bu durum bizi üzüyor.
• B) Bunun sonucunda çevre kirliliği artıyor.
• C) Ancak, her zaman istediğimiz olmuyor.
• D) Dil, bir milletin kültür taşıyıcısıdır. ✓

Giriş cümleleri kendinden önce bir cümle varmış hissi (çünkü, bunun sonucunda, ancak gibi bağlaçlar) vermez. D şıkkı bağımsız ve genel bir yargıdır.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'mecaz-ı mürsel' (ad aktarması) vardır?

• A) Tabağını bitir. ✓
• B) Kalemi kırıldı.
• C) Gözleri doldu.
• D) Hava karardı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Tabak değil, içindeki yemek kastedilmiştir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.