Yasama 7

1. TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen Meclis İçtüzüğü, yürürlüğe girmesi amacıyla Resmi Gazete'de kim tarafından yayımlatılır?

• A) TBMM Başkanı ✓
• B) Cumhurbaşkanı
• C) Cumhurbaşkanı yardımcısı
• D) Adalet Bakanı
• E) Anayasa Mahkemesi Başkanı

Parlamento kararı niteliğindeki Meclis İçtüzüğü, TBMM Başkanı tarafından doğrudan Resmi Gazete'de yayımlatılır.

2. Cumhurbaşkanı, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilerek kendisine gönderilen kanunları en geç kaç gün içinde Resmi Gazete'de yayımlamak veya Meclise geri göndermek zorundadır?

• A) 90 gün
• B) 45 gün
• C) 10 gün
• D) 15 gün ✓
• E) 60 gün

Cumhurbaşkanının kanunları inceleme, onaylama veya geri gönderme (veto) süresi anayasal olarak 15 gündür.

3. TBMM bünyesinde yer alan siyasi parti gruplarının anayasal hak ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılması hakkında görüşme yapabilirler. ✓
• B) Mecliste en çok üyeye sahip iki parti grubu AYM'de iptal davası açabilir.
• C) Genel Kurulda kapalı oturum düzenlenmesini talep edebilirler.
• D) Seçimlerde Cumhurbaşkanı adayı gösterme yetkisine sahiptirler.
• E) Üye oranlarına göre Meclis Başkanlık Divanına iştirak ederler.

Siyasi parti gruplarında yasama dokunulmazlığının kaldırılması hakkında görüşme yapılması veya grup kararı alınması kesinlikle yasaktır.

4. Meclis İçtüzüğü'nün hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

• A) İçtüzük değişiklikleri üzerinde Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkisi yoktur.
• B) Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanan idari düzenleyici işlemdir.
• C) İçtüzük hükümleri sadece meclis komisyonlarında geçerlidir, kurulda uygulanmaz.
• D) İçtüzük kanun niteliğindedir ve cumhurbaşkanının veto yetkisi bulunur.
• E) Bir parlamento kararıdır ve içtüzük yapmak meclisin yöntemsel bağımsızlığıdır. ✓

TBMM İçtüzüğü bir parlamento kararıdır ve Meclisin yöntemsel bağımsızlığının sonucudur. İçtüzük Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmaz.

5. Milletvekili üyeliklerinde boşalma olması halinde, boşalan sandalye sayısı meclis üye tam sayısının yüzde kaçına ulaştığında 3 ay içinde ara seçim yapılması zorunludur?

• A) %5'ine ✓
• B) %10'una
• C) %1'ine
• D) %15'ine
• E) %20'sine

Boşalan milletvekilliği sayısı TBMM üye tam sayısının yüzde beşine ulaşırsa üç ay içinde ara seçim yapılmasına karar verilir.

6. Anayasa değişikliklerinin Mecliste aldığı kabul oylarına göre Cumhurbaşkanı'nın sahip olduğu yetkilerle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi doğrudur?

• A) 360'ın altında kabul oyu alan bir teklif Cumhurbaşkanının onayına gönderilir.
• B) 400 ve üzeri kabul oyu alan tüm değişiklikleri Cumhurbaşkanı veto etmek zorundadır.
• C) 360 ile 399 arasında kabul oyu alan bir anayasa değişikliği için doğrudan onay yetkisi bulunmaz. ✓
• D) 400 ve üzeri kabul oyu alan bir değişikliği Cumhurbaşkanı halkoyuna sunamaz.
• E) 360 kabul oyu alan bir değişikliği Cumhurbaşkanı doğrudan onaylayabilir.

Beşte üç ile üçte iki arasındaki oylarla kabul edilen değişikliklerde Cumhurbaşkanı kanunu geri gönderebilir veya halkoyuna sunar; üçte iki ve üzerindeki kabulde ise yayımlama, geri gönderme ya da halkoyuna sunma seçenekleri vardır.

7. TBMM Genel Kurulu toplandıktan sonra, Meclis Başkanı seçimi sürecinin en fazla kaç gün içinde tamamlanması anayasal olarak zorunludur?

• A) 7 gün
• B) 5 gün ✓
• C) 10 gün
• D) 30 gün
• E) 15 gün

TBMM Başkanı seçimi Meclisin toplanmasından itibaren beş gün içinde tamamlanır.

8. Yasal olarak bir siyasi partinin mecliste grup kurabilmesi ve faaliyet gösterebilmesi için gereken en az milletvekili sayısı kaçtır?

• A) 40
• B) 30
• C) 25
• D) 20 ✓
• E) 10

Mecliste siyasi parti grubu kurulması için en az yirmi milletvekilinin bir araya gelmesi gerekir.

9. Milletlerarası antlaşmaların onaylanması, yürürlüğe girmesi ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Antlaşmaların onaylanmasını yasa çıkararak uygun bulma yetkisi TBMM'ye aittir.
• B) Yürürlükteki uluslararası antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir. ✓
• C) Antlaşmaları resmen onaylama ve Resmi Gazete'de yayımlama yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
• D) Temel haklara ilişkin antlaşmalarla kanunlar çelişirse antlaşma hükümleri uygulanır.
• E) Usulüne uygun olarak yürürlüğe giren uluslararası antlaşmalar iç hukukta kanun hükmündedir.

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.

10. Aşağıdaki anayasal veya yasal kurullardan hangisinin üyelerinin tamamı değil, sadece bir bölümü TBMM Genel Kurulu tarafından seçilmektedir?

• A) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
• B) Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyeleri
• C) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ✓
• D) Yargıtay daire başkanları ve üyeleri
• E) Sayıştay Başkanlığı ve üyeleri

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun üyelerinin bir kısmı TBMM tarafından seçilir. Sayıştay ve RTÜK üyelerinin tamamını TBMM seçerken Yargıtay ve YSK üyelerini seçmez.

11. Aşağıde belirtilen Meclis görevlilerinden hangisi, TBMM Başkanlık Divanı'nı oluşturan anayasal üyeler arasında yer almaz?

• A) TBMM Başkanı
• B) TBMM başkan vekilleri
• C) İdare amirleri
• D) Kâtip üyeler
• E) TBMM ihtisas komisyonlarının üyeleri ✓

Başkanlık Divanı; TBMM Başkanı, başkan vekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur. Komisyon üyeleri Divanın parçası değildir.

12. Yasama dönemi devam ederken milletvekilliklerinde ölüm veya istifa gibi sebeplerle boşalma meydana gelmesi üzerine sadece boşalan yerleri doldurmak amacıyla yapılan seçime ne ad verilir?

• A) Meclis seçimi
• B) Genel seçim
• C) Ara seçim ✓
• D) Erken seçim
• E) Yerel seçim

Meclis üyeliklerindeki boşalmaları gidermek amacıyla anayasadaki kurallar çerçevesinde sadece o bölgelerde yapılan seçime ara seçim denir.

13. Seçimlerin ardından mazbatasını almış ancak TBMM Genel Kurulunda henüz kürsüye çıkıp ant içmemiş (yemin etmemiş) bir milletvekilinin hukuki durumu hakkında hangisi doğrudur?

• A) TBMM bünyesindeki ihtisas komisyonlarında görev alıp çalışabilir.
• B) Genel Kurulda yapılan yasa oylamalarında oy kullanabilir.
• C) Meclis başkanlığına doğrudan kanun teklifi sunabilir.
• D) Meclisin genel kurul çalışmalarına ve görüşmelere fiilen iştirak edebilir.
• E) Yasama dokunulmazlığı güvencesinden doğrudan yararlanabilir. ✓

Ant içmeyen milletvekili Meclis çalışmalarına katılamaz; ancak dokunulmazlık mazbatanın alınmasıyla başladığı için bu güvenceden yararlanır.

14. TBMM'nin kendi iç işleyişini, çalışma esaslarını ve komisyon düzenini belirleyen 'Meclis İçtüzüğü' hukuki nitelik olarak aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Milletlerarası antlaşma
• B) İdari genelge
• C) Kanun hükmünde kararname
• D) Parlamento kararı ✓
• E) Anayasal yasa

TBMM İçtüzüğü, Meclisin kendi çalışma düzenini belirlediği bir parlamento kararıdır.

15. Görev, yetki ve seçim kuralları değerlendirildiğinde, TBMM Başkanı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Meclis Başkanı Genel Kurulda yapılan oylamaların hiçbirinde oy kullanamaz.
• B) Meclis Başkanı seçilen milletvekilinin üyesi olduğu siyasi partisiyle ilişiği kesilir. ✓
• C) Başkan seçimi meclis genel kurulunda gizli oylama ile yapılır.
• D) Bir yasama dönemı içinde meclis başkanlığı için iki kez seçim gerçekleştirilir.
• E) Mecliste grubu bulunan siyasi partiler başkanlık için aday gösteremezler.

TBMM Başkanı seçilen kişinin siyasi partisiyle ilişiği sona ermez; ancak parti faaliyetlerine katılması sınırlanır.