Genel Tekrar Testi - 4
Eşitlik, adalet, sınıfsız toplum, demokrasi, milliyetçilik gibi kavramlar daha çok hangi ilke ile ilgilidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Eşitlik, adalet, sınıfsız toplum, demokrasi, milliyetçilik gibi kavramlar daha çok hangi ilke ile ilgilidir?
- A) Halkçılık ✓
- B) Cumhuriyetçilik
- C) Laiklik
- D) Milliyetçilik
Eşitlik, adalet, sınıfsız toplum, demokrasi, milliyetçilik gibi kavramlar daha çok Halkçılık ilkesi ile ilgilidir. Halkçılık, toplumsal eşitliği savunmuştur. Bu kavramlar, halkçılığın temel değerleridir. Halkçılık, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.
2. Cumhuriyetin ilanı, TBMM'nin açılması ve saltanatın kaldırılması daha çok hangi ilke ile ilgilidir?
- A) Cumhuriyetçilik ✓
- B) Laiklik
- C) Milliyetçilik
- D) Halkçılık
Cumhuriyetin ilanı, TBMM'nin açılması ve saltanatın kaldırılması daha çok Cumhuriyetçilik ilkesi ile ilgilidir. Cumhuriyetçilik, halkın yönetime katılmasını öngörmüştür. Bu gelişmeler, ulusal egemenliğin gerçekleşmesini sağlamıştır. Cumhuriyetçilik, demokrasinin temelini oluşturmuştur. Cumhuriyetçilik, Türk tarihinin temel ilkelerindendir.
3. Egemenliğin halka verildiği, seçme ve seçilme hakkının tüm vatandaşlara tanındığı ilke hangisidir?
- A) Cumhuriyetçilik ✓
- B) Halkçılık
- C) Laiklik
- D) Milliyetçilik
Cumhuriyetçilik, egemenliğin halka verildiği, seçme ve seçilme hakkının tüm vatandaşlara tanındığı ilkedir. Cumhuriyetçilik, halkın yönetime katılmasını öngörmüştür. Bu ilke, demokrasinin temelini oluşturmuştur. Cumhuriyetçilik, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.
4. Medreselerin kapatılması, Türk Medeni Kanunu, tekke ve zaviyelerin kapatılması hangi ilke ile ilgilidir?
- A) Halkçılık
- B) Laiklik ✓
- C) Cumhuriyetçilik
- D) Milliyetçilik
Medreselerin kapatılması, Türk Medeni Kanunu, tekke ve zaviyelerin kapatılması Laiklik ilkesi ile ilgilidir. Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını sağlamıştır. Bu gelişmeler, laik devlet yapısının kurulmasını sağlamıştır. Laiklik, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.
5. Soyadı kanunu, aşar vergisinin kaldırılması ve Türk Medeni Kanunu hangi ilkeleri doğrudan ilgilidir?
- A) Cumhuriyetçilik
- B) Halkçılık ✓
- C) Laiklik
- D) Milliyetçilik
Soyadı kanunu, aşar vergisinin kaldırılması ve Türk Medeni Kanunu Halkçılık ilkesi ile doğrudan ilgilidir. Halkçılık, toplumsal eşitliği savunmuştur. Bu gelişmeler, halkın refahını artırmıştır. Halkçılık, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.
6. I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan Mondros Mütarekesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Mütareke, Türk ordusunun terhis edilmesini öngörmüştür. ✓
- B) Mütareke ile Osmanlı Devleti toprakları tamamen işgal edilmiştir.
- C) Mütareke, Wilson ilkelerine dayanılarak imzalanmıştır.
- D) Mütareke, Sevr Antlaşması'nın ön koşuludur.
- E) Mütareke, Osmanlı Devleti'nin savaştan galip ayrıldığını göstermiştir.
Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918), Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda yenilgisini kabul ettiği ve ağır koşullar içeren bir anlaşmadır. Mütarekenin 5. maddesi, Osmanlı ordusunun terhis edilmesini öngörmekteydi. Sevr Antlaşması (1920) daha sonra imzalanmıştır.
7. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında yapılan inkılaplardan biri değildir?
- A) Şapka Devrimi (1925)
- B) Harf İnkılabı (1928)
- C) Köy Enstitüleri (1940) ✓
- D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924)
- E) Kadınlara seçme ve seçilme hakkı (1934)
Köy Enstitüleri, 1940 yılında kurulmuştur. Bu, Atatürk dönemi (1923-1938) sonrasına denk gelir. Diğer seçenekler Atatürk dönemi inkılaplarıdır.
8. I. Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan ve Osmanlı Devleti'ni ağır koşullara mahkûm eden Mondros Mütarekesi (1918) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Mütareke, Osmanlı'nın savaştan galip ayrıldığını göstermiştir.
- B) Mütareke, Osmanlı ordusunun terhis edilmesini öngörmüştür. ✓
- C) Mütareke, Wilson ilkelerine dayanılarak imzalanmıştır.
- D) Mütareke, Sevr Antlaşması'ndan sonra imzalanmıştır.
- E) Mütareke, barış antlaşmasıydı.
Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918), Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda yenilgisini kabul ettiği ve ağır koşullar içeren bir anlaşmadır. Mütarekenin 5. maddesi, Osmanlı ordusunun terhis edilmesini öngörmekteydi. Sevr Antlaşması (1920) daha sonra imzalanmıştır.
9. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, 'Harf İnkılabı' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Harf İnkılabı, 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile yapılmıştır.
- B) Harf İnkılabı, 1928 yılında Arap alfabesi yerine Latin alfabesinin kabul edilmesidir. ✓
- C) Harf İnkılabı, 1930 yılında çok partili hayata geçişle yapılmıştır.
- D) Harf İnkılabı, sadece gazete ve dergilerde uygulanmıştır.
- E) Harf İnkılabı, 1940 yılında Köy Enstitüleri ile birlikte yapılmıştır.
Harf İnkılabı, 1 Kasım 1928'de kabul edilen kanunla Arap alfabesinin kaldırılarak Latin alfabesinin (yeni Türk harflerinin) kabul edilmesidir. Bu inkılap, okuma-yazma oranının artırılmasında önemli bir adım olmuştur.
10. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında, 'Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Tekke ve zaviyeler, 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile kapatılmıştır.
- B) Tekke ve zaviyeler, 1925 yılında çıkarılan bir kanunla kapatılmıştır. ✓
- C) Tekke ve zaviyeler, 1925 yılında Şapka Devrimi ile kapatılmıştır.
- D) Tekke ve zaviyeler, 1928 yılında harf inkılabı ile kapatılmıştır.
- E) Tekke ve zaviyeler, 1930 yılında çok partili hayata geçişle kapatılmıştır.
Tekke ve zaviyeler, 30 Kasım 1925 tarihinde çıkarılan bir kanunla kapatılmıştır. Bu, laiklik yolunda atılan önemli adımlardan biridir ve dinî kurumların devlet denetimi dışına çıkarılmasını amaçlamıştır.
11. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, 'Kadro' hareketi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Hareket, Türk Ocakları'nın kapatılmasına öncülük etmiştir.
- B) Hareket, devletçilik ilkesini eleştiren bir çizgi izlemiştir.
- C) Hareketin temel amacı, Türk devriminin ideolojik temellerini oluşturmaktır. ✓
- D) Hareket, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasını desteklemiştir.
- E) Hareket, çok partili hayata geçişi savunmuştur.
Kadro hareketi, 1930'lu yıllarda devletçilik ilkesini savunan, Türk devriminin ideolojik temellerini oluşturmaya çalışan bir düşünce akımıdır. Kadro dergisi etrafında toplanan aydınlar, Kemalist ideolojiyi sistematikleştirmeye çalışmışlardır.
12. Aşağıdakilerden hangisi, Atatürk ilkeleri arasında yer alan 'Devletçilik' ilkesinin temel amacıdır?
- A) Özel sektörün tamamen ortadan kaldırılması
- B) Devletin ekonomik alanda düzenleyici ve yönlendirici rol üstlenmesi ✓
- C) Devletin tüm üretim araçlarına sahip olması
- D) Yabancı sermayenin ülkeye girmesini engellemek
- E) Devletin sadece altyapı yatırımları yapması
Devletçilik ilkesi, devletin millî ekonominin gelişmesinde, özel sektörün yetersiz kaldığı veya riskli olduğu alanlarda (sanayi, maden, enerji) düzenleyici, yönlendirici ve üretici rol üstlenmesidir. 1930'larda uygulanmaya başlanmıştır.
13. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini oluşturan ve Atatürk'ün 'tam bağımsızlık' ilkesini savunduğu savaş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Trablusgarp Savaşı
- B) Balkan Savaşları
- C) I. Dünya Savaşı
- D) Kurtuluş Savaşı (Millî Mücadele) ✓
- E) Kore Savaşı
Kurtuluş Savaşı (1919-1922), Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini oluşturmuştur. Atatürk, 'misak-ı millî' sınırlarını savunarak tam bağımsızlık ilkesini bu savaşta hayata geçirmiştir.
14. Atatürk'ün 'Bir devleti yönetenler, toplumun ilerlemesini sağlamak için sürekli olarak yeni fikirler üretmeli ve uygulamalıdır' sözüyle ilişkilendirilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cumhuriyetçilik
- B) Milliyetçilik
- C) Laiklik
- D) İnkılapçılık ✓
- E) Devletçilik
İnkılapçılık ilkesi, Türk toplumunu çağdaş uygarlık seviyesine ulaştırmak için sürekli yenilik ve reform yapmayı, değişime açık olmayı ve ilerlemeyi hedefler. Atatürk'ün bu sözü, inkılapçılık ruhunu en iyi yansıtan ifadelerden biridir.
15. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, 'Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Tekke ve zaviyeler, 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile kapatılmıştır.
- B) Tekke ve zaviyeler, 1925 yılında çıkarılan bir kanunla kapatılmıştır. ✓
- C) Tekke ve zaviyeler, 1925 yılında Şapka Devrimi ile kapatılmıştır.
- D) Tekke ve zaviyeler, 1928 yılında harf inkılabı ile kapatılmıştır.
- E) Tekke ve zaviyeler, 1930 yılında çok partili hayata geçişle kapatılmıştır.
Tekke ve zaviyeler, 30 Kasım 1925 tarihinde çıkarılan bir kanunla kapatılmıştır. Bu, laiklik yolunda atılan önemli adımlardan biridir ve dinî kurumların devlet denetimi dışına çıkarılmasını amaçlamıştır.
16. Aşağıdakilerden hangisi, Atatürk ilkeleri arasında yer alan 'Milliyetçilik' ilkesinin temel amacıdır?
- A) Türk milletinin birlik ve beraberliğini sağlamak ✓
- B) Türkiye'de yaşayan tüm unsurları tek bir çatı altında toplamak
- C) Osmanlı kültürünü yaşatmak
- D) Batı kültürünü tamamen reddetmek
- E) Irkçılığı savunmak
Milliyetçilik ilkesi, Türk milletinin birliğini ve beraberliğini sağlamayı, Türk kültürünü ve dilini koruyup geliştirmeyi amaçlar. Atatürk milliyetçiliği, ırkçılıktan uzak, kültürel ve ülkesel temelli bir milliyetçilik anlayışıdır. 'Ne mutlu Türküm diyene' sözü bu anlayışı yansıtır.
17. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Çok Partili Hayat' deneyimlerinden Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın (1930) kapatılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Partinin laiklik karşıtı bir çizgi izlemesi
- B) Partinin, hükümetin ekonomi politikalarına karşı çıkması
- C) Partinin, Atatürk'ün emriyle kurulan bir deneme olması ve rejime yönelik algılanan tehditler ✓
- D) Partinin yabancı devletlerle işbirliği yapması
- E) Partinin seçimleri kazanması
Serbest Cumhuriyet Fırkası, Atatürk'ün talimatıyla bir deneme olarak kurulmuştu. Ancak kısa sürede rejim karşıtı unsurların (özellikle hilafet yanlılarının) partide toplanması ve İzmir Mitingi'ndeki olaylar, rejimin güvenliğine tehdit olarak algılanmış ve parti kapatılmıştır. Bu deneyim, çok partili hayatın henüz olgunlaşmadığını göstermiştir.
18. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Laiklik' ilkesinin hayata geçirilmesinde aşağıdaki inkılaplardan hangisinin daha temel bir rol oynadığı söylenebilir?
- A) Şapka Devrimi (1925)
- B) Harf İnkılabı (1928)
- C) Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924) ✓
- D) Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması (1925)
- E) Medeni Kanun (1926)
Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924), eğitimde birliği sağlayarak medreseleri kapatmış ve tüm eğitim kurumlarını Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlamıştır. Bu, din ve devlet işlerinin ayrılması (laiklik) yolunda en temel adımlardan biridir.
19. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Demokrat Parti' dönemi (1950-1960) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) DP, laiklik ilkesini güçlendirmek için bir dizi reform yapmıştır.
- B) DP, ekonomide devletçi politikaları sürdürmüştür.
- C) DP, 1950 seçimlerini kazanarak, tek parti dönemine son vermiştir. ✓
- D) DP, 1960 askeri müdahalesine kadar kesintisiz iktidarda kalmıştır.
- E) Hepsi
Demokrat Parti, 1950 seçimlerini kazanarak 27 yıllık CHP tek parti dönemine son vermiş ve Türkiye'de çok partili hayatın kalıcı olarak başlamasını sağlamıştır. DP, devletçilikten çok liberal ekonomiye, laiklikte ise daha esnek uygulamalara yönelmiştir. 1960 askeri darbesiyle iktidardan uzaklaştırılmıştır.
20. Mezopotamya uygarlıklarından Sümerler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Sümerler, tarihte bilinen ilk yazılı antlaşmayı yapmışlardır.
- B) Sümerler, 12'lik sayı sistemini kullanmış ve ziggurat adı verilen tapınaklar inşa etmişlerdir. ✓
- C) Sümerler, ticaret kolonileri kurarak Anadolu'da Kültepe tabletlerini bırakmışlardır.
- D) Sümerler, 'kısasa kısas' ilkesine dayanan Hammurabi Kanunları'nı oluşturmuşlardır.
- E) Sümerler, satraplık sistemi ile eyalet yönetimini kurmuşlardır.
Sümerler, çivi yazısını icat etmiş, tekerleği kullanmış, 12'lik sayı sistemini geliştirmiş ve ziggurat adı verilen basamaklı tapınaklar inşa etmişlerdir. İlk yazılı antlaşma (Kadeş) Hititler'e, Hammurabi Kanunları Babillere, Kültepe tabletleri Asurlulara, satraplık sistemi ise Perslere aittir.
21. Mezopotamya uygarlıklarından Babil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Babiller, çivi yazısını icat etmişlerdir.
- B) Babiller, 'kısasa kısas' ilkesine dayanan Hammurabi Kanunları'nı oluşturmuşlardır. ✓
- C) Babiller, ticaret kolonileri kurarak Anadolu'ya gelmişlerdir.
- D) Babiller, 12'lik sayı sistemini kullanmışlardır.
- E) Babiller, satraplık sistemini uygulamışlardır.
Babiller, Hammurabi Kanunları ile tarihte bilinen ilk yazılı hukuk kurallarını oluşturmuşlardır. 'Kısasa kısas' ilkesi bu kanunların temel özelliğidir. Çivi yazısı Sümerlere, ticaret kolonileri Asurlulara, 12'lik sayı sistemi Sümerlere, satraplık sistemi ise Perslere aittir.
22. Mezopotamya'da ortaya çıkan ve 'yazılı hukukun ilk örnekleri' olarak kabul edilen Hammurabi Kanunları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Hammurabi Kanunları, eşitlikçi bir hukuk anlayışını savunur.
- B) Hammurabi Kanunları, 'kısasa kısas' ilkesine dayanır. ✓
- C) Hammurabi Kanunları, sadece ticari hukuku düzenler.
- D) Hammurabi Kanunları, çivi yazısıyla değil, hiyeroglifle yazılmıştır.
- E) Hammurabi Kanunları, sadece Babil'de değil, tüm Mezopotamya'da uygulanmıştır.
Hammurabi Kanunları (MÖ 18. yüzyıl), Babil Kralı Hammurabi tarafından oluşturulmuş ve 'kısasa kısas' (göz göze, diş dişe) ilkesine dayanmaktadır. Ancak kanunlar, toplumsal sınıfa göre farklı cezalar öngördüğü için eşitlikçi değildir. Sadece ticari hukuku değil, aile, ceza ve mal hukukunu da düzenler.
23. Aşağıdakilerden hangisi, Fransız Devrimi'nin (1789) Avrupa'da yaygınlaştırdığı temel ilkelerden biri değildir?
- A) Milliyetçilik
- B) Demokrasi
- C) İnsan hakları
- D) Feodalite ✓
- E) Eşitlik
Fransız Devrimi, milliyetçilik, demokrasi, insan hakları ve eşitlik gibi ilkeleri yaygınlaştırmıştır. Feodalite ise devrimin yıkmaya çalıştığı bir sistemdir.
24. XVIII. yüzyılda yaşanan Fransız Devrimi sırasında kabul edilen 'İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi' aşağıdaki ilkelerden hangisini savunur?
- A) Feodal ayrıcalıkları korur.
- B) Tüm insanların eşit doğduğunu ve doğal haklara sahip olduğunu ilan eder. ✓
- C) Kilise otoritesini güçlendirir.
- D) Monarşiyi destekler.
- E) Sömürgeciliği meşru kılar.
Fransız Devrimi sırasında 1789'da kabul edilen 'İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi', tüm insanların özgür, eşit ve doğal haklara sahip olduğunu ilan ederek feodal düzenin temellerini sarsmıştır.
25. Aşağıdakilerden hangisi, Fransız Devrimi'nin (1789) temel ilkelerinden biri değildir?
- A) Milliyetçilik
- B) Demokrasi
- C) İnsan hakları
- D) Feodalite ✓
- E) Eşitlik
Fransız Devrimi, milliyetçilik, demokrasi, insan hakları ve eşitlik gibi ilkeleri yaygınlaştırmıştır. Feodalite ise devrimin yıkmaya çalıştığı bir sistemdir.