Genel Tekrar Testi - 21
Gazneli Mahmut Hindistan’a on yedi sefer düzenlemiştir. Bu seferlerle ilgili; I. gaza ve cihat anlayışıyla hareket edildiği, II. Hindistan’ın sömürgeleştirildiği, III. İslam dünyasında siyasi birliğin sağlandığı yorumlarından hangileri yapılabilir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Gazneli Mahmut Hindistan’a on yedi sefer düzenlemiştir. Bu seferlerle ilgili; I. gaza ve cihat anlayışıyla hareket edildiği, II. Hindistan’ın sömürgeleştirildiği, III. İslam dünyasında siyasi birliğin sağlandığı yorumlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Sultan Mahmut'un Hindistan seferleri sonucunda İslam dini bu bölgede yayıldığından seferler gaza ve cihat anlayışıyla örtüşmektedir. Hindistan Gaznelilerin sömürgesi olmamıştır; bu seferler İslam dünyasında siyasi birliğin sağlandığını da kanıtlamaz.
2. I. Türklerin Anadolu'yu yurt edinmek amacıyla yaptıkları ilk savaştır. II. Türklere Anadolu'nun kapılarını açan savaştır. III. Anadolu'yu kesin Türk yurdu yapan savaştır. Seçeneklerdeki seçeneklerin hangisinde bu savaşlar doğru sıraya göre verilmiştir?
- A) Dandanakan - Pasinler - Malazgirt
- B) Pasinler - Malazgirt - Miryokefalon ✓
- C) Pasinler - Miryokefalon - Malazgirt
- D) Malazgirt - Katvan - Miryokefalon
- E) Miryokefalon - Pasinler - Nesa
Pasinler Savaşı (1048) Türklerin Anadolu'yu yurt edinmek amacıyla Bizans ile yaptıkları ilk büyük savaştır. Malazgirt Savaşı (1071) ile Anadolu'nun kapıları Türklere açılmıştır. Miryokefalon Savaşı (1176) ile Anadolu kesin Türk yurdu haline gelmiştir.
3. Büyük Selçuklu Devleti, mülki ve idari teşkilatlanmasında; I. İran, II. İslam, III. Bizans uygarlıklarından hangilerini örnek almıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) II ve III
Horasan, İran merkezli kurulan Büyük Selçuklu'da devletin mülki teşkilatlanmasında İranlılar, askeri teşkilatında Türkler hakim olmuştur. Genel olarak İran-İslam geleneği etkili olmuştur. Bizans kültürü bu devletin teşkilatlanmasında etkili olmamıştır.
4. Anadolu Selçukluları Dönemi'nde fethedilen seçeneklerdeki kentlerden hangisi Kıpçak Beyleri ve Rus Knezlikleri üzerinde baskı kurulmasına ortam hazırlamıştır?
- A) Suğdak ✓
- B) Ankara
- C) Alanya
- D) Kastamonu
- E) Sinop
I. Alaaddin Keykubat döneminde Karadeniz'in kuzeyinde Kırım'daki Suğdak Limanı ele geçirilmiştir. Bu fetih Anadolu Selçuklularının ilk denizaşırı seferi sayılır ve Kıpçak Beyleri ile Rus Knezlikleri (Prenslikleri) üzerinde baskı kurulmasına zemin hazırlamıştır.
5. I. Konya'nın başkent olması II. Resmî dillerinin Türkçe olması III. Deniz ticareti ile uğraşmaları Verilen öncüllerden hangisi hem Anadolu Selçuklu Devleti'nin hem de Karamanoğulları Beyliği'nin ortak özelliği olarak sayılabilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Hem Anadolu Selçukluları hem de Karamanoğulları başkent olarak Konya'yı kullanmıştır. Türkçeyi resmi dil olarak kullanan Karamanoğulları'dır; Selçuklular Farsçayı resmi dil olarak kullanmıştır.
6. Büyük Selçuklularda hükümdarın koyduğu ve şer’i hukukun yanında uygulanan örfi hukuk kurallarına hangi ad verilirdi?
- A) Ferman
- B) Yasak ✓
- C) Yasa
- D) Yarlık
- E) Töre
Selçuklularda hükümdarın koyduğu örfi hukuk kurallarına "yasak" (yasakname) denilirdi. Moğollarda ise aynı anlama gelen kavram "yasa" idi.
7. "Ya zafer kazanırız ya da şehit oluruz." diyen Sultan Alp Arslan Türk İslam Devletlerinde orduya ve savaşçılığa ne kadar önem verildiğini ifade etmiştir. Hangisi Türk-İslam Devletlerinde orduyla ilgili yanlış bir bilgidir?
- A) İkta askerlerine Cebelü adı verilmektedir. ✓
- B) Askerlerinin üç aylık maaşına ulufe adı verilir.
- C) Gulam askerleri kölelerden oluşturulan özel birliktir.
- D) Gulam Sistemi Osmanlı Devleti'nde devşirme sistemine benzetilebilir.
- E) İkta Ordusu ilk kez Büyük Selçuklu Devleti tarafından oluşturulmuştur.
İkta askerlerine Cebelü değil, tımarlı sipahi adı verilir. Cebelü ise tımarlı sipahilerin kendi masraflarıyla beslemek zorunda oldukları askerlere verilen isimdir.
8. Anadolu Selçuklu Devleti'nin varisi olduğunu iddia eden Karamanoğulları Beyliği nerede kurulmuştur?
- A) Konya - Karaman ✓
- B) Isparta - Eğirdir
- C) Kütahya - Tavşanlı
- D) Maraş - Elbistan
9. Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğollara yenilerek yıkılış sürecine girmesine ve II. Beylikler Dönemi'nin başlamasına yol açan savaş hangisidir?
- A) Yassıçemen Savaşı
- B) Katvan Savaşı
- C) Kösedağ Savaşı ✓
- D) Miryokefalon Savaşı
10. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde inşa edilen ve günümüze kadar ulaşan ilk hastane (darüşşifa) özelliği taşıyan mimari yapı hangisidir?
- A) Gevher Nesibe Darüşşifası ✓
- B) Divriği Ulu Camii
- C) Karatay Medresesi
- D) Cacabey Medresesi
11. Anadolu Selçuklu Devleti ordusunda doğrudan sultana bağlı olan, hükümdarın sarayını korumakla görevli ve üç ayda bir 'bistegani' adı verilen maaş alan askeri sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İkta Askerleri
- B) Gulamân-ı Saray ✓
- C) Türkmenler
- D) Yardımcı Kuvvetler
12. Anadolu Selçuklu Devleti'nin tarihi, özellikle I. Alaaddin Keykubad dönemi hakkında en güvenilir ve ayrıntılı bilgileri sunan 'El-Evamiru'l-Alaiyye fi'l-Umuri'l-Alaiyye' adlı eserin yazarı olan ünlü Selçuklu tarihçisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İbn-i Bibi ✓
- B) Kerimüddin Aksarayi
- C) Ravendi
- D) Yazıcıoğlu Ali
İbn-i Bibi, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en önemli tarihçisi olup 'El-Evamiru'l-Alaiyye' adlı eseriyle tanınır.
13. Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarlarının Fars kültürünün etkisiyle kullandıkları 'Keyhüsrev', 'Keykubat' ve 'Keykavus' gibi unvanlar ilk kez hangi hükümdar döneminden itibaren kullanılmaya başlanmıştır?
- A) I. Gıyaseddin Keyhüsrev ✓
- B) I. İzzeddin Keykavus
- C) II. Kılıç Arslan
- D) I. Rükneddin Süleyman Şah
14. I. Alaaddin Keykubad tarafından Beyşehir Gölü kıyısında yaptırılan, Selçuklu çini sanatının en nadide örneklerinin (özellikle çift başlı kartal ve insan figürlü çiniler) bulunduğu ünlü Anadolu Selçuklu sarayı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Keykubadiye Sarayı
- B) Haydar Bey Köşkü
- C) Alanya Kalesi Sarayı
- D) Kubadabad Sarayı ✓
15. Anadolu Selçuklu Devleti'nde devletin mali ve idari işlerini denetleyen (teftiş eden) 'Divan-ı İşraf'ın başında bulunan görevli aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Müstevfi
- B) Pervaneci
- C) Emir-i Arz
- D) Müşrif ✓
16. Anadolu Selçuklu Devleti'nde donanma komutanlarına ve deniz kuvvetlerinin başındaki kişiye verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Subaşı
- B) Emir-i Ahur
- C) Şıhne
- D) Melikü's-Sevahel ✓
Melikü's-Sevahel' (Sahillerin Meliki) veya 'Reisü'l-Bahr'
17. Anadolu Selçuklu Devleti'nde II. Kılıç Arslan döneminde Aksaray-Konya yolu üzerinde inşa edilen ve Anadolu'daki ilk kervansaray örneği kabul edilen mimari eser aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sultan Han
- B) Karatay Han
- C) Alay Han ✓
- D) Evdir Han
Alay Han, Anadolu Selçuklu Devleti'nde inşa edilen ilk kervansaray (ribat) olarak kabul edilir.
18. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticareti canlandırmak amacıyla kervanların yollarda uğrayacağı zararların devlet tarafından karşılanması esasına dayanan ve dünyadaki ilk örneklerden biri kabul edilen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Narh Sistemi
- B) Devlet Sigortası Sistemi ✓
- C) İltizam Sistemi
- D) Müsadere Sistemi
19. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ikta sahiplerinin gelirlerine göre beslemek zorunda oldukları, devletten maaş almayan ve tamamen Türklerden oluşan atlı askerlere ne ad verilirdi?
- A) Sipahiyan (Cebelü) ✓
- B) Müsellem
- C) Yeniçeri
- D) Azap
20. Anadolu Selçuklu Devleti'nin son dönemlerinde yaşamış olan şair ve mutasavvıf Gülşehri'nin, Feridüddin Attar'ın aynı adlı eserini Türkçe'ye çevirerek yazdığı ünlü alegorik eser aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Garibname
- B) İskendername
- C) Vesiletü'n-Necat
- D) Mantıku't-Tayr ✓
21. Vahdet-i Vücud felsefesinin en önemli temsilcilerinden olan ve Anadolu Selçuklu döneminde Konya'da yaşamış olan Sadreddin Konevi'ye ait ünlü eser aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Miftahu'l-Gayb ✓
- B) Mesnevi
- C) Mantıku't-Tayr
- D) Divan-ı Hikmet
22. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yaşamış ünlü mutasavvıf Mevlana Celaleddin-i Rumi'ye ait eserlerden biri değildir?
- A) Divan-ı Kebir
- B) Fihi Ma Fih
- C) Mektubat
- D) Makalat ✓
Makalat, Hacı Bektaş-ı Veli'nin eseridir. Divan-ı Kebir, Fihi Ma Fih ve Mektubat ise Mevlana'ya aittir.
23. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticari hayatı düzenlemek, haksız rekabeti önlemek ve tüketicileri korumak amacıyla devletin malların satış fiyatını belirlemesi sistemine ne ad verilir?
- A) Gedik
- B) İltizam
- C) Narh ✓
- D) Menzil
24. Anadolu Selçuklu Devleti'nde hükümdarlık sembolleri arasında yer alan ve hükümdarın sarayı önünde günde beş vakit çalınan askeri mızıka/bando takımına ne ad verilirdi?
- A) Hilat
- B) Nevbet ✓
- C) Çetr
- D) Tuğra
25. Anadolu Selçuklu Devleti'nde esnaf ve sanatkarların dayanışmasını sağlayan, mesleki eğitimin yanı sıra ahlaki ve dini eğitim de veren, kurucusu Ahi Evran olan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Lonca Teşkilatı
- B) Derbent Teşkilatı
- C) Ahilik Teşkilatı ✓
- D) İkta Teşkilatı