Yürütme 4

1. Anayasa'ya göre, savaş halinde yürütmeyi temsil eden Başkomutanlık makamı yetkilerini Cumhurbaşkanı adına fiilen kim kullanır?

• A) Genelkurmay Başkanı ✓
• B) Kara Kuvvetleri Komutanı
• C) İçişleri Bakanı
• D) Milli Savunma Bakanı
• E) Cumhurbaşkanı yardımcısı

Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına yerine getirir.

2. Olağanüstü hal (OHAL) dönemlerinde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin özellikleri hakkında hangisi yanlıştır?

• A) OHAL ilanı sonrasında doğrudan cumhurbaşkanı tarafından çıkarılır.
• B) Çekirdek haklara dokunmamak şartıyla temel hakları düzenleyebilirler.
• C) Bu kararnamelerin çıkarılması için meclisten yetki kanunu alınmaz.
• D) Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün doğrudan yürürlüğe girerler.
• E) Alınan OHAL kararnamelerinin meclis onayına sunulma zorunluluğu yoktur. ✓

Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM'nin onayına sunulur.

3. Kurumsal teşkilat yapıları incelendiğinde, aşağıdaki idari kurumlardan hangisi Cumhurbaşkanlığı teşkilatına bağlı olarak faaliyet yürütmez?

• A) Savunma Sanayii Başkanlığı teşkilatı
• B) Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatı
• C) Devlet Denetleme Kurulu (DDK)
• D) Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık) ✓
• E) Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı

Kamu Denetçiliği Kurumu Cumhurbaşkanlığına değil, TBMM Başkanlığına bağlıdır.

4. Cumhurbaşkanının katılamadığı veya bulunmadığı Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarını yönetme yetkisi kime aittir?

• A) Milli Savunma Bakanına
• B) TBMM Başkanına
• C) Adalet Bakanına
• D) Genelkurmay Başkanına
• E) Cumhurbaşkanı yardımcısına ✓

Cumhurbaşkanının katılmadığı Millî Güvenlik Kurulu toplantılarına Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder.

5. Cumhurbaşkanı aşağıdaki kurumlardan hangisine üye seçemez?

• A) Danıştay
• B) Anayasa Mahkemesi
• C) Yükseköğretim Kurulu
• D) Sayıştay ✓
• E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Sayıştay başkan ve üyelerini TBMM seçer. Cumhurbaşkanının Sayıştaya üye seçme yetkisi yoktur.

6. Cumhurbaşkanı, ülke genelinde veya belirli bir bölgede ilk etapta en fazla kaç ay süreyle olağanüstü hal (OHAL) ilan edebilir?

• A) 6 ay ✓
• B) 3 ay
• C) 5 ay
• D) 9 ay
• E) 7 ay

Cumhurbaşkanı yurdun tamamında veya bir bölgesinde süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hâl ilan edebilir.

7. Normlar hiyerarşisi uyarınca, çıkarılan idari yönetmeliklerin anayasal olarak aşağıdaki hukuki metinlerden hangilerine aykırı olmaması zorunludur?

• A) Yargıtay ve Danıştay içtihadı birleştirme kararlarına
• B) Yürütme organınca çıkarılan kararnamelere
• C) Meclis kanunları ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine ✓
• D) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Yargıtay ilamlarına
• E) Meclis tarafından kabul edilmiş kanunlara

Yönetmelikler, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılır.

8. Aşağıdaki haklardan hangisi olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesine konu olamaz?

• A) Toprak mülkiyeti
• B) Kamu hizmetlerine girme hakkı ✓
• C) Grev ve lokavt hakkı
• D) Çalışma ve sözleşme hürriyeti
• E) Eğitim ve öğrenim hakkı

Kamu hizmetlerine girme hakkı siyasi hak ve ödevler arasındadır ve olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.

9. Yasal çerçeve ve anayasal statü dikkate alındığında, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından alınan kararlar hukuki nitelik açısından nasıldır?

• A) Yürütmeye sunulan tavsiye niteliğindedir ✓
• B) Yasal güçte kanun hükmünde kararlardır
• C) Yönetmelikleri tamamlayıcı niteliktedir
• D) Cumhurbaşkanlığı için doğrudan bağlayıcı kararlardır
• E) Bakanlıklar için kesin emir niteliğindedir

Millî Güvenlik Kurulu millî güvenlik siyasetine ilişkin tavsiye kararlarını ve görüşlerini Cumhurbaşkanına bildirir.

10. Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle sadece sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceği kuralı dikkate alındığında, aşağıdaki haklardan hangisi kararname ile düzenlenebilir?

• A) Seçimlere katılma, seçme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı
• B) Bireylerin çalışma hakkı ve çalışma ödevine ilişkin konular ✓
• C) Kişilerin şahsi hürriyetleri ve kişi güvenliği sınırları
• D) Toplantı yapma ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakları
• E) Vatandaşların vatan hizmeti ve askerlik yapma ödevi

Çalışma hakkı ve ödevi sosyal ve ekonomik haklar bölümündedir ve diğer anayasal sınırlara uyulmak şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir.

11. 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Sadece vatana ihanet durumunda cezai sorumluluğu doğar.
• B) Görev süresi boyunca hiçbir cezai sorumluluğu bulunmaz.
• C) Kişisel ve göreviyle ilgili suçlardan sorumluluğu vardır. ✓
• D) Yasama organı tarafından onaylanmadıkça cezai sorumluluğu yoktur.
• E) Göreviyle ilgili suçlardan sadece görev süresi bitince sorumlu olur.

Cumhurbaşkanı hem kişisel hem de göreviyle ilgili işlediği iddia edilen suçlar bakımından Anayasa'daki özel soruşturma usulüne tabidir.

12. Kararnameler ile kanunların çatışması kuralları uyarınca, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenen bir konuda TBMM tarafından yeni bir kanun çıkarılırsa ne olur?

• A) Çıkarılan yeni kanunun hükümleri geçersiz ve hükümsüz sayılır.
• B) Hem kararname ve kanun hükümleri birlikte yürürlükte kalır.
• C) Kararname hükümleri öncelikle uygulanmaya devam eder.
• D) İki hukuki metin de birbirini iptal ederek tamamen hükümsüz olur.
• E) Söz konusu kararname hükümleri doğrudan hükümsüz hale gelir. ✓

TBMM aynı konuda kanun çıkardığında Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hâle gelir ve kanun hükümleri uygulanır.

13. Milletvekili genel seçimlerine bir yıldan fazla zaman varken Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde, yeni Cumhurbaşkanı seçimi ne zaman yapılır?

• A) Makamın boşalmasını takip eden 30 gün içindeki son pazar günü
• B) Makamın boşalmasını takip eden 120 gün içindeki son pazar günü
• C) Makamın boşalmasını takip eden 60 gün içindeki son pazar günü
• D) Makamın boşalmasını takip eden 45 gün içindeki son pazar günü ✓
• E) Makamın boşalmasını takip eden 90 gün içindeki son pazar günü

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.

14. Aşağıdaki yasama veya yürütme işlemlerinden hangisinin yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanı'nın imzası veya onayı gerekmez?

• A) Yürütme organınca çıkarılan kararnamelerin
• B) Kabul edilen anayasa değişikliği kanunlarının
• C) Meclis iç işleyişini belirleyen TBMM İçtüzüğü'nün ✓
• D) Mecliste kabul edilmiş olan olağan kanunların
• E) Yabancı devletlerle yapılan uluslararası antlaşmaların

TBMM İçtüzüğü bir parlamento kararıdır ve Cumhurbaşkanının onayına sunulmaz.

15. 1982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcılarını göreve atama ve görevden alma yetkisi kime aittir?

• A) TBMM Başkanlık Divanına
• B) Cumhurbaşkanlığı makamına ✓
• C) Yüksek Seçim Kurulu başkanına
• D) Meclis Başkanı ve divanına
• E) Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır.