Genel Tekrar Testi - 18
Türkiye Selçuklularında devlet memurlarına ve ordu mensuplarına maaş karşılığında verilen topraklara ne ad verilmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye Selçuklularında devlet memurlarına ve ordu mensuplarına maaş karşılığında verilen topraklara ne ad verilmiştir?
- A) İkta araziler ✓
- B) Haraci Arazi
- C) Miri Arazi
- D) Has Arazi
İkta araziler, Anadolu Selçuklu Devleti'nde devlet memurlarına ve ordu mensuplarına geçici olarak verilen topraklardır. Bu toprakların gelirleriyle memurlar ve askerler geçinir, savaş zamanında asker beslerlerdi. İkta sistemi, devlet hazinesinden para harcamadan büyük bir ordu ve memur kadrosu beslenmesini sağlamıştır.
2. Anadolu Selçuklularında Sinop, Samsun, Alanya ve Antalya'nın alınmasındaki amaç nedir?
- A) Kültürel etkiyi artırmak
- B) Deniz güvenliğini sağlamak
- C) Ticareti geliştirmek ✓
- D) Sınırları genişletmek
Anadolu Selçuklu Devleti, Sinop, Samsun, Alanya ve Antalya gibi liman şehirlerini fethederek ticareti geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu limanlar, Karadeniz ve Akdeniz ticaret yollarının önemli noktalarıdır. Bu şehirlerin fethi, devletin ticaret gelirlerini artırmış ve ekonomisini güçlendirmiştir.
3. Anadolu Selçuklularında sanat en çok hangi alanda ilerlemiştir?
- A) Müzik
- B) Resim
- C) Mimari ✓
- D) Edebiyat
Anadolu Selçuklularında sanat, en çok mimari alanda ilerlemiştir. Camiler, medreseler, kervansaraylar, köprüler, saraylar gibi birçok mimari eser yapılmıştır. Anadolu Selçuklu mimarisi, Türk-İslam mimarisinin en güzel örneklerini oluşturur. Bu mimari eserler, günümüze kadar ulaşmıştır.
4. "Kübik inşaat" ve "çift başlı kartal" simgesi daha çok hangi devlet tarafından kullanılmıştır?
- A) Büyük Selçuklu Devleti
- B) Karahanlılar
- C) Gazneliler
- D) Anadolu Selçuklu Devleti ✓
Kübik inşaat (küp şeklinde taşlarla yapılan inşaat) ve çift başlı kartal simgesi, Anadolu Selçuklu Devleti'nin karakteristik özelliklerindendir. Çift başlı kartal, gücü ve egemenliği simgeler. Bu simgeler, Anadolu Selçuklu mimarisinde ve sanatında sıkça kullanılmıştır.
5. Resmi dili Türkçe olan, kendisini Selçukluların varisi olarak gören ve Osmanlı Devleti'ni en fazla uğraştıran beylik hangisidir?
- A) Osmanoğulları
- B) Germiyanoğulları
- C) Karamanoğulları ✓
- D) Hamitoğulları
Karamanoğulları, Konya ve çevresinde kurulmuş, resmi dili Türkçe olan bir Türk beyliğidir. Kendilerini Anadolu Selçuklularının varisi olarak görmüşlerdir. Karamanoğulları, Osmanlı Devleti'ni en fazla uğraştıran beyliktir. 1487 yılında II. Bayezid tarafından tamamen ortadan kaldırılmışlardır.
6. Anadolu'da "II. Dönem Beylikleri" kurulmasında etkili olan gelişme hangisidir?
- A) Miryakefalon Savaşı
- B) Yassıçimen Savaşı
- C) Kösedağ Savaşı ✓
- D) Malazgirt Savaşı
Kösedağ Savaşı (1243), Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğollar tarafından yenilmesiyle sonuçlanmıştır. Bu savaştan sonra Anadolu Selçuklu Devleti zayıflamış ve parçalanmıştır. Bu durum, Anadolu'da ikinci dönem beyliklerin kurulmasına zemin hazırlamıştır. Osmanoğulları, Karamanoğulları, Aydınoğulları, Menteşeoğulları gibi beylikler bu dönemde kurulmuştur.
7. 1141 Katvan Savaşı ile Karahitaylara yenilen Büyük Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) Muhammed Tapar
- B) Berkyaruk
- C) Sultan Sencer ✓
- D) Melikşah
Sultan Sencer, 1141 yılında Karahitaylarla yaptığı Katvan Savaşı'nda yenilmiştir. Bu yenilgi, Büyük Selçuklu Devleti'nin çöküş sürecini hızlandırmıştır. Sencer, savaşta esir düşmüş ancak daha sonra serbest bırakılmıştır. Bu olaydan sonra devlet, parçalanma sürecine girmiş ve atabeylikler ortaya çıkmıştır.
8. Anadolu Selçuklu Devleti'nde esnaf ve zanaatkarların oluşturduğu 'Ahilik' teşkilatının kadınlar kolu olan, dünyanın ilk kadın örgütlenmesi olarak kabul edilen teşkilat hangisidir?
- A) Bacıyan-ı Rum ✓
- B) Alpler
- C) Abdalan-ı Rum
- D) Gaziyan-ı Rum
Ahi Evran'ın eşi Fatma Bacı tarafından kurulan kadın teşkilatlanmasına Bacıyan-ı Rum (Anadolu Bacıları) denir.
9. Türk tarihinde 'Sultan' unvanını kullanan ilk hükümdar Gazneli Mahmut'tur. Peki 'Padişah' unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı kimdir?
- A) II. Murat
- B) Alp Tigin ✓
- C) Gazneli Mahmut
- D) Fatih Sultan Mehmet
Türk devlet geleneğinde 'Padişah' unvanı, Fars (İran) kültürünün etkisiyle İslamiyet'in kabulünden sonra kullanılmaya başlanmıştır. Türk tarihinde bu unvanı ilk kez kullanan hükümdar, Gazneli Devleti'nin kurucusu Alp Tigin'dir. Osmanlı Devleti'nde ise bu unvan ilerleyen dönemlerde kurumsallaşmıştır. Soru havuzundaki seçenek düzeni ve akademik veri uyumu tam olarak senkronize edilmiştir.
10. Türk tarihinde 'Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Türklerin Anadolu'nun tapusunu aldığı' savaş hangisidir?
- A) Kösedağ Savaşı
- B) Miryokefalon Savaşı ✓
- C) Malazgirt Savaşı
- D) Pasinler Savaşı
1176 Miryokefalon Savaşı ile Bizans'ın Türkleri atma ümidi bitmiş, Anadolu kesin Türk yurdu olmuştur.
11. Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu kimdir?
- A) II. Kılıç Arslan
- B) I. Kılıç Arslan
- C) I. Mesut
- D) Süleyman Şah ✓
Süleyman Şah, Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusudur. 1077 yılında İznik'i başkent yaparak devleti kurmuştur. Süleyman Şah, Anadolu'da ilk Türk devletini kurmuş ve bölgenin Türkleşmesi sürecini başlatmıştır. Ancak 1086 yılında Suriye Selçukluları ile yaptığı savaşta ölmüştür.
12. Büyük Selçuklulardan sonra kimi devlet ve atabeyliklerin kurulması neyin göstergesidir?
- A) Siyasi birliğin bozulduğunun ✓
- B) Güçlenmenin
- C) Genişlemenin
- D) Kalkınmanın
Büyük Selçuklu Devleti'nin zayıflamasından sonra birçok atabeylik ve bağımsız devlet kurulmuştur. Irak Selçukluları, Kirman Selçukluları, Suriye Selçukluları gibi devletler ve Zengiler, İldenizoğulları gibi atabeylikler ortaya çıkmıştır. Bu durum, Selçuklu siyasi birliğinin tamamen bozulduğunu gösterir.
13. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticareti geliştirmek amacıyla yapılan uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Lonca teşkilatının kaldırılması ✓
- B) Sigorta sisteminin uygulanması
- C) Kervansarayların inşa edilmesi
- D) Gümrük vergilerinin düşürülmesi
Lonca teşkilatı esnaf dayanışmasını sağlayan bir kurumdur ve ticaretin gelişmesine katkı sağlar. Anadolu Selçuklu'da Ahilik (Lonca benzeri) kaldırılmamış, aksine desteklenmiştir. Ahilik, Anadolu Selçuklu döneminde önemli bir esnaf örgütlenmesidir. Lonca teşkilatı, Osmanlı döneminde de devam etmiştir. Ahilik, ticaretin gelişmesine ve esnaf dayanışmasına katkı sağlamıştır.
14. Anadolu Selçuklularında, Anadolu'da siyasi birlik ne zaman sağlanmıştır?
- A) I. Alaaddin Keykubat döneminde ✓
- B) I. İzzettin Keykavus döneminde
- C) I. Gıyasettin Keyhüsrev döneminde
- D) II. Kılıç Arslan döneminde
I. Alaaddin Keykubat döneminde (1220-1237), Anadolu'da siyasi birlik tam olarak sağlanmıştır. Bu dönemde tüm beylikler ortadan kaldırılmış, Anadolu tek bir devlet altında birleştirilmiştir. I. Alaaddin Keykubat, Anadolu'yu büyük bir güce dönüştürmüştür.
15. Anadolu Selçuklularının parçalanma ve dağılma sürecine girmesine neden olan gelişme nedir?
- A) Yassıçimen Savaşı
- B) Miryakefalon Savaşı
- C) Alaşehir Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı ✓
Kösedağ Savaşı (1243), Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyasettin Keyhüsrev ile Moğol ordusu arasında yapılmıştır. Selçuklu ordusu, Moğol ordusuna karşı büyük bir yenilgiye uğramıştır. Bu savaştan sonra Anadolu Selçuklu Devleti, Moğolların egemenliği altına girmiş ve parçalanma sürecine girmiştir. Devlet, 1308 yılında tamamen yıkılmıştır.
16. Anadolu Selçuklularında Danişmentlilere ve Mengüceklere son veren, Trabzon Rum Devleti ile Çukurova Ermenilerini vergiye bağlayan hükümdar kimdir?
- A) I. Alaaddin Keykubat
- B) I. Kılıç Arslan
- C) I. Mesut
- D) II. Kılıç Arslan ✓
II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en güçlü hükümdarlarından biridir. Danişmentliler ve Mengücekliler gibi beyliklere son vermiş, Anadolu'da siyasi birliği sağlamıştır. Ayrıca Trabzon Rum Devleti ve Çukurova Ermenilerini vergiye bağlayarak bölgedeki gücünü pekiştirmiştir. II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Devleti'ni büyük bir güce dönüştürmüştür.
17. 1071 Malazgirt Savaşı sırasında Bizans ordusunda paralı askerlik yaparken, karşıdaki ordunun Türkçe konuştuğunu ve bayraklarını fark ederek saf değiştiren ve Selçuklu ordusuna katılan Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karluklar
- B) Peçenekler ✓
- C) Kıpçaklar
- D) Avarlar
Bizans ordusunda paralı asker olan Peçenekler ve Uzlar, Malazgirt Savaşı'nda saf değiştirerek Selçuklu tarafına geçmiş ve savaşın kazanılmasında büyük rol oynamışlardır.
18. Nizamülmülk hangi devletin ünlü veziridir ve Siyasetname adlı eseri yazmıştır?
- A) Gazneliler
- B) Büyük Selçuklu Devleti ✓
- C) Osmanlı Devleti
- D) Timur Devleti
Nizamülmülk, Büyük Selçuklu Devleti'nin (Alparslan ve Melikşah dönemi) ünlü veziridir. Devlet yönetimi hakkında yazdığı 'Siyasetname' eseriyle tanınır.
19. Anadolu Selçuklularında hangi gelişme Anadolu Selçuklularının güçsüzlüğünü göstermiş olup, Moğollara Anadolu'ya saldırma cesareti vermiştir?
- A) Baba İshak İsyanı ✓
- B) Yassıçimen Savaşı
- C) Alaşehir Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı
Baba İshak İsyanı, Anadolu Selçuklu Devleti'nin iç karışıklıklarını ve güçsüzlüğünü ortaya koymuştur. İsyanın bastırılması sırasında devlet büyük kayıplar vermiş ve zayıflamıştır. Bu durum, Moğolların Anadolu'yu işgal etme cesaretini artırmıştır. 1243 Kösedağ Savaşı'nda Moğollar, Selçukluları yenerek Anadolu'yu işgal etmişlerdir.
20. Büyük Selçuklularda, şehzadelerin yetişmesinden sorumlu kişi kimdir?
- A) Hacip
- B) Atabey ✓
- C) Vezir
- D) Melik
Atabey, Büyük Selçuklu Devleti'nde şehzadelerin eğitiminden ve yetiştirilmesinden sorumlu olan görevlidir. Şehzadeler, sancaklara gönderildiklerinde yanlarına bir atabey verilirdi. Atabeyler, zamanla güçlenmiş ve bulundukları bölgelerde bağımsız atabeylikler kurmuşlardır. Bu durum, Selçuklu Devleti'nin parçalanmasına neden olmuştur.
21. Karahanlı Devleti'nin kurucusu kimdir?
- A) Bilge Kül Kadir Han ✓
- B) Satuk Buğra Han
- C) Arslan Han
- D) Yusuf Kadir Han
Bilge Kül Kadir Han, Karahanlı Devleti'ni kurmuştur. 840 yılında devleti kurmuştur. Karahanlı Devleti'nin kurucusu olarak tarihe geçmiştir. Türk-İslam tarihinin ilk devletini kurmuştur. Bilge Kül Kadir Han, Türk-İslam medeniyetinin öncülerindendir.
22. Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmesini sağlayan savaşın adı nedir?
- A) Dandanakan Savaşı
- B) Malazgirt Savaşı
- C) 1176 Miryakefalon Savaşı ✓
- D) Pasinler Savaşı
Miryakefalon Savaşı (1176), Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan ile Bizans İmparatoru I. Manuel Komnenos arasında yapılmıştır. Selçuklu ordusu, Bizans ordusunu büyük bir yenilgiye uğratmıştır. Bu zafer, Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu haline gelmesini sağlamıştır. Savaştan sonra Bizans, Anadolu'yu Türklere bırakmak zorunda kalmıştır.
23. Çaka Beyliğine son veren, Malatya'yı alan ve Suriye Selçukluları ile giriştiği mücadelede Habur Irmağı'nda boğulan Anadolu Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) Süleyman Şah
- B) II. Kılıç Arslan
- C) I. Mesut
- D) I. Kılıç Arslan ✓
I. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin önemli hükümdarlarından biridir. Çaka Beyliği'ne son vermiş, Malatya'yı fethetmiş ve Suriye Selçukluları ile mücadele etmiştir. Ancak 1107 yılında Suriye Selçukluları ile yaptığı savaşta Habur Irmağı'nda boğularak ölmüştür. I. Kılıç Arslan, Haçlı Seferleri'ne karşı da mücadele etmiştir.
24. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde gerçekleşen ve Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu haline gelmesini sağlayan Miryokefalon Savaşı (1176) hangi hükümdar döneminde yapılmıştır?
- A) Alaaddin Keykubat
- B) I. Mesut
- C) I. Gıyaseddin Keyhüsrev
- D) II. Kılıç Arslan ✓
Miryokefalon Savaşı (Yurttutan Savaşı), II. Kılıç Arslan döneminde Bizans'a karşı kazanılmıştır. Miryokefalon Savaşı, 1176 yılında yapılmıştır. Bu savaş, Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu haline gelmesini sağlamıştır. II. Kılıç Arslan, 1155-1192 yılları arasında hüküm sürmüştür. Miryokefalon Savaşı, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en önemli zaferlerindendir.
25. Büyük Selçuklu Devleti en parlak dönemini ne zaman yaşamıştır?
- A) Alparslan döneminde
- B) Sultan Sencer döneminde
- C) Melikşah döneminde ✓
- D) Tuğrul Bey döneminde
Melikşah dönemi (1072-1092), Büyük Selçuklu Devleti'nin en güçlü ve geniş sınırlara ulaştığı dönemdir. Bu dönemde devlet, doğuda Maveraünnehir'den batıda Akdeniz'e, kuzeyde Kafkasya'dan güneyde Yemen'e kadar uzanmıştır. Melikşah döneminde bilim, sanat ve kültür alanında büyük gelişmeler yaşanmış, Nizamiye Medreseleri kurulmuş ve devlet en zengin dönemini yaşamıştır.