Atatürk Dönemi İç Politika 2
Cumhuriyetin ilk yıllarında devletin _nüfus artışını destekleyen_ politikalar uygulamasının en önemli gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Cumhuriyetin ilk yıllarında devletin _nüfus artışını destekleyen_ politikalar uygulamasının en önemli gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Savaşlarda azalan nüfusu telafi etmek ve kalkınma için iş gücü sağlamak ✓
- B) Avrupa'ya göç vermek
- C) Tarımı azaltmak
- D) Şehirleşmeyi durdurmak
Uzun savaş yıllarında (Balkan, I. Dünya, Kurtuluş) genç nüfusun büyük kısmı kaybedildiği için, Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfus artışı teşvik edilmiştir.
2. Türkiye'de çok partili demokratik yaşama geçmek amacıyla kurulan _ikinci muhalefet partisi_ hangisidir?
- A) Milli Kalkınma Partisi
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası ✓
- C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- D) Demokrat Parti
İlk muhalefet partisi olan TCF (1924) kapatıldıktan sonra, çok partili hayata geçiş doğrultusunda kurulan ikinci muhalefet partisi 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) olmuştur.
3. Türk kadını, siyasi haklarını elde etme sürecinde ilk olarak hangi seçimde oy kullanma hakkını tecrübe etmiştir?
- A) 1930 Belediye Seçimleri ✓
- B) 1933 Muhtarlık Seçimleri
- C) 1935 Genel Seçimleri
- D) 1934 Genel Seçimleri
Kadınlara verilen ilk siyasi hak 1930'da Belediye seçimlerine katılma hakkıdır.
4. Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından _cenaze namazını_ kıldırma görevini yerine getiren din adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Elmalılı Hamdi Yazır
- B) Şerafettin Yaltkaya ✓
- C) Rıfat Börekçi
- D) Mehmet Akif Ersoy
Atatürk'ün cenaze namazını Dolmabahçe Sarayı'nda, dönemin Diyanet İşleri Başkanı Şerafettin Yaltkaya kıldırmıştır.
5. 1929 Küresel Ekonomik Krizi'nin ülkemizdeki yansımaları üzerine, alternatif ekonomik politikalar üretmesi amacıyla kurdurulan muhalefet partisi hangisidir?
- A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- B) Cumhuriyet Halk Fırkası
- C) Millet Partisi
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası ✓
1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin etkisiyle ekonomik sorunların tartışılması ve iktidarın denetlenmesi amacıyla 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur.
6. Atatürk'ün 28 Aralık 1930 tarihinde "...Cumhuriyet'in öğretmen topluluğunun kıymetli üyesi Kubilay'ın temiz kanı ile Cumhuriyet, hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır!" şeklinde bahsettiği trajik hadise aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nasturi Ayaklanması
- B) Menemen Olayı ✓
- C) Şeyh Sait İsyanı
- D) 31 Mart İsyanı
Mustafa Kemal, soruda verilen sözünde Cumhuriyet'in öğretmen topluluğunun kıymetli üyesi Kubilay'ın şehit edilmesinden bahsetmektedir. Mustafa Fehmi Kubilay, 23 Aralık 1930'da Menemen Olayı sırasında isyancılar tarafından şehit edilmiştir.
7. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde, mevcut siyasal rejimi yıkmayı hedefleyen ilk büyük ayaklanma hangisidir?
- A) Şeyh Sait İsyanı ✓
- B) 31 Mart Vakası
- C) Nasturi İsyanı
- D) Menemen Olayı
1925 yılında doğuda çıkan Şeyh Sait Ayaklanması, mevcut rejim olan Cumhuriyet'i yıkarak tekrar monarşiye dönmeyi de amaçlamıştır. İsyan bu yönüyle Türkiye Cumhuriyeti'nde, Cumhuriyet rejimini değiştirmeye yönelik çıkan ilk isyandır.
8. 1933 yılında Türk gençleri tarafından protesto edilen _Razgrad Olayı_, hangi ülkedeki Türk mezarlıklarının tahrip edilmesi üzerine yaşanmıştır?
- A) Romanya
- B) Bulgaristan ✓
- C) Yunanistan
- D) Suriye
Bulgaristan'ın Razgrad kentinde Türk mezarlığının tahrip edilmesi, İstanbul'da öğrenciler tarafından protesto edilmiştir.
9. I. Demokrat Parti II. Serbest Cumhuriyet Fırkası III. Adalet Partisi IV. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Bu siyasi partilerden hangileri bizzat Atatürk'ün sağlığında (Atatürk Dönemi) faaliyet göstermiştir?
- A) II ve III
- B) I ve III
- C) I ve IV
- D) II ve IV ✓
Atatürk Dönemi'nde, 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur. Demokrat Parti ve onun devamı sayılan Adalet Partisi ise 1946'dan sonra kurulmuşlardır.
10. I. Atatürk'e yönelik İzmir Suikastı II. Şeyh Sait İsyanı III. Menemen Olayı Cumhuriyet yıllarında meydana gelen bu olayların hangilerinde suçluları yargılamak için İstiklal Mahkemeleri görev yapmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
İstiklal Mahkemeleri, Şeyh Sait İsyanı ve İzmir Suikasti sonrasında kurulmuştur. Menemen Olayı'ndan sonra İstiklal Mahkemeleri kurulmamıştır.
11. Türk kadınına _seçme ve seçilme hakkı_ tanıyan _ilk_ resmî/yasal adım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1930 Belediye Kanunu ✓
- B) 1934 Anayasa Değişikliği (Vekil)
- C) 1926 Medeni Kanun
- D) 1933 Köy Kanunu (Muhtar)
Siyasi haklar serisinin ilki 1930 tarihli Belediye Kanunu'dur.
12. Mustafa Kemal Paşa'nın meşhur _'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.'_ vecizesi hangi olayın sonrasında dile getirilmiştir?
- A) Hatay'ın Anavatana Katılması
- B) Cumhuriyetin İlanı
- C) İzmir Suikastı Girişimi ✓
- D) Menemen Olayı
İzmir Suikastı girişimi (1926) sonrasında, kendisinin faniliğini ama Cumhuriyet'in kalıcılığını vurgulamak için söylemiştir.
13. Mustafa Kemal Paşa'ya İzmir'de düzenlenmesi planlanan suikastı son anda yetkililere bildirerek planı bozan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Topal Osman
- B) Giritli Şevki ✓
- C) Ziya Hurşit
- D) Çerkez Ethem
Suikastçıları kaçıracak olan motorcu Giritli Şevki, pişmanlık duyarak durumu İzmir Valisi'ne ihbar etmiştir.
14. Asteğmen Kubilay'ın şehit edildiği Menemen Olayı'na karışan asiler, aşağıdaki yargı organlarından hangisinde hâkim karşısına çıkarılmıştır?
- A) İstiklal Mahkemeleri
- B) Divan-ı Harp ✓
- C) Halk Mahkemesi
- D) Yüce Divan
İstiklal Mahkemeleri 1927'de görevini tamamlamıştı. Bu yüzden Menemen Olayı sanıkları Divan-ı Harp'te (Askeri Mahkeme) yargılanmıştır.
15. Altı Ok olarak da bilinen Atatürk İlkeleri, 1924 Anayasası metnine resmen hangi tarihte (yılda) dâhil edilmiştir?
- A) 1928
- B) 1930
- C) 1934
- D) 1937 ✓
1937 yılında yapılan değişiklikle 'Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır' maddesi anayasaya eklenmiştir.
16. 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF), ekonomi alanında hangi politikayı benimsemiş ve savunmuştur?
- A) Karma Ekonomi
- B) Liberalizm ✓
- C) Sosyalizm
- D) Devletçilik
SCF, iktidardaki CHP'nin Devletçilik politikasının aksine, ekonomide Liberalizmi (serbest piyasa) savunmuştur.
17. Atatürk'ün Nutuk adlı eserinde, tüzüğündeki "Parti, dinî inanç ve düşüncelere saygılıdır" maddesi yüzünden iyi niyetli olmamakla suçladığı ve eleştirdiği siyasi oluşum hangisidir?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkasının
- B) Cumhuriyet Halk Fırkasının
- C) İttihat ve Terakki Fırkasının
- D) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının ✓
Mustafa Kemal, Nutuk'ta Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının dine karşı hassas olacağını belirtmesini ve Şeyh Sait İsyanı'na destek vermesini eleştirmiştir.
18. Dünyanın ve Türkiye'nin ilk kadın savaş uçağı pilotu unvanını taşıyan tarihi şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sabiha Gökçen ✓
- B) Safiye Ayla
- C) Afet İnan
- D) Keriman Halis
Sabiha Gökçen, Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından biridir ve dünyanın ilk kadın savaş uçağı pilotu unvanını taşımaktadır. Çeldiricilerdeki Safiye Ayla Cumhuriyet döneminin ilk kadın solistlerinden, Afet İnan ilk kadın tarihçilerimizden, Keriman Halis ise ilk dünya güzelimizdir.
19. I. Küresel ekonomik buhranın yurt içindeki sarsıntılarına karşı yeni çözüm yolları arayışı II. Demokrasinin gereği olan çok partili sisteme geçme arzusu III. İktidar partisinin icraatlarının mecliste denetlenebilmesi Bu unsurlardan hangisi ya da hangileri Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulma gerekçelerindendir?
- A) Yalnız II
- B) I ve III
- C) I ve II
- D) I, II ve III ✓
1929 yılında ortaya çıkan Dünya Ekonomik Krizi Türkiye'deki ekonomik dengeleri de olumsuz yönde etkilemiştir. Bu duruma önlem alması gereken Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin iktidar olmanın rehaveti içinde olması üzerine Mustafa Kemal, Ali Fethi Okyar ile görüşerek kendisinin bir parti kurmasını ve bu yolla yeni fikirlerin ortaya çıkmasını, iktidarın denetlenmesini ve çok partili hayata geçilmesini amaçlamıştır.
20. I. 1919 ile 1927 yılları arasında Türkiye'deki tarihi gelişmeleri konu alır. II. Menemen Olayı'nın sebeplerine değinir. III. Şeyh Sait Ayaklanması ve İzmir Suikastı hakkında bilgi verir. Verilen bu maddelerden hangisi veya hangileri Atatürk'ün "Nutuk" adlı eserinin içerik özellikleri arasında sayılamaz?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) I ve III
- D) Yalnız III
Mustafa Kemal'in Samsun'a çıktığı 19 Mayıs 1919'dan Cumhuriyet sonrası inkılap dönemine kadar olan (1927) zaman diliminde gerçekleşen olayları anlatan konuşmaya "Nutuk" (Söylev) adı verilir. Nutuk'ta, 1930 yılında ortaya çıkan Menemen Olayı'ndan bahsedilmesi ise mümkün değildir.
21. I. İngiltere'nin, Türkiye ile Musul bölgesi arasında Kürtlerden oluşan tampon bir devlet kurma planı, II. Halifelik makamının yeniden tesis edilmek istenmesi, III. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın siyasi hayata atılması Yukarıdaki gelişmelerden hangileri 1925'teki Şeyh Sait Ayaklanması'nın patlak vermesinde doğrudan rol oynayan iç ve dış nedenler arasında yer alır?
- A) Yalnız I
- B) I ve III
- C) I ve II ✓
- D) Yalnız II
Şeyh Sait İsyanı'nın patlak vermesinde dış etken olarak İngiltere'nin Musul sorununu kendi lehine çözmek adına bölge halkını kışkırtması ve tampon devlet planı (I); iç etken olarak ise hilafetin kaldırılması gibi inkılaplara tepki gösteren çevrelerin halifeliği geri getirme düşüncesi (II) doğrudan rol oynamıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın programındaki 'dini inançlara saygılıyız' ibaresi rejim karşıtlarına dolaylı bir cesaret vermiş olsa da partinin kurulması isyanın bir 'çıkış nedeni' veya 'planlayıcısı' değildir; aksine isyanın 'sonucu' olarak bu parti kapatılmıştır.
22. _İstiklal Mahkemeleri_'nin yargılama faaliyetlerini yürüttüğü en son olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Menemen Olayı
- B) Çerkez Ethem İsyanı
- C) İzmir Suikastı ✓
- D) Şeyh Said İsyanı
İstiklal Mahkemeleri en son 1926 İzmir Suikastı davasında görev yapmış ve 1927'de fiilen kapanmıştır. (Menemen Olayı'nda Divan-ı Harp görev yapmıştır).
23. 1926 yılında Türk ve yabancı bir geminin çarpışmasıyla patlak veren _Bozkurt-Lotus Olayı_, Türkiye'nin hangi ülkeyle yaşadığı bir hukuki krizdir?
- A) Yunanistan
- B) Fransa ✓
- C) İtalya
- D) İngiltere
Türk gemisi Bozkurt ile Fransız gemisi Lotus'un çarpışması sonucu çıkan hukuki anlaşmazlıktır. Lahey Adalet Divanı Türkiye'yi haklı bulmuştur (Hukuk zaferi).
24. Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihinin ilk muhalefet partisi olma özelliğini taşıyan fırka hangisidir?
- A) Demokrat Parti
- B) Halk Fırkası
- C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası
Cumhuriyet Halk Fırkasının yaptığı inkılaplar parti içinde huzursuzluğa neden olmuştur. Bunun üzerine Atatürk'ün yakın arkadaşlarından Kâzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay ve Refet Bele gibi isimler Cumhuriyet Halk Fırkasından istifa ederek Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi olan "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası"nı kurmuşlardır. (1924)
25. 'Devletin dini İslam'dır' ibaresi, 1924 Anayasası'nın metninden hangi tarihte (yılda) anayasa değişikliği ile çıkarılmıştır?
- A) 1930
- B) 1928 ✓
- C) 1924
- D) 1937
1928 yılında yapılan değişiklikle 'Devletin dini İslam'dır' ibaresi anayasadan çıkarılarak laikleşme yolunda önemli bir adım atılmıştır.