Genel Tekrar Testi - 112

1. Paris Barış Konferansı'nda Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasını ve bu devletin Akdeniz ile Karadeniz'e ulaşmasını öngören planı İtilaf Devletlerine sunan lider kimdir?

• A) Bouillon
• B) Churchill
• C) Monbelli
• D) Wilson ✓
• E) Calthrope

Ermeni‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ devletinin kurulması ve Akdeniz-Karadeniz bağlantısının sağlanması planını Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletlerine sunan ABD Başkanı Wilson'dır. ABD bu süreçte Ermenistan üzerinde manda yönetimini de düşünmekteydi.

2. I. Dünya Savaşı başladıktan sonra Osmanlı Devleti'nin benimsediği önlem ve tutumlar arasında hangisi yoktur?

• A) İngiltere ve Rusya ile tarafsızlık ve saldırmazlık antlaşmaları imzalamıştır. ✓
• B) Boğazlar tek taraflı olarak kapatılmıştır.
• C) Tarafsızlığını ilan etmiştir.
• D) Kapitülasyonlar tek taraflı olarak kaldırılmıştır.
• E) Seferberlik ilan etmiştir.

A,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ B, C ve E seçeneklerinde verilen bilgiler doğrudur. Osmanlı Devleti savaş öncesinde İngiltere ve Rusya ile saldırmazlık antlaşması imzalamamıştır.

3. Atatürk Dönemi'nde en uzun süre Dışişleri Bakanlığı yapan; Türkiye'nin Milletler Cemiyetine katılması, Montrö Sözleşmesi ve Hatay sorununun çözümünde rol oynayan devlet adamı kimdir?

• A) İsmet İnönü
• B) Mahmut Esat Bozkurt
• C) Tevfik Rüştü Aras ✓
• D) Yusuf Kemal Tengirşenk
• E) Şükrü Kaya

Tevfik‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Rüştü Aras 4 Mart 1925'te Dışişleri Bakanı olarak atandı ve Atatürk'ün ölümüne kadar kurulan tüm hükümetlerde bu görevi sürdürdü (1925-1938). Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne girişinde, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde ve Hatay meselesinin çözümünde kilit rol oynadı.

4. Mudanya Mütarekesi imzalanırken Büyük Millet Meclisinin bazı üyeleri antlaşma koşullarına karşı çıkmıştır. Bu üyelerin itiraz gerekçeleri arasında hangisi bulunmaz?

• A) Trakya'nın teslimatının 30 gün içinde yapılmasının yeterli olmadığı ✓
• B) Yunan kuvvetleri dışarı çıkarken Türk kuvvetlerinin girmesinin garantilenmemiş olması
• C) İstanbul ve Boğazları üs olarak kullanan İtilaf Devletleri kuvvetlerinin bölgeden çekilmemiş olması
• D) İtilaf Devletleri kuvvetlerinin Doğu Trakya'da 30 günden fazla kalacağı
• E) Doğu Trakya'yı Yunanistan'dan teslim alacak kuvvetlerin yetersiz kalması

Mudanya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mütarekesi'ne yönelik itirazlar arasında Trakya'yı teslim alacak kuvvetlerin yetersizliği, İtilaf kuvvetlerinin çekilmemesi ve Yunan kuvvetleri çekilirken Türk kuvvetlerinin bölgeye girememesi yer almaktadır. "Trakya'nın 30 gün içinde teslim alınması yeterli değildir" şeklindeki bir itiraz mütareke tutanaklarında geçmemektedir.

5. Türkiye'de; I. devlet başkanlığı sorununun çözülmesi, II. toplumsal alanda kadın-erkek eşitliğinin sağlanması, III. millî bağımsızlığın kazanılması gelişmelerinin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) I - II - III
• B) I - III - II
• C) II - I - III
• D) III - I - II ✓
• E) III - II - I

Milli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bağımsızlık Lozan Antlaşması ile 24 Temmuz 1923'te resmileşmiştir. Devlet başkanlığı sorunu 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanıyla çözümlenmiştir. Kadın-erkek eşitliği ise 1926'da Medeni Kanun'un kabulüyle sağlanmıştır. Sıralama III - I - II şeklindedir.

6. Atatürk Dönemi devletçilik anlayışında devlet üretime doğrudan katılırken özel girişimi ve çağdaş ekonomik düşünceleri de desteklemiştir. Yalnızca bu bilgilere göre; I. Zorunlu nedenlerle uygulanmıştır. II. İhracatı kısıtlamıştır. III. Devlet ile özel girişimin iş birliğini benimsemiştir. yorumlarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Verilen‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ açıklamalarda devletçiliğin özel teşebbüsü desteklediği ve her ikisinin işbirliğini öngördüğü belirtilmektedir. Zorunlu sebep ve ihracat kısıtlaması bu metinden çıkarılamaz; yalnızca III. yorum yapılabilir.

7. Hitler'in II. Dünya Savaşı sırasında başlattığı "Kartal Hücumu" hangi ülkeyi hedef almıştır?

• A) İngiltere ✓
• B) Norveç
• C) SSCB
• D) Fransa
• E) ABD

Kartal‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Hücumu, II. Dünya Savaşı'nda Almanların İngiltere'yi teslim almak için başlattığı hava saldırılarıdır. Alman hava kuvvetleri Luftwaffe 10 Temmuz 1940'ta başladığı bu harekatta başarısız olmuştur. Kartal Hücumu radarların etkin kullanıldığı ilk savaştır.

8. Türkiye'nin de katıldığı Balkan Paktı, Sovyet tehdidine karşı hangi devlet için koruyucu bir yapı oluşturmuştur?

• A) Suriye
• B) Yugoslavya ✓
• C) Arnavutluk
• D) Pakistan
• E) Irak

Balkan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Paktı (1953), Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında Ankara'da imzalandı. Soğuk Savaş döneminde Sovyet askeri müdahalesinden çekinen Yugoslavya Batı ile yakınlaşmış ve bu antlaşma Yugoslavya'ya Sovyet tehdidine karşı kalkan görevi görmüştür.

9. Cumhurbaşkanlığı forsunda on altı Türk devleti temsil edilmektedir. Bu devletlerden biri hangisidir?

• A) İtil Bulgarları
• B) Kırgızlar
• C) Tuna Bulgarları
• D) Sibirler
• E) Hazarlar ✓

Cumhurbaşkanlığı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ forsundaki 16 Türk devleti şunlardır: Büyük Hun, Batı Hun, Avrupa Hun, Ak Hun, Karahan, Gazne, Büyük Selçuklu, Harzemşah, Kök Türk, Avar, Hazar, Uygur, Altınordu, Timur, Babür ve Osmanlı. Hazarlar bu devletler arasında yer alır.

10. Türk-İslam devletlerinde melikleri yöneticiliğe hazırlamak ve eğitmekle görevli kişiye hangi ad verilirdi?

• A) İnal
• B) Lala
• C) Şıhne
• D) Atabey ✓
• E) Ataman

Atabey,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Türk-İslam devletlerinde şehzadelerin ve meliklerin eğitiminden sorumlu tutulan, onları hükümdarlığa hazırlayan devlet görevlisidir.

11. Osmanlı Devleti'nin ilk defa top kullandığı ve Anadolu beyliklerinden destek aldığı savaş hangisidir?

• A) Niğbolu
• B) Bafeus
• C) Palekanon
• D) II. Kosova
• E) I. Kosova ✓

I.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Murat 1389 yılındaki I. Kosova Savaşı'nda Hırvat, Leh, Macar, Arnavut, Bulgar, Sırp ve Eflak birliklerinden oluşan Haçlı Ordusunu yenilgiye uğratmıştır. İlk kez bu savaşta Osmanlı Devleti top kullanmış ve Anadolu beylikleri Osmanlı'ya yardım etmiştir.

12. I. Murat Dönemi'nde kurulan Yeniçeri Ocağı, zamanla çeşitli ayaklanmalara katılmıştır. İlk yeniçeri isyanı kabul edilen Buçuktepe Ayaklanması hangi padişah döneminde çıkmıştır?

• A) I. Mehmet
• B) I. Selim
• C) I. Murat
• D) II. Murat ✓
• E) II. Mehmet

Buçuk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Tepe Ayaklanması, ilk yeniçeri isyanı olup II. Murat döneminde (1444) gerçekleşmiştir.

13. XVII. yüzyılda tımar sisteminin bozulması, vergi yükünün artması ve taşradaki yöneticilerin haksız uygulamaları Celali İsyanlarına yol açmıştır. Hangisi bu isyanlardan biri değildir?

• A) Canbolatoğlu İsyanı
• B) Tavil Ahmet İsyanı
• C) Baba Zünnun İsyanı ✓
• D) Kör Mahmut İsyanı
• E) Karayazıcı İsyanı

Baba‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Zünnun İsyanı, Celali İsyanlarından farklı olarak Kanuni döneminde vergilerin ağırlığından dolayı çıkmış ve dini içerik de taşımaktadır. Diğer seçeneklerdeki isyanlar XVII. yüzyıl Celali İsyanları kapsamındadır.

14. Osmanlı Devleti, Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu hangi antlaşmayla tanımıştır?

• A) Ziştovi Antlaşması
• B) Yaş Antlaşması ✓
• C) Belgrat Antlaşması
• D) Küçük Kaynarca Antlaşması
• E) Aynalıkavak Tenkihnamesi

1774‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın bağımsızlığı tanınmış, 1779 Aynalıkavak Tenkihnamesi ile Rus yanlısı Şahin Giray'ın Kırım Hanı olması kabul edilmiş, 1792 Yaş Antlaşması ile ise Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu resmen kabul edilmiştir.

15. Osmanlı Devleti'nde sürekli elçi bulundurma hakkı kazanan ilk yabancı devlet hangisidir?

• A) Fransa
• B) Rusya
• C) Ceneviz
• D) İngiltere
• E) Venedik ✓

Venedik,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Osmanlı Devleti'nde daimi elçi bulundurma hakkını elde eden ilk yabancı devlettir.

16. Osmanlı Devleti'nde iltizam usulü Mart 1840'tan itibaren kaldırılınca taşradaki mültezim ve voyvodaların görevleri sona ermiştir. Mültezimlerin yerini alması için hangi memuriyet kurulmuştur?

• A) Hidiv
• B) Muhassıllık ✓
• C) Muhtar
• D) Mütesellim
• E) Mutasarrıf

Mültezimlerin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bıraktığı boşluğu doldurmak ve devletin ihtiyacı olan vergilerin doğrudan tahsili için taşrada "muhassıl" veya "muhassıl-ı emval" denilen memurluklar oluşturulmuştur.

17. Dirlik sisteminde toprağını mazeretsiz olarak üç yıl ekmeyen çiftçiden çiftbozan vergisi alınır, arazi gerekirse başka bir çiftçiye verilirdi. Bu uygulamayla ulaşılmak istenen amaç hangisidir?

• A) Gaza ve cihat politikasını uygulamak
• B) Hazinenin nakit ihtiyacını gidermek
• C) Üretimde sürekliliği sağlamak ✓
• D) Ticari faaliyetleri yaygınlaştırmak
• E) Yeni istihdam alanları oluşturmak

Çiftbozan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ vergisi ve topraklara el koyma uygulaması, tarım arazilerinin boş kalmasını önleyerek üretimde sürekliliği sağlamaya yöneliktir.

18. Osmanlı Devleti'nin resmî dili Türkçe olmasına karşın edebiyatta Farsça, bilimde ise Arapça kullanılmıştır. Bu durumun; I. toplumda dikey hareketliliğin görülmesi, II. İran kültürünün etkili olması, III. Türkçenin gelişiminin yavaşlaması sonuçlarından hangilerine yol açtığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Farsça‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve Arapçanın yaygın kullanımı; Arap ve Fars kültürünün etkisinin artmasına (II) ve Türkçenin gelişiminin yavaşlamasına (III) ortam hazırlamıştır. Dikey hareketlilik ise sosyolojik bir kavram olup kullanılan dillerle doğrudan ilgisi yoktur.

19. Trablusgarp Savaşı sürerken hangi devletin Osmanlı Devleti'ne saldırması I. Balkan Savaşı'nı başlatmıştır?

• A) Karadağ ✓
• B) Sırbistan
• C) Yunanistan
• D) Romanya
• E) Bulgaristan

I.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Balkan Savaşı, Trablusgarp Savaşı sürerken Karadağ'ın Osmanlı'ya savaş ilan etmesiyle (Ekim 1912) başlamıştır.

20. Wilson İlkelerinde bulunan; I. her ulusun kendi geleceğini belirlemesi, II. galiplerin mağlup devletlerden toprak ve savaş tazminatı almaması, III. gizli diplomasiye son verilmesi maddelerinden hangileri imparatorlukların dağılmasını doğrudan etkilemiştir?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız III
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Ulusların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kendi geleceğini kendisinin belirlemesi (self-determinasyon) ilkesi, imparatorluk sınırları içindeki ulusların bağımsızlık taleplerini meşrulaştırarak imparatorlukların parçalanmasına doğrudan zemin hazırlamıştır. II. ve III. maddeler ise bu sonuçla doğrudan ilişkili değildir.

21. Millî Mücadele sırasında geçici bir süre de olsa yararlı faaliyet göstermeyen oluşum hangisidir?

• A) Karakeçili Müfrezesi
• B) İrşat Heyetleri
• C) Kuva-yı Seyyare
• D) Kuva-yı İnzibatiye ✓
• E) Kuvayımilliye

Kuva-yı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ İnzibatiye (Hilafet Ordusu), Kurtuluş Savaşı'nda İstanbul Hükümeti'nin Kuvayımilliye'ye karşı kurduğu askeri örgüttür; dolayısıyla milli mücadeleye yararlı bir katkısı olmamıştır. Karakeçili müfrezesi ise Afyon bölgesinde Arif Bey tarafından düşmana karşı kurulmuş bir kuvvettir.

22. Neden — Sonuç I. Gediz Muharebesi — Ali Fuat Paşa'nın Moskova elçiliğine atanması II. Birinci İnönü Savaşı — Londra Konferansı III. İkinci İnönü Savaşı — Fransızların Zonguldak'ı boşaltması IV. Kütahya-Eskişehir Savaşı — Batı Cephesi komutanlığına İsmet Paşa'nın getirilmesi V. Başkomutanlık Meydan Savaşı — Mudanya Ateşkes Antlaşması Bu eşleştirmelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi hatalıdır?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV ✓
• E) V

A,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ B, C ve E seçeneklerinde verilen neden-sonuç ilişkileri doğrudur. İsmet Bey, Batı Cephesi'nin başına Gediz yenilgisinden sonra getirilmiştir; Kütahya-Eskişehir yenilgisinin sonucu değildir.

23. Birinci Büyük Millet Meclisi döneminde önemli kararlar alınmıştır. Hangisi bu meclisin aldığı kararlardan biri değildir?

• A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
• B) Meclis hükümeti sistemi
• C) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
• D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
• E) Türk devletinin adının belirlenmesi ✓

Meclis‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ hükümeti sistemi, Hıyanet-i Vataniye Kanunu, İstiklal Mahkemelerinin kurulması ve Teşkilat-ı Esasiye Kanunu I. TBMM döneminde alınan kararlardır. "Türk" devletinin adı ise II. TBMM döneminde 29 Ekim 1923'te ilan edilen Cumhuriyet ile birlikte "Türkiye Cumhuriyeti" olarak belirlenmiştir.

24. Halifeliğin kaldırılmasına ilişkin 3 Mart 1924 tarihli kanunla gerçekleştirilmeyen düzenleme hangisidir?

• A) Osmanlı hanedanının yurt dışına çıkarılması
• B) Tekke ve Zaviyelerin kapatılması ✓
• C) Eğitim ve öğretimin tek bir elde toplanması
• D) Şeriye mahkemelerinin kaldırılması
• E) Genel Kurmay Riyaseti'nin kurulması

3‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mart 1924 tarihli kanunla; Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarıldı (C), Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılarak Diyanet İşleri Bakanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu (D), Erkan-ı Harbiye Umumiye Vekâleti kaldırılarak Genel Kurmay Başkanlığı kuruldu (E), Osmanlı hanedanının yurt dışına çıkarılması kararı alındı (A). Tekke ve Zaviyelerin kapatılması ise 1925'te ayrı bir kanunla gerçekleştirilmiştir.

25. Kabotaj Kanunu'yla kazanılan hakları geliştirmek amacıyla hangi banka kurulmuştur?

• A) Halkbank
• B) Sanayi ve Maadin Bankası
• C) İş Bankası
• D) Emlak ve Eytam Bankası
• E) Denizbank ✓

1‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Temmuz 1926'da çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Türk kara sularında yalnızca Türkiye vatandaşlarının gemi işletmesine karar verildi. Bu alandaki çalışmalara mali destek sağlamak amacıyla Denizbank kuruldu.