Hukukun Temel Kavramları 12

1. Aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarının temel amaçları arasında yer almaz?

• A) Mutlak eşitlik sağlamak ✓
• B) Özgürlük sağlamak
• C) Güvenlik sağlamak
• D) Adaleti sağlamak
• E) Toplumsal düzeni sağlamak

Hukuk; özgürlük, güvenlik, adalet ve düzen sağlamayı amaçlar. Ancak herkesin her bakımdan aynı olması anlamındaki mutlak eşitliği değil, kanun önünde eşitliği esas alır.

2. Aşağıdaki hukuk dallarından hangisi karma hukuk dalları kapsamında değerlendirilir?

• A) Ticaret hukuku
• B) Devletler özel hukuku
• C) Çevre hukuku ✓
• D) Medeni hukuk
• E) Devletler genel hukuku

Karma hukuk dalları hem kamu hukukunun hem özel hukukun özelliklerini taşır. Çevre hukuku, kamu otoritesinin düzenlemeleriyle bireylerin ve özel kuruluşların ilişkilerini birlikte kapsadığı için karma hukuk dalları arasında değerlendirilir.

3. Türk Medeni Kanunu'na göre, aşağıda belirtilen durumlardan hangisinde kişinin kendi isteği veya rızası aranmaksızın doğrudan kısıtlanmasına karar verilebilir?

• A) Yaşlılık
• B) Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı ✓
• C) Sakatlık
• D) Beş yıldan az kesinleşmiş hapis cezası
• E) Yaş küçüklüğü

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen ya da korunması için sürekli yardıma ihtiyaç duyan kişi kendi isteği aranmadan kısıtlanabilir. Yaşlılık ve sakatlıkta kural olarak kişinin istemi aranır.

4. Devletin üstün kamu otoritesi kullanmadığı, eşit haklara sahip taraflar arasındaki ilişkileri düzenleyen özel hukuk dallarından biridir?

• A) Ceza hukuku
• B) İdare hukuku
• C) Devletler genel hukuku
• D) İcra ve iflas hukuku
• E) Şirketler hukuku ✓

Şirketler hukuku ticaret hukukunun alt dalıdır ve özel hukuk içinde değerlendirilir. Diğer seçenekler kamu hukukuyla ilişkilidir.

5. Uzun zamandan beri haber alınamama sebebiyle gaipliğine karar verilen bir kimsenin mirasçıları, terekeden pay alabilmek için kaç yıl süreyle güvence (teminat) göstermekle yükümlüdür?

• A) 5 yıl
• B) 1 yıl
• C) 3 yıl
• D) 15 yıl ✓
• E) 10 yıl

Uzun zamandan beri haber alınamama nedeniyle verilen gaiplik kararında miras, on beş yıl süreyle güvence gösterilmesi koşuluyla teslim edilir.

6. Hukuk kurallarının genel özellikleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• A) Hukuk kurallarının yaptırımı genellikle kuralı koyan yetkili makam tarafından önceden belirlenir.
• B) Hukuk kuralları sosyal hayatta yalnızca kişilerin devletle ilişkilerini düzenler. ✓
• C) Hukuk düzeni, kanunun tanıdığı yetki, yasak ve emirlerin bütünüdür.
• D) Kişiler, hukuk kurallarına uyup uymama konusunda diğer sosyal düzen kurallarındaki gibi serbest değildir.
• E) Sosyal düzen kurallarıyla hukuk kuralları arasında ilişki ve benzerlikler vardır.

Hukuk kuralları yalnızca kişilerle devlet arasındaki ilişkileri değil, kişilerin birbirleriyle olan ilişkilerini de düzenler. Bu nedenle B seçeneğindeki ifade yanlıştır.

7. Medeni Kanun'da yer alan yakın hısımlar arasındaki evlenme yasağının kural niteliği ile bu yasağa aykırı evliliklerin tabi olacağı yaptırım hangisidir?

• A) Emredici hukuk kuralı - Mutlak butlan ✓
• B) Emredici hukuk kuralı - Yokluk
• C) Tanımlayıcı hukuk kuralı - Nispi butlan
• D) Emredici hukuk kuralı - Nispi butlan
• E) Yorumlayıcı hukuk kuralı - Mutlak butlan

Yakın hısımlar arasındaki evlenme yasağı tarafların aksini kararlaştıramayacağı emredici bir hükümdür. Yasağa aykırı evlilik mutlak butlanla sakattır.

8. Mahkemelerin uyuşmazlıkları karara bağlarken verdikleri kararların benzer durumlara ışık tutan bütününe ne ad verilir?

• A) Hüküm
• B) Karine
• C) Sonuç
• D) Doktrin
• E) İçtihat ✓

Mahkemelerin daha önce verdikleri ve benzer uyuşmazlıklarda yol gösterici olabilen kararlara içtihat denir.

9. Medeni Kanun hısımlık hükümlerine göre, aşağıdakilerden hangisi kan hısımlığında düz çizgi (altsoy-üstsoy) kapsamında yer almaz?

• A) Dayı ✓
• B) Dede
• C) Çocuk
• D) Anne
• E) Torun

Anne ve dede üst soy; çocuk ve torun alt soy hısımlarıdır. Dayı ise yan soy kan hısmıdır.

10. Ticaret Kanunu'na göre, bir ticari işletmeyi kısmen veya tamamen kendi adına işleten gerçek veya tüzel kişiye ne ad verilir?

• A) Ticari mümessil
• B) Tellal
• C) Esnaf
• D) Acente
• E) Tacir ✓

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir ticari işletmenin yükümlülüklerini kendi adına üstlenir.

11. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre hak ehliyetine ilişkin; I. Sağ ve tam doğmak koşuluyla ana rahmine düşüldüğü anda başlar. II. Sadece reşit olmakla kazanılır. III. Yalnızca sağ doğmak kaydıyla geçerlidir. ifadelerinden hangileri doğrudur?

• A) I ve II
• B) I, II ve III
• C) Yalnız I ✓
• D) II ve III
• E) Yalnız III

Bu soru kaynağındaki kabule göre çocuk, sağ doğmak koşuluyla hak ehliyetini ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder; bu nedenle yalnız I doğru kabul edilmiştir.

12. Benzer hukuki durumda bulunan kişilerin aynı kurallara ve uygulamalara tabi olmasını öngören ilke hangisidir?

• A) Hak
• B) Butlan
• C) Müeyyide
• D) Kanun önünde eşitlik ✓
• E) Mutlak eşitlik

Aynı hukuki durumda bulunan kişilere aynı kuralların uygulanması kanun önünde eşitlik, diğer adıyla yatay eşitlik ilkesidir. Mutlak eşitlik ise farklı durumdaki kişilere भी aynı işlemin uygulanmasını ifade eder.

13. Türk Medeni Kanunu'ndaki ehliyet sınıflarına göre, aşağıdakilerden hangisi sınırlı ehliyetliler grubunda yer alır?

• A) Evli kişi
• B) Ayırt etme gücü bulunmayan kişi
• C) Kendisine yasal danışman atanan kişi ✓
• D) Akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlanmış kişi
• E) Ayırt etme gücüne sahip ergin olmayan kişi

Kendisine yasal danışman atanan kişi sınırlı ehliyetlidir. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar sınırlı ehliyetsiz; ayırt etme gücü bulunmayanlar tam ehliyetsizdir.

14. Alacaklı ve borçlu arasındaki hukuki bağı tamamen ortadan kaldıran borcu sona erdirme yollarından biri değildir?

• A) İbra
• B) Yenileme
• C) Kusursuz imkânsızlık
• D) Zamanaşımı ✓
• E) İfa

Zamanaşımı borcu sona erdirmez; alacağın dava ve takip yoluyla ileri sürülmesine karşı borçluya defi hakkı verir ve borcu eksik borç hâline getirir. Diğer seçenekler borcu sona erdirme yollarıdır.

15. Aşağıdakilerden hangisi tüzel kişilerin kendiliğinden sona erme (infisah) nedenleri arasında yer almaz?

• A) İflasına karar verilmesi
• B) Yasak faaliyetleri nedeniyle mahkeme kararıyla kapatılması ✓
• C) İlk genel kurul toplantısının yapılamaması
• D) Ana sözleşmede belirtilen sürenin sona ermesi
• E) Amacının gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi

Mahkeme kararıyla kapatma kendiliğinden dağılma değil, fesih hâlidir. Diğer seçeneklerdeki durumlar tüzel kişiliğin kendiliğinden sona ermesine yol açabilir.