Karma Test 5

1. Ticaret ve sanayi merkezlerini birbirine bağlayan yollarda araç yoğunluğu daha fazladır. Buna göre, aşağıdaki hangi iki kent arasındaki araç yoğunluğunun daha fazla olduğu söylenebilir?

• A) Çankırı - Kırşehir
• B) Konya - Kayseri
• C) Sivas - Kırıkkale
• D) Eskişehir - Ankara ✓

Ankara ve Eskişehir, yoğun nüfuslu ve sanayileşmiş merkezler olduğu için aralarındaki trafik akışı diğerlerine göre daha fazladır.

2. Kırmızı mercimek ve Antep fıstığı üretimi ile öne çıkan bölge hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) İç Anadolu Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, kuraklığa dayanıklı bu iki tarım ürününün (kırmızı mercimek ve Antep fıstığı) üretiminde Türkiye lideridir.

3. Türkiye'nin en fazla turizm geliri elde eden ili hangisidir?

• A) Antalya
• B) İstanbul ✓
• C) Muğla
• D) İzmir

İstanbul, hem tarihi hem de kültürel zenginlikleriyle (ve daha yüksek harcama potansiyeliyle) Türkiye'nin en fazla turizm geliri elde eden ilidir.

4. Eylül 2023'te Suudi Arabistan'da düzenlenen toplantıda, Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren 20. kültür varlığı olarak tescillenen antik kent hangisidir?

• A) Arslantepe Höyüğü (Malatya)
• B) Gordion Antik Kenti (Ankara) ✓
• C) Afrodisias (Aydın)
• D) Ani Harabeleri (Kars)

• Cevap: Ankara'nın Polatlı ilçesindeki Gordion Antik Kenti, Türkiye'nin UNESCO listesindeki 20. varlığı olmuştur. • Önemi: Frigya Medeniyeti'ne başkentlik yapmış olan Gordion, dünyanın en eski ahşap yapısı olan 'Midas Tümülüsü'nü barındırır. • Ek Bilgi: Aynı toplantıda 'Anadolu'nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri' de 21. varlık olarak listeye girmiştir.

5. Sıcak hava balonu turları ile dünyaca ünlü olan Kapadokya hangi ilimizdedir?

• A) Kayseri
• B) Aksaray
• C) Nevşehir ✓
• D) Konya

Kapadokya bölgesi geniş bir alanı kapsasa da, peri bacalarının ve sıcak hava balonu turlarının merkezi Nevşehir'dir (Göreme).

6. Aşağıda verilenlerden hangisinin Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki tarımsal etkinliklere ait doğru bir yargı olduğu söylenemez?

• A) Sebze tarımının az olması
• B) Tarım ürünlerinin geç olgunlaşması
• C) Tarımda makine kullanımının az olması
• D) Nadas tarım yönteminin yaygın olması ✓

Doğu Anadolu'da nadas yöntemi İç Anadolu kadar yaygın ve belirleyici bir sorun olarak kabul edilmez, diğer seçenekler bölgenin tipik özellikleridir.

7. Türkiye'nin en fazla pamuk üretimi yapılan bölgesi neresidir?

• A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• B) Ege Bölgesi
• C) Akdeniz Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, özellikle Şanlıurfa ve Harran Ovası'nda sağlanan sulama imkânıyla (GAP) pamuk üretiminde liderdir.

8. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte aşağıda verilenlerden hangisinde artış beklenemez?

• A) Ulaşım koşullarında
• B) Tarımsal üretimde
• C) Bölge dışına yaşanan göçlerde ✓
• D) Sanayi üretiminde

GAP'ın amacı bölgeyi kalkındırarak istihdamı artırmaktır. Proje başarıya ulaştıkça bölge dışına yapılan göçlerin artması değil, azalması beklenir.

9. Türkiye'de maki türlerinin yetişme sınırı, Akdeniz'de 800-1000m iken Ege'de 500-600m, Marmara'da 200-400m'ye düşmektedir. Aşağıdakilerden hangisinin nedeni bu duruma neden olan faktörle (enlem-sıcaklık) aynıdır?

• A) Orman üst sınırı Toroslarda 2.400 metreyi bulurken Kuzey Anadolu Dağlarında 1.800 metrelerde sona ermesi ✓
• B) Orman alt sınırının Karadeniz kıyılarında deniz seviyesinde, Akdeniz kıyılarında ise 500-600 metrelerden başlaması
• C) Karadeniz kıyı kuşağında ormanların tahrip edildiği alanlarda psödomakilerin gelişmesi
• D) Endemik bitki çeşitliliğinin en fazla olduğu alanların Toros dağlarında yer alması

Orman üst sınırının güneyden kuzeye (Toroslardan Karadeniz Dağlarına) doğru azalması, enleme bağlı sıcaklık azalmasının bir sonucudur.

10. Azerbaycan doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyan boru hattı projesi hangisidir?

• A) TürkAkım
• B) Mavi Akım
• C) Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)
• D) Trans-Anadolu (TANAP) ✓

TANAP, Azerbaycan'ın Şah Deniz sahasından çıkarılan doğal gazı Türkiye boyunca taşıyarak Avrupa'ya ileten 'Güney Gaz Koridoru'nun' bel kemiğidir.

11. Türkiye'nin en önemli demir-çelik fabrikalarından olan İSDEMİR hangi ilimizdedir?

• A) Zonguldak
• B) Karabük
• C) Hatay ✓
• D) İzmir

İskenderun Demir-Çelik (İSDEMİR), Türkiye'nin en büyük demir-çelik fabrikasıdır ve liman özelliği nedeniyle Hatay'da (İskenderun) kurulmuştur.

12. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan akarsuların bazı bölümleri sulamada doğrudan kullanılamazlar. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

• A) Kayaç özellikleriyle
• B) İklim özellikleriyle
• C) Akarsu vadilerinin geniş olmasıyla
• D) Dar ve derin vadiler içerisinde akmalarıyla ✓

Akarsuların derin vadilerde (çentik) akması, suyun tarım arazisi seviyesinden çok aşağıda kalmasına neden olur, bu da sulamayı zorlaştırır.

13. Yukarı Fırat bölümünün bölgenin diğer bölümlerine göre daha fazla gelişmesinde aşağıda verilenlerden hangisinin bir etkisinden bahsedilemez?

• A) Yer altı kaynaklarının çokluğu
• B) Yüz ölçümü en geniş olan bölüm olması ✓
• C) Ulaşımın daha kolay olması
• D) Tarım alanlarının daha geniş ve alçak olması

Bölümün gelişmişliğinde madenler ve ulaşım etkilidir, yüz ölçümünün genişliği doğrudan bir gelişmişlik sebebi değildir.

14. Konutlarda kullanılan yapı malzemesini doğal ortam şartları belirler. Akdeniz'de kalker, Doğu Anadolu'da bazalt, İç Anadolu'da tüf kullanılır. Buna göre konutlarda yapı malzemesi olarak kullanılan taş türlerinde görülen bu farklılık aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

• A) Jeolojik yapı ✓
• B) Yer şekilleri
• C) İklim özellikleri
• D) Kültürel özellikler

Taş türlerinin farklılığı (kalker, bazalt, tüf) tamamen bölgenin jeolojik yapısıyla (kayaç türleri) ilgilidir.

15. Türkiye'nin en büyük ticaret limanı (konteyner hacmi) hangisidir?

• A) Ambarlı Limanı ✓
• B) Mersin Limanı
• C) Alsancak Limanı
• D) Haydarpaşa Limanı

Ambarlı Limanı, İstanbul'da yer alır ve Türkiye'nin ithalat ve ihracat taşımacılığında (konteyner hacmi) en önemli merkezdir.

16. Bir fotoğrafçı İskenderun körfezinden başlayarak Fethiye körfezine kadar kıyı boyunca yaygın olarak gördüğü bitkileri fotoğraflamıştır. Buna göre aşağıdaki bitkilerden hangisinin fotoğraflandığı söylenemez?

• A) Kızılçam
• B) Defne
• C) Kayın ✓
• D) Zakkum

Kayın agacı Karadeniz iklimine özgü nemli ve ılıman bir türdür, Akdeniz kıyılarında yaygın olarak görülmez.

17. Türkiye'nin en batıdaki noktası aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bababurnu
• B) Teke Burnu
• C) İnceburun
• D) Avlaka Burnu ✓

Türkiye'nin en batı uç noktası Gökçeada üzerinde bulunan Avlaka Burnu'dur. Bababurnu ise Anadolu yarımadasının (anakaranın) en batı uç noktasıdır. İnceburun ülkemizin en kuzey ucudur.

18. Türkiye'de ormanların en fazla olduğu bölge hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Karadeniz Bölgesi ✓
• C) Akdeniz Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ormanların en fazla olduğu bölgedir. Bölgenin nemli iklimi ormanların gelişmesine olanak tanır.

19. İç Anadolu Bölgesi'nde tahıl tarımının yaygın olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

• A) Yağış rejiminin ✓
• B) Yükseltinin
• C) Ormanların
• D) Toprak türünün

Tahıllar (buğday, arpa) yetişme döneminde yağış, olgunlaşma döneminde kuraklık ister. İç Anadolu'nun yarı kurak iklimi (ilkbahar yağışlı, yaz kurak) tahıl tarımı için çok elverişlidir.

20. Türkiye'de bitki topluluklarının dağılışıyla ilgili olarak aşağıda verilen örneklerden hangisi 'toprak' faktörüyle ilişkilendirilebilir?

• A) Küre dağlarının kuzey yamaçlarında bitki örtüsünün güney yamaçlara göre daha fazla olması
• B) Doğu Karadeniz Dağlarında bitki örtüsünün kuşaklar oluşturması
• C) Torosların güney yamaçları ile kuzey yamaçlarında bitki örtüsünün farklılık göstermesi
• D) Kuzeydoğu Anadolu'da görülen sarıçam ağaçlarının köklerinin derinlere kadar uzaması ✓

Sarıçamların köklerini derinlere göndermesi toprağın geçirgenliği ve yapısı (kumlu toprak) ile ilgilidir. Diğerleri ise iklim ve yer şekillerine bağlıdır.

21. Türkiye'nin en önemli 'kış koridoru' olarak bilinen ve kar kalitesiyle ünlü kayak merkezi hangisidir?

• A) Uludağ (Bursa)
• B) Erciyes (Kayseri)
• C) Palandöken (Erzurum) ✓
• D) Kartalkaya (Bolu)

Palandöken (Erzurum), yüksek rakımı, 'toz kar' kalitesi ve uzun pistleriyle (Ejder 3200) Türkiye'nin en önemli kış sporları merkezidir.

22. Aşağıdaki sanayi kuruluşlarından hangisine Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde rastlanmamaktadır?

• A) Çimento fabrikası
• B) Şeker fabrikası ✓
• C) Gübre fabrikası
• D) Petrol rafinerisi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Şeker Fabrikası bulunmamaktadır. Şeker pancarı, sulama imkanlarının artmasıyla yeni yeni ekilmeye başlasa da henüz kurulu bir şeker fabrikası yoktur. Bölgede çimento fabrikaları, Mardin Mazıdağı'nda fosfat işleyen gübre fabrikası ve Batman'da petrol rafinerisi bulunmaktadır.

23. Aşağıdakilerden hangisinin Karadeniz Bölgesi'ne ait özelliklerinin oluşmasında daha az etkiye sahip olduğu söylenebilir?

• A) Kıyıya paralel uzanan dağlar
• B) İklim
• C) Kıyı şeridindeki nüfus yoğunluğu ✓
• D) Akarsular

Kıyı şeridindeki nüfus yoğunluğu beşeri (insani) bir unsurdur ve bölgenin fiziki/doğal özelliklerinin oluşmasında bir neden değil, sonucudur. Diğer unsurlar ise bölgenin coğrafi yapısını şekillendiren fiziki faktörlerdir.

24. Doğu Anadolu Bölgesi'nde tarım için ayrılan toprakların yüz ölçümü Akdeniz Bölgesi'ndeki tarım topraklarından daha geniştir. Buna rağmen Akdeniz Bölgesi tarım topraklarında yılda birden fazla ürün alınması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

• A) Yaz süresinin uzun olması ✓
• B) Çiftçinin daha eğitimli olması
• C) Toprak yapısının elverişli olması
• D) Sanayi bitkileri üretilmesi

Akdeniz Bölgesi'nde yaz süresinin uzun olması ve sıcaklıkların elverişliliği, aynı tarladan yılda birden fazla kez ürün alınmasına olanak sağlar.

25. Türkiye'nin hemen her bölgesinde görülmektedir. Türkiye'de ağaç türlerinin genel ormanlık alana oranına göre sıralanmasında %25'den büyük payıyla birinci sıradadır. Buna göre yukarıda sözü edilen ağaç türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Meşe ✓
• B) Kayın
• C) Gürgen
• D) Ihlamur

Meşe, her türlü iklim ve toprak şartına uyum sağladığı için Türkiye'nin en yaygın ve orman varlığında en büyük paya sahip ağaç türüdür.