Atatürk Dönemi İç Politika 4
Atatürk'e yönelik _İzmir Suikastı_ girişimi hangi yıl ortaya çıkarılmıştır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Atatürk'e yönelik _İzmir Suikastı_ girişimi hangi yıl ortaya çıkarılmıştır?
- A) 1923
- B) 1927
- C) 1924
- D) 1926 ✓
İzmir Suikastı girişimi (16 Haziran 1926), Giritli Şevki'nin ihbarıyla ortaya çıkarılmıştır. Eski İttihatçılar ve rejim karşıtlarının planladığı bu girişim, İstiklal Mahkemeleri'nde yargılamalarla sonuçlanmıştır.
2. _Serbest Cumhuriyet Fırkası_ hangi yıl kurulmuştur?
- A) 1930 ✓
- B) 1925
- C) 1931
- D) 1924
Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930), 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini azaltmak ve demokrasiyi geliştirmek amacıyla Atatürk'ün isteğiyle Fethi Okyar tarafından kurulmuştur.
3. _Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası_'nın (TCF) kapatılmasına neden olan olay nedir?
- A) Menemen Olayı
- B) Şeyh Sait İsyanı ✓
- C) Cumhuriyetin ilanı
- D) İzmir Suikastı
Şeyh Sait İsyanı (1925), Cumhuriyet rejimine yönelik ilk büyük isyandır. İsyanın çıkmasında TCF'nin dini duyguları istismar ettiği ('Dini inançlara saygılıyız' maddesi) gerekçesiyle parti kapatılmıştır.
4. Türkiye Cumhuriyeti'nin _ilk muhalefet partisi_ hangisidir?
- A) Demokrat Parti
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- C) Halk Zümresi
- D) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (17 Kasım 1924), Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy gibi Milli Mücadele komutanları tarafından kurulan ilk muhalefet partisidir.
5. _Menemen Olayı_ (Kubilay Olayı) hangi yıl gerçekleşmiştir?
- A) 1931
- B) 1925
- C) 1930 ✓
- D) 1926
Menemen Olayı (23 Aralık 1930), Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kendini feshetmesinden hemen sonra, Derviş Mehmet ve yandaşlarının çıkardığı irticai bir ayaklanmadır.
6. Atatürk'ün '_Nutuk_' adlı eseri hangi yıllar arasındaki olayları kapsar?
- A) 1927-1931
- B) 1924-1927
- C) 1919-1927 ✓
- D) 1919-1923
Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışından, 1927 yılına kadar (CHP'nin 2. Kurultayı'nda okunmuştur) olan olayları anlattığı temel eserdir.
7. Atatürk döneminde kabul edilen _Soyadı Kanunu_ hangi yıl çıkarılmıştır?
- A) 1934 ✓
- B) 1930
- C) 1928
- D) 1931
Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934), toplumsal eşitliği sağlamak ve karışıklıkları önlemek amacıyla çıkarılmıştır. (Aynı yıl Atatürk'e 'Atatürk' soyadı verilmiştir).
8. Türk kadınlarına _milletvekili seçme ve seçilme hakkı_ hangi yıl verilmiştir?
- A) 1931
- B) 1928
- C) 1930
- D) 1934 ✓
Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı 5 Aralık 1934'te verilmiştir. (Sırasıyla: 1930 Belediye, 1933 Muhtar, 1934 Vekil).
9. _Halkevleri_ hangi amaçla kurulmuştur?
- A) Eğitim ve kültür faaliyetlerini yaygınlaştırmak ✓
- B) Ekonomik kalkınmayı sağlamak
- C) Siyasi partileri desteklemek
- D) Askeri eğitim vermek
Halkevleri (1932), halkın eğitim ve kültür seviyesini yükseltmek, inkılapları halka benimsetmek amacıyla kurulmuştur.
10. _Türk Dil Kurumu_ hangi amaçla kurulmuştur?
- A) Edebiyat eserlerini zenginleştirmek
- B) Halkın eğitim seviyesini artırmak
- C) Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden kurtarmak ve zenginleştirmek ✓
- D) Yeni alfabe geliştirmek
Türk Dil Kurumu (1932), Türkçeyi yabancı kelimelerin boyunduruğundan kurtarmak ve bilim dili haline getirmek için kurulmuştur.
11. _Aşar Vergisi'nin kaldırılması_ hangi yıl gerçekleşmiştir?
- A) 1930
- B) 1924
- C) 1925 ✓
- D) 1926
Aşar Vergisi (1925), köylünün üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla kaldırılmıştır (Halkçılık).
12. _Türk Harf İnkılabı_ hangi yıl yapılmıştır?
- A) 1925
- B) 1926
- C) 1930
- D) 1928 ✓
Harf İnkılabı (1 Kasım 1928), Arap harflerinin yerine Latin esaslı yeni Türk alfabesinin kabul edilmesidir.
13. _Kabotaj Kanunu_'nun amacı nedir?
- A) Eğitim sistemini geliştirmek
- B) Sanayileşmeyi hızlandırmak
- C) Yabancı sermayeyi artırmak
- D) Deniz ticaretinde Türk egemenliğini sağlamak ✓
Kabotaj Kanunu (1926), Türk karasularında işletmecilik hakkını sadece Türk vatandaşlarına vererek denizlerdeki ekonomik bağımsızlığı sağlamıştır.
14. Atatürk döneminde çıkarılan _İskân Kanunu_ hangi amaçla yapılmıştır?
- A) Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'den sınır dışı edilmesi
- B) Toprak reformu yapılarak köylüye toprak dağıtılması
- C) Göçmenlerin ve aşiretlerin planlı biçimde iskân edilmesi ve Türk kültürünü yaymak ✓
- D) Şehirlileşmeyi hızlandırmak için kentlere göçü zorla sağlamak
1934 tarihli İskân Kanunu; Balkan göçmenlerinin yerleştirilmesi, aşiretlerin belirli bölgelere nakledilmesi ve Türk ulusal kimliğinin yayılmasını amaçlamıştır. Soyadı Kanunu ile aynı yıl (1934) çıkarılmıştır.
15. _Türk Tarih Kurumu_ hangi amaçla kurulmuştur?
- A) Türk tarihini araştırmak ve doğru bilgilerle öğretmek ✓
- B) Dış politikada etkinlik sağlamak
- C) Eğitim sistemini geliştirmek
- D) Sanayileşmeyi hızlandırmak
Türk Tarih Kurumu (1931), Türk tarihini bilimsel yöntemlerle araştırmak ve Türklerin dünya medeniyetine katkılarını ortaya koymak için kurulmuştur.
16. Cumhuriyetin ilanından (1923) sonra Türkiye'nin _ilk Cumhurbaşkanı_ kim olmuştur?
- A) Fevzi Çakmak
- B) İsmet İnönü
- C) Mustafa Kemal Atatürk ✓
- D) Kazım Karabekir
Cumhuriyetin ilanıyla (29 Ekim 1923) TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa oy birliğiyle ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
17. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Türkiye'nin _ilk Başbakanı_ kim olmuştur?
- A) Celal Bayar
- B) Rauf Orbay
- C) İsmet İnönü ✓
- D) Fethi Okyar
Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı olunca, hükümeti kurma görevini İsmet İnönü'ye vermiş ve o da ilk Başbakan olmuştur.
18. Cumhuriyetin ilanıyla _Meclis Başkanlığı_ görevine kim seçilmiştir?
- A) Ali Fethi Okyar ✓
- B) İsmet İnönü
- C) Kazım Karabekir
- D) Rauf Orbay
Cumhuriyet ilan edilince Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı, İsmet İnönü Başbakan, Ali Fethi Okyar ise TBMM Başkanı olmuştur.
19. Şeyh Said İsyanı sırasında isyanı bastırmakta yetersiz kaldığı gerekçesiyle istifa eden Başbakan kimdir?
- A) İsmet İnönü
- B) Ali Fethi Okyar ✓
- C) Rauf Orbay
- D) Celal Bayar
İsyan çıktığında Başbakan olan Ali Fethi Okyar, sert tedbirler almakta tereddüt edince istifa etmiş, yerine İsmet İnönü geçerek sert tedbirler (Takrir-i Sükun) almıştır.
20. Atatürk'ün canına kasteden İzmir Suikastı davası sanıkları aşağıdakilerden hangisinde yargılanarak cezalandırılmışlardır?
- A) Yüce Divan
- B) İstiklal Mahkemeleri ✓
- C) Ağır Ceza Mahkemesi
- D) Askeri Mahkeme
Suikast girişimi sanıkları İzmir ve Ankara İstiklal Mahkemeleri'nde yargılanmıştır.
21. Cumhuriyet rejimine muhalif görüşleri demokratik bir zeminde temsil etmek üzere 1924 yılında Kâzım Karabekir ve arkadaşları tarafından hayata geçirilen siyasi parti hangisidir?
- A) Türkiye Komünist Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓
- C) Ahali Cumhuriyet Fırkası
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924); Mustafa Kemal'in politikalarına muhalif olan önde gelen komutanlar tarafından kurulan ilk muhalefet partisidir.
22. Türkiye'nin Musul meselesiyle uğraştığı 1924 yılında, İngilizlerin diplomatik baskı kurmak amacıyla Hakkari ve çevresinde kışkırttığı azınlık isyanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şeyh Sait İsyanı
- B) Nasturi İsyanı ✓
- C) Koçgiri İsyanı
- D) Ağrı İsyanı
Musul sorunu görüşülürken İngiltere, Türkiye'yi diplomatik olarak zayıflatmak ve bölgeyi elinde tutmak için Hakkari bölgesindeki Hristiyan Nasturileri ayaklandırmıştır (1924). Şeyh Sait İsyanı ise 1925 yılında çıkmıştır.
23. 1925 yılında yapılan bir değişiklikle, dini duyguların istismar edilerek devlete karşı ayaklanma başlatılması hangi kanun kapsamında 'vatan hainliği' sayılmıştır?
- A) Takrir-i Sükûn Kanunu
- B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu ✓
- C) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
- D) Men-i Müskirat Kanunu
Şeyh Said İsyanı sırasında Hıyanet-i Vataniye Kanunu'na eklenen maddeyle, dini kullanarak devlete başkaldırmak vatan hainliği kapsamına alınmıştır.
24. Türk tarihinde bilimsel ve modern anlamda müzecilik anlayışının temellerini atan, Müze-i Hümayun müdürlüğü de yapmış olan ünlü ressam ve arkeolog kimdir?
- A) Hamit Zübeyr Koşay
- B) Hasan Ali Yücel
- C) Osman Hamdi Bey ✓
- D) Hamdullah Suphi
Osman Hamdi Bey, Osmanlı dönemi sonlarında Müze-i Hümayun müdürlüğü yaparak ve ilk Türk kazılarını gerçekleştirerek modern Türk müzeciliğinin temellerini atmıştır.
25. Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politika stratejilerini belirleyen ve bu makamda Atatürk'ün vefatına kadar en uzun süre görev yapan Dışişleri Bakanı kimdir?
- A) Tevfik Rüştü Aras ✓
- B) İsmet İnönü
- C) Yusuf Kemal Tengirşenk
- D) Bekir Sami Bey
Tevfik Rüştü Aras (1925-1938), Atatürk döneminin en uzun süreli Dışişleri Bakanıdır.