Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri

1. Türkiye'nin coğrafi bölgelere ayrılmasında temel olarak hangi ölçütler dikkate alınmıştır?

• A) Yalnızca nüfus yoğunluğu
• B) İklim, bitki örtüsü, tarım ürünleri ve yer şekilleri benzerliği ✓
• C) Yalnızca idari sınırlar
• D) Yalnızca ekonomik gelir düzeyi
• E) Yalnızca dil ve etnik dağılım

Coğrafi bölgeler, benzer doğal (iklim, bitki örtüsü, yer şekilleri) ve beşeri (tarım, ulaşım) özellikler gösteren alanların gruplandırılmasıyla oluşturulmuştur; idari sınırlarla birebir örtüşmez.

2. Türkiye'nin nüfus ve sanayi bakımından en yoğun, fakat yüzölçümü bakımından en küçük coğrafi bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi ✓
• C) İç Anadolu Bölgesi
• D) Doğu Anadolu Bölgesi
• E) Karadeniz Bölgesi

Marmara Bölgesi, yüzölçümü en küçük bölge olmasına rağmen İstanbul başta olmak üzere yoğun sanayileşme ve göç alması nedeniyle nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgedir.

3. Ege Bölgesi'nde kıyı ile iç kesim arasındaki iklim farkının diğer bölgelere göre daha az olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bölgede hiç dağ bulunmaması
• B) Dağların kıyıya dik uzanarak deniz etkisinin iç kesimlere kadar sokulmasına imkan vermesi ✓
• C) Bölgenin step ikliminin etkisi altında olması
• D) Bölgenin Doğu Anadolu'ya komşu olması
• E) Bölgede volkanik dağların bulunması

Ege Bölgesi'nde dağlar (örneğin Menderes ve Gediz vadilerini oluşturan sıradağlar) kıyıya dik uzanır. Bu sayede deniz etkisi vadiler boyunca iç kesimlere kadar sokulabilir ve kıyı-iç kesim iklim farkı azalır.

4. Aşağıdaki bölge-başkent/önemli şehir eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

• A) İç Anadolu - Ankara
• B) Marmara - İstanbul
• C) Akdeniz - Antalya
• D) Ege - İzmir
• E) Güneydoğu Anadolu - Trabzon ✓

Trabzon, Güneydoğu Anadolu'da değil Karadeniz Bölgesi'nde yer alan bir kıyı kentidir. Güneydoğu Anadolu'nun önemli şehirleri arasında Gaziantep, Şanlıurfa ve Diyarbakır sayılabilir.

5. Türkiye'nin en geniş yüzölçümüne ve en yüksek ortalama rakımına sahip coğrafi bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) İç Anadolu Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• E) Marmara Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi, dağların birbirine yaklaşıp yükseltinin arttığı, volkanik dağların ve yüksek platoların yoğunlaştığı bölgedir; hem yüzölçümü en geniş hem de ortalama rakımı en yüksek bölgedir.

6. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) sayesinde en çok gelişme gösteren tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Çay
• B) Fındık
• C) Pamuk ✓
• D) Tiftik
• E) Zeytin

GAP kapsamında yapılan barajlar ve sulama kanalları sayesinde Güneydoğu Anadolu'da kurak iklime rağmen sulu tarım imkanı artmış; bol su isteyen pamuk üretimi bölgede büyük gelişme göstermiştir.

7. İç Anadolu Bölgesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

• A) Çevresi dağlarla çevrili bir plato bölgesidir ve karasal iklim egemendir ✓
• B) Türkiye'nin en yağışlı bölgesidir
• C) Maki bitki örtüsü ile kaplıdır
• D) Çay ve fındık tarımı bu bölgede yaygındır
• E) Türkiye'nin en küçük yüzölçümüne sahip bölgesidir

İç Anadolu, çevresindeki dağlarla (kuzeyde Karadeniz, güneyde Toroslar) çevrelenmiş, denizden uzak kaldığı için karasal/step ikliminin egemen olduğu bir plato bölgesidir. Diğer seçenekler başka bölgelerin (Karadeniz, Akdeniz) özellikleridir.

8. Van Gölü hangi coğrafi bölgede yer alır?

• A) Ege Bölgesi
• B) Akdeniz Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi
• E) Karadeniz Bölgesi

Van Gölü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, volkanik set (Nemrut Dağı'nın oluşturduğu set) sonucu oluşmuş Türkiye'nin en büyük gölüdür.

9. Karadeniz Bölgesi'nde kıyı kesiminde tarım alanlarının sınırlı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bölgenin çok kurak olması
• B) Dağların kıyıya paralel ve denize yakın yükselmesi nedeniyle düz/ova alanların dar olması ✓
• C) Bölgede hiç yağış görülmemesi
• D) Bölgenin step ikliminin etkisinde olması
• E) Bölgenin Güneydoğu Anadolu'ya komşu olması

Karadeniz kıyısında dağlar denize çok yakın ve paralel olarak yükselir; bu nedenle kıyı ile dağlar arasında geniş düzlükler oluşamaz ve tarım alanları dar bir şeritle sınırlı kalır, genellikle teraslama yapılarak tarım sürdürülür.

10. Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nin tipik özelliklerinden biri değildir?

• A) Toros Dağları'nın kıyıya paralel uzanması
• B) Maki bitki örtüsünün yaygın olması
• C) Antalya çevresinde sera tarımının gelişmiş olması
• D) Turunçgil tarımının yapılması
• E) Çay tarımının bölgenin başlıca geliri olması ✓

Çay tarımı, yüksek nem isteyen bir bitki olduğu için Akdeniz Bölgesi'nde değil, her mevsim yağışlı Doğu Karadeniz kıyısında yapılır. Akdeniz Bölgesi turunçgil, sera tarımı ve maki bitki örtüsüyle tanınır.

11. Türkiye kaç coğrafi bölgeye ayrılmıştır?

• A) 5
• B) 6
• C) 7 ✓
• D) 8
• E) 9

Türkiye, 1941 yılında Ankara'da toplanan Birinci Coğrafya Kongresi'nde 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır.

12. 'Türkiye'nin tahıl ambarı' olarak adlandırılan bölge hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) İç Anadolu Bölgesi ✓
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• E) Akdeniz Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi, geniş tarım alanları ve karasal iklim koşullarıyla Türkiye'nin en fazla tahıl üretilen bölgesidir.

13. Karadeniz Bölgesi'nin ekonomik açıdan en önemli özelliği nedir?

• A) Büyük sanayi merkezleri
• B) Ticaret ve finans
• C) Fındık, çay ve mısır tarımı ✓
• D) Petrol üretimi
• E) Büyük barajlar

Karadeniz Bölgesi; fındık, çay ve mısır üretiminin yanı sıra ormancılık ve balıkçılık açısından da önemlidir.

14. Ege Bölgesi'nin tarımsal özelliklerine hangisi dahil değildir?

• A) Zeytin ve zeytinyağı
• B) Üzüm ve incir
• C) Tütün
• D) Fındık ✓
• E) Pamuk

Fındık, Karadeniz Bölgesi'ne özgü bir üründür; Ege Bölgesi'nde üretilmez.

15. GAP projesi hangi bölgeyle özdeşleşmiştir?

• A) İç Anadolu
• B) Doğu Anadolu
• C) Karadeniz
• D) Güneydoğu Anadolu ✓
• E) Akdeniz

GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi), Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki baraj ve sulama sistemleriyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tarımı geliştirmeye yönelik bir projedir.