Yasama 9

1. TBMM'nin aldığı parlamento kararlarından hangisinin Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetime tabi tutulması anayasal olarak mümkündür?

• A) Milletvekilliğinin düşürülmesine (üyeliğin sona ermesine) dair kararlar ✓
• B) Bakanların Yüce Divan sıfatıyla yargılanmaya sevk edilmesi kararı
• C) Meclis çalışmalarına ara verilmesi veya tatile girilmesi kararları
• D) Milletvekili seçimlerinin yenilenmesine dair alınan kararlar
• E) Uluslararası hukuka göre savaş ilan edilmesi kararı

Milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

2. Milletlerarası hukukun meşru saydığı hallerde savaş hali ilan edilmesine ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme yetkisi kime aittir?

• A) Cumhurbaşkanlığı makamına
• B) Milli Güvenlik Kuruluna
• C) Genelkurmay Başkanlığına
• D) Milli Savunma Bakanlığına
• E) Türkiye Büyük Millet Meclisine ✓

Savaş hâli ilanına ve belirtilen durumlarda silahlı kuvvet kullanılmasına izin verme yetkisi TBMM'ye aittir.

3. Meclisin her yıl herhangi bir çağrıya gerek duymadan kendiliğinden toplandığı ve yasama çalışmalarını başlattığı gün hangisidir?

• A) 1 Ocak
• B) 1 Eylül
• C) 1 Aralık
• D) 1 Ekim ✓
• E) 1 Kasım

TBMM'nin yıllık çalışma dönemi olan yasama yılı her yıl 1 Ekim günü başlar.

4. Bir siyasi partinin meclis çalışmalarını grup halinde yürütebilmesi amacıyla mecliste sahip olması gereken asgari milletvekili sayısı kaçtır?

• A) 20 ✓
• B) 5
• C) 10
• D) 3
• E) 7

Siyasi parti grubu en az yirmi milletvekilinden oluşur.

5. 1982 Anayasası'na göre, Meclis tatil veya ara verme dönemindeyken TBMM'yi olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi kime aittir?

• A) Başkanlık Divanı katip üyelerine
• B) TBMM üyelerinin onda birine
• C) Cumhurbaşkanı yardımcılarına
• D) TBMM Danışma Kuruluna
• E) Cumhurbaşkanına ✓

TBMM tatildeyken veya çalışmalara ara vermişken Meclisi re'sen olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi Cumhurbaşkanına ve TBMM Başkanına aittir.

6. Toplam 460 milletvekilinin katılımı ile toplanan TBMM Genel Kurulunda, anayasal bir karar alınabilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı kaçtır?

• A) 200
• B) 230
• C) 231 ✓
• D) 251
• E) 151

Toplantıya katılan 460 milletvekilinin salt çoğunluğu 231'dir. Bu sayı asgari sınır olan 151'in de üzerindedir.

7. 1982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Kasıtlı herhangi bir suçtan ceza almış olan herkes adaylık başvurusunda bulunabilir.
• B) Terör suçundan hükümlü olanlar affa uğrasalar dahi milletvekili olamazlar. ✓
• C) Milletvekili seçilebilmek için en az 25 yaşını doldurmuş olmak şarttır.
• D) Çifte vatandaşlığa sahip kişiler milletvekili adayı olamazlar.
• E) Mahkemece geçici siyasi yasak konulan herkes hiçbir şekilde aday olamaz.

Terör suçları, anayasal olarak seçilmeye mutlak engel oluşturan suçlardandır ve bu suçlardan mahkûm olanlar affa uğrasalar dahi milletvekili seçilemezler.

8. Anayasa Mahkemesince bir siyasi partinin kapatılmasına beyan veya eylemleriyle neden olduğu tespit edilerek 5 yıl siyaset yasağı konulan bir kişinin bu süre boyunca yapması kesinlikle yasak olan faaliyetler hangileridir?

• A) Bir siyasi partinin genel başkanı veya üyesi olmak ✓
• B) Yerel seçimlerde bağımsız belediye başkanı adayı olmak
• C) TBMM Genel Kurulunda meclis başkanı seçilmek
• D) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına üye olmak
• E) Bağımsız milletvekili adayı olmak veya milletvekili seçilmek

Siyasi yasak alan kişi 5 yıl boyunca bir partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi veya denetçisi olamaz. Ancak bağımsız olarak milletvekili seçilmesi veya aday olması yasaklanmamıştır.

9. Cumhurbaşkanı, meclisten kabul edilip onayına sunulan bir kanunu Resmi Gazete'de yayımlamak veya meclise geri göndermek için en fazla kaç gün süreye sahiptir?

• A) 45 gün
• B) 30 gün
• C) 60 gün
• D) 15 gün ✓
• E) 7 gün

Cumhurbaşkanının kanunu yayımlama veya gerekçesiyle TBMM'ye geri gönderme süresi on beş gündür.

10. TBMM'nin kendi kararıyla milletvekilliği ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesini sağlayabilmesi için Genel Kurulunda araması gereken asgari nitelikli çoğunluk oranı hangisidir?

• A) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili)
• B) Üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) ✓
• C) Üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası (151 milletvekili)
• D) Üye tam sayısının üçte bir çoğunluğu (200 milletvekili)
• E) Üye tam sayısının salt çoğunluğu

Meclisin kendi kararıyla seçimleri yenileyebilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun (360 milletvekili) kabul oyu gerekir.

11. TBMM'nin Cumhurbaşkanı onayına (veto yetkisine) tabi olmaksızın doğrudan yürürlüğe koyduğu 'parlamento kararları' kapsamında gerçekleştirdiği işlemler hangileridir?

• A) Meclis İçtüzüğü'nün hazırlanıp yürürlüğe konulması kararı
• B) Savaş hali ilan edilmesi veya Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılması kararı
• C) Seçimlerin yenilenmesi kararı ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması
• D) Savaş ilanı kararı, içtüzük yapılması ve antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
• E) Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi, savaş ilanı ve Meclis İçtüzüğü yapılması ✓

Seçimlerin yenilenmesi, savaş ilanı ve İçtüzük parlamento kararıdır. Milletlerarası anlaşmalar kanunla uygun bulunur.

12. Mecliste uygulanan yazılı soru önergesi denetim yolu ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

• A) Önergeler doğrudan cumhurbaşkanına hitaben ve onun yanıtlaması için yazılır.
• B) Bakanlar meclise gelerek bu önergeleri sözlü ve kürsüden cevaplarlar.
• C) Önerge bireysel olarak bir milletvekili tarafından verilmek zorundadır. ✓
• D) Önergeler sadece meclisteki siyasi parti grupları tarafından verilebilir.
• E) Sunulan önergelerin en geç 10 gün içinde cevaplanma zorunluluğu vardır.

Yazılı soru bir milletvekili tarafından verilir ve en geç 15 gün içinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar tarafından cevaplandırılır. Cumhurbaşkanına yazılı soru yöneltilemez. Yalnız II doğrudur.

13. Meclisin genel ya da özel af kanunu çıkarabilmesi için Genel Kurulunda araması gereken asgari nitelikli oy çoğunluğu oranı hangisidir?

• A) Meclis üye tam sayısının beşte dört çoğunluğu (480 milletvekili)
• B) Meclis üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) ✓
• C) Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili)
• D) Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili)
• E) Genel Kurul toplantısına katılanların salt çoğunluğu

TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla genel veya özel af ilanına karar verebilir.

14. TBMM Başkanı'nın seçimi, adaylığı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Siyasi parti grupları meclis başkanlığı için ortak veya ayrı aday gösteremezler.
• B) Başkan adayları sadece TBMM üyeleri arasından gösterilebilir.
• C) Meclis Başkanı seçimi Genel Kurulda gizli oylama ile yapılır.
• D) TBMM Başkanı seçilen milletvekilinin milletvekilliği sıfatı sona erer. ✓
• E) Seçim süreci, aday gösterme süresinin sona ermesinden itibaren 5 gün içinde tamamlanır.

TBMM Başkanı seçilen kişinin milletvekilliği düşmez, milletvekili olmaya devam eder; ancak tarafsızlığını korumak adına meclis oylamalarına katılamaz.

15. Cumhurbaşkanı seçilen kişiye göreve başlamadan önce verilen ve seçildiğini resmi olarak belgeleyen seçim mazbatasını (tutanak) düzenleyen yetkili kurum hangisidir?

• A) Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı
• B) Danıştay Başkanlığı
• C) Yüksek Seçim Kurulu ✓
• D) İl Seçim Kurulu
• E) TBMM Başkanlığı

Cumhurbaşkanı seçim tutanağını, diğer adıyla mazbatayı Yüksek Seçim Kurulu düzenler.