Cümle Türleri
0 soruluk gerçek sınav dağılımı
Cümle Türleri konusu, Türkçe testleri içerisinde KPSS sınavlarında en çok belirleyici olan alanlardan biridir. Bu sayfada yer alan güncel sorular, çıkmış soru formatına uygun olarak uzman eğitmen kadromuz tarafından titizlikle hazırlanmıştır. Aşağıdaki konu anlatımlarını ve hap bilgileri okuduktan sonra sayfa altındaki konu testleriyle pratik yapabilir, KPSS sınav sayacı üzerinden hedefinize ne kadar kaldığını takip edebilir ve puan hesaplama motorumuz ile güncel performansınızı anında ölçebilirsiniz.
- Yüklemine Göre (İsim, Fiil)
- Anlamına Göre (Olumlu, Olumsuz, Soru, Ünlem)
- Yapısına Göre (Basit, Birleşik, Sıralı, Bağlı)
Cümle Türleri
KPSS Türkçe cümle türleri konusunda bilinmesi gereken temel hap bilgiler.
1. Yüklemlerine Göre Cümleler
- Yüklemlerine göre cümleler, yüklemin türüne göre sınıflandırılır.
- Bu sınıflandırmada yüklem fiil mi isim mi olduğuna bakılır.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → fiil cümlesi (yüklem: okudum).
- Örnek 2: 'Hava güzel' → isim cümlesi (yüklem: güzel).
- Örnek 3: 'Öğrenciyim' → isim cümlesi (yüklem: öğrenciyim).
- İpucu: Yüklem fiil ise fiil cümlesi, isim ise isim cümlesi olur.
2. Fiil Cümlesi
- Fiil cümlesi, yüklemi fiil olan cümledir.
- Fiil cümlelerinde yüklem eylem bildirir ve çekimli fiil olur.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → fiil cümlesi (yüklem: okudum).
- Örnek 2: 'Eve gitti' → fiil cümlesi (yüklem: gitti).
- Örnek 3: 'Çalışıyor' → fiil cümlesi (yüklem: çalışıyor).
- İpucu: Fiil cümlesinde yüklem mutlaka çekimli fiil olmalıdır.
3. Öge Dizilişine Göre Cümleler
- Öge dizilişine göre cümleler, yüklemin cümledeki yerine göre sınıflandırılır.
- Kurallı cümlelerde yüklem sonda, devrik cümlelerde yüklem başta veya ortada bulunur.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → kurallı cümle (yüklem sonda).
- Örnek 2: 'Okudum kitabı' → devrik cümle (yüklem başta).
- Örnek 3: 'Kitabı okudum dün' → devrik cümle (yüklem ortada).
- İpucu: Yüklem sonda ise kurallı, başta veya ortada ise devrik cümle olur.
4. Devrik Cümle
- Devrik cümle, yüklemi sonda olmayan cümledir.
- Devrik cümlelerde yüklem başta, ortada veya herhangi bir yerde bulunabilir.
- Örnek 1: 'Geldi eve' → devrik cümle (yüklem başta).
- Örnek 2: 'Eve geldi dün' → devrik cümle (yüklem ortada).
- Örnek 3: 'Dün eve geldi' → kurallı cümle (yüklem sonda).
- İpucu: Devrik cümlelerde yüklem sonda değil, başka bir yerde bulunur.
5. Yapılarına Göre Cümleler
- Yapılarına göre cümleler, cümledeki yüklem sayısına göre sınıflandırılır.
- Basit cümlelerde tek yüklem, birleşik cümlelerde birden fazla yüklem bulunur.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → basit cümle (tek yüklem).
- Örnek 2: 'Kitap okudum ve yazdım' → birleşik cümle (iki yüklem).
- Örnek 3: 'Geldi, gördü, gitti' → sıralı cümle (üç yüklem).
- İpucu: Yüklem sayısını sayarak cümle türünü belirleyin.
6. Birleşik Cümle
- Birleşik cümle, birden fazla yüklemi olan cümledir.
- Birleşik cümlelerde yüklemler bağlaçlarla veya virgülle bağlanır.
- Örnek 1: 'Kitap okudum ve yazdım' → birleşik cümle (ve bağlacı).
- Örnek 2: 'Geldi, gördü, gitti' → sıralı cümle (virgülle bağlı).
- Örnek 3: 'Çalıştı ama başaramadı' → birleşik cümle (ama bağlacı).
- İpucu: Birden fazla yüklem varsa birleşik cümle olur.
7. Girişik Cümle
- Girişik cümle, içinde yan cümle bulunan birleşik cümledir.
- Girişik cümlelerde ana cümle ve yan cümle bulunur.
- Örnek 1: 'Kitap okuduğum zaman mutlu olurum' → girişik cümle (yan cümle: okuduğum).
- Örnek 2: 'Geldiğini duydum' → girişik cümle (yan cümle: geldiğini).
- Örnek 3: 'Çalıştığı için başardı' → girişik cümle (yan cümle: çalıştığı).
- İpucu: Fiilimsi bulunan cümleler genellikle girişik cümle olur.
8. Anlamlarına Göre Cümleler
- Anlamlarına göre cümleler, cümlenin vermek istediği mesaja göre sınıflandırılır.
- Bu sınıflandırmada cümlenin amacı ve tonu dikkate alınır.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → olumlu cümle (onaylayan).
- Örnek 2: 'Kitap okumadım' → olumsuz cümle (reddeden).
- Örnek 3: 'Kitap okudun mu?' → soru cümlesi (bilgi isteyen).
- İpucu: Cümlenin amacını ve tonunu inceleyerek anlam türünü belirleyin.
9. Soru Cümlesi
- Soru cümlesi, bir bilgi almak veya onay almak için sorulan cümledir.
- Soru cümlelerinde soru eki (-mi, -mı) veya soru sözcükleri bulunur.
- Örnek 1: 'Kitap okudun mu?' → soru cümlesi (onay soruyor).
- Örnek 2: 'Nasılsın?' → soru cümlesi (bilgi soruyor).
- Örnek 3: 'Ne zaman geldin?' → soru cümlesi (zaman soruyor).
- İpucu: Soru cümlelerinde -mi, -mı ekleri veya ne, nasıl, nerede gibi soru sözcükleri bulunur.
10. Ünlem Cümlesi
- Ünlem cümlesi, duyguları, heyecanı, şaşkınlığı ifade eden cümledir.
- Ünlem cümlelerinde ünlem işareti (!) kullanılır.
- Örnek 1: 'Ne güzel!' → ünlem cümlesi (hayranlık).
- Örnek 2: 'Vay canına!' → ünlem cümlesi (şaşkınlık).
- Örnek 3: 'Harika!' → ünlem cümlesi (sevinç).
- İpucu: Ünlem cümlelerinde (!) işareti ve ne, vay, ah gibi ünlem sözcükleri bulunur.
11. Emir Cümlesi
- Emir cümlesi, bir işin yapılmasını isteyen, buyuran cümledir.
- Emir cümlelerinde emir kipi kullanılır.
- Örnek 1: 'Kitap oku!' → emir cümlesi (buyruk).
- Örnek 2: 'Gel!' → emir cümlesi (buyruk).
- Örnek 3: 'Çalış!' → emir cümlesi (buyruk).
- İpucu: Emir cümlelerinde yüklem emir kipinde olur ve genellikle ünlem işareti (!) kullanılır.
12. Şart Cümlesi
- Şart cümlesi, bir işin gerçekleşmesi için koşul belirten cümledir.
- Şart cümlelerinde koşul eki (-se, -sa) kullanılır.
- Örnek 1: 'Kitap okursan gelişirsin' → şart cümlesi (koşul).
- Örnek 2: 'Gelirse giderim' → şart cümlesi (koşul).
- Örnek 3: 'Çalışırsan başarırsın' → şart cümlesi (koşul).
- İpucu: Şart cümlelerinde yüklem koşul kipinde (-se, -sa) olur ve koşul belirtir.
13. Cümle Türlerini Belirleme
- Cümle türlerini belirlemek için yüklemin türü, yeri ve sayısı incelenir.
- Önce yüklem bulunur, sonra türü, yeri ve sayısı belirlenir.
- Örnek 1: 'Kitap okudum' → fiil cümlesi, kurallı, basit.
- Örnek 2: 'Hava güzel' → isim cümlesi, kurallı, basit.
- Örnek 3: 'Geldi eve' → fiil cümlesi, devrik, basit.
- İpucu: Cümle türünü belirlerken yüklemi önce bulun, sonra özelliklerini inceleyin.
14. KPSS'de Sık Çıkan Sorular
- KPSS'de cümle türleri konusunda sık sorulan sorular yüklem türü ve cümle yapısı ile ilgilidir.
- Fiil-isim cümlesi ayrımı, kurallı-devrik cümle ayrımı önemli konulardır.
- Örnek 1: 'Hangi cümle fiil cümlesidir?' → yüklem türü sorusu.
- Örnek 2: 'Hangi cümle devrik cümledir?' → öge dizilişi sorusu.
- Örnek 3: 'Hangi cümle birleşik cümledir?' → cümle yapısı sorusu.
- İpucu: KPSS'de cümle türü sorularında yüklemi bulup özelliklerini inceleyin.
Sınava Hazırlık Araçları
Sınav stratejinizi güçlendirmek için ücretsiz araçlarımızı keşfedin: