Yasama 10

1. Mevzuat yazım usulüne göre, bir kanun maddesinin kendi içinde satır başlarıyla ayrılan, anlam bütünlüğü taşıyan alt bölümlerinin her birine ne ad verilir?

• A) Bent
• B) Paragraf
• C) Fıkra ✓
• D) Tüzük
• E) Madde

Bir kanun maddesinin kendi içinde anlam bütünlüğü taşıyan ve satır başlarıyla ayrılan alt bölümlerine fıkra denir.

2. Toplam 420 milletvekilinin katılım sağladığı bir TBMM Genel Kurul birleşiminde, olağan bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken asgari kabul oyu sayısı kaçtır?

• A) 200
• B) 151 ✓
• C) 201
• D) 211
• E) 301

Karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğu olmakla birlikte üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151'den az olamaz.

3. Yasama dokunulmazlığı (suç isnatlarında yargılanmama) güvencesi aşağıdaki makamlardan hangisi için anayasal olarak geçerli değildir?

• A) Kabine bakanları
• B) TBMM Başkanı
• C) Milletvekilleri
• D) Cumhurbaşkanı yardımcıları
• E) Cumhurbaşkanı ✓

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanır. Cumhurbaşkanı ise kendisine özgü anayasal sorumluluk usulüne tabidir.

4. Milletvekillilerinde boşalma olması sebebiyle yapılan ara seçim uygulaması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) TBMM üyeliklerinde ölüm veya istifa gibi sebeplerle boşalma olması halinde yapılır.
• B) Genel seçimlerin üzerinden en az 30 ay geçmedikçe olağan olarak ara seçime gidilemez.
• C) Milletvekili genel seçimlerine bir yıl veya daha az süre kalmışsa ara seçim yapılamaz.
• D) Her yasama döneminde meclis kararıyla mutlaka en az bir kez yapılması zorunludur. ✓
• E) Boşalan üye sayısı meclis üye tam sayısının yüzde beşine ulaşırsa üç ay içinde yapılması şarttır.

Ara seçim her yasama döneminde mutlaka yapılması zorunlu olan bir seçim değildir; sadece üyeliklerde boşalma olması ve anayasadaki süre koşullarının sağlanması halinde yapılır.

5. Milletvekili adaylarının seçilebilme yeterliliğine ve adaylık süreçlerindeki uyuşmazlıklara ilişkin son kararı verme yetkisi hangi kuruma aittir?

• A) Anayasa Mahkemesine (AYM)
• B) Seçmen halk kurullarına
• C) TBMM Başkanlığına
• D) İlçe ve il seçim kurullarına
• E) Yüksek Seçim Kuruluna (YSK) ✓

Milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin uyuşmazlıkları kesin olarak karara bağlama yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna aittir.

6. Meclis Başkanı ve onu temsilen oturumları yöneten başkan vekillerinin görev ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Başkan vekilleri, meclis genel kurulunu bizzat yönettikleri oturumlarda oy kullanamazlar.
• B) TBMM Başkanı ve başkan vekilleri mutlaka meclis üyeleri (milletvekilleri) arasından seçilmelidir.
• C) Bir yasama döneminin başında ilk kez seçilen başkan ve divan üyelerinin görev süresi 3 yıldır. ✓
• D) Seçilen başkan ve vekillerin üyesi bulundukları siyasi partileriyle üyelik bağları sona ermez.
• E) TBMM Başkanı, katıldığı veya katılmadığı meclis oylamalarının hiçbirinde oy kullanamaz.

İlk seçilen TBMM Başkanı ve Başkanlık Divanı üyelerinin görev süresi üç değil iki yıldır. İkinci dönem seçilenler yasama döneminin sonuna kadar görev yapar.

7. Milletvekili genel seçimlerinde, bir siyasi partinin TBMM'de temsil edilebilmesi ve milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde alması gereken asgari oy barajı yüzde kaçtır?

• A) %9
• B) %10
• C) %5
• D) %7 ✓
• E) %3

Milletvekili seçimindeki ülke barajı yüzde 7'dir.

8. TBMM Genel Kurulunda alınan aşağıdaki kararların hangisinde anayasal olarak 'nitelikli çoğunluk' (üye tam sayısının beşte üçü veya üçte ikisi gibi özel sayılar) aranmaz, toplantıya katılanların basit salt çoğunluğu yeterli kabul edilir?

• A) Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı ✓
• B) Meclis soruşturması sonucunda ilgili bakanın Yüce Divana sevk edilmesi kararı
• C) Anayasa Mahkemesi'ne meclis tarafından üye seçilmesi kararı
• D) Genel veya özel af ilan edilmesini öngören kanunun kabulü
• E) TBMM Başkanı'nın seçimi süreci kararı

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı için anayasada özel bir nitelikli çoğunluk aranmaz; toplantı yeter sayısından az olmamak üzere katılanların salt çoğunluğu yeterlidir. Diğer tüm şıklarda nitelikli sayı aranır.

9. TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi ve çalışmalarına başlayabilmesi için gerekli olan asgari toplantı yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Üye tam sayısının üçte ikisi
• B) Üye tam sayısının salt çoğunluğu
• C) Üye tam sayısının en az üçte biri ✓
• D) Üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası
• E) Üye tam sayısının beşte üçü

TBMM Genel Kurulunun toplantı yeter sayısı, anayasa uyarınca üye tam sayısının en az üçte biridir (yani 600 milletvekilinde 200 milletvekilidir).

10. Aşağıda belirtilen kanun türlerinden hangisi, 1982 Anayasası metninde ismen geçmeyen ve özel bir anayasal usule veya korumaya tabi tutulmayan genel nitelikli bir kanundur?

• A) Türk Medeni Kanunu ✓
• B) Seçim kanunları
• C) Kesin Hesap Kanunu
• D) İnkılap kanunları (koruma altındaki kanunlar)
• E) Bütçe Kanunu

Medeni Kanun 1982 Anayasası'nda ismen düzenlenen özel kanunlardan değildir.

11. TBMM'de grubu bulunan siyasi parti gruplarının yetki ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Genel seçimlerde aldıkları oy oranına veya meclis grubu durumlarına göre Cumhurbaşkanı adayı gösterebilirler.
• B) Hukuken sadece iktidar ve ana muhalefet partileri Anayasa Mahkemesine doğrudan iptal davası açma yetkisine sahiptir. ✓
• C) Meclis araştırması açılması yönünde talepte bulunabilirler.
• D) Başkanlık Divanına güçleri oranında temsilci verirler fakat Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
• E) Yasama dokunulmazlığının kaldırılması konularında mecliste görüşme yapamazlar.

İptal davası açma yetkisi iktidar ve ana muhalefet ayrımına göre değil, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna tanınmıştır.

12. 1982 Anayasası uyarınca, Türk milleti adına yasama yetkisini kullanan temel devlet organı hangisidir?

• A) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
• B) Cumhurbaşkanı yardımcıları
• C) Bakanlıklar ve ilgili kamu kurumları
• D) Cumhurbaşkanlığı makamı
• E) Bağımsız ve tarafsız mahkemeler

Anayasa uyarınca yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.

13. 1982 Anayasası'na göre, bütçe kanunu haricindeki yasa tekliflerini meclis başkanlığına sunmaya yetkili olanlar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cumhurbaşkanı yardımcıları
• B) Meclis komisyonları
• C) Bakanlık bürokratları
• D) Milletvekilleri ✓
• E) Cumhurbaşkanı

Bütçe kanun teklifini Cumhurbaşkanı sunarken, bunun dışındaki tüm kanun tekliflerini sadece milletvekilleri sunma hakkına sahiptir.

14. Milletvekillik sıfatının düşürülmesi nedenleri göz önüne alındığında, yargı organının (mahkemenin) verdiği bir karar veya hüküm neticesinde gerçekleşmeyen, meclis kararı veya kendiliğinden düşme kapsamında olan haller hangileridir?

• A) Sadece kısıtlanma ve kesin hüküm giyme durumları
• B) Kısıtlanma, devamsızlık yapılması ve vatandaşlığın kaybedilmesi
• C) Milletvekilinin mahkemece kesin hüküm giymesi veya kısıtlanması
• D) Kesin hüküm giyme, kısıtlanma ve devamsızlık durumları
• E) Mecliste devamsızlık yapılması, bağdaşmayan görevin sürdürülmesi ve vatandaşlığın kaybedilmesi ✓

Vekilin kısıtlanması veya kesin mahkumiyeti mahkeme kararıyla üyelik sona erdirir. Devamsızlık ve bağdaşmayan görev meclis kararıyla; vatandaşlığın kaybı ise kendiliğinden sona erme durumlarıdır.

15. Meclisin, anayasal sınırlara uymak koşuluyla, dilediği toplumsal veya kamusal alanı herhangi bir konu sınırı olmaksızın en ince detayına kadar düzenleyebilmesi yasamanın hangi özelliğidir?

• A) Yasamanın devredilmezliği ilkesi
• B) Yasamanın genelliği ilkesi ✓
• C) Yasamanın asliliği ilkesi
• D) Yasamanın ilkelliği (ilk eldenliği) ilkesi
• E) Yasama yetkisinin devri ilkesi

Yasama organının konu sınırlandırması olmaksızın en ince ayrıntıya kadar düzenleme yapabilme gücü yasamanın genelliği ilkesidir.