Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi 3

1. 16 Mart 1920'de İstanbul'un işgal edilerek Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kapatılması, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam sağlamıştır?

• A) Amasya Görüşmeleri'nin yapılmasına
• B) Sivas Kongresi'nin toplanmasına
• C) Ankara'da olağanüstü yetkilere sahip yeni bir meclisin açılmasına ✓
• D) Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına

İstanbul'un‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ işgali, 'Milli İrade'nin tecelli ettiği Mebusan Meclisi'ni yok etmiştir. Mustafa Kemal, bu durumu fırsata çevirerek 'Milli İrade'nin artık sadece Ankara'da toplanabileceğini ilan etmiş ve 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) açılmasına zemin hazırlamıştır.

2. Erzurum Kongresi'nin düzenlenme amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Doğudaki Ermeni faaliyetlerini önlemek
• B) Doğu illerini işgal tehlikesinden uzak tutmak
• C) Karadeniz'de Rumların devlet kurmasını engellemek
• D) Amasya Görüşmelerinin yapılmasını sağlamak ✓

Amasya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Görüşmeleri, Erzurum Kongresi'nden sonra (Sivas Kongresi sonrası) gerçekleşen bir siyasi gelişmedir. Kongrenin toplanma amacı değildir.

3. Sivas Kongresi sırasında Temsil Heyeti tarafından Batı Cephesi Kuvâ-yi Milliye Umum Komutanlığı görevine getirilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İsmet (İnönü) Bey
• B) Kazım Karabekir Paşa
• C) Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ✓
• D) Refet (Bele) Bey

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi'nde Temsil Heyeti, 'Milli Mücadele'nin yürütme organı (hükümet)' olduğunu göstermek için ilk atamasını yapmıştır. Batı Anadolu'daki dağınık Kuvâ-yi Milliye birliklerini komuta etmesi için Ali Fuat (Cebesoy) Paşa'yı 'Batı Cephesi Umum Kuvâ-yi Milliye Komutanlığı'na atamıştır.

4. İstanbul Hükümeti'ni temsilen Amasya Görüşmeleri'ne katılarak Temsil Heyeti ile masaya oturan devlet adamı kimdir?

• A) Tevfik Paşa
• B) Salih Paşa ✓
• C) Damat Ferit Paşa
• D) Ali Rıza Paşa

Damat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ferit'in istifasından sonra kurulan Ali Rıza Paşa Hükümeti, Milli Mücadele'ye daha ılımlı yaklaşıyordu. Ali Rıza Paşa, Bahriye Nazırı (Bakanı) olan Salih Paşa'yı, Mustafa Kemal ile görüşmek üzere Amasya'ya göndermiştir. Bu, İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'ni resmen tanıması demektir.

5. Askerlikten istifa eden Mustafa Kemal'e Erzurum'da 'Paşam, ben ve kolordum emrinizdeyiz' diyerek en büyük desteği veren komutan kimdir?

• A) Ali Fuat Cebesoy
• B) Fevzi Çakmak
• C) Kazım Karabekir Paşa ✓
• D) Refet Bele

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal istifa ettiğinde rütbesiz bir sivildi ve İstanbul Hükümeti onun tutuklanmasını emretmişti. Erzurum'daki 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, bu emre uymayarak 'Paşam, ben ve kolordum emrinizdeyiz!' demiş, bu hareket Milli Mücadele'nin kaderini değiştirmiştir.

6. Sivas Kongresi sırasında en çok tartışılan ve Mustafa Kemal'in kesin bir dille reddettiği manda yönetimi teklifi hangi ülkeye aitti?

• A) Fransız Mandası
• B) İtalyan Mandası
• C) İngiliz Mandası
• D) Amerikan Mandası ✓

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi'ndeki en hararetli tartışma, bazı delegelerin (Rauf Orbay, Halide Edip vb.) İngiliz veya Fransız sömürgeciliğine karşı, 'koruyucu' nitelikteki 'Amerikan Mandası'nı savunması üzerine çıkmıştır. Mustafa Kemal, 'Ya İstiklal Ya Ölüm' diyerek bu fikri kesin olarak reddetmiştir.

7. İtilaf Devletleri'nin Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ni dağıtmasının ardından Meclis Başkanı Celalettin Arif Bey nasıl bir yol izlemiştir?

• A) İngilizlerle anlaşmıştır
• B) Malta'ya sürülmüştür
• C) Ankara'ya kaçarak Milli Mücadele'ye katılmıştır ✓
• D) Padişaha sığınmıştır

İstanbul'un‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ işgali üzerine Meclis Başkanı Celalettin Arif Bey, işgalden kaçarak Ankara'ya gelmiş ve Milli Mücadele'ye katılmıştır. 23 Nisan 1920'de açılan TBMM'de İkinci Başkan (Meclis Başkanı Mustafa Kemal'di) olarak görev almıştır.

8. Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, Temsil Heyeti'nin yürütme gücünü kullanarak bir hükümet gibi hareket ettiğine kanıttır?

• A) Osmanlı Mebusan Meclisinin toplanmasının kararlaştırılması
• B) Tüm cemiyetlerin birleştirilmesi
• C) Batı Cephesi komutanlığına Ali Fuat Paşa'nın getirilmesi ✓
• D) Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi

Batı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Cephesi Komutanlığı'na Ali Fuat Paşa'nın atanması, Temsil Heyeti'nin yürütme yetkisini kullandığını ve bir hükümet gibi hareket ettiğini gösterir.

9. Sivil hayata dönen Mustafa Kemal'in Erzurum Kongresi'ne temsilci olarak katılabilmesi amacıyla kendi delegeliğinden istifa eden vatansever kimdir?

• A) Rauf Orbay
• B) Kazım Karabekir Paşa
• C) Cevat Dursunoğlu ✓
• D) Hüseyin Avni Bey

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal, askerlikten istifa edince (sine-i millet) sivil bir vatandaş durumuna düşmüştü. Kongreye delege olarak katılması gerekiyordu. Erzurum delegelerinden Cevat Dursunoğlu ve Kazım Yurdalan, Mebusan Meclisi üyeliklerini gerekçe göstererek istifa etmiş ve yerlerine Mustafa Kemal ile Rauf Orbay'ın kongreye delege olarak seçilmesini sağlamışlardır.

10. Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti arasında yapılan Amasya Görüşmeleri sonucunda üzerinde uzlaşmaya varılan ve uygulanan yegâne karar hangisidir?

• A) Manda ve himayenin reddi
• B) Sivas Kongresi kararlarının kabulü
• C) Yeni bir hükümet kurulması
• D) Osmanlı Mebusan Meclisi'nin derhal toplanması ✓

Amasya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Görüşmeleri'nde birçok protokol imzalanmış ancak İstanbul Hükümeti bunların çoğunu kabul etmemiştir. Kabul edilen ve uygulanan tek karar, seçimlerin yapılması ve anayasaya göre kapalı olan 'Mebusan Meclisi'nin yeniden toplanması' olmuştur.

11. Milli Mücadele'nin Mustafa Kemal'in bireysel bir girişimi olmaktan çıkıp millete ve diğer komutanlara mal edildiğini gösteren ilk resmi adım hangisidir?

• A) Samsun Raporu
• B) Erzurum Kongresi Kararları
• C) Amasya Genelgesi ✓
• D) Havza Genelgesi

Amasya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Genelgesi (22 Haziran 1919), Mustafa Kemal'in tek imzasıyla değil, Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy gibi diğer önemli komutanların da imzasıyla yayınlanmıştır. Böylece Milli Mücadele, Mustafa Kemal'in kişisel bir eylemi olmaktan çıkmış, ordunun ve milletin ortak bir hareketi haline gelmiştir.

12. Ankara'nın Milli Mücadele'nin yönetim merkezi olarak seçilmesinde aşağıda sayılan etkenlerden hangisi rol oynamamıştır?

• A) Ankara halkının Millî Mücadele'ye destek vermesinin
• B) Güvenli ve işgale uğramamış olmasının
• C) Demir yolu ulaşımı ve haberleşme yönünden elverişli bir konumda olmasının
• D) TBMM'nin Ankara'da açılmış olmasının ✓

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal Ankara'ya geldiğinde TBMM henüz açılmamıştı. TBMM'nin açılması Ankara'nın merkez seçilmesinin nedeni değil, sonucudur.

13. Amasya Görüşmeleri sırasında Osmanlı Mebusan Meclisi'nin İstanbul dışında güvenilir bir şehirde toplanmasının istenmesinin temel sebebi nedir?

• A) İstanbul'un resmen işgal altında bulunmasına
• B) Milletvekillerinin bağımsız karar alabilmesine ✓
• C) Son kez toplanacak olmasına
• D) Erzurum ve Sivas kongrelerinin kararlarına uyulmasına

Meclisin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ İstanbul dışında toplanması isteği, İtilaf Devletlerinin baskısından uzak, milletvekillerinin özgürce ve bağımsız karar alabilmelerini sağlamak içindir.

14. Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin bağımsızlık manifestosu olan Misak-ı Milli'yi resmi olarak onaylamasının ve ilan etmesinin doğrudan siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması
• B) Padişahın Temsil Heyeti'ni tanıması
• C) İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal etmesi ✓
• D) TBMM'nin açılması

Misak-ı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Milli beyannamesi ile milli sınırların çizilmesi ve kapitülasyonların reddedilmesi İtilaf Devletleri'nin planlarını altüst etmiştir. Bunun doğrudan bir sonucu ve misillemesi olarak 16 Mart 1920'de İstanbul resmen işgal edilmiş ve meclis kapatılarak vekiller sürgüne yollanmıştır.

15. Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a hangi tarihte çıkmıştır?

• A) 23 Nisan 1920
• B) 29 Ekim 1923
• C) 19 Mayıs 1919 ✓
• D) 16 Mayıs 1919

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal Paşa, 16 Mayıs 1919'da Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan yola çıkmış ve üç günlük deniz yolculuğunun ardından 19 Mayıs 1919'da Samsun'a ayak basarak Milli Mücadele'yi fiilen başlatmıştır. Bu tarih, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı ve modern Türkiye'nin kuruluş adımı olarak kabul edilir.

16. Mustafa Kemal Paşa'nın _Havza_'da yayımladığı genelgenin amacı nedir?

• A) İşgallere karşı halkı harekete geçirmek ve milli bilinci uyandırmak ✓
• B) İstanbul Hükümeti'ni desteklemek
• C) Mondros Ateşkes Antlaşması'nı reddetmek
• D) Düzenli orduyu kurmak

Havza‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Genelgesi (28 Mayıs 1919), işgallere (özellikle İzmir'in işgali) karşı halkı harekete geçirmek amacıyla yayımlanmıştır. Bu genelge ile işgallere karşı protesto mitingleri düzenlenmesi ve İtilaf Devletleri'ne uyarı telgrafları çekilmesi istenmiştir. Bu, milli bilinci uyandıran ilk önemli adımdır.

17. _Misak-ı Milli_ kararlarında hangi konu yer almaz?

• A) Kapitülasyonların kaldırılması
• B) Azınlık hakları
• C) Milli sınırlar
• D) Cumhuriyetin ilanı ✓

Misak-ı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Milli (28 Ocak 1920), Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir ve hala Padişahlık rejimi yürürlüktedir. Bu nedenle kararlar 'bağımsızlık' (sınırlar, kapitülasyonlar, borçlar, azınlıklar, boğazlar) üzerine odaklanmış, 'ulusal egemenlik' (rejim değişikliği, Cumhuriyet, Saltanat) konusuna girmemiştir.

18. _Havza Genelgesi_'nde yer alan önemli bir karar nedir?

• A) İşgallere karşı protesto mitingleri ve telgraflar düzenlenmesi ✓
• B) Misak-ı Milli kararlarının ilan edilmesi
• C) İstanbul Hükümeti'nin görevine son verilmesi
• D) Milli cemiyetlerin birleştirilmesi

Havza‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Genelgesi'nde (28 Mayıs 1919) İzmir'in işgaline tepki olarak, işgallere karşı ulusal bilinci uyandırmak amacıyla protesto mitingleri düzenlenmesi ve İtilaf Devletleri temsilciliklerine kınama telgrafları çekilmesi istenmiştir.

19. _Misak-ı Milli_ kararları doğrultusunda, Mondros Mütarekesi imzalandığında _işgal edilmemiş_ hangi bölgenin Osmanlı toprağı olduğu kabul edilmiştir?

• A) Batı Trakya
• B) Rodos
• C) Musul ✓
• D) Kıbrıs

Misak-ı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Milli'nin 1. Maddesi, Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918) imzalandığı sırada henüz işgal edilmemiş olan ve Türk-Müslüman çoğunluğun yaşadığı toprakların (Musul ve Hatay/İskenderun dahil) bölünmez bir bütün olduğunu ilan etmiştir. (Musul, Mondros'tan 3 gün sonra 3 Kasım 1918'de işgal edilmiştir).

20. Temsil Heyeti'nin merkez olarak Ankara'yı belirlemesinde, Mustafa Kemal'in İstanbul'un işgal edilebileceğini öngörmesi dışında, Ankara'nın hangi coğrafi ve stratejik özellikleri etkili olmuştur?

• A) İklim koşullarının kış aylarında mücadeleye elverişli olması
• B) Doğu Cephesi'ne çok yakın bir konumda bulunması
• C) İşgal altında olan bölgelere doğrudan sınır komşusu olması
• D) İşgal bölgesine uzak, Batı Cephesi'ne yakın ve merkezi bir konumda olması ✓

‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ankara (27 Aralık 1919), işgal altında olmayıp güvenli olması, İstanbul'u ve Batı Cephesi'ni yakından kontrol edebilecek bir konumda yer alması ve güçlü telgraf/demiryolu hatlarına sahip olması nedeniyle merkez seçilmiştir.

21. Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ermeni nüfusun çoğunlukta olduğu ve katliama uğradıkları yönündeki asılsız iddiaları çürüterek ABD'nin bölge politikasını değiştirmesine etki eden raporu hangi isim hazırlamıştır?

• A) Amiral Bristol
• B) Sandler
• C) Dr. Esat Işık
• D) General Harbourd ✓

General‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Harbord Raporu, Doğu Anadolu'da Türk nüfusunun çoğunlukta olduğunu ve Ermenilere yönelik sistemli bir katliam iddialarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koyarak Türklerin davasındaki haklılığını kanıtlayan uluslararası bir belgedir.

22. Hakkında bazı bilgiler verilen tarihi şahsiyet kimdir? - Mustafa Kemal'in Harp Okulu'ndan sınıf arkadaşıdır. - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucu kadrosunda yer almıştır. - 'Millî Mücadele Hatıraları', 'Moskova Hatıraları' ve 'Sınıf Arkadaşım Atatürk' isimli eserleri kaleme almıştır. Bu özelliklere sahip asker ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rauf Orbay
• B) Kâzım Karabekir
• C) Ali Fuat Cebesoy ✓
• D) Adnan Adıvar

‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Verilen öncüllerdeki bilgiler doğrudan Ali Fuat Cebesoy'a aittir. Özellikle 'Sınıf Arkadaşım Atatürk' ve 'Moskova Hatıraları' onun en bilinen edebi ve tarihi eserleridir.

23. Mustafa Kemal, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Müdafaa-i Hukuk grubunun kurulmasını istemiş olsa da, milletvekilleri bunun yerine mecliste hangi isimle farklı bir grup oluşturmuşlardır?

• A) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
• B) Felah-ı Vatan Grubu ✓
• C) İttihat ve Terakki Fırkası
• D) Müdafaa-i Hukuk Grubu

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal'in kesin talimatına rağmen, İstanbul'daki padişah baskısından çekinen milletvekilleri 'Müdafaa-i Hukuk' yerine Rauf Orbay önderliğinde 'Felah-ı Vatan' (Vatanın Kurtuluşu) grubunu kurmuşlardır.

24. Milli Yemin olarak da bilinen Misakımillî belgesinde çizilen asgari vatan sınırları, hangi tarihi antlaşmanın imzalandığı gündeki mevcut durumu temel almaktadır?

• A) Versay
• B) Mondros ✓
• C) Mudanya
• D) Sevr

Misak-ı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Milli sınırları, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı tarih olan 30 Ekim 1918'de henüz düşman işgaline uğramamış Osmanlı topraklarının ayrılmaz bir bütün olduğunu esas alarak çizilmiştir.

25. Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti'nin 27 Aralık 1919'da faaliyetlerini yürütmek için Ankara'yı merkez olarak belirlemesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

• A) Ankara'nın resmen başkent ilan edilmiş olması ✓
• B) Ali Fuat Paşa komutasındaki 20. Kolordu'nun burada bulunması
• C) Demiryolu ağına sahip olması ve Batı Cephesi'ne yakınlığı
• D) İstanbul'daki Mebusan Meclisi çalışmalarını yakından takip edebilmek

Temsil‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Heyeti'nin Ankara'yı merkez seçtiği tarih 27 Aralık 1919'dur. Ankara'nın resmen başkent ilan edilmesi ise Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra, Yeni Türk Devleti döneminde 13 Ekim 1923'te gerçekleşmiştir. Dolayısıyla 1919 yılındaki bir kararın nedeni, 1923 yılında gerçekleşecek bir olay olamaz. Diğer seçeneklerde yer alan askerî güvence, ulaşım-lojistik kolaylığı ve İstanbul'a yakınlık gibi unsurlar ise 1919 yılındaki mevcut tarihsel gerçekliklerdir.