Genel Tekrar Testi - 150
Osmanlı Devleti'nde 'Geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan' topraklara ne ad verilir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Osmanlı Devleti'nde 'Geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan' topraklara ne ad verilir?
- A) Mukataa ✓
- B) Paşmaklık
- C) Ocaklık
- D) Dirlik
Geliri doğrudan hazineye giden topraklara Mukataa denir. Bu toprakların gelirleri İltizam usulüyle toplanır.
2. Osmanlı Devleti'nde, devlet adamlarının haksız kazançla elde ettikleri mallara devlet tarafından el konulması usulü olan 'Müsadere Sistemi'ni fiilen kaldıran padişah kimdir?
- A) Abdülaziz
- B) II. Mahmut ✓
- C) Abdülmecit
- D) III. Selim
II. Mahmut, Müsadere'yi fiilen kaldırmış, Tanzimat Fermanı ile de hukuken tamamen kaldırılmıştır.
3. Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek amacıyla ortaya atılan fikir akımlarından 'İslamcılık' (Ümmetçilik) fikrinin en önemli savunucusu ve İstiklal Marşı şairimiz kimdir?
- A) Namık Kemal
- B) Tevfik Fikret
- C) Ziya Gökalp
- D) Mehmet Akif Ersoy ✓
İslamcılık fikrinin en güçlü temsilcisi Mehmet Akif Ersoy'dur.
4. Osmanlı Devleti, Trablusgarp Savaşı'nda İtalya'ya karşı başarılı olmasına rağmen, hangi gelişme üzerine Uşi Antlaşması'nı imzalayarak savaştan çekilmek zorunda kalmıştır?
- A) I. Balkan Savaşı'nın başlaması ✓
- B) 31 Mart Vakası
- C) I. Dünya Savaşı'nın çıkması
- D) Bab-ı Ali Baskını
Balkan Devletlerinin Osmanlı'ya saldırması (I. Balkan Savaşı) üzerine Osmanlı, Trablusgarp'ı İtalya'ya bırakmak zorunda kalmıştır.
5. I. Dünya Savaşı sırasında, İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya yardım götürmek ve Osmanlı'yı savaş dışı bırakmak amacıyla açtığı cephe hangisidir?
- A) Irak Cephesi
- B) Kanal Cephesi
- C) Çanakkale Cephesi ✓
- D) Kafkas Cephesi
Deniz yoluyla Rusya'ya yardım götürmek amacıyla açılan cephe Çanakkale Cephesi'dir.
6. Cumhuriyetin ilanıyla (29 Ekim 1923) çözüme kavuşan sorunlar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Hükümet bunalımı (Kabine sistemine geçiş)
- B) Devlet başkanlığı sorunu
- C) Rejimin adı sorunu
- D) Çok partili hayata geçiş sorunu ✓
Cumhuriyetin ilanıyla devlet başkanlığı, rejim ve hükümet kurma sistemi (Kabine sistemi) sorunları çözülmüştür. Çok partili hayata geçiş daha sonraki bir süreçtir.
7. Atatürk Dönemi'nde, 1935 yılında maden arama ve işletme işlerini yürütmek amacıyla kurulan kurum hangisidir?
- A) MTA ✓
- B) Sümerbank
- C) Etibank
- D) Sanayi ve Maadin Bankası
Maden yataklarını araştırmak için MTA, bu madenleri işletmek ve finanse etmek için Etibank kurulmuştur.
8. Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'na girmemesine rağmen savaşın ekonomik etkilerini hissetmesi üzerine, köylüyü topraklandırmak amacıyla 1945 yılında çıkardığı kanun hangisidir?
- A) Teşvik-i Sanayi Kanunu
- B) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ✓
- C) Aşar Vergisinin Kaldırılması
- D) Toprak Reformu
1945 yılında çıkarılan Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, CHP içindeki muhalefetin (Dörtlü Takrir) ayrılmasına da zemin hazırlamıştır.
9. Yunan bağımsızlık mücadelesine destek veren ve Don Juan adlı eseriyle tanınan İngiliz romantik şair aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Lord Byron ✓
- B) William Wordsworth
- C) Ada Lovelace
- D) John Keats
- E) Percy Bysshe Shelley
Lord Byron, Yunan İsyanı'nı desteklemek için bölgeye gelen ve Don Juan adlı eseriyle tanınan romantik şairdir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Lord Byron" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
10. I. Hanedanın en yaşlı erkek üyesinin padişah olması II. İç isyanların baskı ve şiddete dayalı olarak bastırılması III. Yeniçeri isyanları sonucunda sık sık padişah değişikliklerinin yaşanması Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti’nde XVII. yy gelişmeleri arasındadır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) I. Ahmet döneminde Ekber ve Erşed sistemi getirilerek hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesi kuralı getirilmiştir (I). Bu dönemde çıkan Celali ve eyalet isyanları Kuyucu Murat Paşa ve IV. Murat gibi yöneticiler tarafından baskı ve şiddetle bastırılmıştır (II). Ayrıca askeri nitelikli Yeniçeri isyanları sonucunda tahttan indirmeler ve sık sık padişah değişiklikleri (örneğin II. Osman ve IV. Mehmet) yaşanmıştır (III).
11. Sandler Raporu aşağıdaki sorunlardan hangisinin çözümüne yöneliktir?
- A) Yabancı Okullar
- B) Osmanlı Borçları
- C) Boğazlar
- D) Musul
- E) Hatay ✓
Milletler Cemiyeti tarafından İskenderun (Hatay) bölgesindeki nüfus yapısını ve durumu yerinde incelemek üzere görevlendirilen İsveçli diplomat Sandler'ın hazırladığı Sandler Raporu, Hatay'ın bağımsız bir statüye kavuşmasına ve nihayetinde anavatana katılması sürecine olumlu zemin hazırlamıştır.
12. Aşağıdakilerden hangisi Abdülaziz dönemi gelişmeleri arasında _yer almaz_?
- A) Muharrem Kararnamesi'nin yayınlanması ✓
- B) Galatasaray Sultanisinin kurulması
- C) İlk resim sergisinin açılması
- D) Islahhane mektebinin açılması
- E) Emniyet sandıklarının kurulması
Muharrem Kararnamesi 1881'de II. Abdülhamit döneminde yayımlanmıştır. Abdülaziz dönemi gelişmesi değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Muharrem Kararnamesi'nin yayınlanması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
13. Osmanlı devletinde kafes usulü sistemine geçilmesinin; I.Yeteneksiz padişahların devletin başına geçmesi II. Halk ile yönetici sınıf arasındaki bağın sağlamlaşması III. Ülkede refah düzeyinin artması Gelişmelerinden hangilerine neden olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Kafes Usulü (şehzadelerin sancağa çıkmayıp sarayda eğitim görmesi), XVII. yüzyıldan itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Bu sistem, şehzadelerin yönetim tecrübesinden uzak, halkı tanımadan ve psikolojik açıdan olumsuz koşullarda yetişmelerine yol açmıştır. Dolayısıyla tecrübesiz ve yeteneksiz padişahların devletin başına geçmesine (I) doğrudan neden olmuştur. Padişahların saraya kapanması halkla olan bağı zayıflatmış (II yanlış), devlet yönetimindeki zafiyet ise refah düzeyini düşürmüştür (III yanlış). Doğru cevap yalnız I'dir.
14. Aşağıdakilerden hangisi Berlin Buhranına taraf olan devletlerden biri _değildir_?
- A) ABD
- B) İtalya ✓
- C) Fransa
- D) İngiltere
- E) SSCB
II. Dünya Savaşı sonrasında işgal bölgelerine ayrılan Almanya ve Berlin'de, 1948 yılında SSCB'nin Batı Berlin'i abluka altına almasıyla başlayan Berlin Buhranı; Almanya'da işgal bölgeleri olan ABD (A), SSCB (B), İngiltere (D) ve Fransa (C) arasında yaşanmıştır. İtalya (E) ise bu krizin doğrudan bir tarafı değildir.
15. İtilaf Devletleri'nin işgaller sırasında Yunanistan'a olan desteğinin azalmasında; I. Sakarya Savaşı II. Kütahya-Eskişehir Savaşları III. II. İnönü Savaşı Durumlarından hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu _söylenemez_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
II. İnönü Savaşı (III) ve Sakarya Savaşı'nın (I) TBMM tarafından kazanılmasıyla, İtilaf Devletleri Yunanistan'ın savaşı kazanamayacağını anlamış, İtalya Anadolu'dan çekilmiş, Fransa TBMM ile Ankara Antlaşması'nı imzalamış ve İngiltere'nin Yunanistan'a olan desteği büyük oranda azalmıştır. Ancak Kütahya-Eskişehir Savaşları (II) Türk ordusunun yenilgisiyle sonuçlandığı için Yunan ordusunun moralini yükseltmiş ve İtilaf Devletleri'nin Yunanistan'a olan güvenini ve desteğini geçici olarak artırmıştır. Dolayısıyla desteğin azalmasında II'nin etkili olduğu söylenemez (Yalnız II).
16. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'in ilanından sonraki gelişmeler arasında _yer almaz_?
- A) Kabine sistemine geçilmiştir
- B) Halifelik kaldırılmıştır
- C) Ankara başkent ilan edilmiştir ✓
- D) Devletin rejimi belirlenmiştir.
- E) Cumhurbaşkanı ve Başbakanlık makamları oluşturulmuştur
Ankara, cumhuriyet ilan edilmeden önce 13 Ekim 1923'te başkent yapılmıştır. Bu yüzden cumhuriyetin ilanından sonraki gelişmeler arasında değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Ankara başkent ilan edilmiştir" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
17. I. Veraset sistemi II. Sanat anlayışı III. Ahiret inancı Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle değişen özelliklerinden biri _değildir_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) II ve III
Veraset sistemi ve ahiret inancı, İslamiyet'in kabulüyle tamamen değişmeyen özellikler arasında değerlendirilir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I ve III" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
18. Mustafa Kemal Paşa aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonucunda herhangi bir rütbe veya unvan almamıştır?
- A) Eskişehir-Kütahya
- B) Çanakkale
- C) Sakarya
- D) Büyük Taarruz ✓
- E) Trablusgarp
Mustafa Kemal Paşa; Trablusgarp Savaşı sonrasında Binbaşılığa, Çanakkale Savaşı sonrasında Albaylığa yükselmiştir; Eskişehir-Kütahya Savaşları'nın kaybedilmesinin ardından meclis tarafından Başkomutanlık yetkisi verilerek askerlik mesleğine geri dönmüştür (B); Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında meclis tarafından Mareşallik rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir (C). Ancak Büyük Taarruz / Başkomutanlık Meydan Muharebesi (A) zaferinden sonra yeni bir unvan veya rütbe almamıştır (zaten en üst askeri rütbe olan Mareşallik rütbesine Sakarya sonrası ulaşmıştı). Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
19. İtalyanların 1911'de gerçekleştirdikleri Trablusgarp işgaline destek verenler arasında; I. İngiltere, II. Rusya, III. Fransa Devletlerinden hangileri yer alır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
İtalya, Trablusgarp'ı işgal etmeden önce büyük Avrupa devletleriyle gizli antlaşmalar ve mutabakatlar yapmıştır: Rusya ile 1909 Racconigi Anlaşması, Fransa ile 1902 antlaşması ve İngiltere ile Mısır/Doğu Akdeniz dengeleri üzerinden uzlaşarak onların desteğini veya sessiz onayını almıştır. Dolayısıyla İngiltere, Rusya ve Fransa bu işgale destek veren/göz yuman devletlerdendir.
20. Aşağıdakilerden hangisi Yumuşama Dönemi'nde bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmelerden biri _değildir_?
- A) Rus kozmonot Yuri Gagarin Vostok-1 uzay aracıyla ilk kez uzaya giden insan oldu
- B) İlk kalp nakli Chirstian Bernard tarafından gerçekleştirildi
- C) İlk uzay yürüyüşü Alexy Leonev tarafından gerçekleştirildi.
- D) Amerikalı astronot Neil Amstrong aya indi.
- E) DNA'nın yapısı çözüldü ✓
DNA'nın çift sarmallı yapısı, James Watson ve Francis Crick tarafından 1953 yılında keşfedilmiş ve çözülmüştür. Bu tarih, II. Dünya Savaşı sonrasındaki Soğuk Savaş Dönemi'ne denk gelmektedir. Yumuşama (Detant) Dönemi ise genellikle Küba Füze Krizi sonrasında, 1960'ların ortalarından (özellikle 1969/1970'lerden) itibaren başlayıp 1979 Sovyetler'in Afganistan'ı işgaline kadar süren dönemdir. Yuri Gagarin'in uzaya gitmesi (1961), Neil Armstrong'un aya ayak basması (1969), ilk uzay yürüyüşü (1965) ve ilk kalp nakli (1967) Yumuşama döneminin sınırları içerisinde ya da ona geçiş sürecindedir. DNA'nın yapısının çözülmesi ise çok daha erken bir tarihte (1953) Soğuk Savaş'ın en yoğun döneminde gerçekleşmiştir.
21. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Celali İsyanlarının çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu _söylenemez_?
- A) Vergi toplamada adaletsizliklerin yaşanması
- B) İltizam uygulamasının yaygınlaştırılması
- C) Halkın üzerinde oluşan yerel yönetici baskısı
- D) Avrupa'daki gelişmelerin takip edilememesi ✓
- E) Tımar sisteminin bozulmuş olması
XVII. yüzyılda Anadolu'da baş gösteren Celali İsyanları, temel olarak sosyal, ekonomik ve idari bozulmalardan kaynaklanmıştır. Yerel yöneticilerin halka baskı yapması (A), iltizam sisteminin yaygınlaşmasıyla mültezimlerin halktan fazla vergi talep etmesi (B), vergilendirmedeki adaletsizlikler (C) ve tımar sisteminin bozulmasıyla köylünün toprağını terk etmesi (E) Celali İsyanlarının başlıca nedenleridir. Ancak 'Avrupa'daki gelişmelerin takip edilememesi' (D) bu dönemde Osmanlı'nın genel duraklama sebeplerinden biri olsa da, doğrudan Anadolu'daki köylü ve halk isyanı olan Celali İsyanlarının çıkışıyla ilişkili değildir.
22. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde Abdülaziz döneminde mahkemeleri ilgilendiren kanunları ve mahkeme kararlarını yayınlamak için çıkartılan gazetedir?
- A) Ceride-i Resmîye
- B) Ceride-i Adliyye
- C) Ceride-i Mehakim ✓
- D) Ceride-i Mülkiye
- E) Ceride-i Havadis
Ceride-i Mehakim, Abdülaziz döneminde mahkeme kararları ve hukukla ilgili düzenlemelerin yayımlanması amacıyla çıkarılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ceride-i Mehakim" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde yapılan resmi yazışma, emir ve duyurulara verilen isimler arasında _yer almaz_?
- A) Kanunname
- B) Rikabdar ✓
- C) Fetva
- D) Berat
- E) Ferman
Kanunname (yasalar), Berat (atama ve imtiyaz belgesi), Fetva (dini uygunluk görüşü) ve Ferman (padişahın yazılı emri) Osmanlı'daki resmi yazışma, emir, duyuru ve hukuki belgelerdendir. Rikabdar ise padişahın ata binerken üzengisini tutan, ayakkabılarından ve saray atlarından sorumlu saray görevlisidir (resmi yazışma türü değildir).
24. Osmanlı Devletinde küçük sanayi atölyelerinin kapanmasına ve Loncaların iflas etmesine sebep veren en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İhracatın fazla olması
- B) Dışardan borç para alınması
- C) Gümrük vergilerinin yüksek olması
- D) Kapitülasyonlar ✓
- E) Duyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulması
Kapitülasyonlar, yabancı malların Osmanlı pazarına kolayca girmesine yol açmış; küçük sanayi atölyeleri ve loncalar bu rekabet karşısında zayıflamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kapitülasyonlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
25. I. İtilaf Devletleri telsiz ve telgraf şebekelerine el koyacaklar II. Osmanlı orduları terhis edilecek III. İtilaf Devletleri güveliklerini tehdit eden bir durum olursa önemli stratejik bölgeleri işgal edebilecekler Yukarıda verilen Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerinin hangisi ya da hangileri İtilaf Devletlerinin işgallerini kolaylaştırıcı maddeler arasında yer alır?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Telsiz ve telgraf ağlarına el konulması, Osmanlı ordularının terhisi ve stratejik yerlerin işgal edilebilmesi İtilaf Devletleri'nin işgallerini kolaylaştırmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.