Genel Tekrar Testi - 68

1. Aşağıdakilerden hangisi aynı enlem üzerinde bulunan merkezler için kesin değildir?

• A) Yerel saatleri aynıdır ✓
• B) Çizgisel hızları aynıdır
• C) Aynı tarihte gece-gündüz süreleri aynıdır
• D) Tan (alacakaranlık) süresi aynıdır

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ enlem (paralel) üzerinde bulunan merkezlerde: ✔️ Çizgisel hız aynıdır. Güneş ışınlarının geliş açısı aynıdır. Aynı tarihte gece-gündüz süreleri aynıdır. Tan (alacakaranlık) süresi aynıdır. Yerel saat aynı değildir. Çünkü yerel saat boylama bağlıdır.

2. 21 Haziran tarihinde aşağıdaki illerden hangisinde gece süresi en kısadır?

• A) Sinop ✓
• B) Antalya
• C) Ankara
• D) Adana

21‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Haziran: Kuzeye gidildikçe gündüz uzar, gece kısalır. 21 Aralık: Kuzeye gidildikçe gece uzar, gündüz kısalır.

3. Türkiye'nin en genç volkanik alanı olan ve 'Kuladokya' olarak da adlandırılan volkanik koniler hangi ilimiz sınırları içerisindedir?

• A) Manisa ✓
• B) Nevşehir
• C) Kayseri
• D) Şanlıurfa

4. Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından ikinci büyük gölü olan ve yaz aylarında buharlaşma nedeniyle alanı en çok daralan göl hangisidir?

• A) Tuz Gölü ✓
• B) Beyşehir Gölü
• C) Eğirdir Gölü
• D) Van Gölü

5. Aşağıdaki göllerden hangisi karstik erime çanaklarında su birikmesiyle oluşan karstik göllerden biri değildir?

• A) Avlan
• B) Hafik
• C) Mogan ✓
• D) Salda

Mogan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü, Ankara yakınlarında bulunan bir alüvyal set gölüdür. Avlan, Hafik ve Salda ise karstik göllerdir.

6. Bir gölün sularını dışarıya boşaltan bir gideğeni (göl ayağı) varsa gölün suları tatlı olur. Buna göre aşağıdaki göllerden hangisinin suları tatlıdır?

• A) Tuz
• B) Beyşehir ✓
• C) Burdur
• D) Acıgöl

Beyşehir‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü'nün gideğeni olduğu için suları tatlıdır. Tuz, Burdur ve Acıgöl'ün gideğeni olmadığı için suları tuzlu veya acıdır.

7. Türkiye'nin en büyük yapay (baraj) gölü olan ve Fırat Nehri üzerinde yer alan baraj gölü hangisidir?

• A) Atatürk ✓
• B) Keban
• C) Karakaya
• D) Deriner

8. Türkiye'de traverten set göllerinin en belirgin örneği olan ve Erzincan sınırlarında yer alan göl hangisidir?

• A) Hafik
• B) Otlukbeli ✓
• C) Nemrut
• D) Salda

Erzincan'daki‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Otlukbeli Gölü, traverten set gölü özelliğine sahip dünyadaki ender göllerden biridir.

9. Türkiye'de dalga biriktirmesi sonucu oluşan kıyı set göllerine (lagün) ülkemizin farklı kıyılarında rastlanmaktadır. Aşağıdaki göllerden hangisi, Mersin'deki Göksu Deltası üzerinde yer alan ve Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan önemli bir lagün gölüdür?

• A) Bafa Gölü
• B) Akgöl ✓
• C) Mogan Gölü
• D) Tortum Gölü

10. Aşağıdaki göllerden hangisi volkanik (krater, kaldera veya maar) kökenli bir göl değildir?

• A) Nemrut
• B) Meke
• C) Köyceğiz ✓
• D) Acıgöl

Köyceğiz‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü alüvyal set gölüdür. Nemrut (kaldera), Meke (maar) ve Acıgöl (maar) ise volkanik kökenlidir.

11. Türkiye'deki bazı göllerden elektrik enerjisi üretilmektedir. Aşağıdaki göllerden hangisi elektrik enerjisi üretiminde doğrudan veya dolaylı olarak kullanılır?

• A) Manyas
• B) Mogan
• C) Hazar ✓
• D) Tuz

Elazığ'daki‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Hazar Gölü'nden Hazar Hidroelektrik Santrali vasıtasıyla elektrik enerjisi üretilmektedir.

12. Aşağıdaki baraj gölü ve üzerine kurulduğu akarsu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

• A) Keban - Fırat
• B) Altınkaya - Kızılırmak
• C) Almus - Yeşilırmak
• D) Hasan Uğurlu - Seyhan ✓

Hasan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Uğurlu Barajı, Seyhan Nehri üzerinde değil, Yeşilırmak üzerinde kurulmuştur.

13. Aşağıdaki göllerden hangisi karma oluşumlu (birden fazla faktörün etkili olduğu) göllerden biri değildir?

• A) Van
• B) Eğirdir
• C) Abant ✓
• D) Beyşehir

Abant‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü sadece heyelan set gölüdür. Van (tektonik-lav seti), Eğirdir ve Beyşehir (tektonik-karstik) karma oluşumludur.

14. Çoruh Nehri üzerinde inşa edilen ve Türkiye'nin en yüksek gövdeli barajlarından biri olan baraj gölü hangisidir?

• A) Altınkaya
• B) Hirfanlı
• C) Yusufeli ✓
• D) Demirköprü

Yusufeli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Barajı, Çoruh Nehri üzerinde yer alan ve Türkiye'nin en yüksek gövde yüksekliğine sahip barajıdır.

15. Dalga biriktirmesiyle oluşan kıyı set (lagün) göllerine aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilemez?

• A) Uluabat ✓
• B) Büyükçekmece
• C) Küçükçekmece
• D) Durusu (Terkos)

Uluabat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü tektonik oluşumlu bir göldür. Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu ise kıyı set gölleridir.

16. Dünyanın günlük hareketine bağlı olarak oluşan ve Türkiye'yi de etkileyen dinamik kökenli basınç merkezleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

• A) Sibirya - Basra
• B) Asor - İzlanda ✓
• C) Sibirya - Asor
• D) İzlanda - Basra

17. Türkiye'ye güneybatı yönünden esen, kışın sıcaklığı artırarak karların erken erimesine ve soba zehirlenmelerine neden olan nemli rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Samyeli
• B) Lodos ✓
• C) Kıble
• D) Karayel

18. Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinden hangileri yüksek basınç (antisiklon) özelliğine sahiptir?

• A) İzlanda ve Basra
• B) Sibirya ve Asor ✓
• C) İzlanda ve Asor
• D) Sibirya ve Basra

19. Samsun'un kış mevsiminde Sivas'tan daha sıcak olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Enlem
• B) Boylam
• C) Denizellik ✓
• D) Rüzgarlar

20. Hatay'ın yıllık ortalama sıcaklığının Sinop'tan daha yüksek olmasında temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Enlem ✓
• B) Denizellik
• C) Yükselti
• D) Rüzgarlar

21. Yumuşak kireç taşları (marn) üzerinde oluşan, genellikle koyu renkli ve alt kısmında kireç birikimi bulunan intrazonal toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Laterit
• B) Podzol
• C) Rendzina ✓
• D) Regosol

Rendzinalar,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yumuşak kireç taşları üzerinde oluşan, genellikle koyu renkli, kireç yönünden zengin intrazonal topraklardır.

22. Terra rossa topraklarının kırmızı renkte olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Organik madde miktarının fazla olması
• B) Bünyesindeki demir oksit oranının yüksek olması ✓
• C) Volkanik küllerle beslenmesi
• D) Akarsu biriktirmesiyle oluşması

23. Kurak ve yarı kurak bölgelerde, kapalı havzalarda suyun buharlaşması sonucu toprak yüzeyinde tuz ve karbonat birikmesiyle oluşan topraklara ne ad verilir?

• A) Halomorfik topraklar ✓
• B) Hidromorfik topraklar
• C) Kalsimorfik topraklar
• D) Podzolik topraklar

24. Türkiye'de çok kısa mesafelerde farklı toprak tiplerinin (zonal, azonal, intrazonal) bir arada görülmesinde etkili olan en temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
• B) İklim ve yer şekillerinin kısa mesafelerde çeşitlilik göstermesi ✓
• C) Ortalama yükseltinin batıdan doğuya doğru artması
• D) Akarsu ağının çok sık ve debilerinin yüksek olması

25. Dünyanın en verimli yerli (zonal) toprağı olarak bilinen, üzerindeki gür çayır örtüsü nedeniyle organik madde (humus) yönünden çok zengin olan koyu renkli toprak hangisidir?

• A) Regosol
• B) Podzol
• C) Çernezyom ✓
• D) Alüvyal

Çernezyomlar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (kara topraklar), gür çayır örtüsü altında gelişen, humusça çok zengin ve en verimli zonal topraklardır.