Genel Tekrar Testi - 145
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası konferans ve antlaşmaların konusu _olmamıştır_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdakilerden hangisi uluslararası konferans ve antlaşmaların konusu _olmamıştır_?
- A) Sened-i İttifak'ın imzalanması ✓
- B) Sırpların bağımsızlık kazanması
- C) Mehmet Ali Paşa İsyanı
- D) Eflak ye Boğdan'a özerklik verilmesi
- E) Yunan İsyanı
Sened-i İttifak, Osmanlı iç düzenlemesi niteliğindedir; uluslararası konferans veya antlaşmaların konusu olmamıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Sened-i İttifak'ın imzalanması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
2. Mondros Ateşkes Anlaşması’nda yer alan bazı hükümler şunlardır: I. Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasındaki savaş durumunun sona ermesi II. Osmanlı ordusunun terhis edilmesi ve silahlarının teslim edilmesi III. Osmanlı limanları, tersaneleri, madenleri ve demiryollarının İtilaf Devletlerinin denetimine bırakılması Bu maddelerden hangileri Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakma amacı taşır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III ✓
- E) I, II ve III
Mondros Ateşkesi'nin II. maddesi (Osmanlı ordusunun terhis edilmesi ve silahların teslim edilmesi), Osmanlı'yı savunmasız ve askeri açıdan tamamen güçsüz bırakmayı amaçlar. III. madde (limanlar, tersaneler, demiryolları ve madenlerin teslim edilmesi) ise Osmanlı'nın ekonomik ve lojistik kaynaklarını kontrol altına alarak ülkeyi ekonomik olarak güçsüz düşürmeyi ve olası bir direnişi engellemeyi hedefler. Savaş durumunun sona ermesi (I) ise ateşkesin doğası gereği rutin bir maddedir; devleti güçsüz düşürme amacı taşımaz. Dolayısıyla doğru cevap II ve III'tür.
3. Osmanlı Devleti'nde I.Mehmet (Çelebi) Dönemi'nde, I. Şeyh Bedreddin İsyanının çıkması, II. İlk deniz savaşının Venedik'le yapılması, III. Anadolu Türk siyasi birliğini sağlama çalışmalarının tamamlanması Gelişmelerinden hangileri yaşanmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu kabul edilen I. Mehmet (Çelebi) döneminde; Osmanlı tarihinin ilk sosyo-dini nitelikli isyanı olan Şeyh Bedreddin İsyanı (I) çıkmış ve Venediklilerle ilk deniz savaşı (Lapseki / Çalı Bey Savaşı) (II) yapılmıştır. Ancak Anadolu Türk siyasi birliğini sağlama çalışmalarının tamamlanması (III) bu dönemde değil, daha sonra Yavuz Sultan Selim döneminde Turnadağ Savaşı (1515) ile Ramazanoğulları ve Dulkadiroğulları'nın kontrol altına alınmasıyla gerçekleşmiştir. Dolayısıyla I ve II yaşanmıştır.
4. Şeyh Sait ayaklanması çıktığı sırada Türkiye Cumhuriyetinin başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rauf Orbay
- B) Celal Bayar
- C) Adnan Menderes
- D) İsmet İnönü
- E) Ali Fethi Okyar ✓
Şeyh Sait Ayaklanması sırasında başbakan Ali Fethi Okyar'dı. Ayaklanma sonrası hükümet değişikliği yaşanmış ve daha sert önlemler alınmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ali Fethi Okyar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
5. Osmanlı Devleti'nin XIX. yy. başlarında kaybettiği; I. Makedonya II. Arnavutluk III. Selanik Gibi yerlerden hangileri Osmanlıcılık ile birlikte İslamcılık fikir akımının da zayıfladığına kanıt olarak gösterilebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Balkan Savaşları sırasında Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden Arnavutluk (II) halkının büyük çoğunluğu Müslüman'dır. Müslüman bir halk olan Arnavutların Osmanlı'dan ayrılması, Hristiyan azınlıkların kopuşunu engelleyemeyen Osmanlıcılık fikrinin yanı sıra, Müslümanların birliğini savunan İslamcılık (Panislamizm) fikir akımının da büyük darbe alarak zayıfladığının en somut kanıtıdır. Makedonya (I) ve Selanik (III) ise Hristiyan çoğunluklu bölgeler olup kopmaları doğrudan Osmanlıcılık fikrinin iflasını gösterir. Dolayısıyla İslamcılığın da zayıfladığını kanıtlayan yalnız Arnavutluk'tur.
6. Osmanlı Devleti'nde demokratikleşme hareketleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi _yanlıştır_?
- A) II. Meşrutiyet Dönemi'nde siyasi partilerin kurulması ile halk ilk kez genel yönetime katılmıştır. ✓
- B) Demokratikleşme hareketleri Sened-i İttifak ile başlamıştır.
- C) Hukuk üstünlüğü kavramı Tanzimat Fermanı ile başlamıştır.
- D) Yönetim şekli değişikliği I. Meşrutiyet'le gerçekleşmiştir.
- E) Memuriyette din ayrımı Islahat Fermanı ile kaldırılmıştır.
Halkın seçimlere katılarak meclise girmesi ve ilk kez ülke yönetimine (kısıtlı da olsa) dahil olması I. Meşrutiyet (1876) ile gerçekleşmiştir. II. Meşrutiyet döneminde çok partili hayata geçilerek bu katılım genişlemiştir, ancak 'halkın ilk kez genel yönetime katılması' ifadesi II. Meşrutiyet için söylenemez (I. Meşrutiyet'te başlamıştır). Diğer seçenekler (Sened-i İttifak ile padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlanması, Tanzimat ile kanun/hukuk üstünlüğü, Islahat ile gayrimüslimlere devlet memurluğu hakkı verilmesi ve I. Meşrutiyet ile yönetim şeklinin değişmesi) doğrudur.
7. Kurtuluş Savaşı'nın ilk belgeseli "Zafer Yolları’nı ve ilk filmi "Ateşten Gömlek"'i çeken, modern tiyatronun Türkiye'de kurucusu kabul edilen sanatçı-yönetmen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Carl Ebert
- B) Ahmet Fehim
- C) Afife Jale
- D) Muhsin Ertuğrul ✓
- E) Güllü Agop
Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatrosu ve sinemasının gelişmesinde öncü isimlerden biridir; Zafer Yolları ve Ateşten Gömlek gibi yapımlarla ilişkilendirilir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Muhsin Ertuğrul" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
8. İslamiyet öncesi Türklerin; I. saban orak kullanmaları, II. sulama kanalları yapmaları, III. tohumluk buğday almaları Faaliyetlerinden hangileri tarımla uğraştıklarının kesin kanıtıdır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) I, II ve III ✓
Saban-orak kullanımı, sulama kanalı yapımı ve tohumluk buğday alma tarımsal faaliyetlerin kesin göstergeleridir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
9. Osmanlı Devleti'nin klasik eğitim kurumu olan medreselerle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi _yanlıştır_?
- A) Öğrencilerine; suhte, talebe, danişment adı verilir ve buralardan mezun olanlara İcazetname (Diploma) verilir.
- B) Tüm masrafları vakıflar tarafından karşılanır
- C) Tayin edilen ilk müderris Davud-u Kayseri’dir.
- D) İlk Medrese İznik Orhaniye'sidir.
- E) Medreselerde "Seyfiye" sınıfı yetiştirilir. ✓
Medreselerde ilim adamları, hakimler, öğretmenler ve din adamları yani 'İlmiye' sınıfı üyeleri (kadı, müderris, müftü vb.) yetiştirilirdi. Yönetim ve askerlik işleriyle uğraşan 'Seyfiye' sınıfı (sadrazam, beylerbeyi, yeniçeri ağası vb.) ise saray okulu olan Enderun'da veya askeri ocaklarda yetiştirilirdi.
10. Sakarya Savaşı’ndan sonra Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması’nda İskenderun ve Antakya için özel yönetim kurulması ve Türkçenin resmî dil olması kabul edilmiştir. Bu kararlara bakılarak; I. Fransa’nın bölgede Türk nüfusun varlığını kabul ettiği II. Misak-ı Millî’den taviz verildiği III. İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarının sona erdiği Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) II ve III
Hatay'ın özel bir idareye tabi tutulması ve Türkçe'nin resmi dil olarak kabul edilmesi, Fransa'nın Hatay bölgesinde yoğun bir Türk nüfusunun varlığını resmen tanıdığını gösterir (I). Hatay'ın milli sınırlarımızın dışında bırakılması, Misak-ı Milli sınırlarından verilen ikinci büyük tavizdir (II). Fransa'nın tek taraflı olarak TBMM ile anlaşması İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılığının bittiğini değil, aksine derinleştiğini (Fransa'nın İngiltere'den bağımsız hareket ettiğini) gösterir (III ulaşılamaz). Dolayısıyla doğru yargılar I ve II'dir.
11. Osmanlı Devleti'nde bir göreve atanan, aylık bağlanan nişan ve ayrıcalık verilen kimseler için çıkarılan padişah buyruğuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ferman
- B) Berat ✓
- C) Hatt-ı Hümayun
- D) Fetva
- E) Adaletname
Berat; Osmanlı Devleti'nde memuriyet atamalarını yapan, maaş bağlayan, ayrıcalık veya nişan (rüstbe) veren padişah onaylı belgedir. Ferman padişahın genel emirleridir. Adaletname halkı zulme karşı koruyan fermanlardır. Fetva şeyhülislamın dini görüşüdür. Hatt-ı Hümayun ise doğrudan padişahın kendi el yazısıyla yazdığı buyruktur.
12. İngiltere, Fransa ve Türkiye arasında 19 Ekim 1939'da imzalanan Ankara Paktı aşağıdaki devletlerden hangisine karşı yapılmıştır?
- A) Polonya
- B) Almanya ✓
- C) ABD
- D) Suriye
- E) SSCB
1939 Ankara Paktı, II. Dünya Savaşı öncesinde Almanya'nın yayılmacı politikasına karşı İngiltere, Fransa ve Türkiye arasında yapılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Almanya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
13. I. Dünya Savaşı'nın özel nedenleri, savaşa dâhil olan devletlerin aralarında yaşadığı sürtüşmeler olarak nitelendirilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, I. Dünya Savaşı'nın özel nedenlerinden biri _değildir_?
- A) Fransız İhtilali’yle ortaya çıkan milliyetçilik düşüncesi ✓
- B) Rusya - Avusturya Macaristan arasındaki Balkan hâkimiyeti mücadelesi
- C) Almanya - İngiltere arasındaki sömürge rekabeti
- D) Avusturya Macaristan - İtalya arasındaki sınır problemleri
- E) Fransa - Almanya arasındaki Alsas - Loren sorunu
Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı ve sanayi inkılabı sonrası hız kazanan hammadde/sömürgecilik yarışı, I. Dünya Savaşı'nın tüm devletleri etkileyen genel nedenlerindendir. Diğer seçenekler (Alsas-Loren, Balkanlar, İtalya-Avusturya sınırları, Almanya-İngiltere rekabeti) ise ikişer devlet arasındaki özel sürtüşmeleri yansıtan özel nedenlerdir.
14. 1911 'de İtalya'nın Trablusgarp’ı işgaline karşı bölge halkı Osmanlı Devleti'nden ayrılmamak için direniş başlatmış ve gerilla taktiğiyle İtalyanlara karşı savaşmıştır. Bu durum Trablusgarp halkının; I. milliyetçilik, II. İslamcılık III. Osmanlıcılık Fikir akımlarından hangilerini benimsemediğinin göstergesidir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) I ve III
Normal şartlarda Trablusgarp halkının Osmanlı Devleti'nden ayrılmak istememesi milliyetçilik fikrini benimsemediğini, İslamcılık ve Osmanlıcılık akımlarına bağlı kaldıklarını gösterir. Ancak soru bankasındaki cevap anahtarına göre doğru cevap B seçeneği (Yalnız II) olarak belirtilmiştir.
15. Almanya II. Dünya Savaşı sırasında hangi devleti yoğun bir hava bombardımanına tutmasına rağmen başarılı olamayarak geri çekilmiştir?
- A) Yunanistan
- B) Rusya
- C) İngiltere ✓
- D) Fransa
- E) Japonya
II. Dünya Savaşı'nda Almanya, İngiltere'yi yoğun hava saldırılarıyla teslim almaya çalışmış; ancak Britanya Savaşı'nda hedeflediği sonucu elde edememiştir. Bu nedenle doğru cevap İngiltere'dir.
16. Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal'in Nutuk'una konu _olmamıştır_?
- A) Başkomutanlık yasası
- B) Cumhuriyetin ilanı
- C) Saltanatın kaldırılması
- D) Millet mekteplerinin açılması ✓
- E) Halifeliğin kaldırılması
Mustafa Kemal Atatürk'ün eseri olan Nutuk, 1919 (Samsun'a çıkış) ile 1927 (CHP 2. Kurultayı) yılları arasındaki olayları kapsamaktadır. Millet Mektepleri ise harf devriminden hemen sonra, halka yeni harfleri öğretmek amacıyla 1928 yılında kurulmuştur. 1928 yılındaki bu gelişme 1927 sınırında biten Nutuk'ta yer alamaz. Diğer olaylar 1919-1927 yılları arasında yaşandığı için Nutuk'ta işlenmiştir.
17. Atatürk Dönemi'nde çağdaş dünya ile bütünleşme doğrultusunda; I. miladi takviminin kullanılmaya başlanması, II. uluslararası uzunluk ve ağırlık birimlerinin kabul edilmesi, III. hafta tatilinin cuma gününden pazar gününe alınması Çalışmalarından hangileri yapılmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
Atatürk Dönemi'nde Batılı ülkelerle ticari, diplomatik ve sosyal ilişkilerde uyum ve bütünleşmeyi sağlamak amacıyla; Miladi takvimin kabulü (I - 1925, yürürlük 1926), uluslararası uzunluk ve ağırlık ölçülerinin (metre, kilo) kabulü (II - 1931) ve hafta sonu tatilinin cuma gününden pazar gününe alınması (III - 1935) inkılapları gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle üç çalışma da yapılmıştır.
18. Şeyh Said ayaklanması ve Menemen olayı, Türkiye'de; I. devletçilik politikasının uygulanması, II. çok partili demokrasiye geçilmesi, III. tek parti yönetiminin devam etmesi Durumlarından hangilerinin bir süre için ertelenmesine neden olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Şeyh Sait İsyanı (1925) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasına; Menemen Olayı (1930) ise Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kapanmasının ardından çok partili hayata geçiş denemelerinin askıya alınmasına neden olmuştur. Dolayısıyla her iki rejim karşıtı hareket de çok partili demokrasiye geçilmesini (II) bir süre erteletmiştir.
19. Atatürk milliyetçiliğinin temel prensipleri aşağıdakilerden hangisinde verilmemiştir?
- A) Irk ve köken birliği ✓
- B) Yurt birliği
- C) Dil birliği
- D) İdeal birliği
- E) Birlikte yaşamak konusunda ortak istek birliği
Atatürk milliyetçiliği ırk ve köken birliğine dayanmaz. Dil, yurt, ülkü ve birlikte yaşama isteği gibi bağları esas alır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Irk ve köken birliği" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Türk-İslâm devletlerinde İkta sisteminin uygulanma amaçları arasında; I. Hazineye yük olmadan güçlü bir orduya sahip olma, II. Toprağın boş kalmasını önleme, III. merkezî otoriteyi güçlendirme Gelişmelerinden hangileri yer alır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
İkta sistemi; devlet görevlilerine hizmetleri karşılığında toprakların gelirlerinin verilmesidir. Bu sistemle; hazineden para çıkmadan güçlü ve daimi bir ordu (ikta askerleri/sipahiler) yetiştirilmiş (I), toprağın üst üste boş bırakılması yasaklanarak üretimde süreklilik sağlanmış (II) ve eyaletlerdeki memurlar ile askerler sayesinde asayiş kurulup merkezi otorite taşrada güçlendirilmiştir (III). Dolayısıyla her üç durum da ikta sisteminin amaçları arasındadır.
21. I. ABD II. Almanya III. İngiltere IV. Japonya V. İtalya Yukarıdakilerden hangileri Mihver Devletler arasında _gösterilemez_?
- A) I ve II
- B) I ve III ✓
- C) II ve V
- D) III ve V
- E) II ve IV
II. Dünya Savaşı'nda Mihver Devletler Almanya, İtalya ve Japonya'dır. ABD ve İngiltere ise Müttefik Devletler arasında yer aldığından Mihver Devletler içinde gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I ve III" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
22. Aşağıdaki devletlerden hangisi II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik devletler arasında _değildir_?
- A) SSCB
- B) Fransa
- C) ABD
- D) İngiltere
- E) İtalya ✓
İtalya savaşın başında Almanya ile birlikte Mihver Devletler safında yer almıştır. Bu nedenle II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik devletlerden biri olarak gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İtalya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
23. XVIII. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunun imzaladığı; - Batıda imzalanan son kârlı antlaşma - Karadeniz'in Osmanlı'ya ait olduğunu belirten son antlaşma Gibi özellikleri taşıyan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yaş Antlaşması
- B) Pasarofça Antlaşması
- C) Belgrad Antlaşması ✓
- D) Prut Antlaşması
- E) Ziştovi Antlaşması
Belgrad Antlaşması, Osmanlı'nın XVIII. yüzyılda batıda imzaladığı son karlı antlaşma ve Karadeniz'in Osmanlı'ya ait olduğunu belirten son antlaşmadır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Belgrad Antlaşması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
24. Lozan Antlaşması'ndan sonra; I. Hatay, II. Musul, III. borçlar Sorunlarından hangileri Türkiye ile Fransa arasında görüşme konusu olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
Lozan sonrasında Türkiye ile Fransa arasında; Hatay'ın anavatan dışında kalması ve sonrasındaki sınır sorunları (I) ile Osmanlı borçlarının ödenmesi taksitleri ve para birimi meselesi (III) önemli ikili krizler ve görüşme konuları olmuştur. Musul sorunu (II) ise Türkiye ile Fransa arasında değil, Musul'u mandası altında tutan İngiltere ile Türkiye arasında bir sorun olmuş ve 1926 Ankara Antlaşması ile çözülmüştür. Dolayısıyla Fransa ile görüşülenler I ve III'tür.
25. Osmanlı Devleti'nden aşağıdaki topraklardan hangisinin kopması Osmanlıcılık fikrinin önemini kaybettiğini göstermez?
- A) Bulgaristan
- B) Mısır ✓
- C) Sırbistan
- D) Romanya
- E) Karadağ
Osmanlıcılık fikri, din ve ırk ayrımı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasını eşit kabul ederek bir 'Osmanlı milleti' oluşturmayı ve bu yolla gayrimüslimlerin isyan edip devletten ayrılmasını önlemeyi hedefler. Romanya, Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan gibi gayrimüslim ağırlıklı Balkan topraklarının bağımsız olması, Osmanlıcılık fikrinin başarısız olduğunu gösterir. Ancak Mısır halkının tamamına yakını Müslüman olduğu için, Mısır'ın elden çıkması Osmanlıcılık fikrinin değil, daha çok İslamcılık/Ümmetçilik fikrinin sarsıldığını veya genel olarak emperyalist işgalleri gösterir.