Genel Tekrar Testi - 42
“Güzel Atlar Ülkesi” olarak nitelendirilen tarihi ve turistik yer aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. “Güzel Atlar Ülkesi” olarak nitelendirilen tarihi ve turistik yer aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A) Trabzon Altındere Vadisi
- B) Nevşehir Kapadokya ✓
- C) Çanakkale Truva Kenti
- D) Artvin Camili Milli Parkı
Kapadokya ismi Pers dilinde 'Katpatuka' yani 'Güzel Atlar Ülkesi' anlamına gelmektedir.
2. Türkiye'deki dağların genel olarak doğu-batı yönlü uzanış göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türkiye'nin kuzey ve güneyden gelen levha baskılarına maruz kalması ✓
- B) Epirojenik olayların çok sık görülmesi
- C) Genç oluşumlu bir yapıya sahip olması
- D) Üçüncü jeolojik zamanda orojenik hareketlerin tamamlanması
Avrasya ve Afrika (Arap) levhalarının Türkiye'yi kuzey-güney yönlü sıkıştırması sonucunda dağ sıralarımız doğu-batı doğrultusunda kıvrılarak veya kırılarak oluşmuştur.
3. Türkiye’nin nüfus dağılışını etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisi beşeri (insan kaynaklı) bir faktördür ve doğal koşullara dayandırılamaz?
- A) İklim
- B) Yer Şekilleri
- C) Toprak Yapısı
- D) Madencilik ✓
Yer şekilleri, iklim ve toprak yapısı doğal (fiziki) faktörlerdir. Madencilik ise ekonomik bir faaliyet olup beşeri (ekonomik) faktörler sınıfına girer.
4. Aşağıdaki göllerden hangisi oluşum bakımından (Tektonik) diğerlerinden (Heyelan Set Gölleri) farklı bir özelliğe sahiptir?
- A) Yedigöller
- B) Manyas ✓
- C) Tortum
- D) Abant
Yedigöller, Tortum ve Abant gölleri heyelanların akarsu önünü kapatmasıyla oluşmuştur. Manyas Gölü ise fay hatlarına bağlı çöküntü alanlarında oluşan tektonik bir göldür.
5. Türkiye'nin yer şekilleriyle ilgili verilen; I. Türkiye genç oluşumlu olduğu için depremsellik yoğun bir ülkedir. II. Karadeniz ve Akdeniz'de dağların kıyıya paralel uzanması geçitlerin (Zigana, Kop, Gülek vb.) önemini artırmıştır. III. Dağların doğu-batı uzanışlı olmasının sebebi kuzey-güney yönlü levha baskılarıdır. bilgilerinden hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III ✓
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) I ve II
Türkiye'de dağlar genellikle kuzey ve güneyden gelen levha hareketlerinin sıkıştırmasıyla doğu-batı yönünde uzanmıştır. Bu yapı depremselliği etkilerken, kıyı bölgelerinde ulaşımın geçitlerle sağlanmasına neden olmuştur.
6. Türkiye'de dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) buzulların etkili olduğu dağlarda buzul aşınım ve birikim şekillerine rastlanmaktadır. Buna göre hangisinde bu şekillerin görülmesi beklenmez?
- A) Yıldız Dağları ✓
- B) Kaçkar Dağları
- C) Erciyes Dağı
- D) Bolkar Dağları
Yıldız Dağları'nın yükseltisi (yaklaşık 1000m) buzul oluşumu için yeterli yüksekliğe ulaşamadığından burada buzul şekilleri görülmez.
7. Ülkemizin toprak türleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Podzol topraklar Karadeniz'in batısındaki yüksek kesimlerde görülür.
- B) Alüvyal topraklar, delta ovalarında görülen taşınmış topraklardır.
- C) Çernozyomlar humus zenginliği nedeniyle 'kara topraklar' olarak bilinir.
- D) Redzina toprakları ülkemizde görülmeyen topraklardandır. ✓
Redzina (Rendzina) toprakları, Türkiye'de karstik araziler ve yumuşak kireç taşları üzerinde görülen intrazonal toprak türlerinden biridir.
8. Ovacık (Tunceli), Cerattepe (Artvin), Mastra (Gümüşhane) ve İliç (Erzincan) gibi merkezlerde zengin yatakları bulunan maden hangisidir?
- A) Demir
- B) Krom
- C) Bakır
- D) Altın ✓
Bu merkezlerin tamamı Türkiye'deki en önemli altın çıkarım ve işletme sahaları arasındayer almaktadır.
9. Aşağıda verilen yer şekillerden hangisinin Türkiye’de görülmesi mümkün değildir?
- A) Barkan ✓
- B) Birikinti Konisi
- C) Çentik Vadi
- D) Irmak Adası
Barkanlar (hilal şeklindeki kumullar) çöl bölgelerinde görülür. Türkiye'de gerçek anlamda çöl bulunmadığı için barkan oluşumu görülmez.
10. UNESCO Dünya Miras Listesi, insanlığın ortak mirası olan kültürel ve doğal varlıkları korumayı amaçlar. Aşağıdakilerden hangisi bu listede yer almaz?
- A) Artvin - Camili ✓
- B) Divriği Ulu Cami
- C) Efes Antik Kenti
- D) Nemrut Dağı
Artvin-Camili yöresi UNESCO'nun 'Biyosfer Rezervi' listesindedir, 'Dünya Miras Listesi'nde yer almaz.
11. Türkiye'de relikt (kalıntı) ve endemik bitki türlerinin en fazla Toros Dağları'nda yayılış göstermesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yaz kuraklığının çok belirgin olması
- B) Dağların korunaklı ve farklı iklim özelliklerine sahip sahalar oluşturması ✓
- C) Biyoteknoloji çalışmalarının bu bölgede yoğunlaşması
- D) Zirvelerde kalıcı karların bulunması
Dağlık bölgeler, geçmiş jeolojik dönemlerdeki iklim değişikliklerinden kaçan bitki türleri için korunaklı sığınma alanları (refujyum) oluşturur.
12. Bir araştırma grubu Artvin-Yusufeli’den başlayıp Erzurum ve Tunceli güzergahı üzerinden İzmir’e kadar uzanan bir arazi çalışması yapmıştır. Bu güzergah boyunca aşağıdakilerden hangisini görmeleri mümkün olmamıştır?
- A) Haymana Platosu
- B) Munzur Dağları
- C) Taşeli Platosu ✓
- D) Gediz Irmağı
Güzergah Doğu Anadolu'dan İç Anadolu'nun kuzeyi ve Ege'ye uzanmaktadır. Taşeli Platosu ise Akdeniz Bölgesi'nde (Antalya-Mersin arası) yer aldığı için bu rota üzerinde görülmez.
13. Muğla-Fethiye'de yamaç paraşütü yapan bir turist, gündüz vadiden dağa, akşam ise dağdan vadiye doğru esen rüzgarlardan faydalanır. Bu durum hangi rüzgar tipiyle açıklanır?
- A) Batı Rüzgarları
- B) Poyraz ve Karayel
- C) Vadi ve Dağ Meltemleri ✓
- D) Deniz ve Kara Meltemleri
Gün içindeki sıcaklık ve basınç farkına bağlı olarak vadi ile dağ arasında esen yerel rüzgarlara meltem rüzgarları denir.
14. Aşağıda verilen şehirlerden hangisinde nüfusun tenha olmasının sebebi yanlış verilmiştir?
- A) Artvin Yöresi – Yer şekilleri
- B) Biga Yarımadası – İşlek yollara sapa kalması
- C) Yıldız Dağları Bölümü – Yer şekilleri
- D) Tuz Gölü Çevresi – Tuz Sanayisi ✓
Tuz Gölü çevresinde nüfusun seyrek olmasının temel sebebi kuraklık (su azlığı) ve yağış yetersizliğidir, sanayi değildir.
15. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin dağlık bölgelerinde ulaşımı kolaylaştıran tünellerden biri değildir veya bulunduğu şehir yanlış eşleşmiştir?
- A) Ovit Tüneli - Rize
- B) Salmankaş Tüneli - Erzincan ✓
- C) Ilgaz Tüneli - Kastamonu
- D) Cankurtaran Tüneli - Artvin
Salmankaş Tüneli Trabzon ile Bayburt arasındadır; Erzincan ile bir ilgisi bulunmamaktadır.
16. Nükleer santrallerin kurulması için Sinop ve Mersin illerinin tercih edilmesinin en temel coğrafi nedeni hangisidir?
- A) Dağlık ve Korunaklı Arazi Yapısı
- B) Toprakların Verimsiz Olması
- C) Gür Bitki Örtüsü Bulunması
- D) Deprem Riskini Az Olması ✓
Nükleer santral yer seçiminde güvenlik en önemli kriterdir. Sinop ve Mersin-Akkuyu, Türkiye'de deprem riskinin en düşük olduğu masif araziler/bölgelerdir.
17. Türkiye'deki dağlar genel olarak doğu-batı yönlü uzanırken, aşağıdaki dağlardan hangisinin uzanış yönü bu genellemeye ters düşer (kuzey-güney veya farklı yönlüdür)?
- A) Menteşe Dağları ✓
- B) Kaçkar Dağları
- C) Yıldız Dağları
- D) Ilgaz Dağları
Menteşe Dağları, Muğla çevresinde kıyıya paralel uzansa da genel uzanış doğrultusu batı-doğu hattından farklılık gösterir ve kıyı çizgisiyle uyumludur.
18. Türkiye'nin fay hatları ve deprem risk bölgeleri incelendiğinde, hangisinde büyük bir deprem olma ihtimali (diğerlerine göre) çok daha yüksektir?
- A) Rize
- B) Konya
- C) Erzincan ✓
- D) Mardin
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerinde bulunan Erzincan, Türkiye'de deprem riskinin en yüksek olduğu illerin başında gelir. Mardin ve Konya ise daha güvenli bölgelerdir.
19. Volkanik dağlar oluşumlarına göre konik veya kalkan yapılı olabilirler. Aşağıda verilen volkanik dağlardan hangisi, lavların çok akışkan olması nedeniyle yayılarak oluşmuş 'kalkan yapılı' bir volkandır?
- A) Nemrut
- B) Tendürek
- C) Süphan
- D) Karacadağ ✓
Güneydoğu Anadolu'daki Karacadağ, bazaltik lavların çok akışkan olması ve geniş bir alana yayılması sebebiyle Türkiye'nin tipik kalkan yapılı volkanıdır.
20. Sakarya-Çamdağı, Balıkesir-Eymir, Sivas-Divriği ve Malatya-Hekimhan gibi yerlerde en çok hangi maden çıkarılır?
- A) Demir ✓
- B) Bor
- C) Krom
- D) Altın
Sivas (Divriği) ve Malatya (Hekimhan) başta olmak üzere sayılan bu merkezler Türkiye'nin en önemli demir cevheri yataklarıdır.
21. - İhsan Ketin tarafından tespit edildi. - En şiddetli depremler bu faydadır. - Bingöl Karlıova'dan başlayıp Kuzey Ege'de son bulur. Yukarıda özellikleri verilen fay hattı hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Fay Hattı
- B) Kuzey Anadolu Fay Hattı ✓
- C) İç Ege Lokal Faylar
- D) Batı Anadolu Fay Hattı
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Bingöl-Karlıova'dan başlayıp Marmara Denizi üzerinden Kuzey Ege'ye kadar uzanan en aktif fay hattımızdır.
22. Aşağıda verilen dağlardan hangisi, oluşumu bakımından bir 'antiklinal' (kıvrımlı dağların yüksekte kalan tepe kısmı) örneğidir?
- A) Kaçkar Dağları ✓
- B) Erciyes Dağı
- C) Mandra Dağları
- D) Kaz Dağları
Kaz ve Manda dağları kırıklı (horst), Erciyes volkanik bir dağdır. Kaçkar Dağları ise Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alan bir antiklinal örneğidir.
23. Malatya-Hekimhan, Sivas-Divriği ve Sakarya-Çamdağı gibi merkezlerde çıkarılan ana maden aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Demir ✓
- B) Bor
- C) Krom
- D) Bakır
Hekimhan (Malatya) ve Divriği (Sivas) Türkiye'nin en büyük demir rezervlerine sahip alanlarıdır.
24. Aşağıda verilen dağlardan hangisi yükseltisinin az olması nedeniyle modern kış turizmi tesisleri ve faaliyetleri için uygun değildir?
- A) Palandöken
- B) Yıldız Dağları ✓
- C) Kartepe
- D) Erciyes
Yıldız Dağları, Marmara Bölgesi'nde yer almasına rağmen yükseltisi (yaklaşık 1000m) diğerleri kadar fazla olmadığı için profesyonel kayak turizmine uygun değildir.
25. Ülkemiz genç oluşumlu araziye sahip olduğundan faylanma ve depremsellik fazladır. Buna göre aşağıda verilen yerlerden hangisinde deprem riski diğerlerine göre daha fazladır?
- A) Antakya Yöresi ✓
- B) Mardin Çevresi
- C) Yıldız Dağları
- D) Taşeli Platosu
Taşeli, Yıldız Dağları ve Mardin çevresi deprem riskinin az olduğu masif/eski arazilerdir. Antakya (Amik Ovası ve çevresi) ise aktif fay hatlarının geçtiği yüksek riskli bir bölgedir.