TURKCE - fiil catisi (Bölüm 10)
TURKCE - fiil catisi (Bölüm 10)
Bir dil bilgisi sınavında öğrencilere şu soru sorulmuştur: 'Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem, çatı eki almamış olmasına rağmen edilgen çatı işlevi görmektedir?' Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisi bu sorunun doğru yanıtıdır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (1 soru)
1. Bir dil bilgisi sınavında öğrencilere şu soru sorulmuştur: 'Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem, çatı eki almamış olmasına rağmen edilgen çatı işlevi görmektedir?' Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisi bu sorunun doğru yanıtıdır?
- A) Asker cepheye gitti.
- B) Köy yıllarca susuzluk çekti.
- C) Bu odada duman kokuyor.
- D) Orman yangında kül oldu. ✓
- E) Bu yol Ankara'ya çıkar.
'Kül oldu' yapısında 'ol-' eki almamış etken görünümlü bir fiildir; ancak 'orman'ın bu eylemi iradi olarak gerçekleştirmesi söz konusu değildir. Orman dışsal bir etken (yangın) sonucunda bu duruma 'getirilmiştir'. '-dı' zaman eki dışında hiçbir çatı eki bulunmamakla birlikte anlam açısından 'orman kül edildi / kül haline getirildi' anlamı vardır. Bu durum Türkçede 'biçimce etken, anlamca edilgen' olarak tanımlanan özel çatı görünümüdür. Diğer seçeneklerde ise özne eylemi doğrudan ya da doğal olarak gerçekleştirmekte, edilgen anlam bağlamdan çıkarılamamaktadır.