Genel Tekrar Testi - 165
Türklerin ana yurdu neresidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türklerin ana yurdu neresidir?
- A) Orta Asya ✓
- B) Balkanlar
- C) Kafkasya
- D) Anadolu
Türklerin ilk ortaya çıktığı ve yaşadığı bölgedir. Orta Asya, Türk kültürünün ve medeniyetinin doğduğu yerdir. Altay Dağları ve çevresi, Türklerin ana yurdu olarak kabul edilir. Bu bölge, Türklerin tarih sahnesine çıktığı ve ilk devletlerini kurduğu coğrafyadır.
2. İlk Türk devletlerinin Orta Asya'da en fazla mücadele ettiği devlet hangisidir?
- A) İran
- B) Roma
- C) Çin ✓
- D) Bizans
Çin, Türk devletlerinin en büyük rakiplerinden biri olmuştur. Orta Asya'da sürekli mücadele halinde olmuşlardır. İpek Yolu hakimiyeti ve sınır güvenliği için sürekli çatışmışlardır. Çin Seddi, bu mücadelenin en görünür kanıtıdır.
3. İlk Çağ'ın bitmesine, Orta Çağ'ın başlamasına neden olan gelişme hangisidir?
- A) Roma İmparatorluğu'nun yıkılması
- B) İslamiyet'in yayılması
- C) Kavimler Göçü ✓
- D) Feodalizmin ortaya çıkması
Kavimler Göçü, tarih çağlarının değişmesinde etkili olmuştur. İlk Çağ'ın sona ermesine ve Orta Çağ'ın başlamasına neden olmuştur. 375 yılında başlayan bu göç, dünya tarihinin en önemli olaylarından biridir. Avrupa'nın demografik, siyasi ve kültürel yapısını köklü bir şekilde değiştirmiştir.
4. Balkanların Slavlaşmasını geciktiren, Romen Devleti'nin kurulmasında etkili olan ve Orta Asya'dan Avrupa'ya göçleri sonlandıran Türk devleti hangisidir?
- A) Kırgızlar
- B) Kumanlar ✓
- C) Peçenekler
- D) Türgişler
Kumanlar, Avrupa tarihinde önemli rol oynamışlardır. Balkanların Slavlaşmasını geciktirmiş ve Romen Devleti'nin kurulmasında etkili olmuşlardır. Orta Asya'dan Avrupa'ya göçleri sonlandıran son Türk topluluğudur. 11-13. yüzyıllar arasında Avrupa'da önemli bir güç olmuşlardır. Kumanlar, Doğu Avrupa'nın siyasi ve kültürel yapısını şekillendirmişlerdir.
5. Dünyanın en uzun destanı olan Manas Destanı'nı ve Yenisey Yazıtları'nı oluşturan Türk devleti hangisidir?
- A) Kumanlar
- B) Peçenekler
- C) Türgişler
- D) Kırgızlar ✓
Kırgızlar, Manas Destanı gibi önemli bir eser bırakmışlardır. Dünyanın en uzun destanı olan Manas Destanı'na sahiptirler. Yenisey Yazıtları da Kırgızlara aittir. Bu eserler, Kırgız kültürünün zenginliğini gösterir. Manas Destanı, dünya edebiyatının en uzun destanı olarak kabul edilir.
6. Cengiz Han'a itaat eden ilk Türk topluluğu hangisidir?
- A) Karluklar
- B) Türgişler
- C) Kırgızlar ✓
- D) Kumanlar
Kırgızlar, Cengiz Han'a itaat eden ilk Türk topluluğudur. Moğol hâkimiyetini kabul eden ilk Türk topluluğudur. 13. yüzyılda Cengiz Han'ın ordusuna katılmışlardır. Bu durum, Moğol-Türk ilişkilerinin başlangıcını simgeler. Kırgızlar, Moğol İmparatorluğu'nun kuruluşunda önemli rol oynamışlardır.
7. Cengiz Han'ın hakimiyetini kabul eden ilk Müslüman Türk boyu kimlerdir?
- A) Kırgızlar
- B) Kumanlar
- C) Türgişler
- D) Karluklar ✓
Karluklar, hem Müslüman hem de Cengiz Han'a itaat eden ilk topluluktur. İlk Müslüman Türk boyu olarak Cengiz Han'ın hakimiyetini kabul etmişlerdir. 13. yüzyılda Moğol hâkimiyetini kabul eden ilk Müslüman Türk topluluğudur. Bu durum, Moğol-Türk-İslam ilişkilerinin karmaşık yapısını gösterir. Karluklar, hem İslam hem de Moğol kültürü arasında köprü görevi görmüşlerdir.
8. Oğuş ne demektir?
- A) Boy
- B) Oymak
- C) Devlet
- D) Aile ✓
Oğuş, Türk toplumunda aile birimini ifade eder. Türk sosyal yapısının en küçük birimidir. Oymak, boy ve devlet yapısının temelini oluşturur. Türk toplumunun hiyerarşik yapısında en alt seviyeyi temsil eder. Oğuş, Türk toplum yapısının temel taşlarından biridir.
9. İslamiyet öncesi Türk Devletlerinde sosyal sınıflaşma ve kölelik anlayışının olmamasının temel nedeni nedir?
- A) Dini inançlar
- B) Ekonomik yapı
- C) Göçebe hayat tarzı ✓
- D) Siyasi sistem
Göçebe yaşam, sınıf ayrımını engellemiştir. Sosyal sınıflaşma ve kölelik anlayışının olmamasının temel nedenidir. Göçebe toplumlarda herkes eşit statüde yaşamıştır. Bu durum, Türk toplumunun demokratik yapısını güçlendirmiştir. Göçebe hayat tarzı, Türk toplumunun eşitlikçi karakterini şekillendirmiştir.
10. Boyun başındaki idareciye ne ad verilir?
- A) Şad
- B) Yabgu
- C) Bey ✓
- D) Kağan
Bey, Türk toplumunda boy lideridir. Boyun başındaki idareciye verilen isimdir. Türk toplum yapısında önemli bir yere sahiptir. Beyler, boyların yönetiminden ve savunmasından sorumludur. Beylik sistemi, Türk devlet yapısının temelini oluşturmuştur.
11. İlk Türk Devletleri'nde kullanılan en önemli müzik aleti hangisidir?
- A) Zurna
- B) Davul
- C) Kopuz ✓
- D) Ney
Kopuz, Türk müziğinin temel enstrümanıdır. İlk Türk Devletleri'nde kullanılan en önemli müzik aletidir. Türk halk müziğinin ve destan anlatımının vazgeçilmez enstrümanıdır. Günümüzde bağlama ve saz gibi enstrümanların atasıdır. Kopuz, Türk kültürünün müzik alanındaki en önemli sembollerindendir.
12. İlk Türk Devletlerinde "tavanç" ve "keneşçi" ne demektir?
- A) Danışman ✓
- B) Vezir
- C) Hükümdar
- D) Komutan
Bu terimler, devlet yönetiminde danışman anlamına gelir. Tavanç ve keneşçi, hükümdara danışmanlık yapan görevlilerdir. Türk devlet yönetiminde danışma meclisinin üyeleridir. Bu görevliler, devlet işlerinde hükümdara yardımcı olmuşlardır. Tavanç ve keneşçi, Türk devlet teşkilatının önemli unsurlarındandır.
13. Orta Asya Türk devletlerinde şölenlerde söylenen ve sözlü edebiyatın örneği olan tür hangisidir?
- A) Destan
- B) Sav
- C) Sagu
- D) Koşuk ✓
Koşuk, Türk sözlü edebiyatının önemli bir türüdür. Şölenlerde söylenen şiir türüdür. Eğlence ve kutlama amaçlı söylenen şiirlerdir. Türk edebiyatının en eski türlerinden biridir. Koşuk, Türk kültürünün eğlence ve sanat anlayışını yansıtır.
14. İlk Türk devletlerinde sözlü edebiyat içinde değerlendirilen ve cenaze törenlerinde söylenen edebiyat türü nedir?
- A) Destan
- B) Koşuk
- C) Sav
- D) Sagu ✓
Sagu, ölüm ve yas konulu şiirlerdir. Cenaze törenlerinde söylenen edebiyat türüdür. Türk sözlü edebiyatının önemli bir türüdür. Ölen kişinin kahramanlıklarını ve erdemlerini anlatan şiirlerdir. Sagu, Türk toplumunun ölüm ve yas kültürünü yansıtır.
15. Türklerin 12 Hayvanlı Takvimi oluşturmaları hangi alanda ilerlediklerini gösterir?
- A) Tıp
- B) Matematik
- C) Mimari
- D) Astronomi ✓
12 Hayvanlı Takvim, Türklerin astronomi bilgisini gösterir. Astronomi alanında ilerlediklerinin göstergesidir. Her yıl bir hayvan adıyla anılan bu takvim, Türklerin bilimsel gelişmişliğini gösterir. Bu takvim, günümüzde hala bazı Türk toplulukları tarafından kullanılmaktadır. 12 Hayvanlı Takvim, Türklerin zaman kavramı ve astronomi bilgisinin önemli bir göstergesidir.
16. İlk Türk devletlerinin İslamiyet'i benimsemelerinde hangi inanış etkili olmuştur?
- A) Şamanizm
- B) Göktanrı inancı ✓
- C) Maniheizm
- D) Budizm
Göktanrı inancı, İslamiyet'e geçişi kolaylaştırmıştır. Tek tanrı inancı benzerliği nedeniyle etkili olmuştur. Türklerin İslamiyet'i benimsemesinde önemli bir rol oynamıştır. Göktanrı inancı, İslamiyet'teki Allah kavramıyla benzerlik gösterir. Bu inanç benzerliği, Türklerin İslamlaşma sürecini hızlandırmıştır.
17. İlk Türk devletlerinde ölülerle birlikte kılıç ve atın gömülmesi neyin göstergesidir?
- A) Ahiret İnancının ✓
- B) Dini Törenlerin
- C) Savaşçılığın
- D) Zenginliğin
Bu uygulama, ölümden sonraki yaşama inancını gösterir. Ahiret inancının göstergesidir. Ölülerle birlikte kılıç ve atın gömülmesi, öbür dünyada kullanılacağına inanılmasındandır. Bu inanç, Türklerin dini düşüncesini yansıtır. Bu uygulama, Türklerin ölüm sonrası yaşama olan inancını gösterir.
18. İlk Türk devletlerinde mezarlara verilen isim nedir?
- A) Anıt
- B) Kurgan ✓
- C) Mezar
- D) Türbe
Kurgan, Türk mezar yapılarıdır. İlk Türk devletlerinde mezarlara verilen isimdir. Tümülüs şeklindeki mezar yapılarıdır. Kurganlarda ölülerle birlikte değerli eşyalar ve atlar gömülmüştür. Kurgan, Türk mezar kültürünün en önemli örneklerindendir.
19. Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti hangisidir?
- A) Memlükler
- B) Tolunoğulları ✓
- C) Akşitler
- D) Eyyübiler
Tolunoğulları, Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devletidir. Ahmed bin Tolun tarafından 868 yılında kurulmuştur. Devlet, Mısır ve Suriye'yi yönetmiş, bağımsız bir yönetim kurmuş ve Mısır'ın ekonomik ve kültürel gelişimine katkıda bulunmuştur. Ancak 905 yılında Abbasi Devleti tarafından yıkılmıştır.
20. Tuğrul Bey, 1055'te Abbasî halifesini Şii Büveyhoğullarına karşı koruyunca hangi unvanı almıştır?
- A) Sultan
- B) Melik
- C) Şarkın ve Garb'ın Sultanı ✓
- D) Ebul Feth
Tuğrul Bey, 1055 yılında Bağdat'a girerek Abbasi halifesini Şii Büveyhoğullarından kurtarmıştır. Bu hizmeti karşılığında halife, Tuğrul Bey'e 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' (Şarkın ve Garb'ın Sultanı) unvanını vermiştir. Bu unvan, Selçukluların İslam dünyasındaki liderlik konumunu simgeler.
21. Alparslan'ın, asla alınamaz denen Ani ve Kars Kaleleri'ni alması neticesinde Halife tarafından hangi unvan verilmiştir?
- A) Melik
- B) Şarkın ve Garb'ın Sultanı
- C) Ebul Feth ✓
- D) Sultan
Alparslan, 1064 yılında 'asla alınamaz' denilen Ani ve Kars kalelerini fethetmiştir. Bu büyük başarısı üzerine Abbasi halifesi, Alparslan'a 'Ebul Feth' (Fetihler Babası) unvanını vermiştir. Bu unvan, Alparslan'ın fetihlerdeki başarısını ve İslam dünyasındaki prestijini gösterir.
22. Türk-İslam devletlerinde Şer'i davalara bakan görevli kimdir?
- A) Kadı ✓
- B) Kadı'l-Kudat
- C) Kadıasker
- D) Emir-i Dad
Kadı, Türk-İslam devletlerinde İslam hukukuna (şeriat) göre davalara bakan yargıçtır. Kadılar, medrese eğitimi almış, hukuk bilgisi olan kişiler arasından seçilirdi. Şer'i davalar (evlenme, boşanma, miras, ticaret vb.) kadılar tarafından çözülürdü. Kadı sistemi, Osmanlı Devleti'nde de devam etmiş ve önemli bir yargı kurumu olmuştur.
23. Türk-İslam devletlerinde kadıların başında bulunan ve kadıları kontrol eden görevli kimdir?
- A) Emir-i Dad
- B) Kadı
- C) Kadı'l-Kudat ✓
- D) Kadıasker
Kadı'l-Kudat (Kadıların Kadısı), Türk-İslam devletlerinde tüm kadıların başında bulunan ve onları denetleyen en yüksek yargıçtır. Bu görevli, kadıların atanmasından, görevden alınmasından ve denetlenmesinden sorumludur. Kadı'l-Kudat, adalet sisteminin en üst makamıdır ve hükümdara doğrudan bağlıdır.
24. Türk-İslam devletlerinde köylü sebepsiz yere toprağı üç yıl işlemezse kendisinden hangi vergi alınır?
- A) Öşür
- B) Haraç
- C) Cizye
- D) Çiftbozan ✓
Çiftbozan vergisi, Türk-İslam devletlerinde toprağını sebepsiz yere üç yıl üst üste işlemeyen köylülerden alınan ceza vergisidir. Bu vergi, tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak ve toprakların boş kalmasını önlemek amacıyla konulmuştur. Çiftbozan vergisi, Osmanlı Devleti'nde de uygulanmıştır.
25. Türk-İslam tarihinde devlet kasasından para çıkmadan asker yetiştirilmesine, üretimin arttırılmasına ve ekonominin canlandırılmasına olanak sağlayan sistem nedir?
- A) Has Sistemi
- B) Vakıf Sistemi
- C) İkta Sistemi ✓
- D) Tımar Sistemi
İkta Sistemi, Türk-İslam devletlerinde uygulanan bir toprak ve askerlik sistemidir. Bu sistemde, devlet topraklarını askerlere ve memurlara geçici olarak verir, onlar da bu toprakların gelirleriyle geçinir ve savaş zamanında asker beslerlerdi. İkta sistemi, devlet hazinesinden para harcamadan büyük bir ordu beslenmesini sağlamış, tarımsal üretimi artırmış ve ekonominin canlanmasına katkıda bulunmuştur. Bu sistem, Osmanlı Devleti'nde Tımar Sistemi olarak devam etmiştir.