Genel Tekrar Testi - 155
XIX yüzyılın ikinci yarısına kadar yenilik hareketlerine genelde yeniçeriler tepki gösterirken bu dönemden sonra bu durumun değiştiği görülür. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilebilir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. XIX yüzyılın ikinci yarısına kadar yenilik hareketlerine genelde yeniçeriler tepki gösterirken bu dönemden sonra bu durumun değiştiği görülür. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilebilir?
- A) II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesi ✓
- B) Çınar Vakasının yaşanması
- C) Alemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesi
- D) II. Osman'ın öldürülmesi
- E) III. Selim'in tahttan indirilmesi
XIX. yüzyılın ilk yarısında Yeniçeri Ocağı kaldırıldığı için (1826), bu tarihten sonraki yenilik hareketlerine veya siyasi olaylara karşı tepkiler ordu içindeki İttihatçı subaylar, aydınlar veya farklı sivil-askeri muhalif gruplar tarafından yapılmıştır. 1909 yılında yaşanan 31 Mart Vakası sonrasında İttihatçıların öncülük ettiği Hareket Ordusu'nun müdahalesiyle II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi bu durumun (yeniçeriler dışındaki siyasi/askeri güçlerin müdahalesinin) en belirgin örneğidir.
2. Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelelerinden dolayı Antep'e Gazi, Maraş'a Kahraman, Urfa'ya Şanlı unvanı verilmiştir. Antep, Maraş ve Urfa şehirlerine bu unvanları aşağıdakilerden hangisi vermiştir?
- A) Mustafa Kemal Paşa
- B) Bakanlar Kurulu
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
- D) Genel Kurmay Başkanlığı
- E) Erkan-ı Harbiye Umumiye Reisliği
Kurtuluş Savaşı'nda halkın gösterdiği büyük direniş ve kahramanlıklar nedeniyle kanun çıkarılarak şehirlere verilen unvanlar yasa ile düzenlenmiştir. Yasama yetkisine sahip olan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) (D) tarafından; Antep'e "Gazi" (1921), Maraş'a "Kahraman" (1973) ve Urfa'ya "Şanlı" (1984) unvanları verilmiştir.
3. Hangisi II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan gelişmelerden değildir?
- A) Türkiye ile ABD arasında yakınlaşmanın başlaması
- B) Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulması
- C) İngiltere tarafından "yatıştırma politikasının" uygulanması ✓
- D) Almanya ve Kore'nin ikiye ayrılması
- E) Hindistan, Pakistan ve İsrail devletlerinin kurulması
A, B, C ve D seçeneklerindeki olaylar II. Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanmıştır. İngiltere Başbakanı Chamberlain ile özdeşleşen Yatıştırma Politikası ise II. Dünya Savaşı öncesinde (1930'ların sonunda) uygulanmış; savaşın çıkmasıyla birlikte sona ermiştir.
4. Seçeneklerdeki ülkelerden hangisinin katılımıyla "Şangay Beşlisi" adıyla anılan teşkilat, Şangay İşbirliği Örgütü adını almıştır?
- A) Özbekistan ✓
- B) Tacikistan
- C) Azerbaycan
- D) Çin
- E) Kazakistan
1996'da Kazakistan, Çin, Kırgızistan, Tacikistan ve Rusya tarafından kurulan Şangay Beşlisi, 2001'de Özbekistan'ın da katılımıyla Şangay İşbirliği Örgütü adını almıştır. 2017'de Hindistan ve Pakistan da örgüte katılmıştır.
5. Osmanlılar ilk defa seçeneklerdeki devletlerden hangisiyle yaptığı savaşta Avrupa savaş teknolojisini ve taktiklerini görmüştür?
- A) Venedik
- B) İngiltere
- C) Fransa
- D) Rusya
- E) Avusturya ✓
Osmanlılar 1593-1606 yılları arasında Habsburglarla (Avusturya) yapılan savaşlar sırasında ilk defa Avrupa savaş teknolojisini ve taktiklerini görmüştür. Bu savaşlarda yeniçeriler Avusturya'nın tüfekli piyade askerlerine karşı başarısız olmuştur.
6. "Müftü efendi bana kâfir demiş. Diyelim ki ben de ona Müslüman dedim. Kıyamet gününde ikimiz de belki yalancı çıkarız." gibi sözleriyle ünlenen ve Siham-ı Kaza eserini kaleme alan ünlü hiciv şairi hangisidir?
- A) Utbi
- B) Levni
- C) Baki
- D) Nefi ✓
- E) Nedim
Nefi, keskin hiciv şiirleriyle tanınan Osmanlı divan şairidir. Siham-ı Kaza (Kazanın Okları) adlı hiciv eseri ve sözleri ile ünlenmiştir.
7. Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Fermanı'nı ilan ederek hangisini amaçladığı söylenemez?
- A) Mısır Meselesi'nde büyük devletlerin desteğini almayı
- B) Azınlık isyanlarının önüne geçmeyi
- C) Osmanlı tebaası arasında birlik sağlamayı
- D) Avrupalı devletlerin ülkenin iç işlerine karışmasını
- E) Parlamenter bir sisteme geçmeyi ✓
Tanzimat Fermanı'nın amaçları arasında Osmanlı tebaasında birlik sağlamak, Mısır Meselesi'nde Avrupalı devletlerin desteğini almak ve azınlık isyanlarını önlemek yer alır. Parlamenter sisteme geçiş ise 1876'da Kanun-i Esasi ile gerçekleştirilmiştir; Tanzimat Fermanı'nın doğrudan amacı değildir.
8. Hacı Halife veya Hacı Kalfa olarak anılan Katip Çelebi'nin eserleri arasında hangisi bulunmaz?
- A) Cihannüma
- B) Tuhfetül Kibar
- C) Keşfüzzünun
- D) Mücerrebname ✓
- E) Fezleke
Keşfüzzünun, Cihannüma, Fezleke ve Tuhfetül Kibar Katip Çelebi'ye ait eserlerdir. Mücerrebname ise Fatih dönemi tıp bilgini Sabuncuoğlu Şerafettin'e ait bir eserdir.
9. Seçeneklerdeki beyliklerden hangisinin Osmanlı Devleti'ne katılışı ile Osmanlının ilk donanması kurulmuştur?
- A) Germiyanoğulları
- B) Candaroğulları
- C) Karesioğulları ✓
- D) Karamanoğulları
- E) Hamitoğulları
Karesioğulları Beyliği'nin Osmanlı'ya katılmasıyla birlikte deneyimli Karesi denizcileri Osmanlı hizmetine girmiş ve böylece Osmanlı'nın ilk donanması oluşturulmuştur.
10. Osmanlı Devleti’nde; I. Haraci, II. Zeamet, III. Malikâne toprak birimlerinden hangileri mülk toprak sayılır?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Osmanlı'da mülk topraklar; öşri ve haraci topraklardan oluşmaktadır. Zeamet ve malikane ise miri topraklar kategorisindedir.
11. • Savaştan çekilen ilk devlettir. • İtilaf Blokunda savaşa katılan son devlettir. • Savaşın süresini uzatan devlettir. • Savaşın süresini kısaltan devlettir. I. Dünya Savaşı'na ilişkin verilenler ile seçeneklerdeki devletler eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?
- A) Bulgaristan ✓
- B) Yunanistan
- C) ABD
- D) Japonya
- E) Osmanlı Devleti
Rusya savaştan çekilen ilk devlet, ABD geç katılan (süreyi kısaltan), Osmanlı savaşı uzatan ve Yunanistan İtilaf Bloku'nda geç katılan devlettir. Bulgaristan bu eşleştirmelerin dışında kalır.
12. Osmanlı Devleti'nin Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra işgal edilen ilk toprağı hangisidir?
- A) Ayvalık
- B) İzmir
- C) Hatay
- D) Filistin
- E) Musul ✓
Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmadan önce Musul İngilizler tarafından işgal edilmiştir (3 Kasım 1918). Antlaşma 30 Ekim 1918'de imzalanmış, İngilizler 1 Kasım'da Musul'a girmiştir; dolayısıyla antlaşmanın hemen ardından işgal edilen ilk toprak Musul'dur.
13. Hangisi I. Dünya Savaşı'nın sonuçları arasında bulunmaz?
- A) Cemiyet-i Akvam'ın kurulması
- B) Nazizm ve Faşizm gibi siyasi rejimlerin ortaya çıkması
- C) Sömürgeciliğin yerine manda ve himaye düşüncesinin ortaya çıkması
- D) Bulgaristan ve Romanya gibi yeni devletlerin kurulması ✓
- E) Önemli imparatorlukların dağılması
I. Dünya Savaşı sonucunda Polonya, Çekoslavakya, Yugoslavya, Macaristan gibi yeni devletler kurulmuştur. Bulgaristan ve Romanya ise varlığını önceden sürdüren devletlerdir; I. Dünya Savaşı sonucu kurulmamışlardır.
14. Osmanlı anayasasına göre Sevr Antlaşması'nın Meclisin onayından geçmesi gerekiyordu. Mebusan Meclisi kapalı olduğu için Padişah Vahdettin ve Sadrazam Damat Ferit Paşa, eski komutan ve nazırlardan oluşan bir Saltanat Şurası oluşturdu. Bu bilgiler doğrultusunda Sevr Antlaşması'nın çok ağır şartlar içerdiğini ileri sürerek bu antlaşmayı imzalamayan Saltanat Şurası üyesi hangisidir?
- A) Reşat Halis
- B) Topçu Feriki Rıza Paşa ✓
- C) Bağdatlı Hadi Paşa
- D) Rıza Tevfik
- E) Damat Ferit Paşa
Saltanat Şurası üyelerinden yalnızca Topçu Feriki (Korgeneral) Rıza Paşa, Sevr Antlaşması'nın maddelerinin çok ağır şartlar taşıdığını ileri sürerek imzalanmasına karşı çıkmıştır. Bağdatlı Hadi Paşa, Rıza Tevfik ve Reşat Halis ise Sevr Antlaşması'nı imzalamıştır.
15. Millî Mücadele Dönemi’nde; I. Sovyet Rusya, II. İtalya, III. Fransa devletlerinden hangilerinin sağladığı silah ve cephanelerden yararlanılmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
Milli Mücadele'de öncelikle Sovyet Rusya'dan alınan silah ve cephanelerden yararlanılmıştır. Sakarya Meydan Savaşı'ndan sonra Anadolu'dan çekilen İtalya ve Fransa'dan alınan silah ve cephaneler de Büyük Taarruz'da kullanılmıştır.
16. Lozan Konferansı'nda İtilaf Devletleri temsilcilerine; "Biz Mondros'tan değil, Mudanya'dan buraya geldik" ve "Çok ızdırap çektik, çok kan akıttık, bütün medeni milletler gibi hürriyet ve istiklal istiyoruz." söyleminde bulunan devlet adamı hangisidir?
- A) Kazım Karabekir
- B) Rauf Orbay
- C) Refet Bele
- D) İsmet İnönü ✓
- E) Mustafa Kemal
Lozan Konferansı'nda bu söylemlerde bulunan devlet adamı İsmet İnönü'dür. İsmet İnönü, Lozan Konferansı'nda TBMM Hükümeti'ni Dış İşleri Bakanı ve baş delege sıfatlarıyla temsil etmiştir.
17. 1935 yılında meclise giren ilk kadın milletvekilleri arasında yer alan ve Atatürk'ün "mebus olacak kadın" dediği şahıs "Satı Kadın"dır. Satı Kadın seçeneklerdeki kentlerin hangisinden milletvekili seçilmiştir?
- A) İzmir (Seferihisar)
- B) Ankara (Kazan) ✓
- C) Yozgat (Sorgun)
- D) Ağrı (Doğubeyazıt)
- E) Eskişehir (Çifteler)
Satı Kadın (soyadı Kanunu'ndan sonra Çırpan soyadını almıştır), Ankara Kazan'dan milletvekili seçilmiştir.
18. Atatürk Dönemi Türkiye'sinde İngiltere ile ciddi anlaşmazlıklar yaşanmıştır. Hangisi Atatürk Dönemi'nde Türk-İngiliz ilişkilerinin seyrini bozan olaylar arasında değildir?
- A) Bozkurt-Lotus Davası
- B) Ağrı İsyanı
- C) Musul Meselesi
- D) Şeyh Sait İsyanı ✓
- E) Hakkari Olayı
Hakkari Olayı, Musul Meselesi ve Ağrı İsyanı Türk-İngiliz ilişkilerinde gerginliklere yol açan olaylardır. Bozkurt-Lotus Davası ise uluslararası deniz hukukuna ilişkin olup Türk-Fransız ilişkileriyle bağlantılıdır. Şeyh Sait İsyanı ise iç bir sorundur; İngilizler tarafından desteklendiği iddia edilse de Türk-İngiliz ilişkilerinin seyrini doğrudan bozan bir dış olay değildir.
19. II. Dünya Savaşı öncesinde İngiltere Başbakanı Chamberlain ile özdeşleşen, Almanya'nın artık yayılma siyasetini terk edeceğinin düşünüldüğü siyasi gelişme hangisidir?
- A) Ping Pong Diplomasisi
- B) Balfour Deklerasyonu
- C) Yatıştırma Politikası ✓
- D) Mekik Diplomasisi
- E) Eisenhower Doktrini
Almanya'nın birçok bölgeyi bünyesine katması üzerine İngiltere Başbakanı Chamberlain, Almanya'nın yayılma politikasını terk edeceğini düşünerek taviz verme yolunu seçmiştir. Bu politikaya "yatıştırma politikası" denilmektedir. Balfour Deklerasyonu Filistin'e Yahudi göçüyle, Ping Pong Diplomasisi ABD-Çin ilişkileriyle, Eisenhower Doktrini Sovyet yayılmacılığıyla, Mekik Diplomasisi Arap-İsrail barışıyla ilgilidir.
20. Türkiye'de 1957-1983 yılları arası siyasi ve ekonomik alanda bunalımlı yıllar olarak geçmektedir. Bu dönemde Türkiye'de hangisinin yaşandığı söylenemez?
- A) 12 Mart Muhtırası ile Süleyman Demirel'in istifa etmesi
- B) Yassı Ada'nın isminin "Demokrasi ve Özgürlük Adası" olarak değiştirilmesi ✓
- C) Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın idam edilmesi
- D) 12 Eylül'de Kenan Evren'in yönetime el koyması
- E) Demokrat Parti Hükümeti'nin askeri darbe ile devrilmesi
A, B, C ve E seçenekleri 1957-1983 yılları arasında yaşanan olaylardır. Yassıada'nın isminin "Demokrasi ve Özgürlük Adası" olarak değiştirilmesi ise 2020 yılında gerçekleşmiştir.
21. Aydınoğulları Beyliği'nin en parlak dönemini yaşatan, Ege ve Adalar'da Bizans'a karşı büyük deniz zaferleri kazanan ünlü Türk denizcisi kimdir?
- A) Çaka Bey
- B) Gazi Umur Bey ✓
- C) Barbaros Hayrettin Paşa
- D) Kemal Reis
22. 'Bugünden sonra divanda, dergahta, bargahta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır.' fermanını yayınlayan beylik yöneticisi kimdir?
- A) Gazi Umur Bey
- B) Karesi Bey
- C) Karamanoğlu Mehmet Bey ✓
- D) Yakup Bey
23. Osmanlı Devleti'nin denizcilik faaliyetlerine başlamasında etkili olan Karesioğulları Beyliği'nin merkezi neresidir?
- A) Manisa
- B) Balıkesir ✓
- C) Muğla
- D) Aydın
24. Topraklarının tamamı vasiyet yoluyla II. Murad döneminde Osmanlı Devleti'ne katılan beylik hangisidir?
- A) Germiyanoğulları ✓
- B) Hamitoğulları
- C) Karesioğulları
- D) Saruhanoğulları
Germiyanoğulları Beyi II. Yakup Bey'in vasiyeti üzerine II. Murad döneminde Osmanlı'ya katılmıştır.
25. 1515 Turnadağ Savaşı ile Osmanlı Devleti'ne katılan ve Anadolu Türk siyasi birliğinin kesin olarak sağlanmasını sağlayan beylik hangisidir?
- A) Ramazanoğulları
- B) Dulkadiroğulları ✓
- C) Karamanoğulları
- D) Kadı Burhanettin