Dağılma Dönemi Padişahları 1
Abdülaziz döneminde idari yapıyı düzenlemek ve eyaletleri daha iyi yönetmek için yayımlanan 'Vilayet Nizamnamesi' (1864) hangi ilkeyi getirmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Abdülaziz döneminde idari yapıyı düzenlemek ve eyaletleri daha iyi yönetmek için yayımlanan 'Vilayet Nizamnamesi' (1864) hangi ilkeyi getirmiştir?
- A) Eyaletlerin bağımsızlığı
- B) Merkeziyetçi vilayet sistemi ✓
- C) Sadece İstanbul'un yönetimi
- D) Yabancı valilikler
Vilayet Nizamnamesi ile Osmanlı idari yapısı; vilayet, liva, kaza ve köy hiyerarşisine oturtulmuştur.
2. I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'nde Halil Kut Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun İngiliz tümenini kuşatıp esir aldığı 1916 tarihli büyük askeri zafer hangisidir?
- A) Kafkasya Zaferi
- B) Kanal Zaferi
- C) Kut'ül Amare Zaferi ✓
- D) Dardanel Zaferi
Kut'ül Amare'de General Townshend liderliğindeki koca bir İngiliz ordusu esir alınarak tarihi bir başarı kazanılmıştır.
3. V. Mehmed Reşad döneminde kazanılan, İngiliz ve Fransız donanmalarının Çanakkale Boğazı'nı geçmesini engelleyerek savaşın ömrünü uzatan tarihi zafer hangisidir?
- A) Kut'ül Amare Zaferi
- B) Kanal Hareketi Zaferi
- C) Çanakkale Zaferi ✓
- D) Galiçya Zaferi
1915 Çanakkale Savaşları, itilaf devletlerine karşı kazanılan en parlak savunma zaferimizdir.
4. Mondros Ateşkesi sonrasında Anadolu'da başlayan işgallere karşı ilk silahlı direniş ve Kuvayımilliye ruhunu tetikleyen, 15 Mayıs 1919 tarihli tarihi olay hangisidir?
- A) İstanbul'un İtilaf Devletlerince işgali
- B) Adana'nın Fransız kuvvetlerince işgali
- C) İzmir'in Yunanlılar tarafından işgali ✓
- D) Antalya'nın İtalyan kuvvetlerince işgali
İzmir'in Yunan ordusu tarafından işgal edilmesi ve gazeteci Hasan Tahsin'in ilk kurşunu sıkması, Anadolu'daki ulusal direnişi alevlendirmiştir.
5. IV. Mustafa döneminin sona ermesine neden olan olay hangisidir?
- A) Kabakçı Mustafa Paşa İsyanı
- B) Alemdar Mustafa Paşa müdahalesi ✓
- C) Patrona Halil öncülüğündeki isyan
- D) Edirne Vakası olarak bilinen ayaklanma
Alemdar Mustafa Paşa'nın reformcular adına sarayı ele geçirmesiyle IV. Mustafa'nın saltanatı bitmiştir.
6. 1829 Edirne Antlaşması ile bağımsızlığını kazanan devlet hangisidir?
- A) Yunanistan ✓
- B) Sırbistan
- C) Mısır
- D) Romanya
Yunanistan, 1829 Edirne Antlaşması ile bağımsızlığını alan ilk azınlıktır.
7. Kırım Savaşı sonunda imzalanan ve Osmanlı'nın ilk kez bir 'Avrupa devleti' sayılarak toprak bütünlüğünün garantisini aldığı antlaşma hangisidir?
- A) Paris Antlaşması ✓
- B) Berlin Antlaşması
- C) Edirne Antlaşması
- D) Hünkar İskelesi
1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı, Avrupa devletler hukukundan yararlanan bir devlet statüsü kazanmıştır.
8. I. Balkan Savaşı'nda alınan ağır yenilgilerin ardından imzalanan ve Edirne dahil Midye-Enez hattının batısındaki toprakların kaybedilmesine yol açan antlaşma hangisidir?
- A) Bükreş Antlaşması
- B) Londra Antlaşması ✓
- C) İstanbul Antlaşması
- D) Paris Antlaşması
1913 Londra Antlaşması ile Midye-Enez hattı sınır kabul edilmiş ve Edirne de dahil olmak üzere Balkan toprakları kaybedilmiştir.
9. VI. Mehmed Vahdeddin'in tahta çıkmasından kısa süre sonra imzalanan ve Osmanlı Devleti'ni fiilen sona erdiren ağır ateşkes antlaşması hangisidir?
- A) Mondros Ateşkes Antlaşması ✓
- B) Mudanya Ateşkes Antlaşması
- C) Selanik Ateşkesi
- D) Edirne Mütarekesi
30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, orduyu terhis edip ülkeyi işgale açık hale getirerek devleti fiilen bitirmiştir.
10. İtilaf devletleri tarafından hazırlanan, Osmanlı topraklarını tamamen paylaşan ancak TBMM tarafından reddedilerek 'ölü doğmuş bir antlaşma' kabul edilen 1920 tarihli belge hangisidir?
- A) Lozan Antlaşması
- B) Gümrü Antlaşması
- C) Ankara Antlaşması
- D) Sevr Antlaşması ✓
10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Türk milletinin direnmesi sonucu hiçbir zaman fiilen uygulanamamıştır.
11. TBMM'nin aldığı hangi tarihi kararla 623 yıllık Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliği hukuken ve resmen sona ermiştir?
- A) Cumhuriyetin İlanı
- B) Anayasanın Kabulü
- C) Lozan Antlaşması'nın Onaylanması
- D) Saltanatın Kaldırılması ✓
1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti hukuken tarihe karışmıştır.
12. Vahdeddin'in ülkeyi terk etmesinin ardından, TBMM tarafından meclis kararıyla 'sadece dini yetkilere sahip' olarak seçilen son Osmanlı halifesi kimdir?
- A) Şehzade Ömer Faruk
- B) Selim Efendi
- C) Abdülmecid Efendi ✓
- D) Vahdeddin
Halifeliğin yabancı bir devletin eline koz olarak geçmesini önlemek için TBMM, hanedandan Abdülmecid Efendi'yi halife seçmiştir.
13. IV. Mustafa döneminde Nizam-ı Cedit ordusunun akıbeti ne olmuştur?
- A) Daha da güçlendirilmiştir
- B) Yeniçerilerle birleştirilmiştir
- C) Tamamen dağıtılmış ve yasaklanmıştır ✓
- D) Mısır'a gönderilmiştir
Reform karşıtlarının desteğiyle tahta çıkan IV. Mustafa, Nizam-ı Cedit'i resmen lağvetmiştir.
14. IV. Mustafa döneminde dış politikada Rusya ile ilişkiler nasıldır?
- A) Barış antlaşması imzalanmıştır
- B) İttifak kurulmuştur
- C) Ticaret yasaklanmıştır
- D) Savaş devam etmektedir ✓
Osmanlı-Rus Savaşı bu süreçte duraksamalı da olsa sürmüştür.
15. IV. Mustafa'nın sonunu hazırlayan 'Alemdar Olayı' neyi amaçlıyordu?
- A) Nizam-ı Cedit'i geri getirmek ✓
- B) Rusya ile savaşmak
- C) Mısır'ı geri almak
- D) Padişahı Avrupa'ya göndermek
Alemdar Mustafa Paşa'nın temel amacı reformları devam ettirmekti.
16. IV. Mustafa'nın saltanatı sırasında III. Selim'i tekrar tahta geçirmek için ordusuyla İstanbul'a gelen Rusçuk Ayanı kimdir?
- A) Koca Yusuf Paşa
- B) Hekimoğlu Ali Paşa
- C) Alemdar Mustafa Paşa ✓
- D) Cezayirli Hasan Paşa
Alemdar Mustafa Paşa, Nizam-ı Cedit reformlarını devam ettirmek amacıyla İstanbul'a yürümüştür.
17. II. Mahmud döneminde 'Hayırlı Olay' olarak bilinen ve Yeniçeri Ocağı'nın topa tutularak kaldırıldığı olay hangisidir?
- A) Kabakçı Mustafa İsyanı
- B) Çınar Vakası
- C) Vak'a-i Hayriye ✓
- D) 31 Mart Vakası
1826'daki Vak'a-i Hayriye (Hayırlı Olay), modernleşmenin önündeki en büyük engel olan Yeniçeri Ocağı'nı yok etmiştir.
18. Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra II. Mahmud'un kurduğu modern ordunun adı nedir?
- A) Nizam-ı Cedit askerî birlikleri
- B) Sekban-ı Cedit askerî birlikleri
- C) Eşkinci Ocağı askerî birlikleri
- D) Asakir-i Mansure-i Muhammediye ✓
Muhammed'in Zafer Kazanmış Askerleri anlamına gelen Asakir-i Mansure-i Muhammediye kurulmuştur.
19. II. Mahmud'un Kavalalı Mehmet Ali Paşa meselesinde yardım istediği devlet hangisidir?
- A) Fransa
- B) İngiltere
- C) Rusya ✓
- D) Prusya
Kavalalı'ya karşı dönemin şartlarında Rusya'dan destek istenmiştir (Hünkar İskelesi).
20. II. Mahmud döneminde çıkarılan ilk resmi Osmanlı gazetesi hangisidir?
- A) Tercüman-ı Ahval
- B) Takvim-i Vekayi ✓
- C) Tasvir-i Efkar
- D) Sabah
Takvim-i Vekayi, II. Mahmud tarafından halka devlet haberlerini duyurmak için çıkarılmıştır.
21. II. Mahmud döneminde ilk nüfus sayımı niçin yapılmıştır?
- A) Vergi yükümlülerini ve asker kaynağını belirlemek ✓
- B) Avrupa devletleriyle nüfus karşılaştırması yapmak
- C) Kentlerin eğitim kurumu ihtiyacını belirlemek
- D) Dış ticaret bölgelerinin kapasitesini ölçmek
Asker alımı ve vergi tahsilatı için kimin nerede yaşadığı verisi hayati önem taşıyordu.
22. Osmanlı tarihinde padişahın mutlak otoritesini sınırlandıran ve ayanların varlığını resmen tanıyan ilk belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Sened-i İttifak ✓
- C) Kanun-i Esasi
- D) Lozan
1808'deki Sened-i İttifak, padişahın ilk kez yerel güçlerle (ayanlarla) bir antlaşma yapmasıdır.
23. Osmanlı tarihinde hukukun üstünlüğünü ve padişahın yetkilerinin kanunla sınırlandırılacağını ifade eden ilk belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Kanun-i Esasi
- C) Teşkilat-ı Esasiye
- D) Tanzimat Fermanı ✓
1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı, hukukun üstünlüğüne geçişın ilk somut adımıdır.
24. Abdülmecid döneminde ilan edilen Islahat Fermanı'nın (1856) temel amacı nedir?
- A) Yeniçerilere eski ayrıcalıklarını geri vermek
- B) Gayrimüslimlere eşit yurttaşlık hakları tanımak ✓
- C) Padişahın siyasi yetkilerini tamamen kaldırmak
- D) Mısır yönetimini doğrudan merkeze bağlamak
Islahat Fermanı, yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasını önlemek için gayrimüslimlere geniş haklar tanıyan bir belgedir.
25. Osmanlı Devleti'nin Kırım Savaşı (1853-1856) sırasında İngiltere'den aldığı ilk dış borcun temel nedeni nedir?
- A) Kırım Savaşı'nın masraflarını karşılamak ✓
- B) Yeni eğitim kurumlarının giderlerini karşılamak
- C) Yeni sarayların yapım giderlerini karşılamak
- D) Demiryolu yatırımlarını finanse etmek
Devlet, Kırım Savaşı'nın ağır mali yükünü karşılamak için 1854'te ilk kez borç almıştır.