Yazım Kuralları 1

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde _yazım yanlışı_ bulunmaktadır?

• A) Ahmet bey toplantıya katıldı. ✓
• B) Bugün okul çok sessizdi.
• C) Kitapçıdan birkaç kitap aldım.
• D) Sabah erkenden kalktım.

'Ahmet bey toplantıya katıldı.' cümlesinde 'bey' kelimesi özel isimden sonra geldiği için büyük harfle yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Ahmet Bey toplantıya katıldı.'

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bitişik veya ayrı yazılan birleşik kelimelerle ilgili bir yazım yanlışı vardır?

• A) Yazarın birçok kitabı çok satanlar listesine girdi.
• B) Bu konuda herhangi bir gelişme olursa haber verin.
• C) Salondaki pekçok davetli sunumu ayakta izledi. ✓
• D) Olay yerinde hiçbir delil bulunamadı.

Doğru cevap C seçeneğidir. TDK kurallarına göre 'birçok', 'birkaç', 'hiçbir' gibi belgisiz sıfatlar anlamca kaynaştığı için bitişik yazılır. Ancak 'pek çok' ve 'pek az' ifadeleri her zaman ayrı yazılır. C seçeneğinde 'pekçok' bitişik yazılarak hata yapılmıştır.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir _yazım yanlışı_ yapılmıştır?

• A) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
• B) İstanbul Boğazı çok güzeldir.
• C) Kitapçıdan Türk Edebiyatı kitabı aldım. ✓
• D) Sabah erkenden kalktım.

'Türk Edebiyatı' ifadesinde 'Edebiyat' tür adı olduğu için küçük harfle yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Türk edebiyatı kitabı aldım.'

4. Hangi cümlede sayıların yazımında bir hata yapılmıştır?

• A) Sınav sabah saat 09.00'da başlayacak.
• B) Kırkbeş öğrenci etkinliğe katıldı. ✓
• C) Bu yıl 2025 yılıdır.
• D) Beşinci katta oturuyoruz.

'Kırkbeş' kelimesi ayrı yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Kırk beş öğrenci etkinliğe katıldı.'

5. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kısa çizginin (-) kullanımı doğrudur?

• A) Türk-Alman ortak yapımı bir film izledik. ✓
• B) Bu yıl-sınav tarihi değişti.
• C) Sabah-erkenden kalktım.
• D) Kitapçıdan-bir kitap aldım.

Kısa çizgi, eşitlik ya da bağlantı ifade eden kelimeler arasında kullanılır. 'Türk-Alman ortak yapımı bir film izledik.' cümlesinde doğru şekilde kullanılmıştır.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer adlarının yazımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

• A) Ankara'da kış çok sert geçer.
• B) Ege bölgesi çok güzeldir. ✓
• C) Kapadokya Türkiye'nin en güzel yerlerinden biridir.
• D) Karadeniz'de hafta sonu tatil yaptık.

'Ege bölgesi' ifadesi hatalıdır. Coğrafi bölge adları ('Ege Bölgesi') büyük harfle yazılır. Doğru yazımı: 'Ege Bölgesi çok güzeldir.'

7. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bağlaç olan 'de' doğru yazılmıştır?

• A) Bu kitabı da okuyacağım. ✓
• B) Ankara'ya gittimde onu göremedim.
• C) Kitapları aldımda defterleri almayı unuttum.
• D) Sabah erken kalktımda işe geç kaldım.

Bağlaç olan 'de' ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılmaz. 'Bu kitabı da okuyacağım.' cümlesinde doğru kullanılmıştır.

8. Hangi cümlede özel isimlerin yazımıyla ilgili bir hata vardır?

• A) Karadeniz'de tatil yaptık.
• B) Orhan veli'nin şiirlerini çok seviyorum. ✓
• C) Ahmet Bey dün toplantıya katıldı.
• D) Sabah erkenden İzmir'e gittik.

'Orhan Veli'nin' ifadesinde özel isimlerin ilk harfi büyük yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Orhan Veli'nin şiirlerini çok seviyorum.'

9. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde terimlerin yazımı doğrudur?

• A) Edebiyat'ta Türk-İslam Edebiyatı işleniyor.
• B) Matematik dersinde Pisagor teoremi çok önemlidir. ✓
• C) Fizik dersinde Nükleer Enerji konusu anlatıldı.
• D) Kimya'da Asit-Baz dengesi işlendi.

'Matematik dersinde Pisagor teoremi...' cümlesi doğrudur. Bilim/ders adları (matematik) ve kural/teorem adlarının tür kısmı (teoremi) cümle içinde küçük harfle başlar. Diğer seçeneklerde ders adları veya terimler yanlış (büyük harfle) yazılmıştır.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _yazım yanlışı_ yoktur?

• A) Dün akşam saat 08:30'da buluştuk.
• B) Bu yıl ki sınav çok zordu.
• C) Kitapçıdan bi kitap aldım.
• D) Ankara'ya gitmeyi çok istiyorum. ✓

D seçeneğinde yazım yanlışı yoktur. Diğerlerindeki hatalar şöyledir: 1. (A) Saat ve dakika arasına iki nokta (:) değil, nokta (.) konmalıdır (08.30'da). 2. (B) Sıfat yapan -ki eki bitişik yazılır (bu yılki). 3. (C) 'Bi' ifadesi konuşma diline aittir, 'bir' şeklinde yazılmalıdır.

11. Hangi cümlede birleşik kelimelerin yazımı doğrudur?

• A) Bugün sabahleyin yağmur yağdı. ✓
• B) Ayışığı çok güzel görünüyor.
• C) Haftasonu sinemaya gideceğiz.
• D) Ahmet bey çok çalışkan.

A seçeneğinde yer alan 'Bugün' (bu+gün) kelimesi bitişik yazılan bir birleşik kelimedir ve yazımı doğrudur. B seçeneğinde 'Ay ışığı' ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde 'Hafta sonu' ayrı yazılmalıdır. D seçeneğinde 'Ahmet Bey' unvan olduğu için büyük harfle başlamalıdır.

12. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde _yazım yanlışı_ vardır?

• A) Bugün hava çok güzel.
• B) Yarın ki toplantıya katılacağım. ✓
• C) Sabah erkenden kalktım.
• D) Kitapçıdan birkaç kitap aldım.

'Yarın ki' ifadesi ayrı yazılmamalıdır. 'ki' eki sıfat yaptığı için bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Yarınki toplantıya katılacağım.'

13. Hangi cümlede eklerin yazımı doğrudur?

• A) Bunu bizde biliyoruz.
• B) Bugün havada çok güzeldi.
• C) Kitapları onlara verdim. ✓
• D) Sabah kahvaltı yaptıkda çok acıktık.

'Kitapları onlara verdim.' cümlesinde eklerin yazımı kurallara uygundur. Diğer seçeneklerde bağlaç olan 'de/da' ekleri yanlış yazılmıştır

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

• A) TDK'nın yeni yayınlarını inceledim.
• B) A.B.D'de tatil yapmayı çok istiyorum.
• C) T.C. kimlik numarası istendi. ✓
• D) İstanbul üni. çok köklü bir okuldur.

Doğru cevap 'T.C. kimlik numarası istendi.' cümlesidir. • Kural 1 (Büyük Harfler): Büyük harfli kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın açılımına göre değil, son harfin okunuşuna göre gelir. 'TDK' (Te-De-Ke) şeklinde okunduğu için ek 'nin' olmalıdır (TDK'nin). 'TDK'nın' kullanımı yanlıştır. • Kural 2 (Noktalama): Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz (ABD). Sadece T.C. ve T. istisnadır. • Kural 3 (Kurum Adları): Kurum kısaltmalarının ilk harfi büyük olmalıdır (Üni.).

15. Hangi cümlede tarihlerin yazımı doğrudur?

• A) 12/Şubat/2023 sınav yapılacak.
• B) 12 Şubat 2023 tarihinde doğdum. ✓
• C) 12-Şubat-2023 tatil planlandı.
• D) 12.Şubat.2023 toplantı günü.

'12 Şubat 2023 tarihinde doğdum.' cümlesinde tarih yazımı (ay adının yazıyla yazılması) kurallara uygundur. Ay adları yazıyla yazıldığında araya nokta veya eğik çizgi konmaz.

16. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ünlü düşmesi kuralı uygulanmıştır?

• A) Bu akşam sinemaya gidiyoruz.
• B) Oğlum büyüdü de liseye başladı. ✓
• C) Masada peynirli börek yedik.
• D) Sabah yürüyüş yaptım.

'Oğlum' kelimesi 'oğul' kökünden gelir. Ünlü ile başlayan '-um' ekini aldığında, 'oğul' kelimesindeki 'u' ünlüsü düşer. Bu duruma ünlü düşmesi denir.

17. Hangi cümlede yazımı yanlış bir birleşik kelime vardır?

• A) Birdenbire kapı açıldı.
• B) Bu gün hava biraz kapalı. ✓
• C) Kitapçıdan birkaç kitap aldım.
• D) Sabah erkenden kalktım.

'Bu gün' kelimesi bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Bugün hava biraz kapalı.'

18. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yazım kuralına uygun olmayan bir kelime vardır?

• A) Sabah erkenden kalktım.
• B) Ankara'dan İstanbul'a gittik.
• C) Bu sabah hava çok güzeldi.
• D) Kitapçıdan bi kitap aldım. ✓

'Kitapçıdan bi kitap aldım.' cümlesinde 'bi' kelimesi yerine 'bir' yazılmalıdır. Doğru yazımı: 'Kitapçıdan bir kitap aldım.'

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isme getirilen ekin yazımı **doğrudur**?

• A) İstanbuldan İzmir'e yolculuk yaptık.
• B) Arkadaşım Ankara'lı olduğu için şehri iyi bilir.
• C) Ahmet'le dün sinemaya gittik. ✓
• D) Türkiyenin başkenti Ankara'dır.

• C Seçeneği (Doğru): Özel isimlere gelen çekim ekleri (ile -> -le) kesme işaretiyle ayrılır. (Ahmet'le). • A ve D Seçenekleri (Yanlış): Çekim ekleri kesmeyle ayrılmalıdır. (İstanbul'dan, Türkiye'nin). • B Seçeneği (Tuzak): Özel isimlere gelen YAPIM EKLERİ (-lı, -lı, -sız vb.) kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğrusu 'Ankaralı' olmalıdır.

20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

• A) Türkiye'nin başkenti Ankaradır.
• B) Bugün havada çok güzel.
• C) Bu sabah kahvaltı yapdım.
• D) Kitapçıdan bir kitap aldım. ✓

Doğru cevap 'Kitapçıdan bir kitap aldım.' cümlesidir. • Kitapçıdan: 'Kitap' kelimesine gelen '-cı' eki ünsüz benzeşmesi kuralına uyarak '-çı' olmuştur. Yazımı doğrudur. Diğer seçeneklerdeki hatalar: • Ankaradır: Özel isimlere gelen bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılmalıdır (Ankara'dır). • Havada: 'Dahi' anlamındaki bağlaç olan 'da' ayrı yazılmalıdır (Hava da). • Yapdım: Sert ünsüzle (p) biten fiile gelen ek sertleşmelidir (Yaptım).

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de' bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) Evde unutulan eşyaları almaya geldi.
• B) Sen de bizimle gelmek ister misin?
• C) Bu kitabı bende okumuştum. ✓
• D) Çantada kalemin de olmalı.

'Ben de' (bağlaç olan 'de' ayrı yazılır) şeklinde olması gerekirdi. 'Bu kitabı ben de okumuştum.' Cümlede 'bulunma' anlamı değil, 'dahil olma' anlamı vardır. 'Evde' ve 'çantada' bulunma hal ekidir, bitişik yazılır. 'Kalemin de' bağlaçtır ve ayrı yazımı doğrudur.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki'nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) O kadar çok çalıştı ki sınavı kazandı.
• B) Sanki bahar gelmişti.
• C) Benimki daha güzel olmuş.
• D) Duydumki unutmuşsun gözlerimin rengini. ✓

Bağlaç olan 'ki', 'duydum ki' şeklinde ayrı yazılmalıdır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz (Duydum, unutmuşsun...). 'Sanki' kalıplaşmış bir bağlaçtır (Sonbahçemi). 'Benimki' ise ilgi zamiri olan '-ki'dir ve bitişik yazılır.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'mi' soru ekinin yazımı *yanlıştır*?

• A) Yarın bize gelecek misin?
• B) Bu soruyu sen mi çözdün?
• C) Çalıştınmı her zaman başarırsın. ✓
• D) Güzel mi güzel bir elbise almış.

Soru eki 'mi' (mı, mü) her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. 'Çalıştın mı' şeklinde olmalıydı. 'mi' eki, zaman ('çalıştın mı' -> çalışınca) veya pekiştirme ('güzel mi güzel') anlamı katsa bile her zaman ayrı yazılır.

24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) Türkiye Büyük Millet Meclisi yarın toplanıyor.
• B) Arkadaşım Avukat Kemal Bey ile görüştüm.
• C) Bu yıl 19 mayıs törenleri iptal edildi. ✓
• D) Ankara Kalesi, şehrin önemli simgelerindendir.

Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. '19 Mayıs' şeklinde yazılmalıydı.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?

• A) Bugün gökyüzü masmavi görünüyor.
• B) Herkes onun ne kadar vurdumduymaz olduğunu bilir.
• C) Olaylar birden bire gelişti. ✓
• D) Misafirler için biraz çiğ köfte aldık.

'Birdenbire' ikileme değil, kalıplaşmış bir zarftır ve bitişik yazılır. 'Gökyüzü' (anlam kayması), 'vurdumduymaz' (anlam kayması/kalıplaşma) ve 'çiğ köfte' (ikinci kelime anlamını koruyor) yazımları doğrudur.