Ticaret 3
Ticaret 3
Fındık haricinde, Türkiye'nin küresel tarım ticaretinde marka değeri taşıyan ve yoğun ihraç ettiği ürün grubu hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Fındık haricinde, Türkiye'nin küresel tarım ticaretinde marka değeri taşıyan ve yoğun ihraç ettiği ürün grubu hangisidir?
- A) Kuru meyveler ✓
- B) Tropikal meyveler
- C) Baklagiller
- D) Kahve çekirdeği
Türkiye; kuru incir, kuru kayısı, narenciye türleri ve çekirdeksiz kuru üzüm gibi katma değerli ürünlerin küresel arzında ve ihracatında dünya liderleri arasındadır.
2. Türkiye'nin sanayi ihracatında büyük yer tutan ağır demir-çelik metalürji tesisleri en çok hangi kıyı/havza bölgelerimizde yoğunlaşmıştır?
- A) Doğu Anadolu
- B) İç Anadolu
- C) Marmara
- D) Karadeniz ve Akdeniz ✓
Büyük demir-çelik fabrikaları yakıta yakınlık amacıyla Batı Karadeniz'de (Ereğli/Karabük), liman ve ithalat kolaylığı amacıyla ise Akdeniz (İskenderun) ile Ege (İzmir) kıyılarında kurulmuştur.
3. Kereste, tomruk ve kağıt gibi orman ürünleri sanayisi hammaddeye yakın kurulur. Buna göre, aşağıdaki illerin hangisinde orman endüstrisinin gelişmesi beklenemez?
- A) Düzce
- B) Kastamonu
- C) Zonguldak
- D) Çankırı ✓
Düzce, Kastamonu ve Zonguldak gür orman stoklarına sahip Batı Karadeniz illeridir. Çankırı ise İç Anadolu karasallığında step florası barındırdığından bu sanayi koluna ait hammaddeye sahip değildir.
4. İnternet altyapısı ve e-ticaret platformları üzerinden yurt dışındaki bireysel veya kurumsal müşterilere yapılan dijital satışlara ne ad verilir?
- A) E-ihracat ✓
- B) Transit ticaret
- C) Sınır ticareti
- D) Serbest bölge
Gümrük beyannamelerinin mikro ölçekte basitleştirilmesiyle internet kanalları üzerinden yurt dışı alıcılara yapılan perakende veya toptan ticari gönderiler 'e-ihracat' kapsamındadır.
5. Aşağıdaki şehir çiftlerinin hangisinde, her iki kentin de benzer iklim kuşağında olması nedeniyle aralarındaki tarımsal ürün ticareti en az seviyetedir?
- A) Antalya - Hatay ✓
- B) Trabzon - Ankara
- C) Kars - İzmir
- D) Konya - Samsun
Antalya ve Hatay benzer Akdeniz makro iklimine sahiptir. Her iki kentte de narenciye, pamuk ve erken sebze hasat edildiğinden, aralarında bu ürünlere dayalı iç ticari döngü son derece zayıftır.
6. Marmara'da üretilen binek ve ticari araçların deniz aşırı pazarlara gönderilmesinde (Otomotiv ihracatında) en yoğun kullanılan iki kilit Ro-Ro limanı hangisidir?
- A) Bandırma ve Mudanya
- B) Haydarpaşa ve Ambarlı
- C) İskenderun ve Mersin
- D) Gemlik ve Derince ✓
Bursa fabrikalarını destekleyen Gemlik Limanı ile Kocaeli/Sakarya üretimini dünyaya bağlayan Derince Limanı, otomotiv lojistiği ve Ro-Ro gemi yanaşmalarında ülkenin ana terminalleridir.
7. Söküldükten sonra hızla işlenmesi gereken şeker pancarına dayalı fabrikaların özellikleri hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Hammaddeye yakın kurulurlar
- B) Kıyılarda fabrikaları azdır
- C) İlk fabrika Konya'da açılmıştır ✓
- D) Çevresinde besi hayvancılığı gelişir
Türkiye'nin ilk şeker fabrikaları Alpullu (Kırklareli) ve Uşak'ta işletmeye açılmıştır; Konya'da değil. Fabrika yan ürünü olan küspenin besi sığırcılığında yem olarak tüketilmesi kuralı doğrudur.
8. Türkiye'nin küresel dış ticaret bilançosu (ithalat ve ihracat) değer ve hacim yönüyle incelendiğinde, en çok tercih edilen asli ulaşım sistemi hangisidir?
- A) Kara yolu
- B) Hava yolu
- C) Demir yolu
- D) Deniz yolu ✓
Deniz yolu, tek seferde devasa tonajları en düşük navlun maliyetiyle taşıyabildiği için kıtalararası ticarette hem ithalat hem ihracat hacmimizin ezici çoğunluğunu tek başına sırtlar.
9. Ülke sınırları içerisinde özel gümrük muafiyet rejimine tabi tutulan 'Serbest Ticaret Bölgeleri'nin birincil kuruluş felsefesi hangisidir?
- A) İhracatı artırmak ✓
- B) İthalat vergisini yükseltmek
- C) İç piyasaya mal sağlamak
- D) Geleneksel tarımı korumak
Serbest bölgeler, gümrük vergisi, KDV ve stopaj muafiyetleri sunarak küresel sermayeli üreticileri ülkeye çekmeyi ve dış satıma (ihracata) yönelik imalat kapasitesi yaratmayı amaçlar.
10. Dış ticaret dengesizliklerinden doğan cari açığın kapatılmasında, net döviz girdisi sağlayan en güçlü görünmeyen 'hizmet ihracatı' kalemi hangisidir?
- A) Yazılım ve bilişim
- B) Yurt dışı müteahhitlik
- C) Uluslararası sağlık
- D) Turizm gelirleri ✓
Turizm, hizmet ihracatı portföyümüzün amiral gemisidir. Ülkeye giren doğrudan döviz miktarı yönüyle dış ticaret açığının finansmanında tampon vazifesi görür.
11. Türkiye genelinde canlı hayvan varlığının protein ve fenni yem girdisini karşılamak adına dış piyasalardan ithal edilen kilit tarımsal hammaddeler hangileridir?
- A) Şeker pancarı
- B) Buğday, soya ve mısır ✓
- C) Arpa ve çavdar
- D) Üzüm ve elma
Hayvancılık sektörünün fenni yem rasyonlarında protein zenginliği için tüketilen soya fasulyesi ve dane mısır, üretim yetersizliğinden ötürü yüksek oranda ithal edilen tarım emtialarıdır.
12. Artvin'in Kemalpaşa ilçesinde yer alan, Gürcistan üzerinden Kafkasya koridoruna açılan karayolu sınır kapımız hangisidir?
- A) Türkgözü
- B) Sarp ✓
- C) Çıldır-Aktaş
- D) Dilucu
Sarp Sınır Kapısı, hem bavul ticareti hem de tır lojistiği yoğunluğuyla Kafkasya ve Orta Asya transit ticaret yollarının en işlek karayolu gümrük kapısıdır.
13. Bölgesel ekonomik entegrasyonu büyütmek ve dış ticaret ağlarını güvenceye almak adına Türkiye'nin taraf olduğu veya kuruculuğunu üstlendiği organizasyonlar hangileridir?
- A) Gümrük Birliği ve KEİ ✓
- B) NAFTA ve OPEC
- C) Mercosur ittifakı
- D) ASEAN bloğu
Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği (AB-GB) mevzuatına tabidir ve kurucusu olduğu Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) örgütüyle bölgesel emtia akışını koordine eder.
14. Türkiye'de petrol rafinaj imalatı yapan tesisler düşünüldüğünde, aşağıdaki illerin hangisinde aktif bir petrol rafinerisi mevcut değildir?
- A) Batman
- B) İstanbul ✓
- C) İzmir
- D) Kırıkkale
Batman, İzmir (Aliağa), İzmit ve Kırıkkale'de dev rafineriler faaldir; fakat mega kent İstanbul mülki idari sınırları içerisinde günümüzde işletilen aktif petrol rafinerisi yoktur.
15. Türkiye'nin dış ticaret verileri analiz edildiğinde, hem yıllık ithalat faturamızda hem de ihracat bilançomuzda istikrarlı olarak ilk 5 ortak ülke arasında yer alan ticari partner çifti hangisidir?
- A) Çin ve Hindistan
- B) Almanya ve ABD ✓
- C) İran ve Irak
- D) Rusya ve Brezilya
Almanya ve ABD, sanayi makinesi, otomotiv, kimya ve tekstil emtialarında hem alımda hem satımda Türkiye'nin en yüksek işlem hacmine ulaştığı iki dengeli dev ticaret ortağıdır.
16. Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği'nden resmen ayrılmasının (Brexit) ardından, Türkiye ile İngiltere arasındaki ticari muafiyetlerin korunması amacıyla imzalanan hukuki anlaşma hangisidir?
- A) Gümrük Birliği revizyonu
- B) Tercihli Ticaret Anlaşması
- C) Serbest Ticaret Anlaşması ✓
- D) Ekonomik Ortaklık Protokolü
Brexit sonrasında İngiltere pazarına olan tekstil, beyaz eşya ve otomotiv ihracatımızın gümrük duvarlarına takılmaması adına iki ülke arasında müstakil bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanmıştır.
17. Küresel otomotiv markalarının Türkiye'yi bir üretim üssü olarak seçip fabrika kurmalarında, aşağıdaki coğrafi ve beşeri unsurlardan hangisinin rolü en azdır?
- A) Avrupa'ya yakınlık
- B) Gümrük Birliği avantajı
- C) İç pazar hacmi
- D) İş gücünün Çin'den ucuz olması ✓
Türkiye coğrafi konumu ve kaliteli kalifiye iş gücüyle caziptir. Ülkedeki asgari işçilik maliyetleri Batı Avrupa'ya göre ucuz olsa da Çin veya Hindistan gibi Doğu Asya devlerinden daha ucuz değildir.
18. Gümrük muafiyetleri sunan ve dış ticareti teşvik eden resmi serbest ticaret bölgeleri, aşağıdaki illerimizin hangisinde yer almaz?
- A) Hatay ✓
- B) Mersin
- C) Samsun
- D) Kayseri
Mersin, Kayseri, Samsun, Antalya, Kocaeli ve İzmir gibi kentlerde serbest bölgeler aktiftir. Hatay ise gelişmiş İskenderun limanına rağmen resmi tescilli bir serbest ticaret bölgesine sahip değildir.
19. Şırnak'ın Silopi ilçesinde yer alan, Türkiye'nin Ortadoğu (Irak) pazarına açılan en işlek lojistik ve ticari karayolu sınır kapısı hangisidir?
- A) Esendere
- B) Gürbulak
- C) Üzümlü
- D) Habur ✓
Habur Sınır Kapısı, tır filolarının geçiş yoğunluğu yönüyle Ortadoğu ihracatımızın ana şahdamarı niteliğinde olan en yüksek hacimli sınır gümrük kapımızdır.
20. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan gerçekleştirdiği yıllık ithalat faturasında, parasal değer bazında en büyük aslan payını alan emtia grubu hangisidir?
- A) Hububat ürünleri
- B) Ağır demir-çelik
- C) Doğal gaz ve petrol ✓
- D) Endüstriyel kimyasallar
Rusya'dan ithal ettiğimiz buğday ve metal miktarı yüksek olsa da, boru hatlarıyla sevk edilen doğal gaz ile ham petrol tankeri sevkiyatları ithalat faturamızın en devasa kalemi oluşturur.
21. Küçükbaş hayvancılık yün ve yapağı üretimine bağlı olarak gelişen halı dokuma sanayisi, aşağıdaki illerimizin hangisinde gelişmiş bir endüstri kolu oluşturamaz?
- A) Bartın ✓
- B) Isparta
- C) Uşak
- D) Kayseri
Isparta, Uşak ve Kayseri (Bünyan) halı dokumacılığında tarihi ve endüstriyel merkezlerdir. Bartın ise ormanlık yapısı ve küçükbaş hayvan azlığından dolayı yün tekstil sanayisine sahip değildir.
22. Türkiye genel sanayi imalatının yarıdan fazlasını barındıran Marmara Bölgesi'nde, aşağıdaki spesifik endüstri kollarından hangisinin faal olduğu söylenemez?
- A) Şeker sanayisi
- B) Gemi yapımı (Tersaneler)
- C) Ferro-krom metalürji tesisleri ✓
- D) Kimya ve ilaç sanayisi
Krom cevherini yüksek ısıda işleyen ferro-krom tesisleri Türkiye'de yalnızca Elazığ ve Antalya'da kuruludur; sanayileşmiş Marmara Bölgesi sınırlarında bu metalürji kolu yer almaz.
23. Türkiye ekonomisinde makro ölçekte dış ticaret açığının kapatılması adına aşağıdakilerden hangisinin uygulanması çelişkili (hatalı) bir yaklaşım olur?
- A) Yerli enerji kaynağı üretimi
- B) Markalaşma faaliyetleri
- C) Gıda ithalatının artırılması ✓
- D) Turizm gelirleri teşviki
Dışarıdan gıda veya hammadde ithal etmek doğrudan döviz çıkışı yaratarak ticaret açığını büyütür. Açığı kapatmak için ihracat veya görünmeyen hizmet gelirleri (turizm) tırmandırılmalıdır.
24. Dış ticaret bilançomuzda petrol ve doğalgaz faturalarının hemen ardından en yüksek ithalat ödemesi gerçekleştirilen stratejik ürün grubu hangisidir?
- A) Yüksek teknolojili makineler ✓
- B) Tekstil ham kumaşları
- C) İnşaat malzemeleri
- D) Lüks tüketim ürünleri
Fosil yakıtlardan sonra en çok döviz ödenen grup; yerli fabrikaların üretim çarklarında kullanılacak olan ağır sanayi makineleri, elektronik çipler, bilgi işlem cihazları ve gelişmiş teknolojik aksamlardır.
25. Özel serbest ticaret bölgelerinin (STB) kuruluş felsefeleri analiz edildiğinde, hangisi bu liman/saha alanlarının temel amaçları arasında gösterilemez?
- A) Yabancı sermaye çekmek
- B) İhracatın teşvik edilmesi
- C) İstihdama katkı sağlanması
- D) İç ticarette sanayi payının artırılması ✓
Serbest bölgeler dış ticareti, gümrüksüz imalatı ve ülkeye döviz girdisi sağlamayı amaçlar; yurtiçi lokal iç piyasadaki sanayi ürünlerinin tüketim veya takas payını düzenleme misyonu yoktur.