Genel Tekrar Testi - 37
Türkiye'de "Gaziler Günü" olarak kutlanan 19 Eylül, Mustafa Kemal'e Gazi unvanının verildiği gündür. Mustafa Kemal, aşağıdakilerden hangisiyle "Gazi" unvanına layık görülmüştür?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye'de "Gaziler Günü" olarak kutlanan 19 Eylül, Mustafa Kemal'e Gazi unvanının verildiği gündür. Mustafa Kemal, aşağıdakilerden hangisiyle "Gazi" unvanına layık görülmüştür?
- A) Kafkasya Cephesi
- B) Sakarya Savaşı ✓
- C) Trablusgarp Savaşı
- D) Büyük Taarruz
- E) Çanakkale Savaşı
Mustafa Kemal'e Gazi unvanı ve mareşallik rütbesi Sakarya Savaşı sonrasında verilmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sakarya Savaşı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
2. "İl Kağan" unvanı taşıyan Göktürk Hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mukan Kağan
- B) İstemi Yabgu
- C) Kutluk Kağan
- D) Kapgan Kağan
- E) Bumin Kağan ✓
İl Kağan unvanını taşıyan Göktürk hükümdarı Bumin Kağan'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Bumin Kağan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
3. I. Göçebe ve yarı göçebe yaşam tarzı II. Özel mülkiyetin gelişmemesi III. Çadır sanatının gelişmesi IV. Ölümden sonra ikinci hayatın varlığına inanılması V. Savaşçı karaktere sahip olunması Yukarıdakilerden hangisi bozkır kültürünün doğurduğu özelliklerden biri _değildir_?
- A) I
- B) II
- C) III
- D) V
- E) IV ✓
Ölümden sonra ikinci hayat inancı bozkır kültüründen değil, inanç sistemiyle ilgili bir unsurdur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "IV" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
4. Aşağıdakilerden hangisinin İslamiyet öncesi Türk kültürü ile ilgili olduğu _söylenemez_?
- A) Boylar federasyonu
- B) Ülkenin eyaletlere ayrılması ✓
- C) Göçebe yaşam tarzı
- D) Ahiret inancı
- E) Kurultay
Ülkenin eyaletlere ayrılması İslamiyet öncesi Türk kültürünün temel özelliklerinden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Ülkenin eyaletlere ayrılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. Aşağıdakilerden hangisi yapılarında kubbeyi kullanan ilk Türk devletidir?
- A) Hazarlar
- B) Bulgarlar
- C) Kumanlar
- D) Hunlar
- E) Uygurlar ✓
Yapılarında kubbeyi kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Uygurlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
6. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk devletleri ile ilgili doğru bir anlatım _değildir_?
- A) Hükümdar sınırsız bir yetkiye sahipti ✓
- B) Kut inancı vardı
- C) Veraset sistemleri sağlam bir temele dayanmazdı
- D) Önemli devlet sorunları Kurultayda görüşülürdü
- E) İkili Teşkilat uygulanırdı
İslamiyet öncesi Türklerde hükümdar töre ve kurultay gibi unsurlarla sınırlıydı; sınırsız yetkiye sahip olduğu söylenemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Hükümdar sınırsız bir yetkiye sahipti" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
7. Aşağıdakilerden hangisi Türk devletlerinde devlet yönetiminin özelliklerinden biri _değildir_?
- A) Devlet yönetme yetkisinin hükümdara tanrı tarafından verildiğine inanılması
- B) Ülkenin bölümler halinde yönetilmesi
- C) Devlet yönetiminde törelere uyma zorunluluğunun olması
- D) Hatunun kurultaya katılması
- E) Herkesin kurultaya katılma hakkının olması ✓
Kurultaya herkes katılmazdı; kurultay ileri gelenlerin yer aldığı siyasi danışma meclisiydi. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Herkesin kurultaya katılma hakkının olması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
8. İslamiyet öncesi Türk tarihinde aşağıdakilerden hangisi II. Göktürk Devleti'ne aittir?
- A) Yenisey yazıtları
- B) Orhun abideleri ✓
- C) Karabalgasun yazıtları
- D) Divan-ı Lügat ‘it Türk
- E) Pazırık Kurganı
Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri), II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleridir. Karabalgasun Yazıtları Uygurlara, Divânu Lugâti't-Türk Karahanlılara, Pazırık Kurganı İskitlere/Hunlara, Yenisey Yazıtları ise Kırgızlara aittir.
9. Batı Göktürk devletinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mukan Kağan
- B) Tardu Kağan ✓
- C) Dengizek
- D) İrnek
- E) Tapo Kağan
Batı Göktürk Devleti'nin kurucusu Tardu Kağan'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tardu Kağan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
10. İslam ve Çin medeniyeti arasında bir set oluşturan ve dağılmasıyla Arapların ve Çinlilerin 751 yılında Talas Savaşında karşı karşıya gelmesinde etkili olan Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kırgızlar
- B) Karluklar
- C) Türgişler ✓
- D) Göktürkler
- E) Uygurlar
Türgişlerin dağılması, Araplar ile Çinlilerin Talas Savaşı'nda karşı karşıya gelmesine zemin hazırlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Türgişler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
11. İslamiyet öncesi Türklerde ölümden sonra yaşama inanıldığını gösteren kanıt aşağıdakilerden hangisidir? I. Ölen kişinin atı ve eşyalarıyla gömülmesi II. Kut anlayışının görülmesi III. Yuğ törenleri düzenlenmesi
- A) Yalnız I ✓
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Ölen kişinin eşyaları ve atıyla gömülmesi, ölümden sonra yaşama inanıldığının doğrudan kanıtıdır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Yalnız I" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
12. Orhun Yazıtlarıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru _değildir_?
- A) Türk tarihini aydınlatan ilk Türkçe eserlerdir
- B) Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiştir
- C) Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır
- D) I. Göktürk Devleti döneminde yazılmışlardır ✓
- E) Türk isminin geçtiği ilk kitabelerdir
Orhun Yazıtları II. Göktürk döneminde yazılmıştır; I. Göktürk dönemine ait değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I. Göktürk Devleti döneminde yazılmışlardır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
13. Bizans ile mücadele eden Sasanilere karşı Bizans'a yardım eden; Sasani Devletinin yıkılmasıyla Müslümanlarla komşu olup karşı karşıya kalan Türk Devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karluklar
- B) Harzemşahlar
- C) Uygurlar
- D) Hazarlar ✓
- E) Türgişler
Hazarlar, Bizans ile Sasaniler arasındaki mücadelede Bizans'a yardım etmiş; Sasanilerin yıkılmasıyla Müslümanlarla komşu olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Hazarlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
14. I. Yalnızca erkek çocuklar eğitim görür. II. Sadece dini bilimler okutulur. III. Öğrencilerin bütün masrafları karşılanır. IV. Günümüzün yükseköğretim kurumlarına benzer. Yukarıdakilerden hangileri Medreselerin özellikleri arasında _gösterilemez_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) I ve II
- D) I, III ve IV
- E) I, II, III ve IV
Medreselerde yalnızca dini bilimler okutulmamış, dönemine göre akli ve nakli ilimler birlikte yer almıştır. Bu yüzden medreseler için gösterilemeyecek ifade II'dir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Yalnız II" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
15. Aşağıdakilerden hangisi Kutadgu Bilig ile ilgili yanlış bir bilgidir?
- A) Yazarı Yusuf Has Hacip'tir.
- B) Türk tarihinin ilk siyasetnamesidir ✓
- C) Uygur alfabesi ile yazılmıştır.
- D) Türk-İslam Tarihinin ilk yazılı eseridir
- E) Karahanlı Devleti dönemine aittir
Kutadgu Bilig, 'Türk-İslam' tarihinin ilk siyasetnamesidir. Ancak Türk tarihinin 'siyasetname niteliği taşıyan' ilk eseri/belgesi İslamiyet öncesi döneme ait olan Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri) kabul edilmektedir. Bu nedenle 'Türk tarihinin ilk siyasetnamesidir' genel ifadesi yanlıştır. Eser, Karahanlılar döneminde (E) Yusuf Has Hacip tarafından (C) Hakaniye Türkçesiyle yazılmış olup hem Uygur (A) hem de Arap alfabesiyle yazılmış nüshaları mevcuttur. Aynı zamanda Türk-İslam edebiyatının ilk yazılı eseridir (D).
16. Osmanlı Devleti'nde, I. Fatih Sultan Mehmet zamanında devletin geleceği için kardeşlerin öldürülmesinin uygun görülmesi, II. Şehzadelerin para bastırmaları ve hutbe okutmalarının yasaklanması, III. Medreselerde din bilimlerinin yanında pozitif bilimlerin de okutulması Durumlarından hangileri merkezî otoriteyi sağlama amacına yöneliktir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Kardeş katli uygulaması ve şehzadelerin para bastırıp hutbe okutmasının yasaklanması merkezi otoriteyi güçlendirmeye yöneliktir. Medreselerde pozitif bilimlerin okutulması bu amaçla doğrudan ilgili değildir.
17. I. Atlı göçebe medeniyetin yaratıcısıdırlar. II. İstanbul'u ilk defa kuşatmışlardır. III. Orta Asya'nın Araplaşmasını engellemişlerdir. IV. Türk tarihinin ilk yazılı kaynaklarını bırakmışlardır. Yukarıda verilen bilgilerle, aşağıdaki Türk topluluklarından hangisinin ilgisi yoktur?
- A) Göktürkler
- B) Avarlar
- C) İskitler
- D) Uygurlar ✓
- E) Türgişler
Atlı göçebe medeniyet, İstanbul kuşatması, Araplaşmayı engelleme ve ilk yazılı kaynaklar sırasıyla farklı Türk topluluklarıyla ilgilidir; Uygurlar bu verilenlerle doğrudan eşleşmez.
18. 1955'te Asya ve Afrika ülkelerinin iki kutuplu dünya düzeni karşısında dayanışma sağlamak amacıyla toplandığı konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Washington Konferansı
- B) Helsinki Konferansı
- C) Tahran Konferansı
- D) Yalta Konferansı
- E) Bandung Konferansı ✓
Bandung Konferansı, 1955'te bağımsızlığını yeni kazanmış Asya ve Afrika ülkelerinin dayanışmasını güçlendirmek amacıyla toplanmıştır. Bağlantısızlar Hareketi'nin zeminini oluşturmuştur.
19. 1925'te yaşanan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?
- A) 29 Ekim'in Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanmasının yasalaşması
- B) Laik cumhuriyet rejimine karşı ilk isyanın çıkması
- C) Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılması
- D) Aşar vergisinin kaldırılması
- E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması ✓
Özel sektörün sanayi yatırımlarını desteklemek amacıyla çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu, 28 Mayıs 1927 tarihinde kabul edilmiştir (1925 yılında değil). Diğer taraftan 29 Ekim'in milli bayram olması (1925), laik rejime karşı ilk isyan olan Şeyh Sait İsyanı (1925), isyanı bastırmak için çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu (1925) ve köylüyü rahatlatmak için Aşar vergisinin kaldırılması (1925) aynı yıl gerçekleşen önemli olaylardır.
20. I. Kutsal topraklara Surre Alaylarının gönderilmesi II. Padişahların aynı zamanda halife olması III. Divan kararları için müftüden fetva alınması Yukarıdakilerden hangilerinin Osmanlı devlet yönetimini teokratik bir yapıya dönüştürdüğü söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III ✓
- E) I, II ve III
Padişahların halife olması ve Divan kararlarında fetva alınması yönetimde dini meşruiyeti güçlendirmiştir; bu durum teokratik yapıyla ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
21. Karabalgasun yazıtında unvanı "Tengride kut bulmuş" olarak belirtilen Uygur hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Moyen-Çor
- B) Üge Kağan
- C) Baga Tarkan
- D) Bögü Kağan ✓
- E) Kutluk Bilge Kül Kağan
Karabalgasun Yazıtı'nda 'Tengride kut bulmuş' unvanıyla anılan Uygur hükümdarı Bögü Kağan'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Bögü Kağan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
22. Asya Hun Devleti’nde hükümdarlar, egemenlik yetkisini Gök Tanrı’dan aldıklarına inanılan Tanhu ya da Şanyü unvanını kullanmıştır. Mete Han’ın Çin imparatoruna gönderdiği mektupta kendisini Gök Tanrı tarafından tahta çıkarılmış Hun hükümdarı olarak tanıtması da bu anlayışı yansıtır. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- A) Sosyal devlet
- B) Teokratik yönetim
- C) Kut anlayışı ✓
- D) Ahiret inancı
- E) Hukuk devleti
Hükümdarlık yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılması kut anlayışıdır. Bu anlayış eski Türk devletlerinde siyasi iktidarın meşruiyet kaynağını açıklar. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kut anlayışı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Hunlara ait dünyanın en eski halısı aşağıdaki kurganlardan hangisinde bulunmuştur?
- A) Noyun Ula
- B) Şibe
- C) Esik
- D) Katonda
- E) Pazırık ✓
Dünyanın en eski halısı olarak kabul edilen Pazırık Halısı, Pazırık Kurganı'nda bulunmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Pazırık" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
24. Hangi kongrede 'Vatan bir bütündür, parçalanamaz' kararı alınmıştır?
- A) Havza Genelgesi
- B) Amasya Genelgesi
- C) Erzurum Kongresi ✓
- D) Sivas Kongresi
Erzurum Kongresi'nde (23 Temmuz-7 Ağustos 1919) 'Vatan bir bütündür, parçalanamaz' kararı alınmıştır. Mustafa Kemal'in önderliğinde toplanan bu kongre, Milli Mücadele'nin temelini oluşturmuştur. Türk ulusunun birliğini sağlayan bu kongre, milli iradenin ilk tezahürüdür.
25. Erzurum Kongresi hangi yıl toplanmıştır?
- A) 1920
- B) 1919 ✓
- C) 1924
- D) 1923
Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919), 1919 yılında toplanmıştır. Mustafa Kemal'in önderliğinde toplanan bu kongre, Milli Mücadele'nin temelini oluşturmuştur. Türk ulusunun birliğini sağlayan bu kongre, milli iradenin ilk tezahürüdür.