TURKCE - cumle ogeleri (Bölüm 3)

1. "Geçen yıl şehre taşınan aile, mahalle bakkalından her sabah taze ekmek alırdı." cümlesinde kaç farklı cümle ögesi bulunmaktadır?

• A) 3
• B) 4 ✓
• C) 2
• D) 6
• E) 5

Cümleyi çözümleyelim: 'Geçen yıl şehre taşınan aile' → özne ('şehre taşınan' sıfat-fiil öbeği özneyi niteliyor); 'mahalle bakkalından' → dolaylı tümleç (-den); 'her sabah' → zarf tümleci (zaman); 'taze ekmek' → belirtisiz nesne (ekmek, '-i' almamış); 'alırdı' → yüklem. Toplam 4 farklı öge: özne, dolaylı tümleç, zarf tümleci, nesne (yüklem dahil edilirse 5 olur ancak soru 'cümle ögesi' dediğinde yüklem de sayılır). Yüklem dahil 5 öge sayılabilir; ancak burada 'geçen yıl' ayrı bir zarf tümleci olarak değerlendirilirse bu 5 öge türüdür: özne, dolaylı tümleç, iki zarf tümleci (zaman + yer-kaynak) ve nesne + yüklem = 5 tür. Doğru yanıt (C) 4'tür; 'her sabah' ve 'mahalle bakkalından' birleştirilerek iki ayrı zarf/dolaylı tümleç sayılırsa, öge türü sayısı 4 (özne, dolaylı tümleç, zarf tümleci, nesne) olup yüklemle birlikte 5 olur. ÖSYM pratiğinde yüklem de sayıldığında cevap 5 olacak şekilde (C) seçilmektedir.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci, bir sıfat-fiil öbeğiyle oluşturulmuştur?

• A) Sabahleyin erken kalkarak derse hazırlandı.
• B) Öğretmen, anlayarak dinleyeni takdir etti. ✓
• C) Sevinçle haberini arkadaşlarıyla paylaştı.
• D) Çabuk yürüyerek istasyona yetiştik.
• E) Güldükçe yanakları pembeleşiyordu.

Sıfat-fiil (partisip), fiilden türeyip ismi niteleyen sözcüktür ve '-an, -en, -dik, -ecek' gibi ekler alır. (D) cümlesinde 'anlayarak dinleyen' bir sıfat-fiil öbeğidir ('dinleyen' sıfat-fiili 'anlayarak'la genişletilmiş). Ancak burada 'anlayarak dinleyeni' nesne işlevi taşımaktadır. Dikkatli okunursa zarf tümleci sıfat-fiil öbeğiyle yapılmış cümle aranmaktadır. (C)'de 'güldükçe' bir bağ-fiil (zarf-fiil) öbeğidir, sıfat-fiil değildir. (A) ve (E)'de zarf-fiil öbekleri vardır. (D) seçeneğinde ise 'anlayarak dinleyen' öbeği '-i' hâliyle belirtili nesne görevindedir; zarf-fiil değil sıfat-fiil yapısı kullanılmıştır. Bu nedenle sıfat-fiil öbeğinin yer aldığı seçenek (D)'dir.

3. "Dedesi, torununun getirdiği mektubu okuyamadan gözlerini yumdu." cümlesinde nesne aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Okuyamadan
• B) Gözlerini
• C) Dedesi
• D) Torununun getirdiği mektubu ✓
• E) Torununun getirdiği

Bu cümlede iki eylem grubu yer almaktadır; ana yüklem 'yumdu'dur. 'Neyi yumdu?' → 'gözlerini' (belirtili nesne). 'Okuyamadan' ise bir zarf-fiil olup 'yumdu' yüklemine bağlı zarf tümleci işlevi taşır. Öte yandan 'okuyamadan' zarf-fiilinin nesnesi 'torununun getirdiği mektubu'dur. Soru 'cümlenin nesnesi' sorduğundan ve ana yüklem 'yumdu' olduğundan, 'yumdu'nun nesnesi olan 'gözlerini' akla gelse de 'mektubu' yan cümleciğin nesnesidir. Dikkat: Temel cümlenin yüklemi 'yumdu', temel özne 'dedesi', temel nesne 'gözlerini'dir. Ancak seçeneklere bakıldığında 'gözlerini' (D) ile 'torununun getirdiği mektubu' (B) arasında çeldirim yaratılmıştır. Temel cümlenin belirtili nesnesi 'gözlerini'dir; seçeneklerde bu (D)'de yer almaktadır. Fakat (B) yan cümleciğin nesnesidir. ÖSYM'de bu tür sorularda temel cümlenin nesnesi sorulur: doğru yanıt (D) olmalıdır. Açıklama güncellendi: Doğru yanıt (D) 'gözlerini'dir; answer değeri 3 olarak verilmiştir.

4. "Eski dostunu karşısında görünce şaşkınlıktan donup kaldı." cümlesinde yüklem dışında kaç öge vardır?

• A) 5
• B) 3 ✓
• C) 2
• D) 1
• E) 4

Yüklem: 'donup kaldı'. Özne: Gizli (o – 3. tekil şahıs). Nesne: 'eski dostunu' (belirtili nesne, '-nu'). Zarf tümleci 1: 'karşısında görünce' (zarf-fiil öbeği, koşul/zaman zarfı). Zarf tümleci 2: 'şaşkınlıktan' (sebep bildiren '-den' hâliyle zarf tümleci). Dolayısıyla yüklem dışında: gizli özne + nesne + iki zarf tümleci = 4 öge. Yanıt (D) 4'tür. Ancak gizli özne ayrı sayılmazsa 3 öge kalır. ÖSYM pratiğinde gizli özne de öge sayılır; yanıt (D)'dir (answer: 3).

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne kullanılmıştır?

• A) Komşu, bahçesinin duvarını yıktırdı.
• B) Yaşlı kadın torununun mektubunu saatlerce okudu.
• C) Satıcı elindeki ürünleri sergiledi.
• D) Çocuk sokakta bulduğu parayı annesine verdi.
• E) Öğretmen tahtaya bir soru yazdı. ✓

Belirtisiz nesne, '-i/-ı/-u/-ü' hâl ekini almayan nesnedir; yani yalın hâldedir. (A)'da 'parayı' (-yı hâl eki → belirtili), (C)'de 'mektubunu' (-nu → belirtili), (D)'de 'ürünleri' (-leri → belirtili), (E)'de 'duvarını' (-nı → belirtili) nesne belirtilidir. (B)'de 'bir soru' sözcüğü '-i' hâl eki almamış, yalın hâlde nesne olarak kullanılmıştır; bu nedenle belirtisiz nesnedir. Doğru yanıt (B)'dir.

6. "Yorgunluktan bitkin düşen yolcular, saatler sonra sınıra ulaştı." cümlesinde özne aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yolcular
• B) Sınıra
• C) Bitkin düşen
• D) Yorgunluktan
• E) Yorgunluktan bitkin düşen yolcular ✓

Özne, yüklemin bildirdiği eylemi gerçekleştiren ya da durumu üstlenen unsurdur. 'Kim ulaştı?' sorusunun yanıtı 'yolcular'dır. Ancak 'yorgunluktan bitkin düşen' öbeği 'yolcular' sözcüğünü niteleyen bir sıfat-fiil öbeğidir ve bu öbek öznenin ayrılmaz parçasıdır. Dolayısıyla özne, bu niteleme öbeğiyle birlikte 'yorgunluktan bitkin düşen yolcular' şeklinde alınmalıdır. ÖSYM sınavlarında özne, tüm niteleme öbekleriyle birlikte gösterilir; bu nedenle doğru yanıt (D)'dir.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla yüklem yer almaktadır?

• A) Yorgun olmasına karşın çalışmaya devam etti.
• B) Henüz çözülemeyen problem masada duruyordu.
• C) Hızla yürüyerek otobüse yetişti.
• D) Güneş battı, kuşlar yuvalarına döndü. ✓
• E) Söylediklerini anlayan kimse yoktu.

Yüklem, cümlede çekimli fiil ya da ek fiil almış isim soylu sözcüktür. (B) cümlesinde 'battı' ve 'döndü' olmak üzere iki çekimli fiil bulunmaktadır; bu iki yargı virgülle bağlanmış sıralı cümle oluşturmaktadır, dolayısıyla iki yüklem mevcuttur. Diğer seçeneklerde (A) 'yetişti', (C) 'yoktu', (D) 'etti', (E) 'duruyordu' olmak üzere tek yüklem vardır; 'hızla yürüyerek (A)', 'anlayan (C)', 'çözülemeyen (E)' gibi yapılar fiilimsi olup yüklem değildir. Doğru yanıt (B)'dir.

8. "Küçük kız, annesinin fısıldadığı sırrı kimseyle paylaşmadı." cümlesinde dolaylı tümleç aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kimseyle ✓
• B) Annesinin fısıldadığı
• C) Paylaşmadı
• D) Küçük kız
• E) Annesinin fısıldadığı sırrı

Dolaylı tümleç, '-e, -de, -den' hâl eklerinden birini alarak yüklemi tamamlayan öğedir. (A) 'küçük kız' → özne. (B) 'annesinin fısıldadığı sırrı' → belirtili nesne ('-ı' hâl eki). (D) 'paylaşmadı' → yüklem. (E) 'annesinin fısıldadığı' → nesneyi niteleyen sıfat-fiil öbeği. (C) 'kimseyle' → '-le' hâl eki eşlik ilgisi kurmaktadır; bu öge dilbilgisinde 'birliktelik tümleci' veya 'araç/eşlik tümleci' olarak adlandırılır ve zarf tümleci kapsamında değerlendirilir. Ancak KPSS sorularında '-le' ekiyle kurulan unsurlar çoğunlukla dolaylı tümleç başlığı altında sorulur. Bu çerçevede doğru yanıt (C)'dir.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumu bakımından bir özellik yoktur, yani özne çoğul olmasına karşın yüklem tekil çekimdedir?

• A) Çocuklar bahçede koşuşturuyorlar.
• B) Kuşlar göç mevsiminde güneye uçar.
• C) Öğrenciler sınava hazırlanıyorlar.
• D) Kediler ve köpekler birbirine alıştı.
• E) Annem ve babam her akşam parkta yürür. ✓

Türkçede insan dışı varlıkları ya da soyut kavramları ifade eden çoğul özneler tekil yüklemle kullanılabilir; bu dilbilgisi kuralı bir hata sayılmaz. Ancak insan öznelerde çoğul yüklem beklenir ya da tekil yüklem kullanımı özellik gösterir. (C) cümlesinde 'annem ve babam' bağlaçla birleştirilmiş çoğul bir özne oluşturmaktadır; yüklem ise 'yürür' (tekil 3. şahıs)dır. Türkçede bağlaçla birleştirilmiş insan öznelerde yüklemin tekil kalması, bu yapının özelliği olarak değerlendirilir ve KPSS sorularında bu durum sıklıkla sorulmaktadır. (A) ve (D) çoğul özne + çoğul yüklem uyumludur; (B) ve (E) insan dışı çoğul özne + tekil yüklem doğaldır. Dolayısıyla sorulan 'özellik' taşıyan, yani dikkat çekici olan yapı (C)'dir.

10. "Sabahın erken saatlerinde yola çıkan gezgin, yorgunluğuna rağmen köye ulaşmayı başardı." cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) erken saatlerinde
• B) yola çıkan
• C) yorgunluğuna rağmen
• D) köye ulaşmayı
• E) ulaşmayı başardı ✓

Yüklem, cümlede kip ve kişi eki alan, yargıyı bildiren öğedir. Bu cümlede 'başardı' fiili kip ve kişi eki almış asıl yüklemdir; 'ulaşmayı' ise bu fiilin nesnesidir. Yüklem 'ulaşmayı başardı' birleşik fiil yapısında değil; 'başardı' tek başına yüklemdir, 'ulaşmayı' ise onun nesnesidir. Ancak sınav mantığında 'ulaşmayı başardı' bütünü birleşik yüklem olarak değerlendirilir. Doğru cevap B'dir.

11. "Annem her gün bize taze sebzeli çorba pişirir." cümlesinde nesne hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) taze sebzeli çorba
• B) çorba ✓
• C) her gün
• D) bize
• E) Annem

Nesne, yükleme 'neyi, kimi' soruları sorularak bulunur. 'Ne pişirir?' sorusuna 'çorba' cevabı alınır. 'Taze sebzeli' çorbayı niteleyen sıfat tamlamasıdır; nesnenin kendisi yalnızca 'çorba'dır. 'Bize' ise '-e' ekiyle dolaylı tümleç görevindedir. Nesne yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir.

12. "Yaşlı adam, elleri titreyerek mektubu zarfa koydu." cümlesinde altı çizili öge hangisidir?

• A) Zarf tümleci ✓
• B) Dolaylı tümleç
• C) Nesne
• D) Özne
• E) Yüklem

'Elleri titreyerek' öbeği, '-erek' zarf-fiil ekiyle türetilmiş ve yüklemi 'nasıl' sorusuyla niteleyen zarf tümlecidir. Bu öbek bir eylemin gerçekleşme biçimini bildirdiğinden hal zarfı niteliğinde zarf tümleci görevindedir. Özne 'yaşlı adam', nesne 'mektubu', dolaylı tümleç 'zarfa', yüklem 'koydu'dur.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne, sıfat tamlaması biçimindedir?

• A) Gülen çocuklar bahçeye koştu. ✓
• B) Kediler süt içer.
• C) O her sabah erken kalkar.
• D) Öğrenciler sınava hazırlandı.
• E) Kimse bu soruyu çözemedi.

Sıfat tamlaması, bir ismin sıfat tarafından nitelendiği ya da belirtildiği yapıdır. A şıkkında 'gülen' sıfat-fiil (ortaç) olup 'çocuklar' ismini nitelediğinden 'gülen çocuklar' bir sıfat tamlamasıdır ve cümlede özne görevini üstlenir. B'de 'kediler' tek sözcük, C'de 'o' zamirsel özne, D'de 'kimse' belgisiz zamir, E'de 'öğrenciler' tek sözcüktür.

14. "Dün akşam komşumuz bize ikramda bulundu." cümlesinin ögelerini sırasıyla veren seçenek hangisidir?

• A) Zarf tümleci – özne – nesne – yüklem
• B) Zarf tümleci – dolaylı tümleç – özne – yüklem
• C) Dolaylı tümleç – özne – zarf tümleci – yüklem
• D) Özne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – yüklem
• E) Zarf tümleci – özne – dolaylı tümleç – yüklem ✓

'Dün akşam' zaman bildiren zarf tümleci, 'komşumuz' özne, 'bize' dolaylı tümleç ('-e' hâl ekiyle), 'ikramda bulundu' yüklemdir. 'İkramda bulundu' deyimleşmiş birleşik fiil olduğundan bütünü yüklem sayılır; 'ikramda' ayrı bir öge olarak değerlendirilemez.

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem dolaylı tümleç hem de nesne birlikte bulunmaktadır?

• A) O gün kimseye bir şey söylemedi.
• B) Çocuk bahçede top oynadı.
• C) Hava soğuyunca eve döndük.
• D) Annem her sabah gazete okur.
• E) Öğretmen öğrencilere kitap dağıttı. ✓

C şıkkında 'kitap' yalın hâlde belirtisiz nesne, 'öğrencilere' ise '-e' ekiyle dolaylı tümleçtir. Böylece cümlede hem nesne hem dolaylı tümleç bir arada bulunur. A'da 'bahçede' dolaylı tümleç, nesne yoktur (top oynadı=nesnesiz). B'de 'gazete' belirtisiz nesne var ama dolaylı tümleç yok. D'de dolaylı tümleç 'eve' var ama nesne yok. E'de 'kimseye' dolaylı tümleç, 'bir şey' ise nesne olduğundan E de uygun görünür; ancak 'bir şey söylemedi' yapısında 'bir şey' belirsiz nesne, 'kimseye' dolaylı tümleçtir, E de doğrudur. Fakat C'de ilişki daha açık ve net olduğundan tercih C'dir.

16. "Bu yazı kim tarafından yazıldı?" cümlesinde özne hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) kim ✓
• B) kim tarafından
• C) Cümlede özne yoktur.
• D) Bu yazı
• E) yazıldı

Edilgen yapılı cümlelerde gerçek özne (etken özne) '-tarafından, -ca/-ce' gibi eklerle belirtilir. Bu cümlede eylem 'yazıldı' edilgen çatılıdır; 'bu yazı' sözde öznedir (işi üstüne alan değil, işten etkilenen), gerçek özne ise 'kim'dir. 'Kim tarafından' tümcecik olarak gerçek özneyi ifade etse de soru sözcüğü olan 'kim' öz özne konumundadır. ÖSYM'nin benimsediği anlayışa göre bu tür cümlelerde sözde özne 'bu yazı' olsa da asıl sorulan 'kim'dir ve özne olarak 'kim' gösterilir.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem isim soyludur?

• A) Kapıyı çalan kişi komşumuzdu. ✓
• B) Sabahları erken kalkarım.
• C) Kitabı okuyup raporunu yazdı.
• D) Hızla koşarak finişe ulaştı.
• E) Yarın mutlaka sizi arayacağım.

İsim soylu yüklem, bir isim ya da isim öbeğinin ek eylem almasıyla oluşur. B şıkkında 'komşumuzdu' yapısı 'komşumuz' (isim) + 'du' (ek eylem) biçiminde kurulmuştur; dolayısıyla yüklem isim soyludur. Diğer seçeneklerde yüklemler 'arayacağım, kalkarım, yazdı, ulaştı' gibi fiil kökenlidir.

18. "Çocukluğumda dedem bana masallar anlatırdı." cümlesinde 'bana' sözcüğü hangi cümle ögesidir?

• A) Zarf tümleci
• B) Özne
• C) Belirtili nesne
• D) Belirtisiz nesne
• E) Dolaylı tümleç ✓

'Bana' sözcüğü 'ben' zamirinin '-a' yönelme hâli ekiyle çekimlenmiş biçimidir. Yükleme 'kime anlattı?' sorusu sorulduğunda 'bana' cevabı alındığından bu sözcük dolaylı tümleçtir. 'Masallar' ise yalın hâlde belirtisiz nesnedir. 'Çocukluğumda' zarf tümleci, 'dedem' öznedir.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci miktar (ölçü) anlamı taşımaktadır?

• A) Yorgunluktan uyuyakaldı.
• B) Onun için her şeyi göze aldı.
• C) Dün sabah çok erken uyandı.
• D) Sabahları iki saat yürüyüş yapar. ✓
• E) Koşarak eve geldi.

Miktar zarfı, eylemin ne kadar süre ya da ne miktarda gerçekleştiğini bildirir. A şıkkında 'iki saat' miktarı/süreyi belirttiğinden miktar anlamında zarf tümlecidir. B'de 'koşarak' durum zarfı, C'de 'çok erken' derece zarfı, D'de 'yorgunluktan' sebep anlamında zarf tümleci, E'de 'onun için' amaç/sebep anlamında zarf tümlecidir.

20. "Sessizce kapıyı kapatıp odadan çıktı." cümlesinde kaç tane yüklem vardır?

• A) 4
• B) Yüklem yoktur.
• C) 1 ✓
• D) 3
• E) 2

Bir cümlede tek yüklem bulunur. 'Kapatıp' sözcüğü '-ıp' bağ-fiil (ulaç) ekiyle türetilmiş olup yargı bildirmez; bu nedenle yüklem değil, zarf-fiil grubudur. Yargı bildiren, kip ve kişi eki taşıyan tek öge 'çıktı'dır. Dolayısıyla cümlede tek yüklem vardır.

21. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne gizlidir?

• A) Çocuklar bahçede oynuyor.
• B) Masanın üzerinde bir kitap vardı.
• C) Öğrenciler sınava girdi.
• D) Annem çok güzel yemek yapar.
• E) Erken kalkıp işe gitti. ✓

Gizli özne, cümlede açıkça belirtilmemiş ancak yüklemin kişi ekinden anlaşılan öznedir. C şıkkında 'gitti' yüklemi üçüncü tekil kişi ekiyle çekimlenmiş; ancak kim gittiği cümlede açıkça belirtilmemiştir. Özne 'o' zamiriyle ima edilmiş ama yazılmamıştır; bu yüzden özne gizlidir. Diğer seçeneklerde özne açıkça ifade edilmiştir.

22. "Uzun yıllar boyunca ülkesinden uzakta yaşayan şair, son şiirini vatanına kavuştuğu gün yazdı." cümlesinin temel cümlesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Şair son şiirini yazdı. ✓
• B) Vatanına kavuştu.
• C) Son şiirini vatanına kavuştuğu gün yazdı.
• D) Şair vatanına kavuştuğu gün yazdı.
• E) Uzun yıllar boyunca ülkesinden uzakta yaşadı.

Bir cümlenin temel cümlesi, yan cümle öbeklerinden ve zarf-fiilli yapılardan arındırıldıktan sonra kalan çekimli yüklem ve temel ögelerden oluşur. Bu cümlede 'uzun yıllar boyunca ülkesinden uzakta yaşayan' sıfat-fiil öbeğiyle 'vatanına kavuştuğu gün' yan cümleciği çıkarıldığında geriye 'şair son şiirini yazdı' kalır. Bu yapı özne + nesne + yüklem düzeninde tam bir temel cümledir.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne kullanılmıştır?

• A) Kardeşim her gece kitap okur.
• B) Öğretmen o soruyu tahtaya yazdı. ✓
• C) Annem sabahları çay içer.
• D) Çocuk bahçede top oynuyor.
• E) Marketten ekmek aldı.

Belirtili nesne, '-ı/-i/-u/-ü' belirtme hâl ekini almış nesnedir. D şıkkında 'o soruyu' sözcüğü '-yu' belirtme hâl ekini aldığından belirtili nesnedir. A'da 'top', B'de 'çay', C'de 'kitap', E'de 'ekmek' sözcükleri yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir.

24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç, fiilden önce gelen tek öge konumundadır?

• A) Çocuklar bahçeye koşarak çıktı.
• B) Kardeşim dün gece eve geç döndü.
• C) Teyzemin hediyesi yarın bize ulaşacak. ✓
• D) Yaşlı adam parka her sabah yürüyerek gider.
• E) Annem mutfakta yemek pişiriyor.

Dolaylı tümleç, ismin -e, -de, -den hâllerinden birini alan ve fiilin yöneldiği, bulunduğu ya da çıktığı yeri/nesneyi gösteren ögedir. 'Teyzemin hediyesi yarın bize ulaşacak.' cümlesinde 'bize' sözcüğü -e hâlinde dolaylı tümleci oluşturur. Bu cümlede özne 'teyzemin hediyesi', zarf tümleci 'yarın' ve yüklem 'ulaşacak'tır. 'Bize' dolaylı tümleci, yükleme en yakın öge olarak fiilden hemen önce tek başına değil; ancak diğer seçenekler incelendiğinde yalnızca bu cümlede dolaylı tümleç öge sıralamasında yüklemden önce ayrışık biçimde konumlanmaktadır. Diğer seçeneklerde dolaylı tümleç ya yoktur ya da başka ögelerle iç içe geçmiştir.

25. 'Küçük kız, sahne ışıkları sönünce sahneyi büyük bir heyecanla terk etti.' cümlesinde kaç tane öge vardır?

• A) 5 ✓
• B) 4
• C) 7
• D) 6
• E) 3

Cümleyi çözümleyelim: 'Küçük kız' → özne (kim?); 'sahneyi' → belirtili nesne (neyi?); 'büyük bir heyecanla' → zarf tümleci (nasıl?); 'sahne ışıkları sönünce' → zarf tümleci görevinde zarf-fiil grubu (ne zaman?); 'terk etti' → yüklem. Bu durumda cümlede 5 öge bulunmaktadır: özne + belirtili nesne + 2 zarf tümleci + yüklem. 'Küçük' ve 'büyük bir' sözcükleri niteleme sıfatı ve sıfat tamlaması olup ayrı öge sayılmaz; bağlı oldukları ada dahildir.