Genel Tekrar Testi - 56

1. Türkiye'nin en aktif ve en uzun doğrultu atımlı fay hattı olan Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), batıda Saros Körfezi'nden başlayıp doğuda hangi noktada Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ile birleşir?

• A) Bingöl - Karlıova ✓
• B) Muş - Varto
• C) Elazığ - Sivrice
• D) Erzincan - Refahiye

Kuzey‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Anadolu Fay Hattı (KAF) ile Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF), Bingöl'ün Karlıova ilçesinde kesişmektedir.

2. Yer kabuğunun derinliklerindeki magmanın yüzeye çıkamadan derinlerde soğumasıyla oluşan iç püskürük kütlelere 'batolit' denir. Türkiye'de bu şekilde oluşmuş en belirgin derinlik volkanizması (batolit) kütlesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Erciyes Dağı
• B) Köroğlu Dağları
• C) Uludağ ✓
• D) Yıldız Dağları

Uludağ,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ magmanın derinlerde yavaşça soğumasıyla oluşmuş bir iç püskürük (batolit) kütlesidir; dış püskürük bir volkan konisi değildir.

3. İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki volkanik dağların belirli bir hat boyunca (çizgisel) uzanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bir fay hattı boyunca yükselmeleri ✓
• B) Akarsu vadilerini takip etmeleri
• C) Rüzgar yönüne paralel olmaları
• D) Karstik erime boşluklarını doldurmaları

4. Türkiye'deki volkanik dağlar oluşum özelliklerine ve lavın yapısına göre kalkan biçimli volkanlar, kül konileri ve tabakalı (strato) volkanlar olarak sınıflandırılır. Buna göre, aşağıda verilen volkanik oluşumlardan hangisi lav ve piroklastik malzemelerin (kül, tüf) ardışık tabakalar halinde üst üste birikmesiyle oluşmuş tipik bir tabakalı (strato) volkandır?

• A) Karacadağ
• B) Erciyes Dağı ✓
• C) Kula Tepeleri
• D) Uludağ

Erciyes‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Dağı, lav ve tüflerin üst üste birikmesiyle oluşan tipik bir tabakalı (strato) volkandır. Karacadağ akışkan lavlardan oluşan kalkan volkan, Kula Tepeleri kül konisi, Uludağ ise iç püskürük (batolit) bir kütledir.

5. Aşağıdaki dağlardan hangisi oluşum yönüyle diğerlerinden farklıdır?

• A) Kaçkar Dağları ✓
• B) Aydın Dağları
• C) Madra Dağı
• D) Yunt Dağı

Aydın,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Madra ve Yunt dağları kırıklı (horst) dağlar iken, Kaçkar Dağları kıvrımlı dağlar sınıfındadır.

6. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Haliç, eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşmuş 'Ria' tipi kıyılardır. Bu durum hangi iç kuvvetin etkisiyle gerçekleşmiştir?

• A) Orojenez
• B) Seizma
• C) Volkanizma
• D) Epirojenez ✓

Karaların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çökmesi veya deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) epirojenik bir harekettir ve boğazların oluşumunda etkilidir.

7. Türkiye'de orojenez (dağ oluşumu) süreciyle ilgili olarak, levha tektoniği hareketleri sonucunda esnekliğini kaybetmiş sert tabakaların kırılmasıyla horst ve graben sistemleri oluşmuştur. Aşağıdaki dağlardan hangisi bu şekilde oluşan bir "horst" özelliğine sahip değildir?

• A) Yunt Dağı
• B) Madra Dağı
• C) Canik Dağları ✓
• D) Aydın Dağları

8. Türkiye'de aşağıdaki alanların hangisinde deprem riski ve aktif fay hattı yoğunluğu diğerlerine göre en azdır?

• A) Doğu Karadeniz kıyı kuşağı ✓
• B) Saros Körfezi çevresi
• C) Hatay Graben alanı
• D) Muş Ovası çevresi

Doğu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Karadeniz kıyı kuşağı (Rize, Trabzon kıyıları), Türkiye Deprem Tehlike Haritası'na göre deprem riskinin en düşük olduğu alanlar arasındadır.

9. Ege Bölgesi'nde kırılma ile oluşan dağlık kütleler (horst) ve bunların arasında çöken ovalar (graben) yaygındır. Aşağıdakilerden hangisi bu bölgedeki graben alanlarından biri değildir?

• A) Gediz
• B) Büyük Menderes
• C) Küçük Menderes
• D) Menteşe ✓

Menteşe‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Yöresi kırıklı bir yapıya sahip dağlık bir kütledir (horst), graben (çöküntü ovası) değildir.

10. Türkiye'de kuzey sektörlü rüzgarlar genellikle sıcaklığı düşürürken, Karadeniz üzerinden geçerken nem kazanarak Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarına bol yağış bırakırlar. Bu durum üzerinde etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rüzgarların estikleri deniz yüzeyinden nem alarak yamaç boyunca yükselmesi ✓
• B) Karadeniz'in tuzluluk oranının az olması
• C) Dağların kıyıya dik uzanması
• D) Bölgedeki bitki örtüsünün gür olması

11. Karadeniz Dağları'nın kuzey yamaçları bakı etkisine ters olarak güney yamaçlarından kış mevsiminde daha ılık olmaktadır. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkilidir?

• A) Nemlilik ve denizellik ✓
• B) Yükselti farkı
• C) Toprak yapısı
• D) Rüzgar yönü

12. Türkiye'de güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırırken, kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

• A) Dağların uzanış yönüyle
• B) Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla ✓
• C) Çevresindeki denizlerin etkisiyle
• D) Ortalama yükseltinin fazla olmasıyla

13. Türkiye'de dağların güney yamaçları, bakı etkisinden dolayı kuzey yamaçlarına göre güneş ışınlarını daha büyük açıyla alır. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki dağların güney yamaçlarında bakı etkisine bağlı olarak görülen bir durum değildir?

• A) Karların daha erken erimesi
• B) Tarım ürünlerinin daha erken olgunlaşması
• C) Kalıcı kar sınırının daha alçaktan başlaması ✓
• D) Güneşlenme süresinin daha uzun olması

Bakı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ etkisindeki güney yamaçlar daha sıcak olduğu için kalıcı kar sınırı daha yüksekten başlar, daha alçaktan başlamaz.

14. Iğdır Ovası, çevresindeki yüksek dağlara göre çukurda yer aldığı için daha az yağış alır ve kışları daha ılık geçer. Bu durum Iğdır'da hangi tarım ürününün yetiştirilmesine olanak sağlayarak mikroklima özelliği kazandırmıştır?

• A) Pamuk ✓
• B) Çay
• C) Fındık
• D) Muz

15. Aşağıdaki akarsulardan hangisinin denize döküldüğü yerde, güçlü dalga ve akıntılar ile kıyı derinliğinin fazla olması nedeniyle belirgin bir delta ovası oluşmamıştır?

• A) Kızılırmak
• B) Yeşilırmak
• C) Sakarya ✓
• D) Göksu

16. Mescit Dağları'ndan doğan, Türkiye'nin en hızlı akan nehirlerinden biri olan ve Gürcistan sınırları içerisinden Karadeniz'e dökülen akarsu hangisidir?

• A) Çoruh ✓
• B) Yeşilırmak
• C) Filyos
• D) Aras

Çoruh‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Nehri, Doğu Karadeniz'de Mescit Dağları'ndan doğar, Gürcistan'ın Batum şehrinden Karadeniz'e dökülür.

17. Sivas'ın kuzeyindeki Köse Dağları'ndan doğan, Kelkit Çayı ile birleşerek Çarşamba Deltası'nı oluşturan ve Karadeniz'e dökülen akarsu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yeşilırmak ✓
• B) Kızılırmak
• C) Sakarya
• D) Filyos

18. İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan aşağıdaki dağlardan hangisi volkanik kökenli değildir?

• A) Melendiz Dağı
• B) Karadağ
• C) Süphan ✓
• D) Erciyes Dağı

Karadağ‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ - Karacadağ - Hasan - Melendiz - Erciyes İç Anadolu volkanik kökenli dağlardır. Fakat Süphan Doğu Anadolu bölgesinde yer almaktadır.

19. Oluşum kökeni bakımından diğerlerinden tamamen farklı olan dağ hangisidir?

• A) Köroğlu Dağları ✓
• B) Tendürek Dağı
• C) Hasan Dağı
• D) Karadağ

Tendürek,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Hasan ve Karadağ volkanik kökenli dağlarken; Köroğlu Dağları (Bolu) kıvrımlı (orojenik) yapıya sahip bir dağ sırasıdır.

20. İç Anadolu Bölgesi'ndeki volkanik dağların kuzeydoğu-güneybatı yönlü bir hat üzerinde dizilmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Fay hatlarının bu doğrultuda uzanması ✓
• B) Rüzgar aşındırma yönünün bu doğrultuda olması
• C) Akarsu vadilerinin bu yönde gelişmesi
• D) Tabakaların yatay duruşlu olması

21. Ülkemizde dağların büyük bir kısmı orojenez esnasında esnek tabakaların kıvrılmasıyla meydana gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu şekilde oluşan kıvrım dağlardan biridir?

• A) Menteşe Dağları
• B) Süphan Dağı
• C) Kaçkar Dağları ✓
• D) Tendürek Dağı

22. İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinin kesişim noktasında yer alan Orta Toros Dağları'nın en yüksek zirvelerinden biri olan Demirkazık Tepesi hangi dağ kütlesi üzerinde yer alır?

• A) Bey Dağları
• B) Bolkar Dağları
• C) Geyik Dağları
• D) Aladağlar ✓

23. Türkiye'de dağların yüksek kesimlerinde buzul (glasiyal) şekillerine rastlanmaktadır. Aşağıdaki dağların hangisinde güncel buzul veya buzul izlerine rastlanması beklenmez?

• A) Kaçkar Dağları
• B) Cilo (Buzul) Dağı
• C) Yıldız Dağları ✓
• D) Erciyes Dağı

Yıldız‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Dağları (Marmara Bölgesi) ortalama 1000 metre civarı yükseltiye sahip olduğundan buzul aşındırması veya güncel buzul izlerine rastlanmaz.

24. Aşağıdaki dağlardan hangisi Kuzey Anadolu Dağları'nın batı bölümünde yer alan kıvrım dağlarından biridir?

• A) Kaçkar Dağları
• B) Küre Dağları ✓
• C) Giresun Dağları
• D) Mescit Dağları

Küre‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Dağları, Batı Karadeniz bölümünde yer alan kıvrımlı dağlardandır. Kaçkar, Giresun ve Mescit dağları ise Doğu Karadeniz'dedir.

25. Türkiye'nin güneyinde yer alan Toros Dağları hangi jeolojik zamanda ve hangi orojenez süreciyle oluşmuştur?

• A) I. Jeolojik Zaman - Kaledoniyen Orojenezi
• B) III. Jeolojik Zaman - Alp Orojenezi ✓
• C) II. Jeolojik Zaman - Hersiniyen Orojenezi
• D) IV. Jeolojik Zaman - Kuaterner Orojenezi