TURKCE - deyim ve atasozleri (Bölüm 7)
TURKCE - deyim ve atasozleri (Bölüm 7)
"Eli kulağında" deyimi ne anlama gelir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. "Eli kulağında" deyimi ne anlama gelir?
- A) Bir şeyi çok yakında, neredeyse gerçekleşmek üzere olan ✓
- B) Bir şeyden haberdar olmak
- C) Çok dikkatli dinlemek
- D) Çok meraklı olmak
- E) Bir sırrı saklamak
"Eli kulağında" deyimi, bir olayın ya da durumun çok yakın olduğunu, neredeyse gerçekleşmek üzere olduğunu anlatmak için kullanılır. Örneğin "Bebeğin doğumu eli kulağında" cümlesinde bu anlam açıkça görülür.
2. "Körle yatan şaşı kalkar" atasözü aşağıdaki hangi düşünceyi destekler?
- A) Uyku düzeni çok önemlidir.
- B) Hasta insanlarla vakit geçirilmemelidir.
- C) Görme engelli insanlara yardım edilmelidir.
- D) İnsanlar birbirinden öğrenir.
- E) Kötü alışkanlıkları olan kişilerle düşüp kalkmak, insanı olumsuz etkiler. ✓
"Körle yatan şaşı kalkar" atasözü, kötü huylu, olumsuz alışkanlıkları olan kişilerle birlikte bulunanların zamanla onlardan etkileneceğini ve kötü yola gireceğini anlatır. Çevrenin insan üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çeker.
3. Bir konuyu ustalıkla ve incelikle anlatmak, gerçeği doğrudan söylemek yerine üstü kapalı biçimde ifade etmek için hangi deyim kullanılır?
- A) Dili tutulmak
- B) Lafı dolandırmak
- C) İğneyi kendine çuvaldızı başkasına batırmak
- D) Üstü kapalı konuşmak ✓
- E) Ağzından baklayı çıkarmak
"Üstü kapalı konuşmak" deyimi, bir şeyi dolaylı yoldan, ima yoluyla anlatmayı ifade eder. Diğer seçeneklerdeki deyimler farklı durumları anlatmaktadır: "Lafı dolandırmak" konuyu uzatmak, "Dili tutulmak" konuşamamak anlamına gelir.
4. "Damlaya damlaya göl olur" atasözüyle anlatılmak istenen düşünce hangisidir?
- A) Yağmurlar zamanla sel oluşturur.
- B) Doğanın gücüne karşı gelinemez.
- C) Küçük birikimlerin zamanla büyük bir sonuç doğuracağı ✓
- D) Suyu tasarruflu kullanmak gerekir.
- E) Az çalışmak büyük başarılar getirir.
"Damlaya damlaya göl olur" atasözü, küçük gibi görünen şeylerin ya da çabaların zamanla birikerek büyük sonuçlar doğuracağını ifade eder. Tasarruf ve sabırlı birikimin önemine vurgu yapar.
5. Bir kimsenin başkasını ilgilendirmeyen bir konuya karışmasını anlatmak için aşağıdaki deyimlerden hangisi kullanılır?
- A) Elini taşın altına koymak
- B) Gözünü dört açmak
- C) Kulak kabartmak
- D) Parmak ısırmak
- E) Burnunu sokmak ✓
"Burnunu sokmak" deyimi, kişinin kendini ilgilendirmeyen bir işe ya da konuya müdahale etmesini, gereksiz yere karışmasını anlatmak için kullanılır. Diğer deyimler bu anlamı taşımaz.
6. "Ağzı var dili yok" deyimi hangi anlamda kullanılır?
- A) Sürekli şikâyet eden biri için
- B) Hakkını aramayan, sesini çıkarmayan, çekingen biri için ✓
- C) Sır saklayan biri için
- D) Konuşma güçlüğü çeken biri için
- E) Yabancı dil bilmeyen biri için
"Ağzı var dili yok" deyimi, hakkını aramayan, kendini savunmayan, çok çekingen ya da sessiz olan kişiler için kullanılır. Kendine yapılan haksızlıklara ses çıkarmayan biri bu deyimle nitelenir.
7. "Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez" atasözünün anlamı hangisidir?
- A) Küçük şeyler büyük şeylere yol açar.
- B) İyi niyetle yapılan her şey karşılığını bulur.
- C) Hayvanları beslemek insanı zenginleştirir.
- D) Büyük kazanç sağlanan bir yerden küçük bir fedakârlık yapmaktan kaçınılmamalıdır. ✓
- E) Küçük hediyeler her zaman kabul edilmelidir.
"Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez" atasözü, büyük bir çıkar ya da kazanç elde ettiğiniz bir kimseye ya da yere, karşılığında küçük bir şey vermekten çekinmemek gerektiğini anlatır.
8. "Göz yummak" deyimi aşağıdaki hangi anlamda kullanılır?
- A) Bir yanlışlığı ya da hatayı fark etmesine rağmen görmezden gelmek ✓
- B) Bir şeye çok imrenmek
- C) Bir konuya dikkatlice odaklanmak
- D) Uyumak, dinlenmek
- E) Bir şeyden korkmak
"Göz yummak" deyimi, bir hata ya da yanlışlığın farkında olunmasına rağmen bilerek görmezden gelinmesi, hoşgörüyle bakılması anlamına gelir. Örneğin "Bu küçük hataya göz yumabilirim" cümlesinde bu anlam belirgindir.
9. "İt ürür kervan yürür" atasözü hangi durumda kullanılmak için uygundur?
- A) Bir topluluğun dağınık hareket ettiğini anlatmak için
- B) Köpeklerin tehlikeli olduğunu vurgulamak için
- C) Başkalarının eleştirilerine aldırmadan yoluna devam eden biri için ✓
- D) Hayvanların insanlara zarar verdiğini belirtmek için
- E) Yolculukların zorlu geçtiğini anlatmak için
"İt ürür kervan yürür" atasözü, boş eleştirilere, kötü niyetli sözlere aldırmadan işine devam eden, kararlı ve hedefli kişiler için kullanılır. Engel tanımadan ilerleyişi simgeler.
10. Birinin beklediği şeyin hiçbir zaman gelmeyeceğini ya da boşuna beklediğini anlatmak için hangi deyim kullanılır?
- A) Gözü yolda kalmak ✓
- B) Pabucunu dama atmak
- C) Havanda su dövmek
- D) Devede kulak
- E) Yelkeni suya indirmek
"Gözü yolda kalmak" deyimi, birini ya da bir şeyi hep beklemek, gelmesini özlemle ummak anlamına gelir. Boşuna bekleme durumunu duygusal bir çerçevede anlatır.
11. "Sakla samanı gelir zamanı" atasözüyle verilmek istenen mesaj aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çiftçilik her zaman karlı bir iştir.
- B) Geleceği planlamak için profesyonel yardım alınmalıdır.
- C) Küçük ve değersiz görünen şeyler ileride işe yarayabilir, her şey saklanmalıdır. ✓
- D) Hayvanlar için yem stoku yapmak gereklidir.
- E) Tasarruf yapmak insanı zenginleştirir.
"Sakla samanı gelir zamanı" atasözü, şu an değersiz ya da gereksiz gibi görünen şeylerin ilerleyen zamanda işe yarayabileceğini, bu yüzden hiçbir şeyin küçümsenmemesi gerektiğini öğütler.
12. "Ağzı var dili yok" deyimi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Çok konuşan, gevezelik eden kimse
- B) Düşüncelerini açıkça ifade edemeyen, çekingen kimse ✓
- C) Yabancı dil bilmeyen kimse
- D) Sır tutamayan, her şeyi anlatan kimse
- E) Yüksek sesle konuşan kimse
"Ağzı var dili yok" deyimi, düşündüklerini, hissettiklerini söyleyemeyen, çekingen ya da ürkek olan kimseyi anlatmak için kullanılır. Konuşma yetisi olmasına rağmen kendini ifade edemeyen kişileri betimler.
13. "Taşıma su ile değirmen dönmez" atasözü hangi durumu en iyi açıklar?
- A) Suyun değirmenciler için ne kadar önemli olduğunu
- B) Emek harcamadan kazanç elde edilemeyeceğini
- C) Başkasının emeğiyle geçimin ya da işin sürdürülemeyeceğini ✓
- D) Doğal kaynakların akıllıca kullanılması gerektiğini
- E) Ekip çalışmasının başarıya götürdüğünü
"Taşıma su ile değirmen dönmez" atasözü, kendi öz kaynakları olmadan, başkasının imkânlarına dayanarak işlerin yürütülemeyeceğini; kalıcı başarının ancak kişinin kendi gücüyle sağlanabileceğini anlatır.
14. "Kulağına küpe olsun" deyimi aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğru kullanılmıştır?
- A) Altın küpeler kulağına küpe olmuş gibiydi.
- B) Müzik dinlemek ona kulağına küpe oldu.
- C) Bir daha aldanmamak için bu ders ona kulağına küpe oldu. ✓
- D) Bu güzel sözler ona kulağına küpe olsun diye söylendi.
- E) Arkadaşına verdiği borç para kulağına küpe oldu.
"Kulağına küpe olsun" deyimi, yaşanan kötü bir deneyimden ya da verilen bir öğütten ders çıkarılması gerektiğini vurgular. C seçeneğinde deyim bu anlamıyla doğru biçimde kullanılmıştır: bir daha aldanmamak için ders çıkarmak.
15. "Bin ölç bir biç" atasözünün vermek istediği temel mesaj aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnsanlar her zaman çok çalışmalıdır.
- B) Matematik hesaplamalarda dikkatli olunmalıdır.
- C) Dikkatli ve titiz bir terzi olmak gerekir.
- D) Bir işe başlamadan önce iyice düşünüp taşınmak gerekir. ✓
- E) Kazanılan paranın tasarruflu harcanması gerekir.
"Bin ölç bir biç" atasözü, herhangi bir iş yapılmadan önce, özellikle geri dönüşü olmayan kararlar alınmadan önce, defalarca düşünülmesi gerektiğini öğütler. Terazide tartmak, hesaplamak gibi anlamlar mecazi olarak kullanılmıştır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "eli açık" deyimi kullanılmıştır?
- A) Eli açık vaziyette durarak beni bekliyordu.
- B) Mahalle bakkalı eli açık bir insandı, herkese yardım ederdi. ✓
- C) Kapıyı eli açık bırakmış, içeri rüzgar dolmuştu.
- D) Çocuk annesine eli açık bir şekilde sarıldı.
- E) Eli açık olduğu için çantasından parası düşmüştü.
"Eli açık" deyimi, cömert, elindekini başkalarıyla paylaşmaktan çekinmeyen kimse anlamına gelir. A seçeneğinde bu anlam açıkça verilmiştir. Diğer seçeneklerde "eli açık" ifadesi gerçek anlamıyla yani elin fiziksel durumunu belirtecek biçimde kullanılmıştır.
17. "Dost acı söyler" atasözüyle aynı anlama gelen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) El elden üstündür.
- B) Körle yatan şaşı kalkar.
- C) Yüze gülen çok, yürek açan az. ✓
- D) İt ürür kervan yürür.
- E) Dostluk göründüğü gibi değildir.
"Dost acı söyler" atasözü, gerçek dostun çıkarınıza olan acı gerçeği söyleyeceğini, yüze gülerek yaltaklananların ise gerçek dost olmadığını anlatır. "Yüze gülen çok, yürek açan az" atasözü de yüzünüze gülen ama içtenlikle yanınızda olan kişinin az bulunduğunu vurgulayarak aynı mesajı verir.
18. "Kılı kırk yarmak" deyimi aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılmıştır?
- A) Kılıcı parçalamak için defalarca vurdu.
- B) Dikkatli davranmak yerine acele etti.
- C) İnce kıllarını makasla kesmekte ustalaşmıştı.
- D) Her konuda kılı kırk yaran biri olduğu için yanlış yapmıyordu. ✓
- E) Saçını kesmek için berbere gitti.
"Kılı kırk yarmak" deyimi, bir konuyu aşırı ayrıntıya inerek incelemek, ince eleyip sık dokumak anlamına gelir. B seçeneğinde bu anlam doğru biçimde verilmiştir: her konuyu çok ayrıntılı incelediği için hata yapmamaktadır.
19. "Komşusu açken tok yatan bizden değildir" hadisinin anlattığı düşünceye en yakın atasözü hangisidir?
- A) Damlaya damlaya göl olur.
- B) El eli yur, el de yüzü.
- C) Rüzgâr eken fırtına biçer.
- D) Her şeyin fazlası zarar.
- E) Tok açın halinden anlamaz. ✓
"Tok açın halinden anlamaz" atasözü, varlıklı ve rahat olanın yoksul ve zor durumda olanı anlayamayacağını, ona duyarsız kalabileceğini anlatır. Bu atasözü, komşusunun açlığına kayıtsız kalan kişiyi eleştiren hadisle anlam bakımından en yakın ilişkidedir.
20. "Nutku tutulmak" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şaşkınlık ya da duygu yoğunluğundan söz söyleyememek ✓
- B) Yüksek sesle bağırmak
- C) Çok hızlı ve akıcı konuşmak
- D) Konuşmak için izin istemek
- E) Güzel ve etkili bir konuşma yapmak
"Nutku tutulmak" deyimi, genellikle çok şaşırmak, bir haberden sarsılmak veya duygu yoğunluğu yaşamak nedeniyle o an hiçbir şey söyleyememek, sözün ağızda kalmak anlamına gelir.
21. "Ağlarsa anam ağlar, gerisі yalan ağlar" atasözü aşağıdaki durumların hangisini en iyi açıklar?
- A) Yabancıların sorunlarınıza ilgisiz kaldığını
- B) Annenin her zaman yanınızda olduğunu
- C) Anne sevgisinin en içten ve koşulsuz sevgi olduğunu ✓
- D) Ağlamanın zayıflık işareti olduğunu
- E) İnsanların sahte duygular sergilediğini
Bu atasözü, bir insana gerçekten içtenlikle üzülen ve onun acısını paylaşan tek kişinin annesi olduğunu, başkalarının gösterdiği üzüntünün samimi olmayabileceğini anlatır. Temel mesaj anne sevgisinin biricik ve koşulsuz oluşudur.
22. "Boş torba dik durmaz" atasözü hangi anlamı taşır?
- A) İnsanın karakteri en zor anlarda ortaya çıkar.
- B) İmkânı ve gücü olmayan kişi varlıklı görünemez. ✓
- C) Çuvalların dikkatli saklanması gerekir.
- D) Tembel insanlar hiçbir işe yaramaz.
- E) Yoksulluk bir ayıp değildir.
"Boş torba dik durmaz" atasözü, içi boş, yani parası, gücü ya da kaynağı olmayan birinin varlıklı ya da güçlü görünmesinin mümkün olmadığını anlatır. Maddi ya da manevi bir güç olmadan kişi ayakta duramaz mesajını verir.
23. "Sakla samanı gelir zamanı" atasözünün vermek istediği mesaj aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Küçük şeylere önem verilmemelidir.
- B) İleride işe yarayabilecek şeyler elden çıkarılmamalıdır. ✓
- C) Saman ve ot gibi doğal kaynaklar korunmalıdır.
- D) Tasarruflu olmak insanı zengin eder.
- E) Her şeyin değeri zamanı gelince anlaşılır.
"Sakla samanı gelir zamanı" atasözü, şu an değersiz ya da gereksiz görünen şeylerin bile ilerleyen zamanlarda işe yarayabileceğini; bu nedenle hiçbir şeyin rastgele elden çıkarılmaması gerektiğini öğütler.
24. "Pişmiş aşa su katmak" deyimi hangi anlama gelir?
- A) Tamamlanmış ya da sonuçlanmış bir işi yeniden karıştırmak, bozmak ✓
- B) Eksik bırakılan bir işi tamamlamak
- C) Bir konuya yeni ve yararlı bilgiler eklemek
- D) Yemeğe tat katmak için içine su eklemek
- E) Zor bir sorunu çözmek için ek önlemler almak
"Pişmiş aşa su katmak" deyimi, bitmiş, tamamlanmış veya sonuca ulaşmış bir işe sonradan müdahale ederek onu bozmak, zorlaştırmak ya da gereksiz yere karmaşık hâle getirmek anlamına gelir.
25. "Eşeği sağlam kazığa bağla" atasözü hangi öğüdü vermektedir?
- A) Tedbirli olmak, önlem almak gerekir; Allah'a güvenmek tembelliğe bahane edilmemelidir. ✓
- B) Hayvanlara iyi bakılmalıdır.
- C) Güvenilir insanlara güvenilmeli, güvenilmeyenlere mesafe konulmalıdır.
- D) Akıllı insan her şeyi planlar ve hesaplar.
- E) Zenginliğini korumak için malını sağlam yere yatırmalısın.
"Eşeği sağlam kazığa bağla, ondan sonra Allah'a ısmarla" biçiminde de kullanılan bu atasözü, Allah'a tevekkül etmenin yanı sıra kişinin üzerine düşen önlemleri alması gerektiğini öğütler. Yani dua etmek ya da güvenmek, gerekli tedbirlerin yerini tutmaz.