Genel Tekrar Testi - 44
Yeni bir kamu tüzel kişiliğinin (KTK) kurulması için anayasada öngörülen hukuki yollar hangileridir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Yeni bir kamu tüzel kişiliğinin (KTK) kurulması için anayasada öngörülen hukuki yollar hangileridir?
- A) Meclisin çıkaracağı kanunlar
- B) Kanun, kararname veya yönetmeliklerin herhangi biri
- C) Kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ✓
- D) Bakanlıkların çıkardığı yönetmelikler
- E) Yayımlanacak Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
Anayasa'nın 123. maddesine göre kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur. Yönetmelik, mevcut kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılır ve kamu tüzel kişiliği kuramaz. Kamu tüzel kişiliğinin kuruluş araçları yalnız I ve II'dir.
2. Devlet teşkilat yapısı ve 657 sayılı Kanun hükümleri kapsamında en yüksek devlet memuru (en yüksek göstergeli memur) sayılan makam hangisidir?
- A) Devlet Personel Başkanı
- B) Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı
- C) TBMM Genel Sekreteri
- D) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ✓
- E) Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü
2025 yılında Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yeniden oluşturulmuştur. Yeni teşkilat düzeninde Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri en yüksek devlet memuru olarak kabul edilmektedir. Eski düzenlemedeki İdari İşler Başkanı yerine Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri geçmiştir.
3. 657 sayılı Kanun uyarınca, memurluk mesleğine ilk kez atanan bir personelin adaylık süresi yasal olarak hangi sınırlar arasında olmalıdır?
- A) En az 1 yıl, en çok 2 yıl ✓
- B) En az 6 ay, en çok 1 yıl
- C) En az 2 yıl, en çok 3 yıl
- D) En az 6 ay, en çok 3 yıl
- E) En az 1 yıl, en çok 3 yıl
Aday memurluk süresi bir yıldan az ve iki yıldan çok olamaz. Aday memur bu süre içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarından geçer; başka kurumlara nakledilemez. Adaylık süresinin alt sınırı 1, üst sınırı 2 yıldır.
4. 657 sayılı Kanun'a göre devlet memurları için öngörülen yasal yasaklar (yapılamayacak işler) arasında yer almayan durum hangisidir?
- A) Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı
- B) Gizli belgeleri ve resmi sırları açıklama yasağı
- C) Ticari faaliyette bulunma ve kazanç sağlayıcı işler yapma yasağı
- D) Denetimi altındaki teşebbüslerden doğrudan menfaat sağlama yasağı
- E) Sendika kurma ve sendikalara üye olma yasağı ✓
Memurların toplu eylem, grev, ticaret, gizli bilgi açıklama ve denetledikleri teşebbüslerden menfaat sağlama gibi davranışları yasaklanmıştır. Buna karşılık memurlara sendika kurma ve sendikaya üye olma hakkı tanınmıştır. Grev yasaktır ancak sendika kurmak yasak değildir.
5. Bir kanun hükmünün, kanun koyucunun o kuralı koyarken güttüğü güncel amacı, toplumsal ihtiyaçları ve kuralın izlediği hedefi dikkate alarak yorumlanmasına ne ad verilir?
- A) Lafzi yorum
- B) Tarihi yorum
- C) Amaçsal yorum ✓
- D) Sistematik yorum
6. Kanunda genel bir kural bulunmasına rağmen, adaletsiz sonuçları önleyecek istisnai düzenlemenin yer almaması hangi boşluk türüdür?
- A) Kural içi boşluk
- B) Gerçek dışı boşluk
- C) Örtülü boşluk ✓
- D) Açık boşluk
7. Aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu'na göre bir kişinin tam fiil ehliyetine sahip olabilmesi için gereken şartlardan biri değildir?
- A) Ergin olmak
- B) Ayırt etme gücüne sahip olmak
- C) Kısıtlı olmamak
- D) Yükseköğrenim mezunu olmak ✓
8. Türk Medeni Kanunu'na göre, 15 yaşını doldurmuş bir küçüğün kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkeme kararıyla ergin kılınmasına ne ad verilir?
- A) Evlenme ile erginlik
- B) Yasal erginlik
- C) Kazai rüşt (Yargısal erginlik) ✓
- D) Olağanüstü erginlik
9. Türk Medeni Kanunu'na göre gerçek kişilik ne zaman başlar?
- A) Çocuğun ana rahmine düşmesiyle
- B) Çocuğun sağ ve tam olarak doğmasıyla ✓
- C) Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde
- D) Çocuğun erginlik yaşına ulaşmasıyla
Türk Medeni Kanunu'na göre gerçek kişilik, çocuğun sağ ve tam olarak doğduğu anda başlar.
10. Türk Medeni Kanunu'na göre, bir kişinin vasiyetname düzenleyerek ölüme bağlı tasarrufta bulunabilmesi için en az kaç yaşını doldurmuş olması gerekir?
- A) 15 ✓
- B) 16
- C) 17
- D) 18
Ayırt etme gücüne sahip ve onbeş yaşını doldurmuş olan herkes vasiyetname yapabilir.
11. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kuruluş tarihi nedir?
- A) 23 Nisan 1920 ✓
- B) 29 Ekim 1923
- C) 1 Kasım 1922
- D) 19 Mayıs 1919
TBMM, 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara'da kurulmuştur.
12. Türk Medeni Kanunu'na göre, bir kişinin tam fiil ehliyetine sahip olabilmesi için gereken üç temel şart aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Sağ doğmak - Ergin olmak - T.C. vatandaşı olmak
- B) Ergin olmak - Okuryazar olmak - Ayırt etme gücüne sahip olmak
- C) Kısıtlı olmamak - Sağ doğmak - Ayırt etme gücüne sahip olmak
- D) Ayırt etme gücüne sahip olmak - Ergin olmak - Kısıtlı olmamak ✓
13. Aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen kısıtlanma (vesayet altına alınma) sebeplerinden biri değildir?
- A) Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı
- B) Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı
- C) Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkum olma
- D) Geçici olarak bilincini kaybetme veya baygınlık geçirme ✓
Geçici bilinç kaybı kısıtlanma sebebi değildir. Akıl hastalığı, savurganlık, kötü yaşam tarzı, kötü yönetim ve 1 yıl veya daha fazla hapis cezası almak kısıtlanma sebepleridir.
14. Hukukta aksi ispatlanamayan, kanunun kesin olarak kabul ettiği varsayımlara ne ad verilir?
- A) Adi karine
- B) Kanuni karine
- C) Fiili karine
- D) Kesin karine ✓
15. Türk Medeni Kanunu'na göre, olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple mahkeme kararıyla evlenerek erginlik kazanabilmek için kişinin en az kaç yaşını doldurmuş olması gerekir?
- A) 15
- B) 16 ✓
- C) 17
- D) 18
Olağanüstü durumlarda mahkeme kararıyla evlenme yaşı en az 16 yaşın doldurulmasıdır. Evlenme kişiyi ergin kılar.
16. Türk Medeni Kanunu'na göre, evlilik akdinin geçerli bir şekilde kurulabilmesi için aranan en temel zorunlu şekil şartı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Evlenmenin mutlaka dini nikahla başlaması
- B) Evlenmenin yetkili evlendirme memuru önünde sözlü ve resmi olarak yapılması ✓
- C) Evlenecek kişilerin aynı il sınırları içinde ikamet etmesi
- D) Evlilik sözleşmesinin noter huzurunda onaylanması
17. Türk Medeni Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi yasal mirasçılar arasında yer almaz?
- A) Altsoy (çocuklar ve torunlar)
- B) Sağ kalan eş
- C) Evlatlık
- D) Kayınpeder ve kayınvalide ✓
18. Türk Medeni Kanunu'na göre hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken aşağıdaki kaynakları hangi sırayla uygulamalıdır? I. Yazılı kanun hükümleri II. Hâkimin kural yaratması III. Örf ve âdet hukuku
- A) I - III - II ✓
- B) I - II - III
- C) II - I - III
- D) III - II - I
- E) II - III - I
Hâkim uyuşmazlığı çözerken öncelikle kanunlara bakar. Yazılı kural yoksa yazısız kurallara (örf ve âdete) başvurur. Bunlarda da çözüm yoksa kanun koyucu gibi davranarak kendisi kural yaratır. Sıralama I - III - II şeklindedir.
19. Kanun koyucunun, somut olayın niteliğine göre hâkime takdir yetkisi sunmak amacıyla bilerek bıraktığı boşluk türü hangisidir?
- A) Gerçek olmayan kanun boşluğu
- B) Kural içi boşluk ✓
- C) Gerçek kanun boşluğu
- D) Hukuk boşluğu
- E) Kural dışı boşluk
Kanun koyucunun somut olayın özelliklerine göre hâkime değerlendirme alanı bırakmak amacıyla bilinçli olarak oluşturduğu boşluk kural içi boşluktur. Hâkim burada takdir yetkisini kullanır.
20. Aşağıdakilerden hangisi Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen sözleşme türleri arasında yer almayıp Medeni Kanun'un aile hukuku kısmında düzenlenmiştir?
- A) Nişanlanma ✓
- B) Kira sözleşmesi
- C) Satım sözleşmesi
- D) Hizmet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Satım, kira, bağışlama ve hizmet sözleşmeleri borçlar hukukunda düzenlenir. Nişanlanma ise Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku hükümleri kapsamındadır.
21. Anayasal bir güvence olan 'kanuni hâkim (tabii hâkim) ilkesi' aşağıdakilerden hangisiyle doğru olarak açıklanmıştır?
- A) Suçluluğu hükmen sabit olana kadar kimse suçlu sayılamaz.
- B) Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. ✓
- C) Lehe ve aleyhe kanunların hiçbiri geçmişe yürütülemez.
- D) Hâkim, suçun işlendiği tarihte kanunda öngörülenden daha ağır ceza veremez.
- E) Hâkim yalnızca kanunda öngörülen güvenlik tedbirlerini uygulayabilir.
Kanuni hâkim güvencesi, hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamamasını ifade eder.
22. Selin ile Burak resmî nikâh memuru önünde evlenmiştir. Türk Medeni Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi bu evliliğin mutlak butlanla sakat olmasına neden olmaz?
- A) Selin'in evlenmeye engel olacak derecede akıl hastası olması
- B) Burak'ın evlenme sırasında hâlihazırda evli bulunması
- C) Burak ile Selin arasında amca-yeğen yakınlığının olması
- D) Selin'in bulaşıcı hastalığını Burak'tan gizlemesi ✓
- E) Selin ile Burak arasında evlatlık ilişkisinin bulunması
Evli olma, ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk ve yakın hısımlık mutlak butlan nedenleridir. Hastalığın gizlenmesi ise aldatma (hile) kapsamında olup nispi butlan (iptal edilebilirlik) sebebi oluşturabilir; mutlak butlan sebebi değildir.
23. Türk Medeni Kanunu'na göre, aşağıda belirtilen kişilerden hangisi kanunen ergin (reşit) olarak kabul edilmez?
- A) Olağanüstü evlenme yoluyla on altı yaşında evlenen kişi
- B) On beş yaşını doldurup mahkeme kararıyla ergin kılınan kişi
- C) On sekiz yaşını dolduran kişi
- D) Sonradan evlat edinilerek Türk vatandaşlığını kazanan on beş yaşındaki kişi ✓
- E) Olağan evlenme yoluyla on yedi yaşında evlenen kişi
Erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla, evlenmeyle veya on beş yaşını dolduran küçüğün mahkemece ergin kılınmasıyla kazanılabilir. Evlat edinilmek ve vatandaşlık kazanmak tek başına erginlik sağlamaz.
24. Aşağıda yer alan kuralların nitelik türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak eşleştirilmiştir? I. Bireyin borcundan doğan sorumluluğundan önceden feragat edememesi II. Sözleşmede vade yoksa ifanın makul sürede yapılması III. İkametgâh tanımının kanunda açıkça yapılması
- A) Yorumlayıcı - Emredici - Tanımlayıcı
- B) Emredici - Yorumlayıcı - Tanımlayıcı
- C) Emredici - Tamamlayıcı - Tanımlayıcı ✓
- D) Tamamlayıcı - Yorumlayıcı - Emredici
- E) Yorumlayıcı - Tanımlayıcı - Emredici
Sorumluluktan önceden feragat edilememesi emredici, tarafların belirlemediği teslim zamanını kanunun tamamlaması tamamlayıcı, yerleşim yeri kavramının açıklanması ise tanımlayıcı kuraldır.
25. Medeni Kanun'a göre, evli eşlerin birlikte bir çocuğu evlat edinebilmeleri için her ikisinin de en az kaç yaşını doldurmuş olması aranır?
- A) 35
- B) 18
- C) 40
- D) 30 ✓
- E) 25
Kaynak metindeki kurala göre eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için otuz yaşını doldurmuş veya en az beş yıldır evli olmaları gerekir.