Atatürk İnkılapları 1
_Tevhid-i Tedrisat Kanunu_ hangi alanda yapılan bir inkılaptır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. _Tevhid-i Tedrisat Kanunu_ hangi alanda yapılan bir inkılaptır?
- A) Ekonomi
- B) Eğitim ✓
- C) Siyaset
- D) Hukuk
Tevhid-i Tedrisat Kanunu, eğitim alanında yapılan bir inkılaptır. Tüm eğitim kurumlarını Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlayan bu kanun, eğitimde birlik sağlamıştır.
2. Yeni Türk Devleti'nde, 1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) kabul edilmesi, Atatürk ilkelerinden özellikle hangisinin hukuki ve siyasi temelini somutlaştırmıştır?
- A) İnkılapçılık
- B) Cumhuriyetçilik ✓
- C) Devletçilik
- D) Laiklik
1921 Anayasası'ndaki 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' maddesi, gücünü halktan alan demokratik yönetime vurgu yaptığı için doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesinin temelidir.
3. Atatürk'ün ekonomi alanında yaptığı, denizlerdeki ticari hakları millileştiren önemli inkılap hangisidir?
- A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Halk Fırkası'nın kurulması
- D) Kabotaj Kanunu ✓
Kabotaj Kanunu, Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkının sadece Türk gemilerine ve vatandaşlarına ait olduğunu belirten kanundur.
4. _Laiklik_ ilkesi anayasaya hangi yıl eklenmiştir?
- A) 1945
- B) 1928
- C) 1937 ✓
- D) 1924
Laiklik ve diğer Atatürk ilkeleri, 1937 yılında anayasaya eklenmiştir.
5. Aşağıdakilerden hangisi doğrudan doğruya Halifeliğin kaldırıldığı 3 Mart 1924 günü çıkarılan yasalar silsilesinden birisi değildir?
- A) Medeni Kanun'un Kabulü ✓
- B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun Kabulü
- C) Şeriye ve Evkaf Vekâletinin Kaldırılması
- D) Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâletinin Kaldırılması
Medeni Kanun 1926 yılında kabul edilmiştir. Diğer üç seçenek ve Osmanlı Hanedanı'nın yurt dışına sürülmesi kararının tamamı 3 Mart 1924 günü alınan bir dizi kararla gerçekleşmiştir.
6. _Halkçılık_ ilkesi ilk kez hangi anayasada yer almıştır?
- A) 1982 Anayasası
- B) 1924 Anayasası ✓
- C) 1961 Anayasası
- D) 1921 Anayasası
Halkçılık ilkesi, 1937 yılında yapılan değişiklikle 1924 Anayasası'na girmiştir.
7. _Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması_ hangi alanda yapılan bir inkılaptır?
- A) Hukuk
- B) Siyaset
- C) Toplumsal ✓
- D) Eğitim
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, toplumsal ve dini alanda yapılan bir inkılaptır.
8. Atatürk'ün 'Cumhuriyetin temeli kültürdür.' sözü hangi alandaki inkılapları destekler?
- A) Eğitim ve kültür ✓
- B) Ekonomi
- C) Din
- D) Siyaset
Atatürk'ün bu sözü, Harf İnkılabı ve Tarih/Dil Kurumları gibi eğitim ve kültür alanındaki inkılapları destekler.
9. Atatürk'ün halkı bilinçlendirmek ve inkılapları anlatmak için başlattığı gezilere ne ad verilir?
- A) Yurt Gezileri ✓
- B) Milli Eğitim Gezileri
- C) Halk Gezileri
- D) Yurttaşlık Bilgileri Gezileri
Atatürk, inkılapları halka bizzat anlatmak için sık sık 'Yurt Gezileri'ne çıkmıştır.
10. Sanayi yatırımlarını desteklemek için 1927'de yürürlüğe konan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun beklenen başarıya ulaşamaması üzerine, devletin sanayiye bizzat el atması hangi Atatürk ilkesinin fiilen uygulanmaya başladığını gösterir?
- A) Halkçılık
- B) Devletçilik ✓
- C) Laiklik
- D) Cumhuriyetçilik
Özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle 1930'ların başından itibaren Devletçilik ilkesi daha ağırlıklı olarak uygulanmaya başlanmıştır.
11. Osmanlı Devleti dönemindeki eğitim sisteminin en büyük problemi olan kültür ikiliğini ve eğitimi mektep-medrese olarak ayıran parçalı yapıyı ortadan kaldıran inkılap hangisidir?
- A) Harf İnkılabı
- B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu ✓
- C) Maarifi Umumiye Nizamnamesi
- D) Üniversite Reformu
3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat (Eğitim Öğretim Birliği) Kanunu ile tüm okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmış, böylece eğitimdeki ikilik kaldırılmıştır.
12. Cumhuriyet Dönemi'nde açılan Halkevleri'nin, inkılapları geniş kitlelere yaymak ve sosyokültürel gelişimi sağlamak amacıyla Ankara Halkevi bünyesinde çıkardığı ana yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kadro Dergisi
- B) Ülkü Dergisi ✓
- C) Belleten
- D) Varlık Dergisi
1932 yılında kurulan Halkevleri'nin merkez teşkilatı sayılan Ankara Halkevi bünyesinde çıkarılan ve kurumun genel ana yayın organı kabul edilen mecmua Ülkü Dergisi'dir. Türkiye genelindeki diğer şubeler de (Adana'da Görüşler, İzmir'de Fikirler, Samsun'da Aksu vb.) kendi yerel dergilerini çıkarmışlardır. Seçeneklerdeki Belleten Türk Tarih Kurumuna aitken; Kadro ve Varlık dergileri ise dönemin bağımsız edebî/fikrî yayınlarıdır.
13. Atatürk'ün, "Eğitim ve öğretimde birlik olmadıkça aynı fikirde, aynı düşünüş biçiminde bireylerden oluşmuş bir millet yapmaya imkân aramak boş şeylerle uğraşmak olmaz mıydı?" diyerek temel felsefesini açıkladığı ve 3 Mart 1924'te yasalaşan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Soyadı Kanunu
- B) Maarif Teşkilatı Hakkındaki Kanun
- C) Medeni Kanun
- D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu ✓
3 Mart 1924'te eğitim ve öğretim birleştirilerek Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılmıştır. Mustafa Kemal de bu kanunun çıkarılmasının önemini soruda verilen sözlerle ifade etmiştir.
14. 28 Mayıs 1928'de TBMM'de kabul edilen yasayla Arap alfabesindeki rakamların yerine evrensel rakamların kullanılmasını sağlayan inkılap aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ağırlık ve uzunluk ölçüleri kanunu
- B) Beynelmilel (Uluslararası) Rakamların Kabulü ✓
- C) Miladi Takvimin Kabulü
- D) Hafta Tatili Kanunu
Harf İnkılabı'ndan önce, 28 Mayıs 1928'de uluslararası rakamların kullanımına ilişkin yasa kabul edilerek Batı dünyasıyla ekonomik ve ticari ilişkiler kolaylaştırılmıştır.
15. Cumhuriyetin temel ilkelerinden biri olan _Devletçilik_ politikasının doğrudan bir yansıması olarak aşağıdaki gelişmelerden hangisi yaşanmıştır?
- A) Harf İnkılabı
- B) I. Beş Yıllık Sanayi Planı ✓
- C) Saltanatın kaldırılması
- D) Soyadı Kanunu
Devletin ekonomiye doğrudan müdahale ederek sanayi yatırımları yapması (I. Beş Yıllık Sanayi Planı), Devletçilik ilkesinin sonucudur.
16. Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan _Demiryolu politikası_, Atatürk'ün hangi ilkeleriyle doğrudan bağlantılıdır?
- A) Milliyetçilik ve Devletçilik ✓
- B) Cumhuriyetçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laiklik
Yabancı şirketlerin elindeki demiryollarının millileştirilmesi ve yeni hatların devlet eliyle yapılması Milliyetçilik ve Devletçilik ilkeleriyle ilgilidir.
17. 1926 yılında yürürlüğe giren ve Türk kara sularındaki yolcu ve yük taşıma imtiyazını tamamen Türk vatandaşlarına ve gemilerine devreden yasa aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- B) Soyadı Kanunu
- C) Kabotaj Kanunu ✓
- D) Takrir-i Sükûn Kanunu
Osmanlı Devleti'nde kapitülasyon antlaşmalarının etkisiyle deniz taşımacılığı ve ticareti yabancıların eline geçmişti. 1 Temmuz 1926 yılında çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Türk kara sularında yolcu ve yük taşıma hakkı sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilmiştir.
18. Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin sonlandırılarak yerine ordunun siyaset dışı kalmasını sağlayan Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması, en çok hangi Atatürk ilkesiyle örtüşmektedir?
- A) Devletçilik
- B) Cumhuriyetçilik ✓
- C) İnkılapçılık
- D) Halkçılık
Ordunun siyasetten ayrılmasını sağladığı için bu inkılap Cumhuriyetçilik ilkesiyle doğrudan ilgilidir.
19. Mustafa Kemal'in "Eğitimde gelecek uygulamalara temel olacak programları hazırlayacağız." direktifi doğrultusunda, 22 Mart 1926 tarihinde TBMM tarafından kabul edilen eğitim odaklı kanun hangisidir?
- A) Kabotaj
- B) Yeni Türk Ceza
- C) Tevhid-i Tedrisat
- D) Maarif Teşkilatı ✓
Mustafa Kemal'in parçada verilen sözüne yönelik 1926'da "Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun" çıkarılmıştır. Bu kanun ile ortaöğretim ders programları hazırlanırken devletin izni olmadan okul açılamayacağı kararı alınmıştır.
20. Aşağıdaki inkılap hareketlerinden hangisi _hukuk sistemi_ üzerinde yapılan bir yeniliktir?
- A) Kabotaj Kanunu
- B) Medeni Kanun ✓
- C) Harf İnkılabı
- D) Tevhid-i Tedrisat
Türk Medeni Kanunu'nun kabulü, hukuk sisteminin modernleşmesi adına atılan en önemli adımdır.
21. Toplumda ayrıcalık belirten 'Ağa, Hacı, Hafız, Molla' tarzı unvanların kullanımına hangi yasal düzenleme ile son verilmiştir?
- A) Şapka Kanunu
- B) Soyadı Kanunu
- C) Lakap ve Unvanların Kaldırılması Kanunu ✓
- D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
1934 yılında çıkarılan kanunla, ayrıcalık belirten lakap ve unvanların kullanımı yasaklanmıştır.
22. Atatürk'ün sağlığında Türk Tarih Kurumu tarafından yürütülen proje ve faaliyetler arasında aşağıdaki seçeneklerden hangisi yer almaz?
- A) Liselerde okutulmak üzere dört ciltlik tarih kitabı hazırlaması
- B) Belleten adında bir dergi yayımlaması
- C) Piri Reis'in "Kitab-ı Bahriye" adlı kitabını ve haritasını basması
- D) Divanü Lügati't-Türk'ün Türkçeye çevirilmesi ✓
Türk Tarih Kurumunun yaptığı çalışmalar arasında Divanü Lügati't-Türk'ü Türkçeye çevirme yoktur. Bu eseri Türkçeye çeviren Mehmet Âkif ile Samih Rifat Bey'dir.
23. 1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde (Türkiye İktisat Kongresi) yerli malı kullanımını ve milli sanayiyi teşvik etmek amacıyla kabul edilen belgenin adı nedir?
- A) Teşvik-i Sanayi Kanunu
- B) Takrir-i Sükun
- C) Misak-ı İktisadi ✓
- D) Heyet-i Temsiliye Kararları
İzmir İktisat Kongresi'nde alınan ekonomi kararlarının tümüne 'Ekonomi Andı' anlamına gelen Misak-ı İktisadi denir.
24. _İzmir İktisat Kongresi_ hangi yıl toplanmıştır?
- A) 1925
- B) 1923 ✓
- C) 1924
- D) 1922
Yeni Türk devletinin ekonomi politikasını belirlemek amacıyla 1923 yılında İzmir İktisat Kongresi toplanmıştır.
25. Milli Mücadele ve Cumhuriyet devrinde olağanüstü yetkilerle donatılan İstiklal Mahkemeleri, son olarak hangi siyasi olayın faillerini yargılamak üzere kurulmuştur?
- A) Menemen Olayı
- B) Şeyh Said İsyanı
- C) İzmir Suikastı Girişimi ✓
- D) Çerkez Ethem Ayaklanması
İstiklal Mahkemeleri (1920-1927), son olarak 1926 yılında Atatürk'e yönelik planlanan İzmir Suikastı Girişimi sanıklarını yargılamak için görev yapmıştır. (Sonrasında bir daha toplanmamıştır).