Yürütme 1

1. Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yapısı, işleyişi, üyelerinin görev süreleri ve diğer özlük hakları hangi hukuki düzenleme ile belirlenir?

• A) Başbakanlık genelgeleri
• B) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ✓
• C) TBMM kanunları
• D) Bakanlık yönergeleri
• E) İdari yönetmelikler

Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

2. Genelkurmay Başkanı, anayasada belirtilen hangi özel ve zorunlu durumda Silahlı Kuvvetler üzerindeki Başkomutanlık yetkilerini Cumhurbaşkanı adına üstlenir?

• A) Savaş halinin resmen başlaması durumunda ✓
• B) Olağanüstü hal (OHAL) uygulamalarında
• C) Ülke genelinde ilan edilen doğal afetlerde
• D) Devlet düzenine yönelik silahlı ayaklanmalarda
• E) Yurt genelinde ilan edilen seferberlik hallerinde

Genelkurmay Başkanı Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına savaşta yerine getirir.

3. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapıları ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması hangi düzenleyici işlemle belirlenir?

• A) Kanun
• B) Genelge
• C) Yönetmelik
• D) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ✓
• E) Yönerge

Bakanlıkların kuruluşu, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

4. Cumhurbaşkanlığı makamının vefat, istifa veya başka bir sebeple boşalması halinde yapılacak seçimlerle ilgili hangi bilgi yanlıştır?

• A) Boşalmayı takip eden kırk beş gün içinde yeni cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
• B) Genel seçimlere bir yıldan fazla kalmışsa yeni seçilen cumhurbaşkanı kalan meclis süresini tamamlar.
• C) Cumhurbaşkanlığı seçimi zorunlu olarak belediye ve yerel seçimlerle aynı gün gerçekleştirilir. ✓
• D) Yeni cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
• E) Genel seçimlere bir yıl veya daha az kalmışsa meclis seçimleri de birlikte yenilenir.

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde seçim, mahallî idare seçimleriyle zorunlu olarak aynı gün yapılmaz.

5. Üst kademe kamu yöneticilerinin atanması ve görevlerine son verilmesi hangi işlemle gerçekleştirilir?

• A) Yönetmelik
• B) Müşterek kararname
• C) Kanun
• D) TBMM İçtüzüğü
• E) Cumhurbaşkanı kararı ✓

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanması ve görevlerine son verilmesi Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleştirilir; buna ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

6. Anayasa'ya göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın yerine getirebileceği bir görev veya anayasal yetki değildir?

• A) Danıştay üyelerinin dörtte birini mevcut yargıçlar arasından seçip atamak
• B) Anayasa Mahkemesi (AYM) üyelerinin bir kısmını doğrudan seçip atamak
• C) Kanunların anayasaya uygun olup olmadığını mahkeme sıfatıyla denetlemek ✓
• D) Gerekli koşullar ortaya çıktığında olağanüstü hal (OHAL) ilan etmek
• E) Yürütme alanını düzenlemek amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımlamak

Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleme görevi Anayasa Mahkemesine aittir.

7. Yürürlük maddesinde özel ve ileri bir tarih belirtilmemiş olan olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ne zaman yürürlüğe girmiş olur?

• A) Yayımlandığı tarihten 15 gün sonra
• B) Resmi Gazete'de yayımlandığı gün ✓
• C) Yayımlandığı tarihten 60 gün sonra
• D) Yayımlandığı tarihten 45 gün sonra
• E) Yayımlandığı tarihten 10 gün sonra

Başka bir yürürlük tarihi belirtilmeyen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

8. Cumhurbaşkanı'nın anayasal görev ve yetkileri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi onun yerine getirebileceği bir işlem değildir?

• A) Anayasa Mahkemesi'nde doğrudan iptal davası açmak
• B) Gerekli gördüğünde meclisi doğrudan toplantıya çağırmak
• C) Uluslararası antlaşmaları resmi olarak onaylayıp yayımlamak
• D) Kanunları ve parlamento kararlarını meclise iade ederek veto etmek ✓
• E) TSK'nın kullanılmasına anayasal çerçevede karar vermek

Cumhurbaşkanı kanunları yeniden görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir; ancak parlamento kararları Cumhurbaşkanına sunulmaz ve veto edilemez.

9. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda adaylardan hiçbirinin salt çoğunluğa ulaşamaması halinde, ikinci tur oylama ne zaman gerçekleştirilir?

• A) İlk tur oylamasını takip eden ikinci pazar günü ✓
• B) Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından ilan edilecek bir tarihte
• C) İlk turu takip eden altmış gün içerisindeki ilk pazar günü
• D) İlk turu takip eden otuz gün içerisindeki ilk pazar günü
• E) İlk tur oylamasını takip eden ilk pazar günü

İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci tur yapılır.

10. Cumhurbaşkanı'nın anayasal sınırları, kararları ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Gerekli koşullar oluştuğunda tek başına ülke genelinde OHAL ilan edebilir.
• B) Yürütme alanını ilgilendiren konularda kararname çıkarabilir.
• C) Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyeliklerine doğrudan atama yapamaz.
• D) Yayımladığı idari işlemler ve kararlara karşı yargı yolu açıktır.
• E) Anayasa Mahkemesi (AYM) üyelerinin tamamını tek başına belirler. ✓

Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinin on ikisini Cumhurbaşkanı, üçünü TBMM seçer. Bu nedenle seçeneği yanlıştır.

11. 1982 Anayasası hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci ve kuralları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Seçilen cumhurbaşkanının varsa üyesi olduğu siyasi partisiyle bağı kesilmez.
• B) Cumhurbaşkanı, seçmenler tarafından doğrudan halk oylamasıyla seçilir.
• C) Seçilen adayın eğer TBMM milletvekilliği sıfatı varsa bu sıfatı sona erer.
• D) Seçimler, seçmenlerin temsilcileri vasıtasıyla yaptığı iki dereceli sistemle olur. ✓
• E) Seçilen cumhurbaşkanının normal görev süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir.

Cumhurbaşkanı seçimi iki dereceli değil, halkın doğrudan oy kullandığı tek dereceli ve gerekirse iki turlu bir seçim sistemiyle gerçekleştirilir.

12. Aşağıdakilerden hangisi bakanlıklarla ilgili doğru bir bilgi değildir?

• A) Bakanları atama ve görevden alma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
• B) Bakanlıkların kurulması ve kaldırılması kanunla olur. ✓
• C) Bakanlar hiyerarşik yetkilere sahiptir.
• D) Bakanlıklar yönetmelik çıkarabilir.
• E) Bakanlıkların kamu tüzel kişiliği yoktur.

Bakanlıkların kurulması ve kaldırılması kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

13. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri TBMM tarafından en geç kaç ay içinde görüşülüp karara bağlanır?

• A) 6 ay
• B) 4 ay
• C) 2 ay
• D) 1 ay
• E) 3 ay ✓

Savaş ve mücbir sebeplerle TBMM'nin toplanamaması dışında, olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içinde görüşülüp karara bağlanır.

14. Olağan dönem kararnameleriyle sadece sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceği kuralı kapsamında, aşağıdaki haklardan hangisi kararname ile düzenlenemez?

• A) Bireylerin yerleşme ve seyahat etme hürriyetleri ✓
• B) Toprak mülkiyetinin düzenlenmesi
• C) Deniz kıyılarından kamu yararına faydalanma hakları
• D) Ailenin korunması ve çocuk hakları
• E) Eğitim ve öğretim alma hakları

Yerleşme ve seyahat hürriyeti kişi hakları ve ödevleri arasındadır; olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.

15. Zorunlu engeller ve savaş hali hariç olmak üzere, olağanüstü hal (OHAL) dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri en geç kaç ay içinde mecliste görüşülüp onaylanmak zorundadır?

• A) 1 ay içinde
• B) 4 ay içinde
• C) 3 ay içinde ✓
• D) 6 ay içinde
• E) 2 ay içinde

Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanır; aksi hâlde kendiliğinden yürürlükten kalkar.