Karma Test 13

1. Aşağıda verilen sınır kapılarından hangisi coğrafi konumuna göre diğerlerinden farklı bir bölgede (farklı bir sınır hattında) yer almaktadır?

• A) Akyaka ✓
• B) Aziziye
• C) Uzunköprü
• D) Pazarkule

Aziziye, Pazarkule ve Uzunköprü batı sınırımızda (Bulgaristan/Yunanistan) yer alırken; Akyaka Sınır Kapısı doğu sınırımızda (Ermenistan) yer almaktadır.

2. Bir arazi çalışmasında geven, çoban yastığı ve üzerlik otu gibi bitki türlerini inceleyen bir araştırmacı, Türkiye'nin hangi şehrinde bu çalışmayı yapıyor olabilir?

• A) İzmir
• B) Hatay
• C) Eskişehir ✓
• D) Bursa

Geven ve çoban yastığı step (bozkır) bitki örtüsünün karakteristik türleridir. Bu türler en yaygın olarak İç Anadolu Bölgesi'nde (Eskişehir vb.) görülür.

3. İstanbul trafiğini rahatlatmak amacıyla Marmara Denizi'nin altından demiryolu ile geçiş sağlayan ilk tüp geçit projesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cankurtaran Tüneli
• B) Yavuz Sultan Selim Köprüsü
• C) Marmaray ✓
• D) Avrasya Tüneli

Marmaray, İstanbul'un iki yakasını denizin altından demiryolu ile bağlayan ilk tüp geçit projesidir. Avrasya Tüneli ise araçlar için yapılmıştır.

4. Açıldığında “Türkiye’nin en uzunu” olacak olan ve “Erzurum-Rize” şehirlerini birbirine bağlayan tünel aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ovit ✓
• B) Bolu
• C) Nefise Akçelik
• D) Orhangazi

Ovit Tüneli, Erzurum ve Rize'yi birbirine bağlayan, Türkiye'nin önemli ve uzun tünellerinden biridir.

5. Adıyaman, Kahta ve Siverek hattında Atatürk Baraj Gölü üzerine inşa edilen ve Güneydoğu Anadolu'da ulaşımı büyük ölçüde rahatlatan Türkiye'nin önemli köprülerinden biri hangisidir?

• A) Osmangazi Köprüsü
• B) Yavuz Sultan Selim Köprüsü
• C) Salmankaş Köprüsü
• D) Nissibi Köprüsü ✓

Adıyaman ile Şanlıurfa'yı birbirine bağlayan Nissibi Köprüsü, Atatürk Baraj Gölü üzerindeki en önemli köprülerden biridir.

6. Türkiye'de kısa mesafelerde iklim çeşitliliğinin fazla olması, aşağıdaki temel faktörlerden hangisinin bir sonucudur?

• A) Yer Şekilleri ✓
• B) Bitki Örtüsü
• C) Jeolojik Yapı
• D) Maden Çeşitliliği

Türkiye'de yer şekillerinin (dağların uzanışı, yükselti vb.) kısa mesafelerde değişmesi, iklim özelliklerinin de hızla değişmesine ve çeşitlenmesine neden olur.

7. Türkiye’de en fazla yağış alan yerler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Doğu Karadeniz
• B) Menteşe Yöresi
• C) Yıldız Dağları
• D) Çoruh Vadisi ✓

Çoruh Vadisi, etrafı yüksek dağlarla çevrili kuytu bir alanda kaldığı için çevresine göre az yağış alan (mikroklima) bir yerdir.

8. Türkiye’nin coğrafi konumu göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi 'göreceli (özel) konum'un bir sonucudur?

• A) Dağlarımızın güney yamaçlarının bakı etkisiyle daha çok ısınması
• B) Aynı anda bir bölgede kayak yapılırken diğerinde denize girilebilmesi ✓
• C) Batı Rüzgarları kuşağında yer almamız
• D) Orta kuşakta bulunmamız sebebiyle cephesel yağışların görülmesi

Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması yükselti ve yer şekilleriyle (özel konum) ilgilidir. Diğer şıklar enlem ve matematiksel konumla ilgilidir.

9. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın olan, temel ekonomik faaliyetin hayvancılık olduğu ancak tarım da yapılan kalıcı köy altı yerleşmesi hangisidir?

• A) Mezra ✓
• B) Oba
• C) Dalyan
• D) Yayla

Mezralar genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da görülen, tarım ve hayvancılığın bir arada yapıldığı kalıcı yerleşmelerdir.

10. Bulunduğu bölgenin ekolojik şartlarından dolayı yalnızca belirli bölgede yetişebilen dünyanın başka yerinde yetişme ihtimali bulunmayan bitkilere “Endemik Bitki” denir. Verilen bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi endemik bitkilerden biri değildir?

• A) Misk Soğanı
• B) Kazdağı Göknarı
• C) İstanbul Nazendesi
• D) Şimşir Ağacı ✓

Şimşir ağacı endemik bir bitki değildir; yaygın olarak görülebilen bir ağaç türüdür. Diğer şıklar Türkiye'ye özgü endemik türlerdir.

11. Aşağıda verilen kırsal yerleşme türlerinden hangisi hayvancılık veya dinlenme amacıyla kullanılan 'geçici' yerleşmedir?

• A) Çiftlik
• B) Yayla ✓
• C) Mahalle
• D) Divan

Mahalle, Divan ve Çiftlik kalıcı köy altı yerleşmeleridir. Yayla ise yaz dönemlerinde mevsimlik olarak kullanılan geçici bir yerleşmedir.

12. Kağıt fabrikaları ve bulundukları yer eşleştirmelerinden hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) Giresun - Aksu
• B) Mersin - Taşköprü ✓
• C) Zonguldak - Çaycuma
• D) Muğla - Dalaman

Taşköprü Kağıt Fabrikası Mersin'de değil, Kastamonu il sınırları içerisinde yer almaktadır.

13. Enerji taşımacılığı yapan aşağıdaki boru hatlarından hangisi taşıdığı kaynak bakımından (Doğal Gaz) diğerlerinden (Petrol) farklıdır?

• A) Mavi Akım ✓
• B) Bakü-Tiflis-Ceyhan
• C) Irak(Kerkük)-Yumurtalık
• D) Ceyhan-Kırıkkale

Mavi Akım Rusya'dan Türkiye'ye doğal gaz taşıyan bir hattır. Diğerleri ise petrol boru hatlarıdır.

14. Meriç Nehri'nin sınır oluşturduğu, İpsala ve Uzunköprü (demiryolu) sınır kapılarımızın bulunduğu komşu ülkemiz hangisidir?

• A) Suriye
• B) Ermenistan
• C) Yunanistan ✓
• D) Bulgaristan

Türkiye ile Yunanistan arasındaki sınırın büyük bir kısmını Meriç Nehri oluşturmaktadır. İpsala en önemli kara kapısıyken, Uzunköprü'den demiryolu geçişi sağlanır.

15. Ülkemizin bazı şehirlerinin gelişme potansiyelinin uygun olması sebebiyle projeler geliştirilmektedir. Buna göre aşağıda verilen şehirlerden hangisi hem DOKAP hem de YHGP (Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi) kapsamındadır?

• A) Giresun
• B) Ordu
• C) Trabzon
• D) Samsun ✓

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamında yer alan illerimiz Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat'tır. 2020 yılında yapılan bölgesel kalkınma değişiklikleriyle Amasya ve Çorum da DOKAP'a dahil edilmiş, böylece YHGP kapsamındaki tüm iller (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) aynı zamanda Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) bölgesine eklenmiştir. Seçenekler arasında her iki projede de ortak olarak yer alan tek ilimiz Samsun'dur.

16. 21 Haziran tarihinde Kırşehir’de bulunan bir gözlemci aşağıdaki illerden hangisine giderse başladığı ile göre hem gece – gündüz süre farkı daha az hem de yerel saati daha geri olur?

• A) Siirt
• B) Antalya ✓
• C) Artvin
• D) Bolu

21 Haziran'da kuzeye gidildikçe gündüz süresi artar, fark açılır; güneye gidildikçe fark azalır. Yerel saatin geri olması için ise batıya gidilmelidir. Kırşehir'in güneybatısında yer alan Antalya'da her iki durum da gerçekleşir.

17. Aşağıdaki ovalar oluşum kökenlerine göre incelendiğinde hangisi 'tektonik' bir ova değil, bir 'delta' ovasıdır?

• A) Erbaa Ovası
• B) Adapazarı Ovası ✓
• C) Düzce Ovası
• D) Niksar Ovası

Erbaa, Niksar ve Düzce Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindeki tektonik ovalardır. Sakarya Nehri'nin döküldüğü yerdeki Karasu civarı ise bir delta oluşumudur.

18. Aşağıdaki sanayi kollarından hangisinde ham madde temini doğrudan iklim ve doğal şartlara (hasat dönemine vb.) bağlı değildir?

• A) Unlu Mamüller
• B) İpek Dokumacılığı
• C) Meyve Suyu
• D) Seramik-Porselen ✓

Seramik sanayisinin ham maddesi topraktır ve iklim koşullarından doğrudan etkilenmez. Diğerleri ise tarımsal veya hayvansal üretime bağlıdır.

19. Mardín-Mazıdağı yöresinde çıkarılan, daha çok suni gübre üretiminde ve kimya sanayisinde hammadde olarak kullanılan maden hangisidir?

• A) Krom
• B) Manganez
• C) Fosfat ✓
• D) Zımpara Taşı

Fosfat, Türkiye'de kısıtlı rezervi olan ancak gübre sanayisi için hayati öneme sahip bir madendir ve en önemli yatakları Mazıdağı'ndadır.

20. Aşağıdaki bitki türlerinden hangisi 'endemik' (dünyada sadece belirli bir bölgede yetişen) bir bitki değildir?

• A) İstanbul Nazendesi
• B) Misk Soğanı
• C) Fındık ✓
• D) Kazdağı Göknarı

Fındık, Karadeniz iklimine sahip pek çok bölgede ve dünyada geniş alanlarda yetişebilen genel bir türdür; endemik değildir.

21. Aşağıdaki göllerden hangisi bir heyelanın akarsu önünü kapatmasıyla oluşan 'heyelan set gölü' grubundadır?

• A) Zinav ✓
• B) İznik
• C) Bafa
• D) Eğirdir

Zinav (Tokat), Tortum, Abant ve Yedigöller Türkiye'deki başlıca heyelan set gölleridir. Bafa alüvyal set; İznik ve Eğirdir tektonik kökenlidir.

22. Şehirlerin ön plana çıkan fonksiyonları (tarım, sanayi, idari vb.) farklılık gösterebilir. Buna göre hangisi diğerlerine göre farklı bir karakter sergiler?

• A) Malatya
• B) Kırşehir
• C) Yozgat
• D) İskenderun ✓

Malatya, Kırşehir ve Yozgat öncelikle tarım fonksiyonu ile ön plana çıkan şehirlerken; İskenderun demir-çelik sanayisi ve liman (ulaşım) fonksiyonuyla ön plana çıkan, sanayi ve liman karakterli bir şehirdir.

23. Ülkemizdeki nehirler üzerine kurulan barajlar düşünüldüğünde, hangisi diğerlerinden farklı bir nehir (Fırat) üzerinde yer almaktadır?

• A) Karakaya Barajı ✓
• B) Kralkızı Barajı
• C) Batman Barajı
• D) Ilısu Barajı

Batman, Ilısu ve Kralkızı barajları Dicle nehri üzerindeyken; Karakaya Barajı Fırat nehri üzerinde kurulmuştur.

24. Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nü de içine alan, Kurtköy ile Akyazı arasındaki trafiği rahatlatmak amacıyla yapılan otoyol projesinin adı nedir?

• A) Sakarya-Ankara Otoyolu
• B) TEM Otoyolu
• C) İstanbul-İzmir Otoyolu
• D) Kuzey Marmara Otoyolu ✓

Kuzey Marmara Otoyolu, İstanbul'un kuzeyinden geçerek şehir içi trafiğini ve boğaz köprülerindeki yükü hafifleten devasa bir ulaşım projesidir.

25. Güneş enerjisinden faydalanma potansiyeli (güneşlenme süresi) düşünüldüğünde, aşağıdaki şehirlerden hangisi bu yatırım için en verimsiz yerdir?

• A) Mersin
• B) Bartın ✓
• C) Şanlıurfa
• D) Konya

Güneşlenme süresi Karadeniz kıyılarında (Bartın, Rize vb.) bulutluluk oranının fazla olması nedeniyle çok düşüktür. Güneydoğu ve İç Anadolu ise en verimli bölgelerdir.