Genel Tekrar Testi - 23
İdare hukukunun genel nitelikleri ve yargısal rejimi dikkate alındığında, bu dalın özellikleri arasında hangileri yer alır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. İdare hukukunun genel nitelikleri ve yargısal rejimi dikkate alındığında, bu dalın özellikleri arasında hangileri yer alır?
- A) İçtihadi olması, kamu yararı gütmesi, idari yargıya tabi olması ve statü hukuku olması ✓
- B) Doğan tüm idari uyuşmazlıkların idari yargı kolunda çözülmesi
- C) İdari statüleri, hakları ve kuralları belirleyen bir statü hukuku olması
- D) İçtihadi olması, kamu yararı amacı gütmesi ve idari yargıya tabi olması
- E) İdari yargıda çözülmesi ve statü hukuku olması
İdare hukuku mahkeme içtihatlarıyla gelişen, kamu yararı düşüncesinin egemen olduğu ve idari statüleri düzenleyen bağımsız bir kamu hukuku dalıdır. Bu alandan doğan uyuşmazlıklar kural olarak idari yargıda çözümlenir. Bu nedenle dört öncül de doğrudur. İçtihadi olma, kamu yararı, idari yargı ve statü hukuku niteliklerinin tamamı idare hukukuna aittir.
2. Mahkemeler tarafından hükmedilen, devlet hazinesine ödenmesi gereken ve ödenmediği takdirde hapis cezasına çevrilebilen kamusal yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İdari para cezası
- B) Tazminat
- C) Adli para cezası ✓
- D) Disiplin cezası
Mahkemelerce verilen ve ödenmediğinde hapse çevrilebilen para cezası adli para cezasıdır. İdari para cezaları ise idari kurumlarca verilir ve ödenmediğinde doğrudan hapse çevrilmez.
3. Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından en az birinin eksik olması durumunda ortaya çıkan hükümsüzlük türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yokluk ✓
- B) Mutlak butlan
- C) Nispi butlan
- D) Tek taraflı bağlamazlık
Kurucu unsurların eksikliği durumunda hukuki işlem hiç kurulmamış sayılır ve buna yokluk denir (Örn: Resmi nikah memuru önünde yapılmayan evlilik).
4. Bir hukuki işlemin kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle baştan itibaren geçersiz olması ve bu geçersizliğin hakim tarafından resen (kendiliğinden) dikkate alınması durumuna ne ad verilir?
- A) Yokluk
- B) Nispi butlan
- C) Kesin hükümsüzlük (Mutlak butlan) ✓
- D) Tek taraflı bağlamazlık
Kesin hükümsüzlük (mutlak butlan), emredici kurallara aykırılık nedeniyle işlemin baştan itibaren geçersiz olmasıdır ve hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde bulundurulur.
5. Yokluk ile butlan (hükümsüzlük) arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yoklukta işlemin kurucu unsurlarının eksik olması, butlanda ise kurucu unsurların tam olmasına rağmen kanunun emredici hükümlerine aykırılık bulunması ✓
- B) Yokluk durumunun sadece hakim tarafından tespit edilebilmesi, butlanın ise kendiliğinden hüküm doğurması
- C) Yoklukta işlemin sonradan geçerli hale gelebilmesi, butlanda ise hiçbir şekilde geçerli hale gelememesi
- D) Yokluğun sadece kamu hukukunda, butlanın ise sadece özel hukukta uygulanması
6. Hukuka aykırı bir eylem veya sözleşmeye aykırılık sonucu başkasına verilen zararın, zarar veren tarafından maddi veya manevi olarak giderilmesi yaptırımına ne ad verilir?
- A) Cebri icra
- B) Ceza
- C) İptal
- D) Tazminat ✓
7. Kurucu unsurları tamam olan ancak emredici hukuk kurallarına, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı olarak yapılan bir hukuki işlemin baştan itibaren geçersiz sayılması durumuna ne ad verilir?
- A) Nispi butlan
- B) Mutlak butlan ✓
- C) Yokluk
- D) Tek taraflı bağlamazlık
8. Sınırlı ehliyetsizlerin (örneğin veli veya vasisinin rızası olmadan) kendi başlarına yaptıkları borçlandırıcı işlemlerin hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nispi butlan
- B) Mutlak butlan
- C) Yokluk
- D) Tek taraflı bağlamazlık ✓
9. Borcunu veya hukuki yükümlülüğünü rızasıyla yerine getirmeyen bir kimsenin, devlet gücü aracılığıyla bu yükümlülüğünü yerine getirmeye zorlanması şeklindeki yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tazminat
- B) Cebri icra ✓
- C) Ceza
- D) Hükümsüzlük
10. İrade beyanındaki sakatlıklar (hata, hile, korkutma) veya ayırt etme gücünün geçici kaybı gibi nedenlerle, bir hukuki işlemin ancak zarar gören tarafça iptal edilene kadar geçerli sayılması durumuna ne ad verilir?
- A) Yokluk
- B) Tek taraflı bağlamazlık
- C) Nispi butlan ✓
- D) Mutlak butlan
11. Aksine bir sözleşme yapılması mümkün olmayan, kamu düzenini, genel ahlakı ve zayıfları korumak amacıyla konulmuş, kesinlikle uyulması zorunlu hukuk kurallarına ne ad verilir?
- A) Tamamlayıcı Hukuk Kuralları
- B) Tanımlayıcı Hukuk Kuralları
- C) Yorumlayıcı Hukuk Kuralları
- D) Emredici Hukuk Kuralları ✓
12. Tarafların aksini kararlaştırabildikleri, ancak sözleşmede boş bıraktıkları hususları doldurmak amacıyla uygulanan hukuk kurallarına ne ad verilir?
- A) Tanımlayıcı Hukuk Kuralları
- B) Emredici Hukuk Kuralları
- C) Tamamlayıcı Hukuk Kuralları ✓
- D) Yetki Verici Hukuk Kuralları
13. Normlar hiyerarşisinde kanunların ve cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere kamu kurumları tarafından çıkarılan yazılı hukuk kuralları aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- B) Yönetmelik ✓
- C) Kanun
- D) Anayasa
14. Resmi nikah memuru önünde yapılmayan, sadece dini törenle gerçekleştirilen bir evlilik akdi, Türk Medeni Hukuku'na göre aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisine tabidir?
- A) Yokluk ✓
- B) Mutlak Butlan
- C) Nisbi Butlan
- D) Tek Taraflı Bağlamazlık
15. Sözleşmede borcun ifa zamanı olarak "ayın başı" kararlaştırılmışsa, bundan ayın birinci gününün anlaşılması gerektiğini belirten hukuk kuralı türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yorumlayıcı hukuk kuralı ✓
- B) Emredici hukuk kuralı
- C) Tamamlayıcı hukuk kuralı
- D) Tanımlayıcı hukuk kuralı
Tarafların sözleşmede kullandıkları ancak ne anlama geldiğini açıklamadıkları belirsiz ifadeleri açıklığa kavuşturan kurallara yorumlayıcı hukuk kuralları denir.
16. Kanunun, somut olayın özelliklerine göre hakime birden fazla hukuki çözüm yolu sunması veya sınırları çizerek karar verme serbestisi tanıması durumuna ne ad verilir?
- A) Hukuk Yaratma
- B) Atıf Yetkisi
- C) Hakkaniyet
- D) Takdir Yetkisi ✓
17. Hukukun asli (bağlayıcı) kaynakları ile yardımcı kaynakları arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Asli kaynaklar hakimi bağlar, yardımcı kaynaklar ise sadece yol gösterir ✓
- B) Asli kaynaklar yazısızdır, yardımcı kaynaklar yazılıdır
- C) Yardımcı kaynaklar sadece ceza hukukunda uygulanır
- D) Asli kaynaklar sadece Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir
Asli kaynaklar (yazılı kaynaklar ve örf-adet) hakimi bağlarken; yardımcı kaynaklar (içtihatlar ve doktrin) hakimi bağlamaz, sadece yol gösterir.
18. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen, 'Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken uymakla yükümlüdür.' şeklinde ifade edilen temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dürüstlük Kuralı ✓
- B) Subjektif İyi Niyet
- C) Hakkaniyet
- D) Kanunilik
Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesinde geçerli olan genel dürüstlük standardına dürüstlük kuralı (objektif iyi niyet) denir.
19. Normlar hiyerarşisinde en üst sırada yer alan ve diğer tüm hukuk kurallarının kendisine aykırı olamayacağı temel hukuk normu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kanun
- B) Yönetmelik
- C) Anayasa ✓
- D) Genelge
20. Tarafların sözleşmede kullandıkları ancak ne anlama geldiğini açıklamadıkları belirsiz ifadeleri açıklığa kavuşturan hukuk kurallarına ne ad verilir?
- A) Yorumlayıcı Hukuk Kuralları ✓
- B) Tamamlayıcı Hukuk Kuralları
- C) Emredici Hukuk Kuralları
- D) Tanımlayıcı Hukuk Kuralları
21. Bir hukuki uyuşmazlık hakkında yazılı hukuk kurallarında (kanun, yönetmelik vb.) uygulanacak hiçbir hükmün bulunmaması durumuna ne ad verilir?
- A) Hukuk Boşluğu
- B) Örtülü Boşluk
- C) Kanun Boşluğu ✓
- D) Kasıtlı Boşluk
Sadece yazılı kaynaklarda (kanunda) hüküm bulunmaması durumuna kanun boşluğu denir. Bu durumda hakim örf ve adet hukukuna başvurur.
22. Bir örf ve adet kuralının 'örf ve adet hukuku' kuralı haline gelebilmesi için gerekli olan unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Maddi Unsur (Süreklilik)
- B) Manevi Unsur (Genel İnanç)
- C) Yazılılık Unsuru (Resmi Gazetede Yayımlanma) ✓
- D) Hukuki Unsur (Devlet Desteği/Yaptırım)
23. Bir hukuki uyuşmazlık hakkında ne yazılı kaynaklarda ne de yazısız (örf ve adet) kaynaklarda uygulanacak hiçbir hükmün bulunmaması durumuna ne ad verilir?
- A) Kanun Boşluğu
- B) Hukuk Boşluğu ✓
- C) Örtülü Boşluk
- D) Açık Boşluk
Hem yazılı hem de yazısız kaynaklarda somut olaya uygulanacak bir kuralın bulunmaması durumuna hukuk boşluğu denir. Bu durumda hakim hukuk yaratır.
24. Bir ülkede belirli bir dönemde yürürlükte olan, yazılı ve yazısız tüm hukuk kurallarının bütününe ne ad verilir?
- A) Doğal Hukuk
- B) Mevzu Hukuk
- C) Tarihi Hukuk
- D) Pozitif Hukuk ✓
25. Bir ülkede yetkili bir merci tarafından konulan ve yürürlükte bulunan sadece 'yazılı' hukuk kurallarının bütününe ne ad verilir?
- A) Mevzu Hukuk ✓
- B) Pozitif Hukuk
- C) İdeal Hukuk
- D) Tabii Hukuk