Genel Tekrar Testi - 162
Cumhuriyet Dönemi'nde tarım alanında gelişmenin sağlanmasında, I. Toprakta özel mülkiyete son verilmesi II. Aşar vergisinin kaldırılması III. Tarım kredi kooperatiflerinin kurulması Durumlarından hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu _savunulamaz_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Cumhuriyet Dönemi'nde tarım alanında gelişmenin sağlanmasında, I. Toprakta özel mülkiyete son verilmesi II. Aşar vergisinin kaldırılması III. Tarım kredi kooperatiflerinin kurulması Durumlarından hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu _savunulamaz_?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Cumhuriyet Dönemi'nde köylüyü rahatlatmak ve tarımı canlandırmak amacıyla Aşar vergisi kaldırılmış (II) ve çiftçiye finansal destek sağlamak için Tarım Kredi Kooperatifleri kurulmuştur (III). Ancak 'Toprakta özel mülkiyete son verilmesi' (I) gibi bir durum kesinlikle söz konusu olmamış, aksine toprak reformu çabalarıyla topraksız köylüyü özel mülk sahibi yapma hedeflenmiş ve liberal/devletçi sentezde mülkiyet hakkı korunmuştur. Dolayısıyla I. durum savunulamaz.
2. Aşağıdakilerden hangisi 1931-1939 yılları arasında dış politikada yaşanan gelişmeler arasında _yer almaz_?
- A) Akdeniz Paktı'na üyelik
- B) Sadabat Paktının imzalanması
- C) Briand Kellog Paktının imzalanması ✓
- D) Türkiye'nin Milletler Cemiyetine üye olması
- E) Balkan Antantının imzalanması
Briand-Kellog Paktı 1928'de imzalanmıştır. Bu nedenle 1931-1939 yılları arasındaki dış politika gelişmeleri arasında yer almaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Briand Kellog Paktının imzalanması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
3. Aşağıdakilerden hangisi Fetret Devrinden sonra tahta geçen I.Mehmed'in Anadolu'da Osmanlı hâkimiyetini yeniden tesis etmek amacıyla mücadele ettiği güçler arasında _gösterilemez_?
- A) Germiyanoğulları
- B) Karesioğulları ✓
- C) Hamitoğulları
- D) Candaroğulları
- E) Menteşoğulları
Karesioğulları, Orhan Bey döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. I. Mehmed'in Fetret sonrası Anadolu hakimiyetini yeniden kurarken mücadele ettiği güçlerden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Karesioğulları" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
4. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde ticaret yolları üzerinde taşımacılığı meslek edinen kişilere verilen isimdir?
- A) İhtisap
- B) Mekkari Taifesi ✓
- C) Mültezim
- D) Derbentçi
- E) Ehlî Hibre
Mekkari Taifesi, Osmanlı Devleti'nde ticaret yolları ve menziller arasında at, deve ve katırlarla yük taşıma işini, taşımacılığı meslek edinen esnaf grubudur. İhtisap belediye işlerini/denetimi, Mültezim vergi ihalesini alan kişiyi, Derbentçi geçit güvenliğini sağlayanları, Ehl-i Hibre ise malların kalite kontrolünü yapan uzmanları ifade eder.
5. Balkan savaşlarının; I. Anadolu'da Türk nüfusunun artması II. Ege adalarının kaybedilmesi III. Osmanlı sınırlarının küçülmesi Sonuçlarından hangisi veya hangilerine yol açtığı söylenebilir?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Balkan Savaşları (1912-1913) sonucunda; Balkanlar'daki toprakların (Makedonya, Batı Trakya vb.) kaybedilmesiyle Osmanlı sınırları daralmıştır (III); Ege adaları fiilen ve hukuken İtalya ile Yunanistan'ın eline geçerek kaybedilmiştir (II); kaybedilen bölgelerdeki yoğun Müslüman-Türk nüfus, can güvenliği nedeniyle Anadolu'ya göç etmiş ve Anadolu'daki Türk nüfusu ile nüfus yoğunluğu ciddi oranda artmıştır (I). Dolayısıyla her üç durum da savaşın sonuçları arasındadır.
6. Osmanlı Devleti'nde merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla birtakım girişimlerde bulunulmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu girişimler arasında _yer almaz_?
- A) Ülkenin yönetim birimlerine ayrılması
- B) Kardeş katlinin yasal hale getirilmesi
- C) Müsadere usulünün uygulanması
- D) İlmiye mesleğinin babadan oğula devredilmesi ✓
- E) Muhtarlık atamalarının yapılması
İlmiye sınıfında ortaya çıkan 'beşik ulemalığı' yani makamların babadan oğula geçmesi (D) rüşvete, liyakatsizliğe ve eğitim sisteminin çökmesine neden olan zararlı bir uygulamadır; merkezi otoriteyi güçlendirmekle bir ilgisi yoktur. Kardeş katli (A), müsadere (B), muhtarlık atamaları (C - yerelde denetim sağlamak) ve eyalet/yönetim birimlerine ayrılma (E) ise merkezi yönetimi ve denetimi artırmaya yöneliktir.
7. Aşağıdakilerden hangisi "Türklere İslamiyet’i sevdiren kişi" olarak tanımlanan ve "Piri Türkistan" unvanı ile anılan kişidir?
- A) Edip Ahmet Yukneki
- B) Ahmet Yesevî ✓
- C) Kaşgarlı Mahmut
- D) Satuk Buğra Han
- E) Yusuf Has Hacip
Orta Asya'da sade bir Türkçe ile yazdığı hikmetlerle tasavvufun ve İslamiyet'in geniş halk kitleleri ve Türk boyları arasında sevilip yayılmasını sağlayan, 'Piri Türkistan' lakabıyla bilinen ünlü mutasavvıf Hoca Ahmet Yesevî'dir (C). En meşhur eseri Divan-ı Hikmet'tir.
8. Japonya'nın, I. Nagazaki II. Hiroşima III. Tokyo Şehirlerinden hangilerine atom bombasının atılması ile Japonya yenilgiyi kabul etmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
II. Dünya Savaşı'nı sonlandırmak amacıyla ABD tarafından Japonya'nın Hiroşima (6 Ağustos 1945) (II) ve Nagazaki (9 Ağustos 1945) (I) şehirlerine atom bombası atılmıştır. Bu iki büyük yıkımın ardından Japonya kayıtsız şartsız teslim olduğunu ilan ederek savaştan çekilmiştir. Tokyo'ya (III) atom bombası atılmamıştır.
9. Vak'a-i Vakvakiye olayı hangi Osmanlı padişahı döneminde yaşanmıştır?
- A) IV. Murat
- B) II. Süleyman
- C) III. Mehmet
- D) II. Osman
- E) IV. Mehmet ✓
Vak'a-i Vakvakiye, IV. Mehmet döneminde yaşanan önemli saray ve yeniçeri olaylarından biridir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "IV. Mehmet" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
10. • Osmanlı iktisadi hayatında, geçimini ticaret ve zanaatla sağlamak, bir dükkân açmak için verilen izin • Fiyatlara müdahale edilmesi • Devlete ait mukataa denilen arazilerin üç yıllığına kiralanması • Koyun ve keçi üzerinden alınan vergi Osmanlı Devleti'nin ekonomik hayatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin açıklaması yukarıda yoktur?
- A) Malikâne ✓
- B) İltizam
- C) Narh
- D) Gedik
- E) Ağnam
Öncüllerdeki açıklamalar şu kavramlara karşılık gelmektedir: Dükkan açma ruhsatı/izni: Gedik (B), Fiyatlara devlet eliyle müdahale edilmesi: Narh (A), Mukataa arazilerin iltizam yoluyla mültezimlere genellikle üç yıllığına kiralanması: İltizam (D), Küçükbaş hayvanlar (koyun/keçi) üzerinden alınan vergi: Ağnam (C). Malikâne sistemi ise mukataa toprakların ömür boyu kiralanması sistemidir ve yukarıda açıklaması verilmemiştir.
11. Türkiye Milletler Cemiyeti'ne aşağıda verilen ülkelerden hangisinin daveti üzerine üye olmuştur?
- A) İspanya ✓
- B) ABD
- C) İtalya
- D) İngiltere
- E) Fransa
Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne İspanya'nın daveti üzerine üye olmuştur. Üyelik 1932'de gerçekleşmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İspanya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
12. Dünya barışım tahsis etmek adına Cemiyet-i Akvam'ın kurulması fikri ilk kez nerede gündeme gelmiştir?
- A) Atlantik Bildirisi
- B) Paris Barış Konferansı
- C) Londra Sözleşmesi
- D) San Francisco Konferansı
- E) Wilson İlkeleri ✓
Cemiyet-i Akvam fikri Wilson İlkeleri içinde gündeme gelmiştir. Amaç savaş sonrası dünya barışını koruyacak uluslararası bir örgüt kurmaktı. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Wilson İlkeleri" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
13. Yeni Türk Devleti'nin ilk yıllarından itibaren kamu yararını doğrudan ilgilendiren işletmelerin millileştirilmesi aşağıdakilerden hangisine karşı bir tutumu yansıtmaktadır?
- A) Yabancı işletmecilerin satın alınmasına
- B) Ulusal ekonomide yabancı sermaye ve işletmelerin etkinliğini azaltmaya ✓
- C) Özel girişimcinin desteklenmesine
- D) Büyük sanayi yatırımlarının devlet eliyle gerçekleştirilmesine
- E) Kapitülasyonların kaldırılmasına
Demiryolları, limanlar ve tütün gibi kritik altyapı ve kamu hizmetlerinin millileştirilmesi (satın alınması), ulusal egemenliği korumayı ve 'ulusal ekonomide yabancı sermaye ile yabancı işletmelerin tekelci etkinliğini azaltarak' (A) ekonomik bağımsızlığı pekiştirmeyi amaçlayan bir tutumdur.
14. Misakımilli'ye göre plebisit (halk oylaması) yapılması önerilen yerler arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?
- A) Kars
- B) Musul ✓
- C) Ardahan
- D) Şam
- E) Gümülcine
Misakımilli'de halk oylaması yapılması istenen yerler arasında Musul yer almaz. Musul, milli sınırlar içinde kabul edilen bölgelerden biri olarak görülmüştür. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Musul" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
15. Osmanlı devletinde Avrupa Ceza Hukuku’nun benimsendiği bu açıdan laik mahkeme özelliği gösteren ve Tanzimat döneminde kurulan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nizamiye Mahkemeleri ✓
- B) Şer’iyye Mahkemeleri
- C) Konsolosluk Mahkemeleri
- D) Ticaret Mahkemeleri
- E) Cemaat mahkemeleri
Tanzimat Dönemi'nde kurulan Nizamiye Mahkemeleri, batı tarzında (Avrupa Ceza ve Hukuk kurallarına göre) yargılama yapan, Müslüman ve gayrimüslim üyelerden oluşan ve laik mahkeme özellikleri taşıyan karma mahkemelerdir.
16. I. Ankara Antlaşması'nın imzalanması II. İtalya'nın Anadolu'dan çekilmesi III. I. İnönü Savaşı'nın kazanılması Yukarıdakilerden hangileri, İtilaf Devletleri'nin bir birlerinden ayrıldıklarını göstermektedir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Ankara Antlaşması ile Fransa'nın, İtalya'nın çekilme kararıyla da İtalya'nın ortak cepheden uzaklaşması İtilaf Devletleri arasında ayrılık olduğunu gösterir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
17. Mustafa Kemal'in I. Dünya Savaşı'nda; I. Derne ve Tobruk II. Irak – Musul III. Suriye – Filistin IV. Kafkasya Gibi cephelerin hangilerinde aktif olarak görev aldığı ve savaştığı söylenebilir?
- A) I ve III
- B) II ve IV
- C) III ve IV ✓
- D) I, III ve IV
- E) I, II, III ve IV
Mustafa Kemal'in I. Dünya Savaşı'nda aktif olarak görev aldığı ve savaştığı cepheler sırasıyla: Çanakkale, Kafkasya (IV) (Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri almıştır) ve Suriye-Filistin (III) (Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak) cepheleridir. Derne ve Tobruk (I) ise I. Dünya Savaşı'ndan önce, 1911-1912 yıllarında Trablusgarp Savaşı'nda savaştığı bölgelerdir. Irak-Musul (II) cephesinde ise görev almamıştır. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı'ndaki cepheler III ve IV'tür.
18. II. Dünya Savaşı aşağıdaki konferanslardan hangisi sırasında Almanya kayıtsız şartsız teslim olması ile savaş resmen sona ermiştir?
- A) San Remo
- B) Zürich
- C) Brüksel
- D) Yalta
- E) San Francisco ✓
II. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde, 25 Nisan - 26 Haziran 1945 tarihleri arasında Birleşmiş Milletler Antlaşması'nı imzalamak üzere San Francisco Konferansı (B) toplanmıştır. Bu konferansın devam ettiği süreçte, 8 Mayıs 1945'te Almanya müttefiklere kayıtsız şartsız teslim olmuş ve Avrupa'da savaş resmen sona ermiştir.
19. I. Rusya II. Almanya III. Fransa Yukarıdaki devletlerden hangilerinde, I. Dünya Savaşı devam ederken veya sonrasında rejim değişikliği meydana gelmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
I. Dünya Savaşı sırasında Rusya'da, savaş sonrasında Almanya'da rejim değişikliği yaşanmıştır. Fransa'da bu kapsamda bir rejim değişikliği olmamıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
20. Bağımsız Devletler Topluluğu aşağıdakilerden hangisi ile kurulmuştur?
- A) Bandung Konferansı
- B) Balfour Deklarasyonu
- C) Taşkent Deklarasyonu
- D) Camp David Antlaşması
- E) Alma Ata Deklarasyonu ✓
Aralık 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılma kararı almasının ardından, Rusya, Ukrayna ve Belarus öncülüğünde eski Sovyet cumhuriyetlerinin katılımıyla imzalanan Alma Ata Deklarasyonu (Protokolü) (A) ile Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) resmen kurulmuştur.
21. Aşağıdakilerden hangisi İstibdat dönemi gelişmeleri arasında _yer almaz_?
- A) Hamidiye alaylarının kurulması
- B) Sanayi-i Nefise Mektebinin açılması
- C) Duyun-u Umumiye İdaresinin kurulması
- D) İlk rüştiyelerin açılması ✓
- E) İslamcılık politikasının uygulanması
İstibdat Dönemi, II. Abdülhamit'in 1878'de Meclis-i Mebusan'ı kapatmasından 1908'de II. Meşrutiyet'i ilan etmesine kadar geçen 30 yıllık süreçtir. Osmanlı'da ilk rüştiyeler (ortaokullar) ise II. Mahmut döneminde açılmıştır. Duyun-u Umumiye (1881), Hamidiye Alayları (1891), İslamcılık (Panislamizm) politikası ve Osman Hamdi Bey öncülüğünde açılan Sanayi-i Nefise Mektebi (1882) ise II. Abdülhamit'in istibdat dönemi gelişmeleri arasındadır.
22. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde köyden kente göçlerin artmasında; I. tımar arazilerinin iltizama verilmesi II. Sancağa çıkma uygulamasının kaldırılması III. denk bütçe uygulamasına geçilmesi Gelişmelerden hangilerinin etkili olduğu _savunulamaz_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III ✓
XVII. yüzyılda tımar arazilerinin iltizama verilmesi ve tımar sisteminin bozulması (I), tarımsal üretimin aksamasına, köylünün toprağını terk etmesine (çiftbozan) ve köyden kente göç etmesine (Celali İsyanları ve güvenlik kaygılarıyla birleşerek) neden olmuştur. Sancağa çıkma uygulamasının kaldırılması (II) saray idaresindeki şehzadelerin tecrübesiz yetişmesiyle ilgilidir; denk bütçe uygulamasına geçilmesi (III - Tarhuncu Ahmet Paşa dönemi) ise maliyeyi düzeltmeyi amaçlayan bir çalışmadır. Bu iki gelişmenin (II ve III) köyden kente göçlerin artmasıyla doğrudan veya dolaylı bir ilişkisi yoktur, yani göçlerin nedeni olarak savunulamaz. Dolayısıyla doğru cevap II ve III'tür.
23. Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra azınlıklar tarafından milli varlığa zararlı cemiyetler kurulmuş, bu cemiyetlerin faaliyetlerini engellemek için de millî cemiyetler kurulmuştur. Aşağıda verilen zararlı cemiyete karşı kurulan milli cemiyet eşleştirmelerinden hangisi _yanlıştır_?
- A) Yunan Komitesi ve Trakya Komitesi - Trakya Paşaeli
- B) Hınçak - İzmir Müdafaa-i Hukuk ✓
- C) Pontus Rum - Trabzon Muhafaza-i Hukuk
- D) Taşnaksütyûn - Kilikyalılar
- E) Mavri Mira - Redd-i İlhak
Milli varlığa zararlı Ermeni cemiyeti olan Hınçak'a karşı Adana ve çevresinde mücadele eden yararlı cemiyet Kilikyalılar Cemiyeti'dir; Doğu Anadolu'da ise Doğu İlleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti mücadele etmiştir. İzmir Müdafaa-i Hukuk (veya Redd-i İlhak) ise İzmir ve çevresini Yunanistan'a bağlamak isteyen Rum cemiyeti Mavri Mira'ya karşı kurulmuştur. Dolayısıyla B seçeneğindeki Hınçak - İzmir Müdafaa-i Hukuk eşleştirmesi yanlıştır.
24. II. Mahmut Dönemi'nde yapılan; I. Polis ve posta teşkilatının kurulması, II. İlköğretimin zorunlu hâle getirilmesi, III. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması Islahatlarından hangileri, toplumsal alanda güvenliği sağlamaya yöneliktir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) I, II ve III
II. Mahmut Dönemi'nde asayişi korumak ve güvenliği sağlamak amacıyla polis teşkilatının (ve haberleşme/güvenlik ağı için posta teşkilatının) kurulması doğrudan toplumsal güvenliğe yöneliktir. İlköğretimin zorunlu hale getirilmesi eğitim alanındadır. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ise askeri ve siyasi alanda padişahın otoritesini artırmaya yönelik bir ıslahattır.
25. Osmanlı Kara Kuvvetlerinde Kapıkulu Piyadeleri arasında aşağıdakilerden hangisi _gösterilemez_?
- A) Acemi Ocağı
- B) Yeniçeriler
- C) Cebeciler
- D) Silahtarlar ✓
- E) Topçular
Silahtarlar kapıkulu süvarileri arasındadır; kapıkulu piyadeleri arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Silahtarlar" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.