Yargı

1. 1982 Anayasası'na göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılır?

• A) Bağımsız ve tarafsız mahkemelerce ✓
• B) TBMM ve Anayasa Mahkemesi'nce
• C) Yasama ve yürütme organlarınca
• D) Cumhurbaşkanınca

1982 Anayasası'nın 9. maddesine göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına 'bağımsız ve tarafsız' mahkemelerce kullanılır. Anayasanın ilk metninde sadece 'bağımsız' ifadesi yer alırken, 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile bu maddeye 'tarafsız' kelimesi de eklenmiştir. Sınavlarda güncel mevzuat dikkate alındığı için bu iki kavramın bir bütün olarak bilinmesi şarttır.

2. Yargı bağımsızlığı neyi ifade eder?

• A) Yargının yasama ve yürütmeden tamamen bağımsız hareket etmesini ✓
• B) Yargının halkın kararlarını uygulamasını
• C) Hakimlerin kendi görüşlerine göre karar vermesini
• D) Yargının devletin diğer organlarına bağlı olmasını

Yargı bağımsızlığı, yargının yasama ve yürütmeden bağımsız olarak karar alabilmesini ifade eder. Bu ilke, hakimlerin dış baskılardan etkilenmeden karar verebilmesini sağlar. Demokratik hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarından biridir.

3. Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kanun teklif etmek
• B) Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek ✓
• C) Bütçe hazırlamak
• D) Yürütme kararlarını uygulamak

Anayasa Mahkemesi'nin görevleri arasında kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek yer alır. Bu denetim, anayasanın üstünlüğünü korur. Ayrıca bireysel başvuruları inceleme ve siyasi partilerin kapatılması davalarına bakma görevleri de vardır.

4. Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) hangi göreve sahiptir?

• A) Cumhurbaşkanını seçme
• B) Kanun yapma
• C) Hakim ve savcıların atanması ✓
• D) Yasaların yürürlüğe girmesi

HSK, hakim ve savcıların atanması, terfileri ve disiplin işlemlerinden sorumludur. Bu kurul, yargı bağımsızlığının korunmasında önemli rol oynar. Hakim ve savcıların mesleki gelişimlerini destekler.

5. Yargı birliği ilkesi neyi ifade eder?

• A) Tüm mahkemelerin aynı yapı içinde toplanmasını ✓
• B) Yargı organlarının yasamaya bağlı olmasını
• C) Yargı yetkisinin yürütme ile paylaşılmasını
• D) Her bölgenin kendi mahkemelerini kurmasını

Yargı birliği ilkesi, tüm mahkemelerin aynı yapı içinde ve aynı kurallar çerçevesinde çalışmasını ifade eder. Bu ilke, hukuki güvenliği sağlar ve adaletin eşit dağıtılmasını garanti eder. Üniter devlet yapısının gereğidir.

6. Anayasa Mahkemesi üyeleri kim tarafından atanır?

• A) HSK
• B) Yargıtay
• C) TBMM
• D) Cumhurbaşkanı ve TBMM ✓

Anayasa Mahkemesi üyeleri, Cumhurbaşkanı ve TBMM tarafından atanır. Bu atama sistemi, farklı organların yargıya katılımını sağlar. Anayasa Mahkemesi, 15 üyeden oluşur ve görev süreleri 12 yıldır.

7. Yargının denetim yetkisi neyi ifade eder?

• A) Cumhurbaşkanının görev süresinin uzatılmasını
• B) Yürütme işlemlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini ✓
• C) TBMM'nin kararlarının iptal edilmesini
• D) Kanunların yürürlükten kaldırılmasını

Yargının denetim yetkisi, yürütme işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetlemeyi ifade eder. Bu denetim, idari işlemlerin hukuka uygunluğunu sağlar. Danıştay, idari yargı alanında bu denetimi yapar.

8. Adalet Bakanlığı'nın yargı üzerindeki yetkisi nedir?

• A) Savcıların idari işlerini denetleme yetkisi ✓
• B) Hakimlere talimat verme yetkisi
• C) Yargı yetkisini doğrudan kullanma yetkisi
• D) Mahkemelerin kararlarını değiştirme yetkisi

Adalet Bakanlığı, savcıların idari işlerini denetleme yetkisine sahiptir. Ancak, savcıların yargısal işlemlerine müdahale edemez. Bu ayrım, yargı bağımsızlığının korunması için önemlidir.

9. Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruları incelemesi neyi ifade eder?

• A) Bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği iddiasıyla başvurmasını ✓
• B) Bireylerin yasalara aykırı davranmasını
• C) Bireylerin mahkeme kararlarını değiştirmesini
• D) Bireylerin suçlarını itiraf etmesini

Anayasa Mahkemesi, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği gerekçesiyle yaptığı başvuruları inceler. Bireysel başvuru, temel hakların korunmasında önemli bir mekanizmadır. Bu başvuru, iç hukuk yolları tükendikten sonra yapılabilir.

10. Yargı yetkisi hangi ilkeye dayanarak kullanılır?

• A) Cumhurbaşkanının yargıyı denetlemesi
• B) TBMM'nin yargı kararlarını onaylaması
• C) Hakimlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ✓
• D) Yargının yürütmeye bağlı olması

Yargı yetkisi, hakimlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkesi doğrultusunda kullanılır. Bu ilkeler, adaletin sağlanmasında temel rol oynar. Hakimler, sadece hukuka ve vicdanlarına göre karar verir.

11. Hakimler hangi ilkeye göre görev yapar?

• A) Adalet Bakanlığı'nın emirleri
• B) TBMM'nin talimatları
• C) Tarafsızlık ve bağımsızlık ✓
• D) Yürütmeye bağlılık

Hakimler, tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerine göre görev yapar. Bu ilkeler, adaletin sağlanmasında temel rol oynar. Hakimler, dış baskılardan etkilenmeden sadece hukuka göre karar verir.

12. 1982 Anayasası'na göre, kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma yetkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• A) Yalnızca Cumhurbaşkanı ve en az 120 milletvekili
• B) Cumhurbaşkanı ve ana muhalefet partisi meclis grubu
• C) Cumhurbaşkanı, 120 milletvekili ve en çok üyeye sahip iki parti grubu ✓
• D) TBMM Başkanı, 120 milletvekili ve Adalet Bakanı

1982 Anayasası'nın 150. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açabilme hakkı; Cumhurbaşkanına, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki (120) milletvekiline verilmiştir.

13. Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin görev süresi kaç yıldır?

• A) 4 yıl ✓
• B) 5 yıl
• C) 6 yıl
• D) 7 yıl

Anayasa'nın 159. maddesine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyeleri 4 yıl için seçilirler. Süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilir.

14. Yargıtay hangi görevi yerine getirir?

• A) Hakim ve savcıları atamak
• B) Temyiz mahkemesi olarak kararları incelemek ✓
• C) Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek
• D) Uluslararası antlaşmaları onaylamak

Yargıtay, temyiz mahkemesi olarak alt mahkemelerin kararlarını inceleyen bir yüksek mahkemedir. Ceza ve hukuk davalarında son karar merciidir. Yargıtay, hukuk birliğinin sağlanmasında önemli rol oynar.

15. Danıştay'ın temel görevi nedir?

• A) Anayasa değişikliklerini onaylamak
• B) Ceza davalarına bakmak
• C) Uluslararası ilişkileri düzenlemek
• D) İdari davaları incelemek ✓

Danıştay, idari davaları inceleyen bir yüksek mahkemedir. İdari yargı alanında son karar merciidir. Ayrıca, hükümete danışmanlık hizmeti de verir.

16. Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararların bağlayıcılığı hangi organlar için geçerlidir?

• A) Sadece yargı organları
• B) Yalnızca yasama organı
• C) Tüm devlet organları, kurumlar ve kişiler ✓
• D) Yalnızca yürütme organı

Anayasa Mahkemesi'nin kararları, tüm devlet organları, kurumlar ve kişiler için bağlayıcıdır. Bu bağlayıcılık, anayasanın üstünlüğünü korur. Kararlar, kesin hüküm niteliğindedir ve değiştirilemez.

17. Yargı tarafsızlığı neyi ifade eder?

• A) Hakimlerin siyasi görüşlerine göre karar vermesini
• B) Hakimlerin TBMM kararlarına göre hareket etmesini
• C) Hakimlerin yürütme organına bağlı olmasını
• D) Hakimlerin yalnızca yasaların gerektirdiği şekilde karar vermesini ✓

Yargı tarafsızlığı, hakimlerin yalnızca yasaların gerektirdiği şekilde karar vermesini ifade eder. Bu ilke, adaletin sağlanmasında temel rol oynar. Hakimler, dış baskılardan etkilenmeden sadece hukuka göre karar verir.

18. Hakimler ve savcılar özlük işleri yönünden hangi kuruma bağlıdır?

• A) Cumhurbaşkanlığı
• B) TBMM
• C) Adalet Bakanlığı
• D) HSK ✓

Hakimler ve savcılar, görevleriyle ilgili olarak Hakimler ve Savcılar Kurulu'na (HSK) bağlıdır. HSK, yargı bağımsızlığının korunmasında önemli rol oynar. Hakim ve savcıların mesleki gelişimlerini destekler.

19. Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) görevi nedir?

• A) Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek
• B) Uluslararası antlaşmaları onaylamak
• C) Seçimlerin düzen içinde ve dürüstlükle yapılmasını sağlamak ✓
• D) Hakim ve savcıları atamak

YSK, seçimlerin düzen içinde ve dürüstlükle yapılmasını sağlamakla görevlidir. Bu kurul, demokratik sürecin işleyişinde önemli rol oynar. Seçim güvenliğinin sağlanmasında kritik görevler üstlenir.

20. HSK üyeleri nasıl seçilir?

• A) Adalet Bakanlığı tarafından
• B) Hakim ve savcılar tarafından
• C) Yargıtay tarafından
• D) Cumhurbaşkanı ve TBMM tarafından ✓

HSK üyeleri, Cumhurbaşkanı ve TBMM tarafından seçilir. Bu seçim sistemi, farklı organların yargıya katılımını sağlar. HSK, yargı bağımsızlığının korunmasında önemli rol oynar.