Bölgeler Coğrafyası 1
Türkiye genelinde makro idari sınırlar ve fiziki coğrafya kriterleri baz alındığında, yüzölçümü en geniş olan bölgemiz hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye genelinde makro idari sınırlar ve fiziki coğrafya kriterleri baz alındığında, yüzölçümü en geniş olan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Trakya Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, ülke topraklarının yaklaşık %21'ini tek başına kaplayarak yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük coğrafi bölgesidir.
2. Etrafını saran yüksek dağ silsilelerinin denizel nemli hava akımlarını engellemesi nedeniyle, yıllık toplam yağış miktarı en az olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi ✓
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi
İç Anadolu Bölgesi, etrafının dağlarla çevrili bir çanak yapısında olmasından ötürü yağış gölgesinde kalır ve yıllık ortalama yağış miktarı en düşük coğrafi alanımızdır.
3. Dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak zeytin, üzüm, incir ve pamuk gibi katma değerli bitkilerin ihracat değerinde lider olan coğrafi bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi ✓
- B) Marmara Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Doğu Karadeniz Bölümü
Ege Bölgesi, graben ovalarının sunduğu toprak verimliliği ve mikroklimatik şartlar sayesinde tarımsal çeşitlilikte ve ticari tarım hasılasında öncüdür.
4. Güneşlenme gün sayısının fazlalığı, enlem avantajı ve yüksek deniz suyu sıcaklıkları kriterleriyle kitle deniz turizminin en yoğun yürütüldüğü bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Akdeniz Bölgesi ✓
- C) Marmara Bölgesi
- D) Yıldız Dağları Kuşağı
Akdeniz Bölgesi, özellikle Antalya kıyı çeperindeki lüks resort otelleri ve uzun plaj sezonu avantajıyla kıyı turizminde pazar payı en yüksek olan alanımızdır.
5. Alp-Himalaya kıvrım dağ oluşumunun dikey profil basamaklarına bağlı olarak, Türkiye'nin ortalama yükseltisi en fazla olan sarp bölgesi hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Akdeniz Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, hem tektonik ve volkanik dağların zirve basamakları (Ağrı Dağı gibi) hem de yüksek düzlükleriyle ülkenin en yüksek ve engebeli bölgesidir.
6. Kıyı morfolojisindeki ria ve enine kıyı tiplerinin yarattığı yoğun girinti-çıkıntı yapısı nedeniyle, gerçek kıyı çizgisi uzunluğu en fazla olan bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi ✓
- B) Akdeniz Bölgesi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Ege Bölgesi, dağların sahile dik uzanmasından ötürü sayısız koy, körfez ve yarımada barındırır; bu durum kuş uçuşu mesafe kısa olsa da gerçek kıyı uzunluğunu zirveye taşır.
7. Her mevsim düzenli nem kararlılığı ve yüksek yağış gün sayısı kriterleriyle, orman alanlarının toplam yüzölçümüne oransal payında ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?
- A) Karadeniz Bölgesi ✓
- B) Marmara Bölgesi
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Karadeniz Bölgesi, nemli ve bulutlu gün sayısının fazlalığına bağlı gür ve katmanlı orman kuşaklarıyla, Türkiye orman varlığının yaklaşık %25'inden fazlasını barındırır.
8. Liman imkanları, nitelikli iş gücü, sermaye ve devasa tüketici nüfus pazar payı avantajlarıyla endüstriyel fabrikaların en yoğun kümelendiği bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Marmara Bölgesi ✓
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi
Marmara Bölgesi (İstanbul, İzmit, Bursa aksı), yeraltı hammaddesi yönüyle zayıf olsa da lojistik kavşak noktası olması ve pazar hacmiyle sanayileşmede net liderdir.
9. Üçüncü ve Dördüncü Zaman jeolojik evrelerinde yaşanan dikey tektonik hatlardaki yırtılmalar neticesinde, volkanik arazilerin en geniş alan kapladığı bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, sönmüş devasa volkan konilerinin (Ağrı, Süphan, Tendürek, Nemrut) ve bunların püskürttüğü geniş bazalt ve lav platolarının en yoğun yayıldığı sahadır.
10. Açık gökyüzü, Basra alçak basıncının getirdiği yaz karasallığı ve güney enlemlerin etkisiyle yıllık güneşlenme süresi (saat/yıl) en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- D) Marmara Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yıllık ortalama 3250 saati aşan gökyüzü açıklığı parametresiyle güneş radyasyon potansiyeli ve paneller için en verimli alanımızdır.
11. Jeolojik olarak karmaşık kırık hatlarının ve magmatik sokulumların varlığına bağlı olarak, metalik maden çeşitliliği ve rezerv zenginliğinde ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) Ege Bölgesi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, özellikle Yukarı Fırat Bölümü (Elazığ ve çevresi), bakır, krom, kurşun ve demir yataklarının gürlüğüyle Türkiye madencilik haritasının amiral gemisidir.
12. Tektonik çöküntü alanının volkanik lavların çıkışıyla tıkanması (volkanik set) sonucu oluşan, Türkiye'nin en geniş yüzölçümlü doğal gölü hangi bölgemizdedir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Göller Yöresi Kuşağı
Van Gölü, sodalı ve tuzlu su kimyası, devasa havza alanı ve feribot lojistiği altyapısıyla Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde konumlanmış en büyük doğal gölümüzdür.
13. Yaz aylarında güneyden sokulan çöl rüzgarlarının yarattığı aşırı buharlaşma (evaporasyon) nedeniyle, tarımsal su açığı ve kuraklık şiddeti en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- D) Marmara Bölgesi
Yıllık toplam yağışta İç Anadolu daha fakir olsa da, Güneydoğu Anadolu ekstrem yaz sıcaklığı ve buharlaşma baskısıyla fiziksel kuraklığı en ağır hisseden coğrafi alandır.
14. Göç dalgalarından bağımsız olarak, sadece kentsel/kırsal demografik doğum oranlarının yüksekliğine bağlı 'doğal nüfus artış hızı' en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Ege Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, toplam doğurganlık hızı ve kaba doğum oranlarının yüksekliğiyle, net göç alan Marmara'nın aksine 'doğal nüfus artışında' ilk sıradadır.
15. Yaz aylarında sıcaktan kaçış, serin otlak florası ve eko-turizm potansiyeliyle geleneksel yaylacılık faaliyetlerinin en yoğun sürdürüldüğü iki bölgemiz hangileridir?
- A) Doğu Anadolu ve İç Anadolu
- B) Karadeniz ve Akdeniz ✓
- C) Marmara ve Ege
- D) Trakya ve Güneydoğu
Karadeniz (Kuzey Anadolu dağ otlakları) ile Akdeniz (Toroslar silsilesi), yaz döneminde nüfusun dikey yönlü hareket ettiği yaylacılığın en baskın olduğu alanlardır.
16. Fırat Nehri'nin akış gücü üzerine inşa edilen, hem rezervuar göl alanı hem de hidroelektrik enerji (HES) imalatında Türkiye'nin en büyük barajı hangi bölgemizdedir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
Atatürk Barajı, Şanlıurfa ve Adıyaman sınır hatlarında, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, GAP projesinin ana omurgasını oluşturan devasa bir hidrolik yapıdır.
17. Yaz kuraklığının sürekliliği, nem azlığı ve bitki örtüsünün erkenden sararıp kuruması kriterleriyle karasal buharlaşmanın en baskın olduğu coğrafi alanımız hangisidir?
- A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Yıldız Dağları Havzası
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, enlem etkisi ve Basra termik presinin getirdiği kuru hava dalgası nedeniyle yaz kuraklığının en radikal seyrettiği yerdir.
18. Jeolojik olarak kalın kireçtaşı (kalker) tabakalarının yeraltı sularıyla erimesi sonucu oluşan mağara, düden, obruk ve polye gibi karstik şekiller en yoğun nerededir?
- A) Akdeniz Bölgesi ✓
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Akdeniz Bölgesi, özellikle Batı Toroslar kuşağı (Teke ve Taşeli Platoları), saf kireçtaşlı litolojik altyapısıyla karstik topoğrafya şekillerinin en gür geliştiği sahadır.
19. Kuzeyinde okyanusal Karadeniz, güneyinde Akdeniz ve iç kısımlarında (Ergene havzasında) karasal iklim tiplerinin çakıştığı, net bir geçiş coğrafyası sunan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi ✓
- D) Ege Bölgesi
Marmara Bölgesi, makro iklim kuşaklarının sınır hatlarının birbiri ardına kesiştiği, maktu bir iklim haritası yerine dinamik geçiş koridorları barındıran yegane alanımızdır.
20. Aktif tektonik kırık fay hatları ve graben şebekelerine bağlı olarak jeotermal enerji potansiyeli en yüksek coğrafi bölgemiz hangisidir?
- A) Karadeniz Bölgesi
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi ✓
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Batı Anadolu Fay Hattı (BAF) Horst-Graben sisteminin yoğunluğu nedeniyle Ege Bölgesi (Aydın, Denizli kuşağı), jeotermal akışkan ve elektrik üretim kapasitesinde ilk sıradadır.
21. Asya ve Avrupa kıtaları arasındaki otoban, demiryolu, boğaz tüp geçişleri ve devasa liman komplekslerinin kesiştiği lojistik merkez üssü bölgemiz hangisidir?
- A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi ✓
Marmara Bölgesi, transit koridorların kalbinde yer alan asma köprüleri, bölünmüş otoban ağları ve yüksek elleçme kapasiteli limanlarıyla Türkiye'nin en işlek ulaştırma düğüm noktasıdır.
22. Ortalama yükselti basamağının en az olduğu, düz ova ve alçak aşınım platolarının varlığıyla karayolu yapım maliyetlerinin en düşük çıktığı bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi ✓
- D) Akdeniz Bölgesi
Marmara Bölgesi, Çatalca-Kocaeli yarımadası basamakları ve Ergene Havzası düzlükleri sayesinde, Türkiye genelinde ortalama yükseltisi ve morfolojik engeli en az olan coğrafi alanımızdır.
23. Bölge sınırları tayin edilirken kullanılan kriterler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bir 'doğal şekilsel bölge' sınıflamasına örnektir?
- A) Güneydoğu Anadolu Projesi Bölgesi
- B) Akdeniz Köknar, Çam ve Sedir Ormanları Bölgesi ✓
- C) İstanbul Düzey 1 İstatistik Bölgesi
- D) Ankara İli İdari Yönetim Bölgesi
Botanik, iklim, jeomorfoloji ve litoloji sınırları doğal şekilsel bölgeleri oluşturur. İdari, kalkınma veya istatistiki bölge sınırları ise beşeri/işlevsel kriterlere göre çizilir.
24. Şiddetli yaz sıcaklıklarına, kuraklığa ve yüksek evaporasyona tam uyum sağlayan kırmızı mercimek ve Antep fıstığı hasat tonajında lider olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi
Kırmızı mercimek ile Antep fıstığı biyolojik olarak yaz kuraklığı ve ekstrem termik birikim talep eder. Bu ekolojik şartları en kararlı sunan alan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'dir.
25. Yıl genelinde kesintisiz yüksek nemlilik, bulutluluk ve asidik yıkanmış toprak ekolojisi isteyen çay tarımının tamamı hangi bölgemizde kümelenmiştir?
- A) Karadeniz Bölgesi ✓
- B) Marmara Bölgesi
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Ege Bölgesi
Çay bitkisi kurak döneme dayanamaz. Türkiye sınırları içinde her mevsim düzenli yağış alan ve mikroklima koruması sunan yegane saha Karadeniz kıyı şerididir (özellikle Doğu Karadeniz).