Genel Tekrar Testi - 142
Türk İslam Devletlerinde, adaletin devlet yönetiminde temel prensip olduğu gerçeği hiç göz ardı edilmemiş; şeri hukuk, örfi hukuk ve askeri davalar konusunda farklı kişiler sorumlu kılınmıştır. Türk İslam Devletlerinde şeri hukuk, örfi hukuk ve askeri davalara bakan kişiler hangisinde sırası ile doğru biçimde belirtilmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türk İslam Devletlerinde, adaletin devlet yönetiminde temel prensip olduğu gerçeği hiç göz ardı edilmemiş; şeri hukuk, örfi hukuk ve askeri davalar konusunda farklı kişiler sorumlu kılınmıştır. Türk İslam Devletlerinde şeri hukuk, örfi hukuk ve askeri davalara bakan kişiler hangisinde sırası ile doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) Kadı – Kazasker - Emiri Dad
- B) Emiri Dad - Kazasker – Kadıleşker
- C) Emiri Dad - Kadil Kudat - Kadıleşker
- D) Kadil Kudat - Kadıleşker - Emiri Dad
- E) Kadil Kudat - Emiri Dad - Kadıleşker ✓
Türk İslam Devletlerinde şeri hukuka Kadil Kudat, örfi hukuka Emiri Dad, askeri davalara ise Kadıleşker bakardı.
2. Osmanlı Devleti'nde seçeneklerdeki hükümdarlardan hangisi döneminde ilk defa memurlar içişleri ve dışişleri diye ikiye ayrılmış ve bunların maaşları hazineden verilmiştir?
- A) II. Abdülhamit
- B) V. Murat
- C) Abdülmecit
- D) III. Selim
- E) II. Mahmut ✓
II. Mahmut döneminde memurlar ilk kez içişleri ve dışişleri olarak ikiye ayrılmış, maaşları hazineden verilmeye başlanmıştır. Aynı dönemde müsadere usulü de kaldırılmıştır.
3. Tanzimat döneminde kurulan mahkemelerin yargı alanı bakımından seçeneklerdeki sınıflandırmanın hangisinde gösterilmesi doğru olmaz?
- A) Meclis-i Kebir-i Mülkiye — Tanzimat reformlarına karşı çıkan din adamları hakkında açılan davalar
- B) Divan-ı Harp — askeri davalar
- C) Nizamiye Mahkemesi — Tanzimat döneminde ihdas edilen kanunlara aykırı davranışların yargılandığı davalar
- D) Divân-ı Ahkâm-ı Adliye — medeni hukuk davaları ✓
- E) Mahkeme-i Ticaret — ticaret davaları
Divân-ı Ahkâm-ı Adliye medeni hukuk davaları değil, devlet memurlarının yargılandığı idari davalar için kurulmuştur.
4. Osmanlı Devleti'nde seçeneklerdeki toprak birimlerinden hangisinin gelirlerinin hanedanın kadın üyelerine verildiği söylenebilir?
- A) Ocaklık
- B) Vakıf
- C) Paşmaklık ✓
- D) Yurtluk
- E) Malikane
Paşmaklık topraklarının gelirleri padişahların kızlarına, eşlerine ve annelerine, yani hanedan kadın üyelerine tahsis edilirdi.
5. Osmanlı Devleti'nde halkın ortak kullanımına bırakılan pazar yeri, mera, yol gibi hizmetler için kullanılan toprak türü hangisidir?
- A) Vakıf
- B) Metruk ✓
- C) Mevat
- D) Malikâne
- E) Arpalık
Metruk topraklar, halkın ortak kullanımına bırakılmış; pazar yeri, yol, mera gibi alanları kapsayan toprak türüdür.
6. Osmanlı Devleti'nde ünlü gökbilimci olan ve III. Murat Dönemi'nde ilk Osmanlı rasathanesini açan fakat uğursuzluk getirdiği şeklinde yorumlanarak rasathanesi yıkılan kişi hangisidir?
- A) Takiyüddin Mehmet ✓
- B) Ali Kuşçu
- C) Hezarfen Ahmet Çelebi
- D) Sabuncuoğlu Şerafeddin
- E) Caca Bey
Takiyüddin Mehmet, III. Murat döneminde İstanbul'da bir rasathane kurmuş; ancak bazı olayların uğursuzluğu bu yapıya bağlanarak rasathane yıktırılmıştır.
7. Birinci Balkan Savaşı sırasında Enver Paşa önderliğindeki bazı İttihatçıların, hükümet binasını basarak Sadrazam Kamil Paşa'yı zorla istifa ettirdiği olay hangisidir?
- A) 31 Mart Olayı
- B) Çırağan Vakası
- C) Ali Galip Olayı
- D) Kuleli Olayı
- E) Babıali Baskını ✓
Londra Konferansı'nda Ege Adaları ve Edirne meselesi sürüncemede kalınca İttihat ve Terakki Partisi harekete geçti. Enver Paşa liderliğindeki Babıali Baskını ile Kâmil Paşa hükümeti istifaya zorlandı ve İttihat ve Terakki Partisi iktidarı tam anlamıyla ele geçirdi.
8. Wilson İlkelerinde yer alan "Yenen devletler yenilenlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak." maddesi İtilaf Devletlerinin çıkarlarını zedelediği için "manda ve himaye" kavramını ortaya atmışlardır. Bu kavram ilk kez hangisinde ortaya çıkmıştır?
- A) Haliç Konferansı
- B) Londra Konferansı
- C) Tersane Konferansı
- D) Paris Barış Konferansı ✓
- E) Reval Görüşmeleri
Manda ve himaye kavramı ilk kez 1919'da toplanan Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri tarafından gündeme getirilmiştir.
9. Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte Ermeniler Anadolu'daki isteklerinden vazgeçmiş, Doğu Anadolu'da Ermeni işgali son bulmuş ve Doğu Cephesi kapanmıştır. Bu bilgiler doğrultusunda hangisine ulaşılabilir?
- A) Sevr Antlaşması'nın uygulanamaz olduğuna ✓
- B) Misak-ı Milli sınırlarının bütününe ulaşıldığına
- C) Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğine
- D) Anadolu'daki ayaklanmaların sona erdiğine
- E) Ermenistan ile Türkiye'nin müttefik olduğuna
Sevr Antlaşması'nda Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulacağı yazılıdır. Doğu Cephesi'nin kapanması ve Ermenilerin taleplerinden vazgeçmesi, Sevr'in bu hükmünün uygulanamaz olduğunu kanıtlamıştır. Osmanlı Devleti saltanatın kaldırılmasıyla, Güney ve Batı Cepheleri hâlâ sürmekteydi.
10. Kurtuluş Savaşı açısından önem taşıyan; I. Duatepe, II. Metristepe, III. Kocatepe yükseltilerinden hangileri Ankara’nın Polatlı ilçesindedir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III
Duatepe Polatlı'da, Metristepe Bilecik'te, Kocatepe ise Afyon'da yer almaktadır. Polatlı'da yer alan tek tepe Duatepe'dir.
11. İstiklal Marşı’yla ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Marşı mecliste ilk okuyan Hamdullah Suphi'dir.
- B) Ankara'daki Tacettin Dergahı'nda yazılmıştır.
- C) 1924 Anayasası'nda milli marş olarak kabul edilmiştir. ✓
- D) "Kahraman Ordumuza" ithaf edilmiştir.
- E) Günümüzdeki bestesini Osman Zeki Üngör yapmıştır.
İstiklal Marşı 1924 Anayasası'nda değil, 1982 Anayasası'nda milli marş olarak kabul edilmiştir. Diğer bilgiler doğrudur.
12. I. Yunanistan II. Yugoslavya III. Romanya II. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin batı sınırını güvence altına almak için imzalamış olduğu Balkan Antantı'na imza atan devletler arasında hangisi sayılabilir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Balkan Antantı (1934), Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya tarafından imzalanmıştır. Bu dört devlet birbirlerinin Balkan sınırlarını güvence altına almayı taahhüt etmiştir.
13. 1930-1931 yıllarında yurt gezisine çıkan Mustafa Kemal Atatürk gördüğü sorunlar karşısında seçimlerin yenilenmesini istemiştir. Yapılan seçimler sonucunda halk ile yönetimi bütünleştirmek amacıyla tedbirler alınmış, bazı kurumlar kurulmuştur. Seçeneklerdeki kurumlardan hangisi 1931 seçimlerinden sonra bu amaca hizmet etmek amacıyla kurulmuştur?
- A) İstanbul Üniversitesi
- B) Köy enstitüleri
- C) Millet mektepleri
- D) Halkevleri ✓
- E) Türk Kuşu
1931 seçimlerinin ardından SCF (Serbest Cumhuriyet Fırkası) deneyiminin CHP'nin halktan kopuk olduğunu ortaya koyması üzerine inkılapları halka anlatmak ve kültür birliği oluşturmak amacıyla Halkevleri kuruldu.
14. 1938'de kurulan bağımsız Hatay Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı, başbakanı ve meclis başkanı hangisinde sırasıyla verilmiştir?
- A) Tayfur Sökmen - Abdülgani Türkmen - Abdurrahman Melek
- B) Abdülgani Türkmen - Tayfur Sökmen - Abdurrahman Melek
- C) Tayfur Sökmen - Abdurrahman Melek - Abdülgani Türkmen ✓
- D) Abdurrahman Melek - Tayfur Sökmen - Abdülgani Türkmen
- E) Abdülgani Türkmen - Abdurrahman Melek - Tayfur Sökmen
Hatay Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, ilk başbakanı Abdurrahman Melek, ilk meclis başkanı ise Abdülgani Türkmen'dir.
15. Hangisi uzaya çıkarak "dünya yörüngesinde dolaşan ilk insan" unvanına sahiptir?
- A) Yuri Gagarin ✓
- B) Edwin Aldrin
- C) John Glenn
- D) Neil Armstrong
- E) Aleksei Leonov
Yuri Gagarin, 12 Nisan 1961'de Vostok 1 kapsülüyle uzaya çıkarak Dünya yörüngesinde dolaşan ilk insandır. Aleksei Leonov uzayda yürüyen, Neil Armstrong ve Edwin Aldrin Ay'a ayak basan, John Glenn ise ABD'nin ilk yörüngesel uçuşunu yapan astronottur.
16. ABD'nin Truman Doktrini ve Marshall Planı'nı uygulamaya koymasında seçeneklerdeki amaçlardan hangisinin etkili olduğu savunulamaz?
- A) Avrupa devletlerini ekonomik açıdan desteklemek
- B) İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasına engel olmak ✓
- C) Batı Bloku ülkelerine yardım etmek
- D) Komünizm rejiminin yayılmasını engellemek
- E) SSCB'nin yayılmacı politikasını engellemek
ABD Truman Doktrini ve Marshall Planı'nı 1947'de Sovyet komünizmi tehlikesine karşı Avrupa ülkelerine ekonomik yardım etmek ve Batı Bloku'nu güçlendirmek amacıyla açıklamıştır. II. Dünya Savaşı 1945'te sona ermiştir; bu nedenle 1947'deki politikalar savaşın çıkmasını engellemek amacıyla uygulanamaz.
17. Gazne Devleti'nin kurucusu olan Alp Tigin'in seçeneklerdeki komutanlarından hangisinin tahta çıkması ile devlet yönetiminde hanedanlık sistemi başlamıştır?
- A) Ishak İbrahim
- B) Bilge Tegin
- C) Sebük Tegin ✓
- D) İbrahim Tegin
- E) Böri Tegin
Alp Tegin'den sonra sırasıyla İshak İbrahim, Bilge Tegin ve Böri Tegin başa geçmiştir. Bunlar ordu komutanlarıydı. Böritegin'den sonra başa geçen Sebük Tegin ile devlet yönetiminde hanedanlık sistemi başlamış ve hükümdarlık devlet yıkılana kadar Sebük Tegin sülalesinde devam etmiştir.
18. Genel kabul gören anlayışa göre Osmanlı Beyliği Batı Anadolu'da "Bitinya" denilen bölgede kurulmuştur. Bu bilgiler doğrultusunda seçeneklerdeki şehirlerden hangisinin Bitinya bölgesinde yer aldığı söylenemez?
- A) Bilecik
- B) Afyon ✓
- C) Kocaeli
- D) Sakarya
- E) Zonguldak
Bitinya; bugünkü Kocaeli, Sakarya, Bilecik, Bursa, İznik, Düzce, Yalova, Bolu, Bartın ve Zonguldak illerini kapsayan antik coğrafi bölgedir. Afyon bu bölgenin dışında kalır.
19. Seçeneklerdeki antlaşmalardan hangisinde arabuluculuk yapmasından dolayı Fransa'ya verilen kapitülasyonlar sürekli hâle getirilmiştir?
- A) Pasarofça
- B) Ziştovi
- C) Küçük Kaynarca
- D) Belgrad ✓
- E) Karlofça
1736-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya savaşlarının ardından imzalanan Belgrad Antlaşmalarında arabuluculuk yapan Fransa'ya, I. Mahmut kapitülasyonları sürekli hâle getirerek teşekkür etmiştir.
20. Osmanlı Devleti'nde bir tayin işlemini veya birine vazife verildiğini gösteren ve üzerinde padişah tuğrası bulunan belge hangisidir?
- A) Ferman
- B) Berat ✓
- C) Gedik
- D) Yasakname
- E) Ahidname
Beratlar; bir tayin işlemini veya birine vazife verildiğini gösteren ve üzerinde padişah tuğrası bulunan belgelerdir. Fermanlar padişahın yazılı emirleri, Yasaknameler kanunlarda belirlenen yasakların çiğnenmesi halinde uygulanan cezai hükümler, Ahidnameler antlaşmalar, Gedik ise Ehl-i Hiref grubuna verilen işyeri açma ruhsatıdır.
21. Osmanlı padişahları örfi hukuk alanında fermanlar çıkarmış, bunların şer’i hukukla çelişmemesine dikkat etmiştir. Buna göre; I. hükümdarın sınırsız yetkili olduğu, II. örfi hukukun İslam hukukundan üstün olduğu, III. hukukun teokratik nitelik taşıdığı yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III ✓
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III
Fermanların şer'i hukukla çelişmemesi hükümdarın sınırsız yetkiye sahip olmadığını (I yanlış), örfi hukukun şer'i hukuktan üstün tutulmadığını (II yanlış) gösterir. Şer'i hukukun varlığı ise hukukun dine dayandığı teokratik bir niteliği (III doğru) ortaya koyar.
22. Osmanlı Devleti'nde geliri doğrudan hazineye giden ve devletin nakit para ihtiyacını karşıladığı için ekonomik zorluklarla birlikte sayısı oldukça fazla artan toprak türü hangisidir?
- A) Yurtluk
- B) Arpalık
- C) Ocaklık
- D) Paşmaklık
- E) Mukataa ✓
Mukataa, geliri doğrudan hazineye aktarılan ve devletin nakit ihtiyacını karşılayan toprak çeşididir. Ekonomik sıkıntı dönemlerinde mukataa sayısı artırılmıştır.
23. I. Cemaat Mahkemeleri II. Konsolosluk Mahkemeleri III. Ticaret Mahkemeleri Osmanlı Devleti hukuk sistemi değerlendirildiğinde verilen mahkemelerden hangilerinin Tanzimat Dönemi'nden sonra açıldığı söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III ✓
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, III ve IV
Ticaret Mahkemeleri, Tanzimat'ın getirdiği modernleşme sürecinde ticari uyuşmazlıkları çözmek amacıyla kurulmuştur. Cemaat mahkemeleri daha önceden var olan kurumlardır; konsolosluk mahkemeleri ise kapitülasyonlara dayanır.
24. I. Bulgaristan II. Bosna-Hersek III. Girit Verilenlerden hangisi ya da hangileri II. Meşrutiyet sırasında meydana gelen karışıklıklarda kaybedilen yerler arasında sayılabilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
II. Meşrutiyet'in ilanının ardından Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiş, Bosna-Hersek Avusturya-Macaristan tarafından ilhak edilmiş, Girit ise Yunanistan'a bağlanmıştır.
25. Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra başlayan işgallere karşı ilk halk direnişi seçeneklerdeki şehirlerin hangisinde başlamıştır?
- A) Musul
- B) Filistin
- C) İzmir
- D) Dörtyol ✓
- E) Ayvalık
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Fransız kuvvetlerinin Dörtyol'u işgal etmesi üzerine halk ilk silahlı direnişi burada göstermiştir (Aralık 1918).