Genel Tekrar Testi - 46
Osmanlı Devleti'nde dirlik sistemi saliyanesiz eyaletlerde uygulanırdı. Buna göre hangi eyalette dirlik sisteminin uygulandığı söylenemez?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Osmanlı Devleti'nde dirlik sistemi saliyanesiz eyaletlerde uygulanırdı. Buna göre hangi eyalette dirlik sisteminin uygulandığı söylenemez?
- A) Trablusgarp ✓
- B) Erzurum
- C) Rumeli
- D) Bosna
- E) Musul
Rumeli, Bosna, Musul ve Erzurum, dirlik sisteminin uygulandığı Saliyanesiz eyaletlerdir. Trablusgarp ise iltizam sisteminin uygulandığı Saliyaneli bir eyalettir; dolayısıyla burada dirlik sistemi uygulanmaz.
2. I. İlk kez millî sınırlardan söz edilmiştir. II. Bütün cemiyetler tek çatı altında birleştirilmiştir. III. Manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir. Bu ifadelerden hangileri Erzurum Kongresi kararları arasında yer alır?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III ✓
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Millî sınırlar kavramı ilk kez Erzurum Kongresi'nde kullanılmıştır. Manda ve himayenin reddi de Erzurum Kongresi'nde gündeme gelmiştir. Tüm cemiyetlerin birleştirilmesi ise Sivas Kongresi kararıdır.
3. Sivas Kongresi sonrasında Temsil Heyeti'nin; I. Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi'ne ataması, II. yurdun farklı bölgelerinden gelen delegelerden oluşması, III. başkanlığını Mustafa Kemal'in yapması özelliklerinden hangileri yürütme yetkisini kullandığını kanıtlar?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) II ve III
Temsil Heyeti'nin ilk yürütme kararı Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığı'na atanmasıdır. Bu atama Temsil Heyeti'nin hükümet gibi yürütme yetkisi kullandığını kanıtlar. Delegelerin tüm yurttan gelmesi ve Mustafa Kemal'in başkanlığı yürütme yetkisini değil, temsil niteliğini gösterir.
4. I. TBMM'nin seçim kararı alması II. İzmir İktisat Kongresi'nin toplanması III. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi Bu gelişmelerden hangileri Lozan Görüşmelerine ara verilen dönemde gerçekleşmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Lozan Görüşmelerine 4 Şubat 1923'te ara verilmiştir. Bu süreçte 17 Şubat 1923'te İzmir İktisat Kongresi toplanmış ve TBMM seçim kararı almıştır. Kabotaj Kanunu ise Lozan Antlaşması'nın imzalanmasından sonra 1926'da kabul edilmiştir.
5. 1919'da Türkiye'ye gelerek Sivas'ta Mustafa Kemal Paşa ile görüşen General Harbord, hangi bölgede kurulması düşünülen manda yönetimini incelemekle görevlendirilmiştir?
- A) Hicaz
- B) Irak
- C) Boğazlar
- D) Doğu Anadolu ✓
- E) Batı Anadolu
ABD Başkanı Wilson'ın isteğiyle 1919'da Türkiye'ye gelen General Harbord başkanlığındaki heyet, Anadolu'da manda idaresini ve Ermeni meselesini incelemek üzere gönderildi. 22 Eylül 1919'da Sivas'ta Mustafa Kemal ile görüşen heyet ardından Erzurum'a geçerek Kazım Karabekir ile de görüştü. Araştırma bölgesi Doğu Anadolu'dur.
6. I. Millî Mücadele'yi tek merkezden yönetmek II. Mücadeleye ulusal nitelik kazandırmak III. Padişah yanlılarını tamamen etkisiz bırakmak Bu amaçlardan hangisi ya da hangileri Sivas Kongresi'nde cemiyetlerin birleştirilme nedenlerindendir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II ✓
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Sivas Kongresi'nde cemiyetlerin tek çatı altında toplanmasının temel amaçları mücadeleyi tek elden yönetmek ve ulusal bir niteliğe kavuşturmaktır. Padişah yanlılarını tamamen tasfiye etmek bu kararın doğrudan amacı değildir.
7. Atatürk, devletçilik anlayışında bireysel girişimi esas almakla birlikte toplum yararının gerektirdiği ekonomik alanlarda devletin etkin olması gerektiğini belirtmiştir. 1931'de Halk Fırkasının III. Olağan Kongresi'nde yapılan bu açıklama hangi gelişmenin habercisidir?
- A) Kabotaj Yasası
- B) 24 Ocak Kararları
- C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı ✓
- D) Toprak Reformu
- E) Teşvik-i Sanayi Kanunu
Atatürk'ün bu konuşması ekonomiye devletin müdahalesi ile ilgilidir. 1929 Ekonomik Krizi ve sermaye darlığının ardından 1933'te I. Beş Yıllık Sanayi Planı çıkarılarak uygulamaya konulmuştur. Bu konuşma söz konusu planın habercisidir.
8. Sivas Kongresi sonrasında Damat Ferit Paşa'nın istifasıyla kurulan ve Temsil Heyeti ile Amasya Görüşmelerini yapan hükûmet hangisidir?
- A) Damat Ferit Paşa Hükümeti
- B) Kamil Paşa Hükümeti
- C) Salih Paşa Hükümeti
- D) Ali Rıza Paşa Hükümeti ✓
- E) Mahmut Şevket Paşa Hükümeti
Sivas Kongresi'nin ardından Damat Ferit Paşa istifa etmiş; yerine gelen Ali Rıza Paşa Hükümeti, Temsil Heyeti ile Amasya Görüşmelerini (Ekim 1919) gerçekleştirmiştir.
9. Antlaşma veya konferanslardan hangisi diğerlerinden farklı bir yılda gerçekleşmiştir?
- A) Sivas Kongresi
- B) Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesi
- C) Amasya Görüşmeleri
- D) Kars Antlaşması ✓
- E) Erzurum Kongresi
Erzurum Kongresi (Temmuz-Ağustos 1919), Sivas Kongresi (Eylül 1919), Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919) ve Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesi (Aralık 1919) 1919 yılında gerçekleşmiştir. Kars Antlaşması ise 1921'de imzalanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
10. Mustafa Kemal'in önerisiyle Yunus Nadi ve Halide Edip tarafından halkı Millî Mücadele hakkında bilgilendirmek amacıyla kurulan yayın organı hangisidir?
- A) Sivas Kongresi
- B) Hukuku Beşer
- C) Anadolu Ajansı ✓
- D) Erzurum Kongresi
- E) Aydede
Anadolu Ajansı, Milli Mücadele'yi kamuoyuna duyurmak amacıyla Mustafa Kemal'in önerisiyle Yunus Nadi ve Halide Edip tarafından 1920'de kurulmuştur.
11. Millî Mücadele Dönemi'nde kapitülasyonlara karşı ilk tepki hangi belgede ortaya konulmuştur?
- A) Samsun Raporu
- B) Misak-ı Milli ✓
- C) Amasya Genelgesi
- D) Erzurum Kongresi
- E) Sivas Kongresi
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Milli'de "Millî ve ekonomik gelişmemizi engelleyen siyasi, adli ve mali sınırlamalar (kapitülasyonlar) kaldırılmalıdır" kararı alınmış; böylece Milli Mücadele Dönemi'nde kapitülasyonlara ilk kez karşı çıkılmıştır.
12. 1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından hangi kenti merkez alan bir Türk beyliği kurulmamıştır?
- A) Balıkesir ✓
- B) İzmir
- C) Erzurum
- D) Sivas
- E) Erzincan
Malazgirt Savaşı'nın ardından; Sivas'ta Danişmentliler, Erzurum'da Saltuklular, Erzincan'da Mengücekliler, İzmir'de Çaka Beyliği kurulmuştur. Balıkesir çevresinde Karesioğulları ise 1243 Kösedağ Savaşı'ndan sonra kurulan II. Beylikler arasında yer alır.
13. Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan ve Osmanlı Devleti'nin dağılması durumunda Rumeli'de yeni bir Türk devleti oluşturmayı hedefleyen cemiyet hangisidir?
- A) Kilikyalılar Cemiyeti
- B) Trakya Paşaeli Cemiyeti ✓
- C) İzmir Reddi İlhak Cemiyeti
- D) Milli Kongre Cemiyeti
- E) Doğu Anadolu Müdafaayı Hukuk Cemiyeti
Trakya Paşaeli Cemiyeti, Osmanlı yıkıldığı takdirde Rumeli'de bağımsız bir Türk devleti kurmayı amaçlamaktaydı.
14. Sivas Kongresi'nde, Millî Mücadele kararlarını halka duyurmak ve toplumu bilinçlendirmek amacıyla çıkarılması kararlaştırılan gazete hangisidir?
- A) İradeyi Milliye ✓
- B) Takvimi Vekayi
- C) Tercümanı Ahval
- D) Hadisat
- E) Hâkimiyeti Milliye
İradeyi Milliye gazetesi, Sivas Kongresi kararıyla Milli Mücadele'yi halka duyurmak amacıyla çıkarılmıştır.
15. Mustafa Kemal Atatürk, kendi yaşamının sonlu; Türkiye Cumhuriyeti'nin ise sonsuza kadar kalıcı olduğunu hangi olay sırasında vurgulamıştır?
- A) Şeyh Sait İsyanı
- B) Ali Galip Olayı
- C) İzmir Suikast girişimi ✓
- D) Sivas Kongresi
- E) Çanakkale Krizi
İnkılaplara karşı çıkan ve eski İttihatçılardan bir grup, Mustafa Kemal'in İzmir gezisi sırasında suikast planı kurdu. Giritli Şevki'nin ihbarı ve gezinin bir gün gecikmesi planı engelledi. Atatürk bu olayı 1926'da Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte "Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar yaşayacaktır" sözleriyle değerlendirdi.
16. Millî Mücadele'nin hazırlık dönemindeki; I. Havza Genelgesi II. Sivas Kongresi III. Erzurum Kongresi IV. Amasya Görüşmeleri gelişmelerinin kronolojik sırası hangi seçenekte doğrudur?
- A) I - III - II - IV ✓
- B) II - I - III - IV
- C) I - IV - III - II
- D) IV - I - III - II
- E) IV - I - II - III
Kronolojik sıra: Havza Genelgesi (Mayıs 1919) → Erzurum Kongresi (Temmuz 1919) → Sivas Kongresi (Eylül 1919) → Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919).
17. Erzurum Kongresi'nde oluşturulup Sivas Kongresi'nde ulusal nitelik kazanan Temsil Heyetinin görevi hangi gelişmeyle sona ermiştir?
- A) Amasya Görüşmeleri
- B) TBMM'nin açılması ✓
- C) Cumhuriyetin ilanı
- D) Bilecik Görüşmeleri
- E) Düzenli Ordunun kurulması
Temsil Heyeti'nin görevi, 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla sona ermiştir.
18. Sivas ve çevresinde egemenlik kuran beylik hangisidir?
- A) Eşrefoğulları
- B) Tacettinoğulları
- C) Kadı Burhanettin ✓
- D) Sahipataoğulları
- E) Ramazanoğulları
Tacettinoğulları Samsun-Ordu, Ramazanoğulları Adana, Sahipataoğulları Afyon, Eşrefoğulları Beyşehir çevresinde hüküm sürmüştür. Kadı Burhanettin ise Sivas ve çevresinde hüküm sürmüştür.
19. • En kısa süren meydan savaşı hangisidir? • Akdeniz hangi savaşla Türk gölü hâline gelmiştir? • İran'la yapılan ilk antlaşma hangisidir? Bu soruların yanıtları hangi seçenekte doğru sırayla verilmiştir?
- A) Cerbe Savaşı - İnebahtı Savaşı - Edirne Segedin Antlaşması
- B) Mohaç Meydan Savaşı - Preveze Savaşı - Amasya Antlaşması ✓
- C) Ankara Savaşı - İnebahtı Savaşı - İstanbul Antlaşması
- D) Mohaç Meydan Savaşı - Cerbe Deniz Savaşı - İstanbul Antlaşması
- E) Ankara Savaşı - Preveze Savaşı - Amasya Antlaşması
Mohaç Meydan Savaşı (1526) dünyanın en kısa süren meydan savaşı olarak bilinir. Preveze Savaşı (1538) Akdeniz'i Türk gölüne dönüştürmüştür. Amasya Antlaşması (1555) İran ile imzalanan ilk antlaşmadır.
20. Mustafa Kemal, Millî Mücadele'nin hazırlık dönemindeki kongrelerden hangisine katılmamıştır?
- A) Alaşehir Kongresi ✓
- B) Pozantı Kongresi
- C) Afyon Kongresi
- D) Erzurum Kongresi
- E) Sivas Kongresi
Alaşehir Kongresi'ne Mustafa Kemal katılmamıştır. Pozantı, Afyon, Sivas ve Erzurum kongrelerine bizzat iştirak etmiştir.
21. Temsil Heyetiyle görüşmesi için Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya gönderen Osmanlı Hükûmeti hangisidir?
- A) Tevfik Paşa Hükümeti
- B) Talat Paşa Hükümeti
- C) Ahmet İzzet Paşa Hükümeti
- D) Damat Ferit Paşa Hükümeti
- E) Ali Rıza Paşa Hükümeti ✓
Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifasından sonra kurulan Ali Rıza Paşa Hükümeti, Milli Mücadele'ye daha ılımlı yaklaşmış ve temsilcisi Salih Paşa'yı Mustafa Kemal ile görüşmek üzere Amasya'ya göndermiştir. Böylece İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti'ni resmen tanımıştır.
22. Erzurum Kongresi'ne delege gönderen iller arasında hangisi yoktur?
- A) Sivas
- B) Van
- C) Bitlis
- D) Trabzon
- E) Elazığ ✓
Erzurum Kongresi'ne Erzurum, Trabzon, Sivas, Van ve Bitlis vilayetlerinden delegeler katılmıştır. Elazığ bu iller arasında yer almaz.
23. 17 Şubat 1923'te toplanan Türkiye İktisat Kongresi'ne kim başkanlık etmiştir?
- A) Kâzım Özalp
- B) İsmet İnönü
- C) Kâzım Karabekir ✓
- D) Mahmut Esat Bozkurt
- E) Fethi Okyar
İzmir'de toplanan Türkiye İktisat Kongresi'ne (17 Şubat 1923) ziraat, ticaret, sanayi ve işçi gruplarını temsil eden 1135 delege katıldı. Kâzım Karabekir kongrenin başkanlığını yaptı. Kongre dönemin İktisat Vekili Mahmut Esat Bozkurt'un isteğiyle toplanmış, açılış konuşmasını Mustafa Kemal yapmıştır.
24. Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısında protokol üstünlüğünü kazandığı ve yitirdiği antlaşmalar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Zitvatorok Antlaşması - Paris Antlaşması
- B) Belgrad Antlaşması - Yaş Antlaşması
- C) Küçük Kaynarca Antlaşması - Ferhat Paşa Antlaşması
- D) İstanbul Antlaşması - Zitvatorok Antlaşması ✓
- E) Amasya Antlaşması - İstanbul Antlaşması
Osmanlı, İstanbul Antlaşması ile Avusturya'ya karşı protokol üstünlüğü kazanmıştır. Zitvatorok Antlaşması (1606) ile bu üstünlüğü yitirmiş; Avusturya hükümdarı ilk kez padişaha eşit statüde muhatap kabul edilmiştir.
25. • Hamidiye Kahramanı olarak tanınır. • Galip Hoca adını kullanmıştır. • Şark Fatihi unvanıyla bilinir. • Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerini düzenlemiştir. Bu bilgiler ilgili kişilerle eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır?
- A) Kâzım Karabekir
- B) Rauf Orbay
- C) Celal Bayar
- D) Cemal Paşa ✓
- E) Hacim Muhittin
Rauf Orbay → Hamidiye Kahramanı, Celal Bayar → Galip Hoca takma adı, Kâzım Karabekir → Şark Fatihi, Hacim Muhittin → Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri. Cemal Paşa bu eşleştirmelerin dışında kalır.