Genel Tekrar Testi - 5

1. Türkiye topraklarında akan veya kaynağını buradan alan nehirlerin döküldükleri deniz havzaları farklılık göstermektedir. Buna göre; I. Meriç Nehri II. Göksu Nehri III. Çoruh Nehri akarsularının denize döküldükleri havzalar sırasıyla hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

• A) Marmara Denizi - Akdeniz - Basra Körfezi
• B) Ege Denizi - Karadeniz - Akdeniz
• C) Marmara Denizi - Akdeniz - Karadeniz
• D) Ege Denizi - Akdeniz - Karadeniz ✓
• E) Akdeniz - Basra Körfezi - Karadeniz

Meriç‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Nehri, Balkanlar'dan gelerek Ege Denizi'ne (Saros Körfezi) dökülür. Göksu Nehri, Toroslar'dan doğup Akdeniz'e dökülerek Silifke Deltası'nı oluşturur. Çoruh Nehri ise Doğu Karadeniz dağlarından doğup Gürcistan topraklarından Karadeniz'e dökülür.

2. Sakarya Nehri'nin genel coğrafi özellikleri hakkında verilen; I. Türkiye'de en fazla coğrafi bölgeden geçen akarsudur. II. Karadeniz'e döküldüğü ağız kısmında akarsu biriktirmesiyle oluşan bir delta ovası (Karasu Deltası) bulunur. III. Yatak eğiminin azaldığı Marmara Bölgesi'ndeki akış özellikleri nedeniyle, Türkiye'de denge profiline en fazla yaklaşmış akarsularımızdandır. bilgilerinden hangileri doğrudur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Sakarya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Nehri, İç Anadolu, Ege, Marmara ve Karadeniz olmak üzere 4 bölgeden geçer ve en çok bölge gezen akarsudur (I). Döküldüğü yerde Karasu Deltası'nı oluşturmuştur (II). Marmara Bölümü'nde yükseltinin çok az olduğu düzlüklerde aktığı için denge profiline Türkiye'deki diğer nehirlerin çoğuna göre en yakın olan akarsulardandır (III).

3. Türkiye'de son yıllarda yatırımları hızla artan bir yenilenebilir enerji kaynağının en yoğun üretim tesisleri ve potansiyeli; Ege Bölgesi'nin kıyı kesimleri (İzmir, Aydın), Güney Marmara (Balıkesir, Çanakkale) ve Hatay çevresinde yoğunlaşmaktadır. İlk santrali ise İzmir-Alaçatı'da kurulmuştur. Buna göre, coğrafi dağılışı ve özellikleri verilen bu temiz enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rüzgâr Enerjisi ✓
• B) Güneş Enerjisi
• C) Hidroelektrik Gücü
• D) Biyokütle Enerjisi
• E) Jeotermal Enerji

Özellikle‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ege, Güney Marmara kıyıları ve Hatay gibi sürekli rüzgâr alan alanlarda rüzgâr gücünden elektrik elde edilir. Türkiye'nin ilk rüzgâr santrali İzmir Alaçatı'da kurulmuş olup, Balıkesir, Çanakkale ve İzmir bu enerjide öncü illerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.

4. Türkiye'de kimyasal çözünmenin ve buna bağlı olarak toprak oluşum sürecinin en hızlı gerçekleştiği yer Karadeniz kıyı kuşağıdır. Karadeniz Bölgesi'nde toprak oluşum hızının yüksek olmasında; I. Yıllık yağış miktarının fazla ve nemliliğin yüksek olması II. Kayaçların kireç taşı gibi suda çok kolay eriyebilen cinsten olması III. Gür ve zengin bitki örtüsünün organik madde (humus) kaynağı sağlaması faktörlerinden hangileri etkilidir?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız III
• C) I ve III ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Kimyasal‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çözünmeyle toprak oluşumunu hızlandıran temel unsurlar bol yağış/nem (I) ve gür bitki örtüsünün (III) sağladığı organik asitlerdir. Kayaçların suda kolay çözünmesi karstik bölgelere (Akdeniz'e) ait bir özelliktir, Karadeniz'deki genel toprak oluşum hızıyla doğrudan ilişkili değildir. Doğru cevap I ve III'tür.

5. Türkiye'de bitki örtüsü araştırması yapan bir grup bilim insanı, inceleme yaptıkları bölgede geven, çoban yastığı, sığır kuyruğu, çakır dikeni, üzerlik otu ve yavşan otu gibi otsu bitki topluluklarının çok yaygın olduğunu gözlemlemiştir. Buna göre, araştırma grubunun gittiği ve bu bitki topluluklarının (bozkır/step) doğal olarak yaygın bulunduğu coğrafi alanlar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Antalya Yöresi ve Batı Karadeniz kıyıları
• B) Teke Yarımadası ve Doğu Karadeniz kıyıları
• C) Yıldız Dağları Yöresi ve Menteşe Yöresi
• D) İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi havzaları ✓
• E) Çatalca-Kocaeli Platosu ve Antalya kıyı şeridi

Geven,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çoban yastığı, sığır kuyruğu ve çakır dikeni gibi bitkiler İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun alçak kesimlerinde yaygın olarak görülen Karasal iklimin tipik bitki örtüsü olan bozkır (step) türleridir. Dolayısıyla araştırma grubu karasal iklimin etkili olduğu İç Anadolu ile Doğu Anadolu havzalarına gitmiştir.

6. Türkiye'de bazı coğrafi alanlar ve buralarda yer alan turizm değerleri eşleştirilmiştir: • Ege Bölgesi'nde UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Bergama Antik Kenti • Hem karstik traverten oluşumları hem de Hierapolis Antik Kenti ile tanınan UNESCO alanı • Cennet-Cehennem karstik obrukları ve tarihi Kızkalesi ile bilinen turizm bölgesi • Kar kalınlığının fazla olmasıyla Türkiye'nin en popüler kış sporları merkezlerinden olan Palandöken Bu turistik değerlerin bulunduğu iller eşleştirildiğinde, aşağıdaki illerden hangisine ait bir turizm alanı belirtilmemiştir?

• A) Denizli
• B) Erzurum
• C) Trabzon ✓
• D) İzmir
• E) Mersin

Eşleştirmeler‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ şöyledir: - Bergama -> İzmir - Pamukkale / Hierapolis -> Denizli - Cennet-Cehennem / Kızkalesi -> Mersin - Palandöken -> Erzurum Trabzon iline (Sümela Manastırı vb.) dair bir turizm değeri verilmemiştir. Doğru cevap C'dir.

7. Balıkesir'den yola çıkan bir grup araştırmacı, sırasıyla Güney Marmara kıyı kuşağını, Ergene Havzası'nı geçmiş ve seyahatlerini Batı Karadeniz'de Zonguldak çevresinde tamamlamıştır. Buna göre, araştırma grubunun seyahat güzergahı boyunca sırasıyla karşılaşması beklenen baskın toprak türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) Podzol - Vertisol - Terra-rossa
• B) Kahverengi Bozkır - Terra-rossa - Vertisol
• C) Vertisol - Kahverengi Bozkır - Kahverengi Orman
• D) Kahverengi Bozkır - Podzol - Çernezyom
• E) Terra-rossa - Vertisol - Podzol ✓

Balıkesir‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çevresi Akdeniz iklim kuşağında yer aldığı için burada kalkerler üzerinde oluşan Terra-rossa topraklar yaygındır. Ergene Havzası'ndaki eski göl tabanı killi arazilerinde dönen topraklar olarak bilinen Vertisollar görülür. Zonguldak çevresinde ise nemli ve soğuk iklimde, iğne yapraklı ormanlar altında podzol topraklar yaygındır. Dolayısıyla sıralama Terra-rossa - Vertisol - Podzol şeklindedir.

8. Türkiye'deki üç akarsuyun özellikleri şu şekildedir: • I. Orta Toroslar'dan doğup Mersin'in Silifke ilçesinden Akdeniz'e dökülen ve göller yöresindeki sularla da beslenen nehir. • II. İç Anadolu Bölgesi'nden kaynağını alıp Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Sakarya-Kocaeli sınırlarından Karadeniz'e dökülen nehir. • III. Doğu Karadeniz dağlarından doğup çok yüksek akış hızıyla akan ve sınır dışından (Gürcistan) Karadeniz'e dökülen nehir. Bu özelliklerin ait olduğu akarsular aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

• A) Göksu - Sakarya - Çoruh ✓
• B) Manavgat - Kızılırmak - Yeşilırmak
• C) Dalaman - Meriç - Fırat
• D) Köprüçay - Gediz - Kura
• E) Aksu - Ceyhan - Aras

I.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Göksu Nehri'dir (Mersin'den Akdeniz'e dökülür ve Silifke Deltası'nı oluşturur). II. Sakarya Nehri'dir (Kuzeybatı Anadolu'dan Karadeniz'e dökülür). III. Çoruh Nehri'dir (Gürcistan/Batum üzerinden Karadeniz'e dökülür). Doğru sıralama A seçeneğidir.

9. Ege Bölgesi ve Güneybatı Anadolu kıyı/iç kesim güzergahında seyahat eden bir turist grubu tarihi ve antik kentleri ziyaret etmiştir. Buna göre, grubun seyahat ettiği bu coğrafi yöreler düşünüldüğünde, aşağıdaki antik kentlerden hangisini bu güzergah üzerinde görmeleri _beklenmez_?

• A) Sardes Antik Kenti
• B) Assos Antik Kenti
• C) Afrodisyas Antik Kenti
• D) Gordion Antik Kenti ✓
• E) Laodikeia Antik Kenti

Assos‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Çanakkale'de, Sardes Manisa'da, Afrodisyas Aydın'da, Laodikeia ise Denizli'de yer alarak Batı Anadolu seyahat güzergahında yer alırlar. Gordion Antik Kenti ise Ankara'nın Polatlı ilçesinde yer alır ve İç Anadolu Bölgesi'ndedir; bu güzergahın dışındadır.

10. Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynakları içinde rüzgâr gücünden elektrik üretimi önemli bir yere sahiptir. Rüzgâr santralleri genellikle Ege, Güney Marmara ve İstanbul çevresindeki kıyı kuşağında yoğunlaşmıştır. Buna göre, aşağıdaki illerden hangisinde rüzgâr gücüyle çalışan elektrik santralleri ve rüzgârdan elektrik üretimi diğerlerine göre daha azdır?

• A) Afyonkarahisar ✓
• B) İstanbul
• C) İzmir
• D) Balıkesir
• E) Çanakkale

İzmir,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Balıkesir, Çanakkale ve İstanbul Türkiye'nin rüzgâr enerjisi kurulu gücünde en önde gelen kıyı illeridir. Afyonkarahisar'da rüzgâr üretimi bulunmakla birlikte, potansiyeli ve üretim miktarı bu kıyı illerine kıyasla daha geridedir ve ilde jeotermal/biyokütle üretimi de ön plandadır.

11. Türkiye'de kıyıların girintili çıkıntılı yapısına bağlı olarak Akdeniz ve Ege kıyılarında çok sayıda körfez oluşmuştur. Bu körfezlerin bulundukları kıyı kuşakları ve iller eşleştirilmiştir. Buna göre, aşağıdaki körfezlerden hangisine ait konum bilgisi ve kıyı bölgesi eşleştirmesi _yanlıştır_?

• A) İskenderun Körfezi - Akdeniz Bölgesi'nin en doğusu
• B) Çandarlı Körfezi - Akdeniz kıyı kuşağı ✓
• C) Gökova Körfezi - Ege Bölgesi'nin güneyi
• D) Saros Körfezi - Ege Denizi'nin kuzeybatısı
• E) Kuşadası Körfezi - Ege Bölgesi

Çandarlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Körfezi, Akdeniz kıyı kuşağında değil, Ege Bölgesi'nde (İzmir'in kuzeyinde, Aliağa-Dikili çevresinde) yer almaktadır. İskenderun, Gökova, Kuşadası ve Saros körfezlerinin bölgeleri doğru eşleştirilmiştir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.

12. Akarsuların taşıdığı alüvyonların gelgit etkisinin zayıf, akıntıların az ve kıta sahanlığının geniş olduğu kıyılarda birikmesiyle delta ovaları oluşur. Buna göre, Türkiye'nin kıyı özellikleri dikkate alındığında; I. Kıyı Ege Bölümü II. Doğu Karadeniz Bölümü III. Batı Toroslar kıyı kuşağı IV. Orta Karadeniz Bölümü verilen alanların hangilerinde delta ovası oluşumu diğerlerine göre daha kolaydır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve IV ✓
• D) II ve III
• E) III ve IV

Kıyı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ege'de dağlar denize dik uzandığından kıta sahanlığı geniştir, bu yüzden delta oluşumu kolaydır (I). Orta Karadeniz'de (Samsun kıyıları) ise dağlar kıyının gerisinde yükseldiğinden kıta sahanlığı geniştir ve Bafra, Çarşamba gibi büyük deltalar oluşmuştur (IV). Doğu Karadeniz ve Batı Toroslar kıyılarında ise deniz birden derinleştiği (kıta sahanlığının dar olduğu) için delta oluşumu çok zordur. Doğru cevap I ve IV'tür.

13. I. Sinop'ta ölçülen gölge boyunun Antalya'ya göre her zaman daha uzun olması II. Bitlis'in yıllık ortalama sıcaklığının İzmir'den belirgin şekilde düşük olması III. Karadeniz'in sularındaki tuzluluk oranının Akdeniz'e göre daha az olması IV. Akdeniz kıyılarında deniz turizmi süresinin Ege kıyılarına göre daha uzun olması V. Sinop'taki alacakaranlık (grup ve tan) süresinin Adana'dan uzun olması Yukarıdaki durumlardan hangisinde mutlak (matematik) konumun etkisinden söz edilemez?

• A) I
• B) II ✓
• C) III
• D) IV
• E) V

Bitlis‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve İzmir yaklaşık aynı enlem üzerinde yer almalarına rağmen Bitlis'in çok daha soğuk olması enlem (mutlak konum) ile açıklanamaz. Bu farkın nedeni, yükselti ve karasallık gibi göreceli (özel) konum şartlarıdır. Diğer öncüller ise doğrudan enlem etkisine (mutlak konuma) bağlıdır.

14. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da küçükbaş sürüleri geceletmek ve kötü hava koşullarından korumak için taş ya da çalılarla çevrilen geçici barınaklara ne ad verilir?

• A) Mezra
• B) Dam
• C) Kom
• D) Oba
• E) Ağıl ✓

Küçükbaş‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ hayvanların geceletildiği, taş veya çalılarla çevrili geçici barınaklara ağıl denir. Kom daha çok hayvancılığa dayalı bir yerleşme, oba ise göçebe toplulukların çadırlı yerleşmesidir.

15. Aşağıdaki yörelerden hangisinde erozyonu artıran başlıca etken yüksek eğim değil; kuraklık, zayıf bitki örtüsü ve rüzgârdır?

• A) Hakkâri Yöresi
• B) Doğu Karadeniz kıyıları
• C) Konya Karapınar çevresi ✓
• D) Menteşe Yöresi
• E) Teke Yarımadası

Karapınar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çevresindeki arazi genellikle düz ve sadedir. Burada kuraklık, gevşek toprak yapısı, seyrek bitki örtüsü ve kuvvetli rüzgârlar erozyonu artırır; diğer yörelerde eğim su erozyonunu güçlendirir.

16. Koyun yetiştiriciliği Doğu, İç ve Güneydoğu Anadolu'da yoğunlaşırken Karadeniz kıyılarında sınırlıdır. Güncel sıralamada Van, Konya ve Şanlıurfa ilk üçtedir. Karadeniz kıyılarında koyunculuğun gelişmemesinin temel nedeni nedir?

• A) Tarım alanlarının dar ve parçalı olması
• B) Kış aylarında don olaylarının sık görülmesi
• C) Orman altı florasının çok zengin olması
• D) Bölgede kış sıcaklıklarının çok düşük seyretmesi
• E) İklimin her mevsim yağışlı ve nemli olması ✓

Koyun,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kısa boylu bozkırların bulunduğu yarı kurak iç kesimlere uyumludur. Van, Konya, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Ankara bu alanda öne çıkar. Karadeniz kıyılarında ise yıl boyu yağış ve nem gür otlaklar oluşturur; bu koşullar koyundan çok büyükbaş hayvancılığa elverişlidir.

17. Büyükbaş mera hayvancılığı, yaz yağışlarıyla yeşil kalan gür çayırların bulunduğu alanlarda gelişir. Buna göre aşağıdaki yörelerin hangilerinde bitki örtüsüne bağlı büyükbaş mera hayvancılığı yaygındır?

• A) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
• B) Ergene Havzası ve Çukurova
• C) Menteşe Yöresi ve Taşeli Platosu
• D) Kıyı Ege ve Güney Marmara
• E) Doğu Karadeniz ve Erzurum-Kars ✓

Kurak‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve bozkır alanlarında küçükbaş hayvancılık öne çıkar. Doğu Karadeniz yaylaları ile Erzurum-Kars çevresinde yaz yağışlarının beslediği gür çayırlar bulunduğundan büyükbaş mera hayvancılığı gelişmiştir.

18. Anadolu'nun Kuaterner'de geniş bir alan hâlinde yükselmesi çeşitli yer şekilleri oluşturmuştur. I. Karstik mağaraların oluşması II. Akarsuların yataklarını derine aşındırarak taraçalar oluşturması III. Ege kıyılarında horst ve graben sistemlerinin çökmesi Bu olaylardan hangileri doğrudan epirojenik yükselmenin sonucudur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Anadolu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yükselince akarsuların yatak eğimi ve aşındırma gücü artmış, eski vadi tabanları taraça olarak yüksekte kalmıştır. Mağaralar karstik çözünmeyle, Ege'deki horst ve grabenler ise kırılmayla oluşur. Yalnız II epirojenik yükselmenin doğrudan sonucudur.

19. Geçmişte Marmara Bölgesi'yle özdeşleşen ipek böcekçiliği, teşviklerle farklı alanlara kaymıştır. Aşağıdaki illerden hangisi yaş ipek kozası üretiminde ilk sıraya yükselerek bu değişime örnek olmuştur?

• A) Hatay
• B) Diyarbakır ✓
• C) Antalya
• D) Bursa
• E) Bilecik

İpek‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ böcekçiliği tarihsel olarak Bursa çevresinde gelişmiştir. Son yıllardaki teşvikler ve dut yaprağı üretiminin sürdürülmesiyle Diyarbakır yaş ipek kozası üretiminde ilk sıraya çıkmıştır. Bu durum üretim merkezinin zamanla değişebildiğini gösterir.

20. Coğrafi ve jeopolitik konumu, Türkiye'nin bazı bölgesel sorunlarla doğrudan karşılaşmasına neden olur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

• A) Kafkasya'daki bölgesel sorunlar
• B) Bosna-Hersek sorunu
• C) Ege Denizi'ndeki FIR hattı sorunu ✓
• D) Libya'daki iç sorunlar
• E) Keşmir sorunu

Uçuş‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bilgi bölgesini ifade eden Ege Denizi'ndeki FIR hattı, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorun başlıklarından biridir. Konu Türkiye'nin hava sahası ve güvenliğiyle doğrudan bağlantılıdır.

21. Güneybatıdan sıcak ve nemli esen, Ege, Akdeniz ve Marmara'da kış sıcaklıklarını yükselterek karların hızla erimesine yol açabilen rüzgâr hangisidir?

• A) Lodos ✓
• B) Keşişleme
• C) Poyraz
• D) İmbat
• E) Karayel

Güneybatı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yönünden gelen Lodos, denizler üzerinden geçtiği için sıcak ve nemlidir. Kış mevsiminde hava sıcaklığını yükselterek ani kar erimelerine yol açabilir.

22. Türkiye'de bağıl nemin dağılışı ve etkileri dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Yaz aylarında en düşük bağıl nem oranları Güneydoğu Anadolu'da ölçülür.
• B) Doğu Karadeniz kıyılarında bağıl nem oranı yıl boyunca yüksek seyreder.
• C) Bağıl nemin yüksek olduğu kıyı kesimlerinde günlük sıcaklık farkları azdır.
• D) İç Anadolu'da kış aylarındaki bağıl nem oranı yaz aylarına göre daha düşüktür. ✓
• E) Gündüz saatlerinde sıcaklığın artmasıyla birlikte bağıl nem oranı genellikle azalır.

Bağıl‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ nem, mevcut nemin havanın taşıyabileceği en yüksek neme oranıdır ve sıcaklık arttıkça genellikle azalır. İç Anadolu'da kışın hava soğuduğunda nem taşıma kapasitesi düştüğü için bağıl nem yükselir. Kıyılardaki yüksek nem sıcaklık farklarını azaltırken Güneydoğu Anadolu'da yaz sıcakları bağıl nemi düşürür.

23. Nüfusun dağılışında doğal ve beşerî faktörler birlikte rol oynar. Aşağıdaki yörelerden hangisinin yoğun nüfuslanmasında beşerî faktörlerin etkisi daha azdır?

• A) Doğu Karadeniz kıyıları ✓
• B) Çukurova Yöresi
• C) Güney Marmara kıyıları
• D) Çatalca-Kocaeli Bölümü
• E) Kıyı Ege Bölümü

Çatalca-Kocaeli,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kıyı Ege ve Güney Marmara'da sanayi, ulaşım ve ticaret; Çukurova'da tarım ve sanayi nüfusu artırır. Doğu Karadeniz'de ise dağlık alanların yerleşmeyi sınırlaması, nüfusu dar kıyı şeridinde toplar. Burada doğal faktörlerin payı daha yüksektir.

24. Yazın Balkanlar'daki yüksek basınç ile Anadolu'daki alçak basınç arasında oluşan fark, Ege Denizi'nde kuzeyden güneye doğru bir hava akımı meydana getirir. Bu yerel rüzgâr hangisidir?

• A) Etezyen ✓
• B) Karayel
• C) Samyeli
• D) İmbat
• E) Lodos

Balkanlar'dan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ege'ye doğru yazın kuzeyden esen mevsimlik rüzgâra etezyen denir. İmbat ise gün içinde denizden karaya esen yerel deniz meltemidir. Bu nedenle iki rüzgâr oluşum süresi ve yönü bakımından farklıdır.

25. Kuzeybatı yönünden gelerek Marmara ve Batı Karadeniz'de sıcaklığı düşüren, kışın kar yağışını destekleyebilen rüzgâr hangisidir?

• A) Poyraz
• B) Karayel ✓
• C) Kıble
• D) İmbat
• E) Keşişleme

Karayel‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kuzeybatıdan eserek soğuk hava getirir. Marmara ve Batı Karadeniz'de sıcaklığın düşmesine, böylece kar yağışı için uygun şartların oluşmasına neden olabilir.