Yasama 2

1. Meclisin iç yönetimini yürüten TBMM Başkanlık Divanı ve meclis grupları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösterebilir. ✓
• B) Genel Kurul oturumunu yöneten başkan vekili oy kullanamaz.
• C) Faaliyetlerinde tarafsızlık ilkesine uymak zorundadırlar.
• D) Başkan, vekiller, katipler ve idare amirlerinden oluşur.
• E) Grupların güçleri oranında temsilci vermesiyle kurulur.

Anayasa uyarınca siyasi parti grupları TBMM Başkanlığı için ortak veya ayrı aday gösteremezler; adaylık bireysel olarak gerçekleşir.

2. Anayasa değişikliği teklifinin meclis başkanlığına sunulabilmesi için üye tam sayısının en az kaçta kaçının yazılı imzası aranır?

• A) Toplantıya katılanların salt çoğunluğu
• B) Dörtte biri (150 milletvekili)
• C) Üçte biri (200 milletvekili) ✓
• D) Beşte üçü (360 milletvekili)
• E) Üçte ikisi (400 milletvekili)

Anayasa değişikliği, TBMM üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.

3. Milletvekilliği görevinin bağımsız ve tarafsız yapılabilmesi amacıyla, milletvekillerinin bazı resmi veya özel kurum ve işlerde görev alamayacaklarını düzenleyen kural hangisidir?

• A) Yasama sorumsuzluğu
• B) Yasamanın asliliği
• C) Yasama dokunulmazlığı
• D) Yasamanın bağımsızlığı
• E) Yasama uyumsuzluğu (bağdaşmazlık) ✓

Milletvekilliğiyle bazı görev ve işlerin bir arada yürütülememesine yasama uyumsuzluğu denir.

4. TBMM bünyesinde faaliyet gösteren sürekli ihtisas komisyonları incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu komisyonlar arasında yer almaz?

• A) İçişleri Komisyonu
• B) Olağanüstü Hâl Komisyonu ✓
• C) Dilekçe Komisyonu
• D) Anayasa Komisyonu
• E) Adalet Komisyonu

TBMM'nin sürekli ihtisas komisyonları arasında Olağanüstü Hâl Komisyonu bulunmaz.

5. Seçimlerin yapılmasına savaş sebebiyle imkan bulunmadığı durumlarda, TBMM tek bir karar ile seçimlerin geriye bırakılmasını en fazla ne kadar süre için kararlaştırabilir?

• A) 1 yıl ✓
• B) 3 yıl
• C) 2 yıl
• D) 4 yıl
• E) 5 yıl

Savaş nedeniyle seçimler Meclis tarafından her defasında en fazla bir yıl süreyle ertelenebilir; savaş hali devam ettiği sürece erteleme kararı aynı usulle yenilenebilir.

6. Anayasa'da belirtilen hangi zorunlu sebeple milletvekili genel seçimleri meclis tarafından bir yıl süreyle ertelenebilir?

• A) Ülke genelinde ağır ekonomik bunalım yaşanması
• B) Savaş halinin bulunması ✓
• C) Ülke genelinde ilan edilen ulusal yas
• D) Cumhurbaşkanının görevinden istifa etmesi
• E) Bölgesel veya genel doğal afetlerin yaşanması

Seçimlerin ertelenmesine sebep olabilecek tek anayasal gerekçe savaş durumudur.

7. Milletvekili seçilebilmek için anayasada aranan asgari yaş sınırı kaçtır?

• A) 30
• B) 20
• C) 21
• D) 18 ✓
• E) 25

On sekiz yaşını dolduran her Türk, Anayasa'da belirtilen diğer şartları da taşıması hâlinde milletvekili seçilebilir.

8. Bir milletvekilinin, suç işlediği iddiasıyla meclis kararı olmaksızın gözaltına alınamaması, tutuklanamaması, sorgulanamaması ve ceza mahkemesinde yargılanamaması güvencesi hangisidir?

• A) Yasama sorumsuzluğu
• B) Yasama uyumsuzluğu
• C) Yasama dokunulmazlığı ✓
• D) Yasamanın asliliği
• E) Yasamanın ilkelliği

Milletvekillerinin ceza soruşturması ve kovuşturmalarına karşı korunmasını sağlayan geçici ve kaldırılabilir güvenceye yasama dokunulmazlığı denir.

9. TBMM'nin uygun bulma kanununa gerek duyulmadan yayımlanarak yürürlüğe giren antlaşmalar, yayımlanmalarından itibaren en geç ne kadar süre içinde Meclisin bilgisine sunulmalıdır?

• A) 15 gün
• B) 4 ay
• C) 1 ay
• D) 6 ay
• E) 2 ay ✓

Uygun bulma kanunu gerekmeksizin yayımlanarak yürürlüğe giren antlaşmalar, yayımlarından başlayarak iki ay içinde TBMM'nin bilgisine sunulur.

10. Bir yasama dönemi (kural olarak 5 yıl) boyunca TBMM Başkanlık Divanı üyelerini belirlemek için toplam kaç kez seçim gerçekleştirilir?

• A) 1 kez
• B) 2 kez ✓
• C) Genel Kurulun belirlediği sayıda
• D) 4 kez
• E) 3 kez

Başkanlık Divanı için bir yasama döneminde iki kez seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki yıl, ikinci seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadardır.

11. 1982 Anayasası'na göre, aşağıda sayılan devlet işlemlerinden hangisini gerçekleştirmek doğrudan doğruya TBMM'nin yetki alanında yer almaz?

• A) Piyasaya para basılmasına karar verilmesi
• B) Genel veya özel af kanununun kabul edilmesi
• C) Olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilmesi kararı ✓
• D) Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanların Yüce Divana sevk edilmesi
• E) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması

Olağanüstü hâli Cumhurbaşkanı ilan eder; TBMM kararı onaylayabilir, değiştirebilir, uzatabilir veya kaldırabilir.

12. TBMM'nin kanun çıkarmak dışındaki konuları karara bağladığı ve Cumhurbaşkanı onayına tabi olmayan işlemlerine ne ad verilir?

• A) Parlamento kararı ✓
• B) İdari yönetmelik
• C) Kanun teklifi
• D) Kanun tasarımı
• E) Kanun tasarısı

TBMM Genel Kurulunun kanun niteliğinde olmayan iç düzen, seçim veya oylama işlemlerine parlamento kararı denir.

13. Anayasal denetim ve yasama güvenceleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisinin TBMM Genel Kurulunda iki kez görüşülmesi zorunlu kılınmıştır?

• A) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanun teklifleri
• B) Yeni bir kamu kuruluşu kurulmasına dair kanun teklifleri
• C) Genel veya özel af ilan edilmesini öngören kanun teklifleri
• D) Anayasa değişikliği yapılmasına ilişkin kanun teklifleri ✓
• E) Bütçe kanun teklifleri

Anayasa değişikliği teklifleri TBMM Genel Kurulunda iki kez görüşülür.

14. 1982 Anayasası uyarınca, TBMM Genel Kurulu'nda alınacak aşağıdaki kararlardan hangisi için anayasada özel bir nitelikli çoğunluk (özel kabul oy sayısı) aranmamıştır?

• A) TBMM Başkanı ile Kamu Başdenetçisinin seçilmesinde
• B) Milletvekili genel seçimlerinin yenilenmesine karar verilmesinde
• C) Anayasa değişiklik tekliflerinin kabul edilmesinde
• D) Ülke genelinde genel veya özel af ilan edilmesinde
• E) Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasında ✓

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması için Anayasa'da özel bir karar yeter sayısı öngörülmemiştir. Genel karar yeter sayısı uygulanır.

15. TBMM'de Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar hakkında yürütülen 'Meclis Soruşturması' süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Soruşturma açılmasına Meclis üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla karar verilir.
• B) Soruşturma komisyonunun raporunu hazırlaması için en fazla üç aylık bir süre tanınır.
• C) Yüce Divana sevk kararı alınabilmesi için üye tam sayısının üçte ikisinin oyu aranır.
• D) Yüce Divan davası Anayasa Mahkemesince ek süre verilmeksizin üç ayda kesin sonuçlandırılır. ✓
• E) Soruşturma açılması talebi için en az 301 milletvekilinin yazılı önergesi gerekir.

Yüce Divan yargılaması anayasaya göre normal şartlarda 3 ay içinde tamamlanır; ancak işin bitirilememesi durumunda bir defaya mahsus olmak üzere 3 aylık ek süre verilebilir.