Genel Tekrar Testi - 119
Üç Tarzı Siyaset eseriyle ilk defa Pantürkizm'in tutarlı tanımını yapan Türk aydını hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Üç Tarzı Siyaset eseriyle ilk defa Pantürkizm'in tutarlı tanımını yapan Türk aydını hangisidir?
- A) M. Emin Resulzade
- B) Z. Velidi Togan
- C) Ziya Gökalp
- D) Yusuf Akçura ✓
- E) Fuat Köprülü
Yusuf Akçura, 1904'te yayımladığı Üç Tarz-ı Siyaset adlı makalesinde Türk etnik kimliğini öne çıkaran, ırk ve kültür temeline dayalı Pantürkizm'in ilk tutarlı ifadesini yazmıştır.
2. Hangisi Balkan Savaşları sırasında veya sonucunda yaşanan gelişmelerden biri değildir?
- A) Batı Trakya'daki Türk varlığının tamamen ortadan kalkması ✓
- B) Londra Antlaşması'nın imzalanması
- C) Bulgar çetelerinin Batı Trakya'da katliamlara girişmesi
- D) Balkanlardan Anadolu'ya Türk göçünün yaşanması
- E) Ege adalarının büyük bir kısmının kaybedilmesi
Batı Trakya'daki Türk varlığı Balkan Savaşları sonrasında da devam etmiştir. Türklerin bu bölgeden tamamen çekilmesi söz konusu olmamış; bugün hâlâ süregelen Balkan Türkleri Sorunu'nun temeli atılmıştır.
3. Sakarya Meydan Savaşı'ndan sonra 13 Ekim 1921'de gündeme gelen Kars Antlaşması'nda seçeneklerdeki devletlerden hangisinin temsilcisinin imzası olduğu ileri sürülemez?
- A) Azerbaycan
- B) Gürcistan
- C) Osmanlı ✓
- D) Sovyet Rusya
- E) Ermenistan
Kars Antlaşması, TBMM Hükümeti adına Kâzım Karabekir ile Sovyetler Birliği'ne bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan temsilcileri arasında imzalanmıştır. Osmanlı Hükümeti'nin bu antlaşmada herhangi bir temsili yoktur.
4. Yunan Ordusu lideri Trikopis'i esir aldığı için Başkomutanlık Meydan Muharebesi sonrasında mareşallik unvanı verilen kişi hangisidir?
- A) Kâzım Karabekir
- B) Fevzi Çakmak ✓
- C) Ali Fethi Okyar
- D) Rauf Orbay
- E) Ali Fuat Cebesoy
Fevzi Çakmak, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ndeki (Ağustos 1922) üstün hizmetleri ve Yunan komutanı Trikopis'in esir alınmasındaki katkısı nedeniyle mareşallik rütbesine yükseltilmiştir.
5. 1683 II. Viyana Kuşatması’ndan sonra savunmaya çekilen Türk ordusu, hangi savaşın ardından yeniden taarruza geçmiştir?
- A) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
- B) Büyük Taarruz
- C) II. İnönü
- D) I. İnönü
- E) Kütahya-Eskişehir
Sakarya Meydan Muharebesi'nin (Eylül 1921) ardından Yunan kuvvetleri geri çekilmeye başlamış; Türk ordusu savunmadan taarruza geçmiş ve nihayetinde Büyük Taarruz'u başlatmıştır.
6. İsmet İnönü'nün "Cumhuriyet uğruna, vatan sevgisi ve bütünlüğü yolunda yalnız başına kuvvet hesabı yapmayan bir vatanseverlik örneğidir." sözleri ile nitelediği olay hangisidir?
- A) Nasturi Ayaklanması
- B) Cumhuriyet'in İlanı
- C) Şeyh Sait Ayaklanması
- D) İzmir Suikasti
- E) Menemen Olayı ✓
İsmet İnönü bu sözlerle Menemen Olayı'nda (1930) yobaz bir gruba karşı tek başına direnen ve şehit edilen Öğretmen Kubilay'ı nitelendirmiştir.
7. Atatürk'ün "Kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz." diyerek önemini vurguladığı ve Asım Us takma adıyla gazetede yazılar yazıp İsmet İnönü Hükûmetini eleştirdiği olay hangisidir?
- A) Batı Trakya
- B) Doğu Trakya
- C) Hatay Sorunu ✓
- D) Boğazlar Sorunu
- E) Musul Sorunu
Hatay Sorunu sırasında Atatürk bu sözü söylemiş ve "Asım Us" takma adıyla gazetede yazılar yazarak hükümetin tutumunu eleştirmiştir.
8. Türkiye'nin 1932-1938 yılları arasını araştıran bir tarihçinin, seçeneklerdeki gelişmelerden hangisini bu döneme örnek olarak vermesi yanlış olur?
- A) Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üyeliği
- B) Nyon Konferansı
- C) Balkan Antantı
- D) Ankara Antlaşması ile Musul'un Irak'a bırakılması ✓
- E) Akdeniz Paktı
Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üyeliği 1932, Balkan Antantı 1934, Akdeniz Paktı 1936 ve Nyon Konferansı 1937 tarihlidir; hepsi 1932-1938 arasındadır. Ankara Antlaşması ile Musul'un Irak'a bırakılması ise 1926'da gerçekleşmiştir.
9. Atatürk Dönemi'nde yaşanmış seçeneklerdeki gelişmelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi kurulamaz?
- A) Mustafa Kemal'e suikast girişimi - TCF'nin kurucularının yargılanması
- B) Saltanatın kaldırılması - Osmanlı hanedanının ülke dışına çıkarılması ✓
- C) Şeyh Sait Ayaklanması - Takrir-i Sükûn Kanunu'nun kabul edilmesi
- D) İstanbul'un resmen işgali - Büyük Millet Meclisi'nin açılması
- E) İstanbul Hükümeti'nin Lozan Konferansı'na davet edilmesi - Saltanatın kaldırılması
Osmanlı hanedanı yurt dışına saltanatın değil halifeliğin kaldırılmasından sonra çıkarılmıştır. Diğer seçeneklerdeki neden-sonuç bağlantıları doğrudur.
10. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın ortaya çıkmasında; I. II. Dünya Savaşı’ndaki askerî teknoloji rekabeti, II. ABD bankalarının dış kredileri tahsil edememesi, III. sermaye ve kredi düzenlemelerindeki sorunlar durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulamaz?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın çıkmasında ABD'deki kredi sorunları (II) ve yetersiz yasal düzenlemeler (III) etkili olmuştur. II. Dünya Savaşı ise 1939'da başlamıştır; 1929 bunalımına neden olması kronolojik olarak imkânsızdır.
11. II. Dünya Savaşı'nda en çok can kaybı yaşayan ülke hangisidir?
- A) İtalya
- B) İspanya
- C) Almanya
- D) Japonya
- E) SSCB ✓
II. Dünya Savaşı'nda tahminen 27 milyon insanını kaybeden SSCB, en fazla can kaybı yaşayan ülkedir.
12. Hangisinin Demokrat Parti İktidarı döneminde gerçekleştiği söylenemez?
- A) Lozan Antlaşması'yla belirlenen dış borçların tamamının ödenmesi
- B) Devlet dairelerine yalnızca Atatürk'ün resminin asılmasını sağlayacak bir genelge yayımlanması
- C) Türkiye'nin Birleşmiş Milletlere üye olması ✓
- D) Atatürk Üniversitesi'nin kurulması
- E) 6-7 Eylül Olaylarının yaşanması
A, B, C ve D seçeneklerindeki gelişmelerin tamamı Demokrat Parti iktidarı (1950-1960) döneminde yaşanmıştır. Türkiye Birleşmiş Milletlere 1945'te üye olmuştur; bu İnönü'nün cumhurbaşkanlığı dönemine aittir. Demokrat Parti dönemindeki önemli dış politika adımı ise NATO'ya üyeliktir.
13. Türk Uygarlığına ait bir yerleşim yerinde ele geçirilen seçeneklerdeki buluntulardan hangisi burada tarım yapıldığının kesin kanıtıdır?
- A) Buğday taneleri
- B) Tarım ürünleri
- C) Tahıl öğütme taşı
- D) Buğday ambarı
- E) Orak-saban ✓
Orak ve saban doğrudan tarım aleti olduğundan tarım yapıldığının kesin kanıtıdır. Diğer buluntular tarımla ilişkili olsa da dolaylı kanıt niteliğindedir.
14. İstanbul'u kuşatan ilk padişah ve İstanbul'u tam teşekküllü olarak deniz yoluyla kuşatan ilk padişah hangisinde doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) I. Mehmet - II. Murat
- B) II. Murat - I. Mehmet
- C) Yıldırım Bayezid - II. Mehmet
- D) Yıldırım Bayezid - II. Murat ✓
- E) II. Murat - II. Mehmet
İstanbul'u ilk kuşatan Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid'dir (1396). İstanbul'u deniz yoluyla tam teşekküllü biçimde kuşatan ilk padişah ise II. Murat'tır.
15. I. Kudüs II. Eflak III. Trablusgarp Bu bölgelerin Osmanlı hakimiyetine girdiği dönemler hangisinde doğru biçimde gruplandırılmıştır?
- A) I. Selim - I. Selim - II. Mehmet
- B) II. Mehmet - II. Bayezid - I. Süleyman
- C) I. Selim - II. Bayezid - II. Selim
- D) I. Selim - II. Mehmet - I. Süleyman ✓
- E) II. Bayezid - I. Selim - I. Süleyman
Kudüs I. Selim (Yavuz) döneminde, Eflak II. Mehmet (Fatih) döneminde, Trablusgarp I. Süleyman (Kanuni) döneminde Osmanlı hakimiyetine girmiştir.
16. - Avrupa tarzında ilk ordunun kurulması - Avrupa'da sürekli elçiliklerin açılması - Devlet matbaasının kurulması Bu yenilikler seçeneklerdeki padişahlardan hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?
- A) III. Ahmet
- B) II. Mahmut
- C) III. Selim ✓
- D) I. Abdülhamit
- E) III. Mustafa
III. Selim döneminde yapılan ıslahatlar Nizam-ı Cedit adıyla anılır. Bu dönemde Mühendishane-i Berri Hümayun açılmış, sürekli elçilikler kurulmuş, devlet matbaası oluşturulmuş ve Avrupa tarzında ilk düzenli ordu (Nizam-ı Cedit ordusu) kurulmuştur.
17. I. Yeniçeri sayımı yapılmıştır. II. Ulufe alım satımını yasaklamıştır. III. İstihkam Okulu açılmıştır. Yeniçerilerdeki bozulmanın hat safhaya ulaşması üzerine I. Abdülhamit bulerden hangilerini yaparak önlem almaya çalışmıştır?
- A) Yalnız I
- B) I ve II ✓
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
I. Abdülhamit, yeniçeri bozulmasına karşı yeniçeri sayımı yaptırmış ve ulufe alım satımını yasaklamıştır. İstihkam Okulu ise III. Selim dönemine ait bir ıslahat kurumudur.
18. Seçeneklerdeki şahıslardan hangisinin 93 Harbi'ndeki mücadelelerde etkisinin olduğu ileri sürülemez?
- A) Süleyman Hüsnü Paşa
- B) Mustafa Reşit Paşa ✓
- C) Gazi Osman Paşa
- D) Nene Hatun
- E) Gazi Ahmet Muhtar Paşa
Gazi Osman Paşa Plevne'de, Nene Hatun Erzurum'da, Gazi Ahmet Muhtar Paşa Kars ve çevresinde, Süleyman Hüsnü Paşa Balkanlardaki Şıpka Geçidi'nde 93 Harbi'nde mücadele vermiştir. Mustafa Reşit Paşa ise Tanzimat Fermanı'nın hazırlanmasında etkili olan devlet adamıdır; 93 Harbi'yle ilgisi yoktur.
19. Osmanlı Devleti Macar Mültecileri seçeneklerdeki devletlerden hangisinin baskılarına karşı koruma altına almıştır?
- A) Fransa
- B) Rusya
- C) Prusya
- D) İngiltere
- E) Avusturya ✓
Osmanlı Devleti Macar Mültecileri Avusturya'ya karşı, Leh Mültecileri ise Rusya'ya karşı koruma altına almıştır.
20. Osmanlı Devleti'nde yabancılara mülk edinme hakkı hangisi ile verilmiştir?
- A) Islahat Fermanı ✓
- B) 1864 Vilayet Nizamnamesi
- C) Sened-i İttifak
- D) Tanzimat Fermanı
- E) Kanun-i Esasi
Islahat Fermanı (1856) ile yabancılara mülk edinme, şirket ve banka kurma hakkı verilmiştir.
21. Osmanlı Devleti'nin en ünlü vakanüvisti olarak bilinen ve Mecelle'yi hazırlayan komisyonun başkanlığını yapan kişi hangisidir?
- A) Abdurrahman Şeref Bey
- B) Ahmet Cevdet Paşa ✓
- C) Mustafa Naima Efendi
- D) Evliya Çelebi
- E) Tursun Bey
Ahmet Cevdet Paşa, Osmanlı'nın en tanınmış vakanüvisti olup aynı zamanda İslam hukukunu sistemli biçimde derleyen Mecelle'yi hazırlayan komisyona başkanlık etmiştir.
22. Hangisi Şark Meselesi'nin ortaya çıkmasında daha az etkili olmuştur?
- A) Rusya'nın Karadeniz'e ve Boğazlar'a hakim olmak istemesi ✓
- B) Osmanlı Devleti'nde milliyetçilik akımlarının ortaya çıkması
- C) Osmanlı Devleti'nde Müslümanlara verilen imtiyazların azaltılması
- D) Osmanlı Devleti'nin çözülme sürecine girmesi
- E) Osmanlı Devleti'nin Ortodoks Hristiyanlar üzerindeki hakimiyeti
Osmanlı Devleti'nin çözülme sürecine girmesi, Ortodoks Hristiyanlar üzerindeki nüfuz mücadelesi, Müslümanlara verilen imtiyazların azaltılması ve milliyetçilik akımları Şark Meselesi'nin temel sebepleri arasındadır. Rusya'nın Boğazlara hakim olma isteği ise Şark Meselesi içinde daha çok Osmanlı toprak bütünlüğü ve Avrupa güç dengesiyle ilgili olup diğer etkenler kadar belirleyici değildir.
23. Mustafa Kemal Atatürk'ün Kafkas Cephesi'ne atandıktan sonra Ruslardan geri aldığı iki şehir hangisinde doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) Ardahan-Bitlis
- B) Batum-Muş
- C) Muş-Bitlis ✓
- D) Kars-Muş
- E) Bitlis-Batum
Mustafa Kemal, 1916'da Kafkas Cephesi'nde Rus kuvvetlerinden Muş ve Bitlis'i geri almıştır.
24. Şark Vilayetleri Müdafaa-ı Hukuk Cemiyetinin çalışmalarıyla; I. Albayrak, II. Alemdar, III. İstikbal gazetelerinden hangileri çıkarılmıştır?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Şark Vilayetleri Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti Fransızca 'Le Pays (Vatan)' ve Türkçe 'Hadisat' gazetelerini çıkarmış; Albayrak gazetesinin çıkarılmasında da etkili olmuştur. Alemdar Milli Mücadele'ye karşı, İstikbal ise Trabzon Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti'ne aittir.
25. Mustafa Kemal I. İnönü Savaşı'ndan sonra mecliste kürsüye çıkarak; "Vatanın bağrına düşman dayasın hançerini, bulunur kurtaracak bahtı kara maderini" söyleminde bulunmuştur. Mustafa Kemal'in böyle bir söylemde bulunması seçeneklerdeki edebiyatçıların hangisinden etkilendiğinin göstergesidir?
- A) Mehmet Emin Yurdakul
- B) Halit Ziya Uşaklıgil
- C) Tevfik Fikret
- D) Namık Kemal ✓
- E) Ömer Seyfettin
Mustafa Kemal'in söylemi, Namık Kemal'in 'Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini / Yok mudur kurtaracak bahtı kara maderini' dizelerine atıfla söylenmiştir.