Genel Tekrar Testi - 35
Dede Korkut Hikayeleri'ni ilk kez yazılı hale getiren, Kur'an-ı Kerim'i Türkçe'ye çeviren ve 1473 Otlukbeli Savaşı'nda Fatih Sultan Mehmet'e yenilerek zayıflayan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Dede Korkut Hikayeleri'ni ilk kez yazılı hale getiren, Kur'an-ı Kerim'i Türkçe'ye çeviren ve 1473 Otlukbeli Savaşı'nda Fatih Sultan Mehmet'e yenilerek zayıflayan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karakoyunlular
- B) Akkoyunlular ✓
- C) Safeviler
- D) Timur Devleti
2. Mısır’da kurulan ve kutsal topraklar olan Hicaz’a (Mekke ve Medine) egemen olan ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Memlükler
- B) Osmanlılar
- C) Tolunoğulları
- D) İhşidiler (Akşitler) ✓
3. Dede Korkut Hikayeleri'ni ilk kez yazılı hale getiren, Kuran-ı Kerim'i Türkçe'ye çeviren ve 1473 Otlukbeli Savaşı'nda Fatih Sultan Mehmet'e yenilen Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Akkoyunlular ✓
- B) Karakoyunlular
- C) Safeviler
- D) Timur Devleti
4. "Devletü't-Türkiyye" olarak da adlandırılan Memlük Devleti'nin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İzzeddin Aybek ✓
- B) Sultan Baybars
- C) Seyfeddin Kutuz
- D) Sultan Kalavun
5. Batı dünyasında 'Avicenna' olarak tanınan, 'El-Kanun fi't-Tıb' (Tıbbın Kanunu) adlı eseri yüzyıllarca Avrupa'da ders kitabı olarak okutulan ünlü Türk-İslam bilgini kimdir?
- A) İbni Rüşd
- B) Farabi
- C) Er-Razi
- D) İbni Sina ✓
6. Türk-İslam edebiyatının ilk yazılı eserlerinden olan, Yusuf Has Hacib tarafından Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunulan ve 'mutluluk veren bilgi' anlamına gelen eser aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Divan-ı Hikmet
- B) Divanü Lugati't-Türk
- C) Atabetü'l-Hakayık
- D) Kutadgu Bilig ✓
7. Karahanlılar döneminde Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan, ahlaki öğütler içeren ve 'hakikatlerin eşiği' anlamına gelen Türk-İslam eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Divan-ı Hikmet
- B) Kutadgu Bilig
- C) Atabetü'l-Hakayık ✓
- D) Divanü Lugati't-Türk
8. Aşağıdakilerden hangisi Kafkas Cephesi'nde yaşanan gelişmelerden biri değildir?
- A) Kut'ül Amare'de İngiliz tümeninin esir alınması ✓
- B) Sarıkamış Harekâtı'nın düzenlenmesi
- C) 1915 Tehcir Kanunu'nun çıkarılması
- D) Mustafa Kemal'in Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri alması
Kut'ül Amare zaferi Kafkas Cephesi'nde değil, Irak Cephesi'nde İngilizlere karşı kazanılmıştır.
9. Irak Cephesi'nde Selman-ı Pak Muharebesi'nin ardından İngiliz kuvvetlerini Kut'ül Amare'de kuşatarak General Townshend dahil binlerce İngiliz askerini esir alan Osmanlı komutanı kimdir?
- A) Cemal Paşa
- B) Halil Paşa ✓
- C) Fahreddin Paşa
- D) Enver Paşa
10. Wilson İlkeleri'nde yer alan 'Osmanlı İmparatorluğu'nda Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik hakkı tanınmalıdır.' maddesi Türk milletinde aşağıdakilerden hangisinin oluşmasında etkili olmuştur?
- A) Saltanatın kaldırılması düşüncesinin
- B) Millî mücadele ruhunun ve cemiyetlerin kurulmasının ✓
- C) Halifeliğin gücünün artırılmasının
- D) Manda yönetiminin kesin olarak kabul edilmesinin
Bu madde, Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde haklarını savunmak üzere millî cemiyetler kurmasını ve direnişe geçmesini kolaylaştırmıştır.
11. İslamiyet öncesi dönemde Orta Asya'da kurulan Türk devletlerinde, devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı kurultaya (toy) hakanın eşi olan katun da katılırdı. Katun, kurultayda hakanın yanında oturur, yabancı elçileri kabulünde hakanla birlikte bulunurdu. Bu durum, ilk Türk devletleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
- A) Kadının devlet yönetiminde ve siyasi alanda söz sahibi olduğunun ✓
- B) Ülke topraklarının hanedan üyelerinin ortak malı sayıldığının
- C) Teokratik bir yönetim anlayışının benimsendiğinin
- D) Merkezî otoritenin tamamen meclise devredildiğinin
- E) Boylar birliği şeklinde federatif bir yapının kurulduğunun
Katunun kurultaya katılması ve elçi kabullerinde yer alması, ilk Türk devletlerinde kadının sosyal ve siyasi alanda, devlet yönetiminde söz sahibi olduğunun en önemli göstergesidir.
12. Orta Asya’da Türk toplulukları saldırılara açık geniş bozkır coğrafyasında yaşamıştır. Bu durum toplumun savaşçılık yönünü güçlendirmiş ve ordu-millet anlayışının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Türk ordusu, hızlı hareket edebilen atlı birliklerden oluşmuş; eli silah tutabilen bireylerin gerektiğinde asker sayılması savunma gücünü artırmıştır. Bu bilgilere göre; I. Orta Asya’daki ilk Türklerde eli silah tutan herkes asker kabul edilmiştir. II. Türk orduları hızlı hareket edebilen askerî birliklerden oluşmuştur. III. Türk ordusu profesyonel askerlerin bir araya getirilmesiyle kurulmuştur. Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız III
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Ordu-millet anlayışı eli silah tutan bireylerin asker sayılmasıyla ilgilidir. Atlı birlikler ordunun hızlı hareket ettiğini gösterir. Ancak metin profesyonel askerlik sisteminden söz etmez.
13. Orta Asya’nın geniş bozkırlarla kaplı olması, Türk topluluklarının günlük yaşamını, ekonomik faaliyetlerini ve sanat anlayışını etkilemiştir. Konar-göçer yaşam, hareketli savaş gücünü, taşınabilir sanat eserlerini, hayvancılığa dayalı ekonomiyi ve toplumsal yapıda keskin sınıf ayrımlarının oluşmamasını desteklemiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bozkır yaşamının etkisiyle ortaya çıkan Türk kültür özelliklerinden biri değildir?
- A) Yerleşik mimari eserlerin yaygın olması ✓
- B) Taşınabilir sanat eserlerinin görülmesi
- C) Özel mülkiyet anlayışının gelişmemesi
- D) Sosyal sınıf farklarının oluşmaması
- E) Askerî yeteneğin gelişmiş olması
Bozkır göçebe yaşamında taşınabilir sanat, özel mülkiyetin ve dolayısıyla sınıf farklarının gelişmemesi ile zorlu doğa koşullarına bağlı olarak askeri yeteneğin gelişmesi söz konusudur. Yerleşik mimari eserlerin yaygınlaşması ise konar-göçer yaşam tarzıyla bağdaşmaz, ancak yerleşik hayata geçişle mümkün olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.
14. İlk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangileri hükümdar unvanı olarak kullanılmamıştır?
- A) Kağan
- B) Sultan ✓
- C) İdikut
- D) İlteriş
- E) İlteber
Sultan unvanı İslamiyet sonrası Türk devletlerinde yaygınlaşmıştır; ilk Türk devletlerinde hükümdar unvanı değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sultan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
15. Aşağıda verilen devlet-destan eşleştirmelerinden hangisi _yanlıştır_?
- A) Kırgız - Manas Destanı
- B) Uygur - Alper Tunga Destanı ✓
- C) İskit - Şu Destanı
- D) Hun - Oğuz Kağan Destanı
- E) Göktürk (Köktürk) - Ergenekon Destanı
Alp Er Tunga Destanı Uygurlara değil, İskit/Saka geleneğine bağlanır. Bu eşleştirme yanlıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Uygur - Alper Tunga Destanı" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
16. Tek parti döneminde Cumhuriyet Halk Partisi'nin 5. Kurultayı'nda, hükümetin icraatlarını denetlemek ve meclisi çok partili sisteme alıştırmak amacıyla oluşturulan grup aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Islahat Grubu
- B) Hizb-i Cedit Grubu
- C) Müstakil Grup ✓
- D) Müdafaa-i Hukuk Grubu
- E) Tahkikat Komisyonu
Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1939 yılındaki 5. Büyük Kurultayı'nda, tek parti yönetiminde hükümetin icraatlarını denetlemek ve demokratik denetim mekanizmasını mecliste simüle etmek amacıyla kurulan grup 'Müstakil Grup'tur.
17. I. Batı Göktürklerin yaşadığı alanda kuruldular. II. Emeviler zamanında Arapları yenilgiye uğrattılar. III. İslamiyetin Orta Asya'da yayılmasına engel olmuşlardır. Yukarıdaki bilgiler aşağıda verilen hangi Türk devleti ile ilgilidir?
- A) Hazarlar
- B) Karluklar
- C) Türgişler ✓
- D) Kutluklar
- E) Uygurlar
Batı Göktürk sahasında kurulan, Emevilerle mücadele eden ve Arap ilerleyişini durduran devlet Türgişlerdir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Türgişler" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
18. I. Alemdar Mustafa Paşa II. Tarhuncu Ahmet Paşa III. Kuyucu Murat Paşa IV. Ahmet Cevdet Paşa Yukarıdakilerden hangileri XVII. yüzyıl ıslahatçılarından biri _değildir_?
- A) II ve III
- B) I ve IV ✓
- C) I, II ve III
- D) III ve IV
- E) I, III ve IV
Alemdar Mustafa Paşa ve Ahmet Cevdet Paşa XVII. yüzyıl ıslahatçıları değildir. Tarhuncu Ahmet Paşa ve Kuyucu Murat Paşa bu yüzyılda yer alır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I ve IV" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
19. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinde ekonomik etkinliklere dayalı olarak ortaya çıkan bir durum _değildir_?
- A) Göçebe yaşam tarzının benimsenmesi
- B) Dokumacılığın gelişmesi
- C) Ticaret yollarının ele geçirme mücadelesinin yapılması
- D) Tarımsal ürünlerin daha çok ithal edilmesi
- E) Devlet yönetimiyle ilgili kararların kurultayda alınması ✓
Kurultay (Kengeş), İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet yönetimiyle, siyasi, askeri ve idari kararların alındığı meclistir. Kurultayda kararların alınması doğrudan siyasi/idari bir durumdur, ekonomik etkinliklere dayalı olarak ortaya çıkmış bir durum değildir. Dokumacılık (hayvancılığa dayalı), tarımsal ürün ithalatı, ticaret yolları mücadeleleri ve göçebe yaşam tarzı ise doğrudan ekonomik ve coğrafi koşullarla ilişkilidir.
20. Aşağıdakilerden hangisi Yavuz Sultan Selimin Mısır Seferi’nin sonuçları arasında _yer almaz_?
- A) İmparatorluğun İslamiyet âlemindeki öncülüğünün pekişmesi
- B) Halifeliğin Osmanlılara geçmesi
- C) Suriye, Filistin ve Mısır'ın ele geçirilmesi
- D) Kutsal emanetlerin İstanbul'a getirilmesi
- E) İpek Yolu'nun hâkimiyet altına alınması ✓
Mısır Seferi Baharat Yolu ve İslam dünyası üzerinde etkili olmuştur; İpek Yolu'nun hakimiyet altına alınması bu seferin sonucu değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İpek Yolu'nun hâkimiyet altına alınması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
21. Türk adının anlamı ve Türkiye ifadesi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi _yanlıştır_?
- A) Türk adını siyasi bir kavram olarak kullanan ilk devlet Göktürklerdir
- B) Türk kelimesi Divan-ı Lügat-it-Türk'te olgunluk çağı demektir.
- C) Türkiye adı ilk kez Malazgirt Savaşı sonrasında kullanılmıştır. ✓
- D) Türk adına ilk kez Çin yıllıklarında rastlanılmıştır
- E) Ziya Gökalp'e göre Türk adı; töreli, kanun, nizam sahibi demektir.
"Türkiye" (Turchia) ifadesi coğrafi bir terim olarak ilk kez VI. yüzyılda Bizans kaynaklarında Orta Asya için kullanılmıştır. Daha sonra IX. ve X. yüzyıllarda Volga'dan Orta Avrupa'ya kadar olan bölgeye Doğu ve Batı Türkiye denilmiştir. XI. yüzyıldan itibaren ise Malazgirt Savaşı (1071) sonrası Anadolu'ya Türklerin yerleşmesiyle birlikte Anadolu için kullanılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla Türkiye adı ilk kez Malazgirt Savaşı sonrasında değil, çok daha önce kullanılmıştır. Diğer tüm şıklar doğrudur.
22. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde; - Toprak mülkiyetinin olmaması - Hapis cezalarının kısa süreli olması - Taşınabilir sanat eserlerinin yapılması Gibi gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
- A) Yerleşik hayatın
- B) Kut anlayışının
- C) Gök Tanrı inancının
- D) Göçebe yaşamın ✓
- E) Merkezi yönetim anlayışının
Toprak mülkiyetinin gelişmemesi (özel mülkiyetin olmaması), hapis cezalarının kısa süreli olması ve taşınabilir sanat eserlerinin yapılması İslamiyet öncesi Türklerindeki göçebe yaşam tarzının doğrudan sonuçlarıdır.
23. Türkler, ilk kez aşağıdaki devletlerden hangisi döneminde Anadolu'ya ayak basmıştır?
- A) Avrupa Hun Devleti ✓
- B) Büyük Hun Devleti
- C) Göktürk (Köktürk) Devleti
- D) Kutluk Devleti
- E) Uygurlar
Türkler Anadolu'ya ilk kez Avrupa Hun Devleti döneminde akınlar düzenleyerek ayak basmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Avrupa Hun Devleti" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
24. Türkler ile Bizans arasındaki ilk diplomatik ilişkiler aşağıdaki Türk devletlerinden hangisi döneminde başlamıştır?
- A) Hunlar
- B) Göktürkler ✓
- C) Avarlar
- D) Uygurlar
- E) Kırgızlar
Türkler ile Bizans arasındaki ilk diplomatik ilişkiler Göktürkler döneminde başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Göktürkler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
25. Aşağıdakilerden hangisi Uygurlarda hukuk sisteminin geliştiğini gösterir?
- A) İlk kez noter teşkilatını kurmaları ✓
- B) Kendilerine özgü alfabe kullanmaları
- C) Mimari eserler vermeleri
- D) Yerleşik hayata geçmeleri
- E) Kendilerine ait kâğıt para kullanmaları
Uygurlarda noter teşkilatının kurulması, hukuk sisteminin geliştiğini gösteren en açık kanıttır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İlk kez noter teşkilatını kurmaları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.