Tarım 1

1. Türkiye genelinde yaz kuraklığının en şiddetli yaşandığı ve yüksek buharlaşma döngüsü nedeniyle tarım arazilerinde yapay sulamaya en çok gereksinim duyulan coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Karadeniz Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyden esen çöl rüzgarlarının etkisiyle yaz aylarında ekstrem bir buharlaşma yaşar. Yağış azlığıyla birleşen bu durum, bölgeyi tarımsal sulamaya en çok ihtiyaç duyan saha haline getirir.

2. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında sulanan alanların genişlemesiyle birlikte, pamuk üretiminde geleneksel üretim alanlarını (kıyı ovalarını) geride bırakarak Türkiye lideri olan bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Akdeniz Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, özellikle Şanlıurfa ovalarının sulamaya açılmasıyla pamuk ekim alanlarını devasa ölçüde genişletmiş ve Çukurova ile Kıyı Ege'yi geride bırakarak Türkiye pamuk ambarı haline gelmiştir.

3. Kış aylarında don olaylarının nadir görülmesi (kış ılıklığı) ve güneşlenme süresinin uzun olması avantajıyla, örtü altı yetiştiriciliğinin (seracılık) ticari olarak en yoğun yapıldığı bölge hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi
• C) Akdeniz Bölgesi ✓
• D) Doğu Anadolu Bölgesi

Akdeniz Bölgesi, özellikle Antalya ve Mersin kıyı şeridi, kış aylarında yapay ısıtma maliyetlerini minimumda tutan iklim şartlarına sahiptir. Bu durum bölgeyi seracılık faaliyetlerinin merkez üssü yapar.

4. Yıl genelinde sürekli nemlilik, bulutluluk, yüksek yağış kararlılığı ve asidik yıkanmış toprak isteyen çay bitkisinin tarımı Türkiye'de sadece hangi bölgede yapılabilmektedir?

• A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi
• D) Karadeniz Bölgesi ✓

Çay tarımı, Türkiye'de her mevsim düzenli yağış alan ve mikro klima özellikleri gösteren yalnızca Doğu Karadeniz kıyı kuşağında (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun) ekonomik olarak gerçekleştirilebilir.

5. Doğal yetişme şartlarında ilkbaharda yağış, yaz aylarında ise mutlak kuraklık ve sıcaklık isteyen buğdayın en fazla üretildiği, 'tahıl ambarı' unvanlı bölgemiz hangisidir?

• A) Doğu Anadolu Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi ✓

İç Anadolu Bölgesi, başta Konya Ovası olmak üzere geniş düzlükleri ve yarı kurak karasal iklim yapısıyla buğday tarımına en uygun ekolojik ortamı sunar ve toplam üretimde ilk sırada yer alır.

6. TÜİK verilerine göre son yıllarda Samsun'un Ordu'yu geçerek ilk sıraya yerleştiği, dünya pazarlarında da lideri olduğumuz fındık tarımı en fazla hangi coğrafi bölgemizde kümelenmiştir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Karadeniz Bölgesi ✓
• C) İç Anadolu Bölgesi
• D) Akdeniz Bölgesi

Kış ılıklığı ve yaz nemi isteyen fındık bitkisinin toplam üretiminin çok büyük kısmı Karadeniz kıyı hattından sağlanır. Güncel TÜİK verilerinde en fazla fındık rekoltesine ulaşan ilimiz Samsun olmuştur.

7. Topoğrafik olarak geniş düzlüklerin bulunması ve bölge yüzölçümünün büyüklüğü sayesinde, ekili-dikili tarım alanlarının miktar (hektar/kilometrekare) bazında en fazla olduğu bölge hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• C) İç Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin yüzölçümü en büyük ikinci bölgesi olmasının yanı sıra plato ve ova düzlüklerinin geniş yer kaplamasıyla net tarım arazisi miktarında (yüzey alanı) ilk sıradadır.

8. Türkiye'de engebeli araziler makine kullanımını zorlaştırırken, düz topoğrafya bunu kolaylaştırır. Bu kurala göre, tarımda makineleşmenin en yaygın ve kolay uygulanabilir olduğu bölge hangisidir?

• A) İç Anadolu Bölgesi ✓
• B) Ege Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi
• D) Karadeniz Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi'nde yer şekillerinin sade ve düz olması (özellikle Konya Havzası), tarımsal işlerde traktör, biçerdöver ve ekim makinelerinin kullanımını en üst düzeye ulaştırmıştır.

9. Çay bitkisinin Türkiye sınırları içerisindeki toplam üretiminin neredeyse tamamının tek bir bölgede sıkışmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Geniş düzlüklerin bulunması
• B) Toprak yapısının kireçli olması
• C) Yaz aylarının sıcak ve kurak geçmesi
• D) Her mevsim yağışlı ve nemli iklim şartları ✓

Çay bitkisi fizyolojik olarak kurak döneme dayanamaz. Türkiye'de yıl boyunca kesintisiz nem ve düzenli yağış rejiminin tek adresi Karadeniz kıyı kuşağı olduğundan üretim bu bölgeye has kalmıştır.

10. Kış ılıklığı isteyen ve tipik bir Akdeniz iklimi bitkisi olan zeytin ağaçlarının varlığı ve toplam yağlık/sofralık üretimi yönüyle ilk sırada gelen coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi
• C) Karadeniz Bölgesi
• D) Ege Bölgesi ✓

Dağların denize dik uzanmasıyla Akdeniz iklim kuşağının iç kısımlara kadar sokulduğu Ege Bölgesi (Aydın, İzmir, Manisa hattı), zeytin ağacı varlığında ve toplam zeytinyağı üretiminde Türkiye lideridir.

11. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile bölgedeki tarımsal verimliliği, ürün çeşitliliğini ve çiftçi gelirlerini artıran en temel girdiyi oluşturan kaynak hangisidir?

• A) Su kaynakları ✓
• B) Rüzgar enerjisi
• C) Güneş enerjisi
• D) Yeraltı madenleri

GAP'ın özü, Fırat ve Dicle nehirleri üzerine kurulan barajlar vasıtasıyla kuru tarım yapılan alanları kanallarla sulamaya açmaktır. Projenin asıl can suyu hidrografik (su) kaynaklardır.

12. Sulama imkanlarının geliştiği iç bölgelerde ekim alanı genişleyen, fabrikalara yakın kurulması gereken küspe ve şeker sanayisinin hammaddesi olan şeker pancarı en çok hangi bölgemizde üretilir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi ✓

İç Anadolu Bölgesi (Konya, Eskişehir, Yozgat çevreleri), şeker pancarı üretiminde ilk sıradadır. Ürün hasat edildikten hemen sonra işlenmek zorunda olduğundan şeker fabrikaları da bu bölgede yoğunlaşmıştır.

13. Bölgesel kalkınma planları içerisinde; baraj inşaatları, tüneller, sulama kanalları ve tarımsal endüstri yatırımlarıyla Türkiye'nin en büyük entegre bölgesel kalkınma projesi hangisidir?

• A) KOP
• B) DAP
• C) ZBK Projesi
• D) GAP ✓

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), sadece tarımsal sulamayı değil; sosyal, ekonomik ve altyapısal dönüşümü hedefleyen cumhuriyet tarihinin en büyük entegre bölgesel kalkınma hamlesidir.

14. Tropikal kökenli bir bitki olan muzun, Türkiye'de sadece Akdeniz kıyısındaki dar bir koridorda (Anamur-Alanya arası) yetişebilmesini sağlayan özel coğrafi durum hangisidir?

• A) Geniş delta ovalarının varlığı
• B) Toprağın volkanik tüflü olması
• C) Korunaklı yamaçlarda oluşan mikroklima sahası ✓
• D) Yaz yağışlarının bol olması

Muz, don olaylarına karşı aşırı hassastır. Toroslar'ın rüzgarları kesmesiyle Anamur-Alanya kıyılarında oluşan kış ılıklığı (mikroklima), bu tropikal meyvenin Türkiye'de yetişebildiği yegane sığınağı oluşturur.

15. Kimyasal gübre ve ilaç kullanılmadan, sertifikalı ve çevreye duyarlı olarak yürütülen 'organik tarım' faaliyetlerinin ve ihracatının en çok geliştiği bölgemiz hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi ✓
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• D) Doğu Anadolu Bölgesi

Ege Bölgesi, özellikle İzmir ve çevresindeki vadilerde organik kuru meyve (incir, üzüm) ve zeytin üretimiyle Türkiye'de ekolojik (organik) tarımın ilk başladığı ve en çok geliştiği lider bölgedir.

16. Aynı dönemde mikroklima alanlarda narenciye, kıyılarda zeytin, iç kesimlerde ise tahıl üretilebilmesi, Türkiye'deki hangi coğrafi özelliğin doğrudan bir sonucudur?

• A) Yükselti farklılıkları
• B) Makineleşme oranları
• C) İklim çeşitliliği ✓
• D) Toprak katmanlarının yapısı

Türkiye'de kısa mesafelerde yer şekillerinin ve yükseltinin değişmesi, üç tarafının denizlerle çevrili olması, Akdeniz, Karadeniz ve Karasal iklim gibi farklı iklim türlerinin bir arada görülmesini (iklim çeşitliliğini) sağlar. Soru kökünde verilen narenciye, zeytin ve tahıl gibi tamamen farklı iklim isteklerine sahip ürünlerin aynı dönemde yetiştirilebilmesi, doğrudan 'İklim Çeşitliliği' (Makro/Mikro) ile ilgilidir. Seçeneklerin netliğini artırmak adına 'Makro iklim çeşitliliği' ifadesi 'İklim çeşitliliği' olarak sadeleştirilmiştir.

17. Ülkedeki toplam ağaç sayısı ve soğuk hava depoculuğuna bağlı pazarlama payı dikkate alındığında, Türkiye'nin elma üretiminde zirvede yer alan şehri hangisidir?

• A) Niğde
• B) Giresun
• C) Amasya
• D) Isparta ✓

Amasya elması ismen popüler olsa da, modern meyvecilik yatırımları ve toplam üretim tonajı bakımından Göller Yöresi'nde yer alan Isparta, Türkiye'nin açık ara elma üretim lideridir.

18. TÜİK’in güncel bitkisel üretim istatistiklerine göre, Doğu Anadolu'daki ilkbahar geç donlarından dolayı yaşanan rekolte düşüşleri neticesinde Türkiye toplam kayısı üretiminde ilk sıraya tırmanan şehrimiz hangisidir?

• A) Erzincan
• B) Malatya
• C) Elazığ
• D) Mersin ✓

Malatya, dünya kayısı başkenti olarak bilinse de yaşanan şiddetli iklimsel don olayları rekolteyi düşürmüştür. Bu süreçte kıyı koridorundaki avantajıyla üretim sürekliliğini koruyan Mersin (Mut ilçesi başta olmak üzere) toplam tonajda zirveye yerleşmiştir.

19. Yaz aylarında havanın serin kalması, gür otlakların bulunması ve yaylacılık kültürünün sosyo-ekonomik hayata entegre olmasıyla karakterize olan yayla tarım/hayvancılığı en çok hangi bölgemizde yaygındır?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) İç Anadolu Bölgesi
• C) Karadeniz Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

Karadeniz Bölgesi, özellikle Doğu Karadeniz bölümündeki yüksek dağ otlakları ve geleneksel yayla şenlikleri/kültürüyle, yaylacılık faaliyetlerinin ve buna bağlı hayvancılığın en canlı olduğu sahadır.

20. Kurutulmuş meyve ihracatında stratejik bir payı olan çekirdeksiz kuru üzüm üretiminde, bağ alanlarının genişliğiyle Türkiye genelinde ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi
• D) Ege Bölgesi ✓

Ege Bölgesi, özellikle Manisa, İzmir ve Denizli hattındaki graben ovalarında yer alan geniş bağ sahaları sayesinde çekirdeksiz kuru üzüm üretiminde ve dünya ihracatında ilk sıradadır.

21. Yaz aylarında konveksiyonel yağışlarla yeşeren, büyükbaş hayvanların beslenmesine uygun alpin çayırların yaygın olduğu mera hayvancılığı havzamız neresidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) İç Anadolu Bölgesi
• C) Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars) ✓
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Erzurum-Kars ve Ardahan platoları, en fazla yağışı yazın alır. Bu yaz yağışlarıyla kurumayan gür çayırlar (alpin çayırlar), bölgede açık alanda yapılan büyükbaş mera hayvancılığının temel dayanağıdır.

22. Karasal iklim şartlarının egemen olduğu, ilkbaharda yeşerip yazın sararan cılız ot topluluklarının (bozkır) küçükbaş hayvancılığı (koyun) teşvik ettiği bölgemiz hangisidir?

• A) İç Anadolu Bölgesi ✓
• B) Karadeniz Bölgesi
• C) Akdeniz Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi'nin sade yer şekilleri ve step (bozkır) vejetasyonu, büyükbaş hayvanlar için yetersiz kalırken; ağız yapısı küçük olan koyun gibi küçükbaş hayvanların otlatılması için en ideal sahadır.

23. Yaz sıcaklığına ve aşırı kuraklığa mükemmel uyum sağlayan, nadas alanlarında da yetiştirilebilen baklagillerden 'kırmızı mercimek' üretiminde açık ara lider olan bölgemiz hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

Kırmızı mercimek, su ihtiyacı oldukça düşük olan ve kurak iklimi seven bir bitkidir. Bu nedenle Türkiye'deki toplam kırmızı mercimek üretiminin çok büyük kısmı Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden karşılanır.

24. Büyük Menderes Havzası'nın akarsu vadilerinde jeotermal kaynakların da yarattığı özel nem dengesiyle, kuru incir üretiminde dünya lideri olan şehrimiz hangisidir?

• A) Bursa
• B) Kastamonu
• C) Aydın ✓
• D) Gaziantep

Aydın ili, incir ağacının istediği yüksek yaz sıcaklığı ile meyvenin dalında kurumasını sağlayan kuru rüzgâr kombinasyonuna sahiptir. Bu özel iklimsel durum, Aydın'ı kuru incir üretiminin küresel merkezi yapar.

25. İç Anadolu ve Güneydoğu'nun kuru tarım alanlarında, toprağın nem ve mineral kazanması amacıyla bir yıl ekilip bir yıl boş bırakılması (Nadas) yönteminin yaygın olma nedeni hangisidir?

• A) Toprağın çok verimli olması
• B) Sulama altyapısının yetersizliği ve kuraklık ✓
• C) Arazinin sarp engebeli olması
• D) Yıllık donlu gün sayısının fazlalığı

Nadas, toprağın bir yıl boyunca düşen yağış sularını bünyesinde biriktirebilmesi için uygulanan mecburi bir yöntemdir. Temel sebebi yağış yetersizliği ve modern sulama imkanlarının eksikliğidir.